Şikayet dilekçelerinde uzun demir çelik pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun'u ihlal…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,

M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER: Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Metin PEKTAŞ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Adana Ticaret Odası

Abidinpasa Caddesi No:52

01010 Seyhan/Adana

- Melih Şişman

D. KARŞI TARAF: - Demir Çelik Üreticileri

E. DOSYA KONUSU: Şikayet dilekçelerinde uzun demir çelik pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiaları F. İDDİALARIN ÖZETİ: Uzun demir çelik üreticileri ve ithalatçılarının, aralarında anlaşarak fiyat politikası oluşturmak suretiyle kartelleştikleri iddia edilmektedir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.3.2006 tarih ve 1957 sayı ile intikal eden başvuru üzerine düzenlenen 30.6.2006 tarih, 2006-1-53/İİ-06-HHÜ sayılı İlk İnceleme Raporu, 3.7.2006 tarih, REK.0.05.00.00-110/129 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayet dilekçelerinde yer verilen iddialar, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olmakla birlikte, ihlale dayanak oluşturabilecek nitelikte anlaşmaya ve uyumlu eyleme işaret eden somut herhangi bir bilgi veya belge ortaya konulamadığı, bu nedenle önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmektedir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İLGİLİ PAZARLAR

05-01/3-3

Rekabet Kurulu’nun daha önceki kararlarında belirtildiği üzere demir-çelik sektöründe, uzun demir çelik, yassı demir çelik ve vasıflı çelik ürünleri olmak üzere üç temel ürün grubu ve bu ürün gruplarına dayanılarak tanımlanan üç temel ürün pazarı bulunmaktadır. Söz konusu temel pazarların talep ve arz ikamesi bakımından daha alt ürün pazarlara ayrılması mümkün ise de, bu dosya kapsamında ilgili ürün pazarı, “uzun demir çelik ürünleri pazarı” olarak kabul edilmiştir.

Öte yandan sektörde üreticilerin hemen hemen tüm bölgelere satış yapabildikleri dikkate alınarak, bu inceleme kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak kabul edilmiştir.

I.2. DEĞERLENDİRME

Adana Ticaret Odası ve Melih Şişman tarafından gönderilen şikayet başvurularında özetle; demir çelik üreticileri ve ithalatçıları tarafından kısa süre içerisinde anormal fiyat artışları gerçekleştirildiği, 31.12.2006 tarihinden bu yana inşaat demiri birim fiyatının 630-635 YTL’den 750 YTL’ye yükseldiği, bu fiyat artışlarının hammadde maliyet artışlarıyla açıklanamayacağı, sektördeki büyük demir üreticileri ve ithalatçılarının kendi aralarında anlaşarak fiyat politikası oluşturmak suretiyle kartelleştikleri ifade edilmektedir. Adana Ticaret Odası tarafından gönderilen ek bilgilerde 26.5.2006 tarihi itibariyla demir fiyatlarının 830 YTL seviyelerinde olduğu ifade edilmektedir.

Rekabet Kurulu’nun 14.10.2005 tarih 05-68/958-259 sayılı kararıyla, uzun demir çelik üreticisi toplam 19 teşebbüsün; satış fiyatı ve şartlarını tespit etmek, demir çelik üretiminde kullanılan ham maddelerin alım fiyatı ve alım şartlarını tespit etmek ve demir çelik piyasalarında arz miktarını kontrol etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri tespit edilmiş ve Çebitaş Demir Çelik Endüstrisi A.Ş.,Çukurova Çelik Endüstrisi A.Ş., Diler Demir Çelik Endüstri ve Ticaret A.Ş., Ege Çelik Endüstrisi Sanayi ve Ticaret A.Ş., Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş., İÇDAŞ İstanbul Çelik ve Demir İzabe Sanayii A.Ş., İskenderun Demir Çelik A.Ş., İzmir Demir Çelik Sanayi A.Ş., Kroman Çelik Sanayii A.Ş., Yazıcı Demir Çelik Sanayi ve Turizm Ticaret A.Ş., Ege Metal Demir Çelik San. Tic. A.Ş., Kaptan Demir Çelik Endüstrisi ve Ticaret A.Ş., Yeşilyurt Demir Çekme Sanayii ve Ticaret Ltd. Şti., Asil Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Çemtaş Çelik Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş., Çolakoğlu Metalurji A.Ş., Ekinciler Demir Çelik A.Ş.’ye idari para cezaları verilmiştir.

Bu çerçevede demir çelik üreticilerinin, yeni tarihli şikayetlerde yer verilen iddiaların da değerlendirildiği 14.10.2005 tarih 05-68/958-259 Rekabet Kurulu kararıyla 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri tespit edilmiş olup, teşebbüsler bu fiillerinden dolayı cezalandırılmıştır. Bu kararda, 1995 yılından 2005 yılının Nisan ayına kadar söz konusu teşebbüsler tarafından gerçekleştirilen rekabet ihlallerinden dolayı cezalandırılmıştır.

Demir Çelik Üreticileri Derneği tarafından Adana Ticaret Odası’na hitaben yazılan ve yapılan şikayete ek olarak Kuruma gönderilen ek bilgiler arasında yer alan yazıda yurtiçi demir çelik fiyatlarının, dünya demir çelik sektöründeki konjonktüre bağlı olarak oluştuğu, yurtiçi demir çelik fiyatlarının, yurtdışındaki

05-01/3-3

fiyatlardan bağımsız bir şekilde belirlenmesinin mümkün olmadığı ve aralarında tam bir paralellik olduğu, fiyatların oluşmasında girdi ve navlun fiyatlarının da etkili olduğu, son 4 ay içerisinde hurda fiyatlarının %20 oranında artış gösterdiği ifade edilmektedir.

Şikayet dilekçesinde yer verilen iddialar, demir çelik üreticilerinin kısa süre içerisinde yüksek oranlarda fiyat artışı gerçekleştirdikleri yönündedir. Esasen herhangi bir piyasada gerçekleşen ve sektördeki oyuncuların birbirinden bağımsız bir şekilde gerçekleştirdikleri fiyat artışlarının ihlal olarak değerlendirilmesi olanaksızdır. Bu iddiaların 4054 sayılı Kanun açısından ihlal olarak nitelendirilebilmesi için bir hakim durum, anlaşma veya uyumlu eylemle ilişkilendirilmesi zorunludur. Türkiye’de faaliyet gösteren 20’ye yakın demir çelik üreticisi dikkate alındığında şikayete konu iddiaların bir hakim durumla değil, ancak bir anlaşma veya uyumlu eyleme dayandırılabilmesi olası ise de, gerek şikayet dilekçesinde gerekse daha sonra sunulan ek bilgilerde anlaşma veya uyumlu eyleme işaret edebilecek somut herhangi bir bilgi veya belge yer almamaktadır.

J. SONUÇ

Dosya konusu şikayete ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.