Şikayet konusu medikal firmalarının tıbbi sarf malzemesi ve laboratuar hizmetleri alım ihalelerini…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)

Üyeler: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B.RAPORTÖRLER : Ali ARIÖZ, Erdem AYGÜN, Hüseyin ORMAN

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: İhbar

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:

- Siber Tıp Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.

Hançerli Mah. Atatürk Bulvarı, Apaydın İş Merkezi

566/3 Samsun

- Gür- Med Medikal Özel Sağlık Teşhis Tedavi Merkezleri ve

Özel Eğitim İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.

Atatürk Bulvarı Türk-İş Kavşağı No:12 Samsun

- Karadeniz Tıp Ticaret Ltd. Şti.

Adalet Mah. 100. Yıl Bulvarı No:262/A Samsun

- Nova Medikal İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.

Yeşiltepe Mah. Ballıca Sok. No:1 Trabzon

- Kalyon Medikal Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.

İnönü Mah. Değişim Sok. Cem Apt. No:1/2 Trabzon

E. DOSYA KONUSU: Şikayet konusu medikal firmalarının tıbbi sarf malzemesi ve laboratuar hizmetleri alım ihalelerini paylaştıkları iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesinde bir takım tıbbi cihaz sağlayıcısı firmaların bu bölgelerde sağlık kuruluşlarınca gerçekleştirilen tıbbi cihaz ve sarf malzemesi alım ihalelerini paylaştıkları ve bu yolla açılan ihalelerde rekabetçi teklif sunulmasını engelledikleri, yancı tabir edilen diğer birtakım firmaların da daha önceden paylaşılmış olan ihalelerde teklif sunarak, teklif sahibi firmalar arasında ihaleyi almak üzere bir rekabetin mevcut olduğu izlenimini verme fonksiyonunu ifa ettikleri ve bunun karşılığında birtakım küçük meblağlı ihaleleri almak suretiyle ya da başka suretlerde menfaat temin ettikleri iddia edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.7.2007 tarih ve 2742 sayı ile giren ihbar üzerine hazırlanan 16.5.2007 tarih ve 2007-2-87/İİ-07-AA sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu’nun 23.5.2007 tarih ve 07-42 sayılı toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 6.7.2007 tarih ve 2007-2-87/ÖA-07-AA sayılı

Önaraştırma Raporu 9.7.2007 tarih, REK.0.06.00.00-110/214 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-59 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda şikayete konu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri yönünde herhangi bir bulguya ulaşılamadığından dolayı adı geçen teşebbüslere Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Taraflar

I.1.a. Siber Tıp Sağlık Ürünleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. (Siber Tıp)

Samsun’da bulunan Siber Tıp, sağlık ürünleri alanında faaliyet göstermektedir.

I.1.b. Gür- Med Medikal Özel Sağlık Teşhis Tedavi Merkezleri ve Özel Eğitim İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. (Gür-Med)

Samsun’da bulunan ve Gür-Med Medikal Turizim San.Tic.Ltd.Şti adı altında 1997 yılında faaliyet göstermeye başlayan teşebbüs, 2003 yılında adres ve unvan değişikliği yaparak Gür-Med adını almıştır. Gür-Med laboratuar ekipman ve malzemelerinin satışı, cihaz bakım onarımları alanında faaliyet göstermektedir.

I.1.c. Karadeniz Tıp Tic. Ltd. Şti. (Karadeniz Tıp)

Samsun’da bulunan Karadeniz Tıp tıbbi ve cerrahi alet ve malzemelerin alım satımı, ithalatı ve ihracatı ile tıbbi amaçla kullanılan etken maddelerin, optik malzemelerin, elektronik alet ve cihazların ve bunların yedek parçalarının alım satımı, ihracatı ve ithalatı faaliyetlerinde bulunmaktadır.

I.1.d. Nova Medikal Sanayi İnşaat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti. (Nova)

Trabzon’da bulunan Nova medikal sarf malzemeleri ve laboratuar hizmetleri alanında faaliyet göstermektedir.

I.1.e. Kalyon Medikal Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. (Kalyon)

Trabzon’da bulunan Kalyon’in faaliyet alanı hastanelere kit, sarf malzemesi tedariki ve bu alanda teknik servis hizmetidir. 2006 yılı sonu itibarıyla söz konusu firma laboratuar hizmetlerindeki yeni ihalelere girmeyeceğini ifade etmiştir.

1.2. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler

Dosya konusu bilgilere göre hâlihazırda, sağlık kuruluşları tıbbi malzemelerini 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun öngördüğü şekilde satın almakta ve Bütçe Uygulama Talimatındaki tavan fiyatları dikkate alarak ilgili sosyal güvenlik kurumlarına fatura etmektedirler.

Diğer kamu kurumlarının mal ve hizmet alımlarında olduğu gibi, kamu sağlık kuruluşları da mal ve hizmet teminini 4734 sayılı Kanunda belirlenen üç usulden birisi (açık ihale usulü, belirli istekliler arasında ihale usulü ve pazarlık usulü) ile sağlamak durumundadır. Hastaneler tarafından malzemelerin satınalınması sürecinde ihale bedelini belirleyen temel unsurlar alım miktarı, teslim özellikleri, ödeme koşulları, hastanenin sağlık sektöründeki reputasyonu, firmaların rekabet şartları ve stokları, yurtiçi-yurtdışı alım, malzemeyi kullanan kitlenin özellikleri, araştırma fon kesintisi ve hazine kesintisi gibi özel vergiler olmaktadır.

Dosya konusu olay bakımından ise tıbbi cihaz ve sarf malzemesi temininde ihale sürecinin işleyişi şöyle özetlenebilir.

Kamu sağlık kuruluşları, yıllık ihtiyaç listelerini belirleyerek bu ihtiyaçları karşılayacak vasıfları haiz cihaz ve kitlere ait teknik şartnameleri uzman hekimlerince, idari şartnamelerini ise idarece belirleyerek yapılacak ihaleye ilişkin olarak Kamu İhale Kurumu’ndan uygunluk izni talep etmektedirler. Kamu İhale Kurumu’nun uygun görmesi halinde, hastaneler tıbbi cihaz firmalarından, diğer hastanelerden ve Ticaret ve Sanayi odasından muadil ürünlerin birim fiyatlarını temin ederek muhammen bedel oluşturmakta ve bunu Kamu İhale Kurumu’nda yayınlanmak üzere ilan etmektedir. Bu süre zarfında ve muhammen bedel aşamasında ilgilenen firmalar itirazlarını yapmak veya Kamu İhale Kurumu’na şikayet başvurusunda bulunmak suretiyle şartnamelere müdahale edebilmektedir. Sağlık kuruluşunun veya şirketin haklılığına göre ihaleler onaylanmakta veya iptal edilmektedir.

Sağlık kuruluşlarının, tıbbi sarf malzemeleri ile test ve tetkik sarf malzemesi gibi ihtiyaçlarını önceden planlayarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda sayılan temel ihale usülleri iler temin etmeleri esastır. Ancak Kanunun 22/f maddesi gereğince, özelliğinden dolayı stoklama imkanı bulunmayan ve acil durumlarda kullanılacak olan ilaç, tıbbi sarf malzemesi ile test ve tetkik sarf malzemesi alımlarının doğrudan temin yoluyla karşılanması mümkündür. Bu madde hükümlerine göre yapılacak alımların doğası gereği stoklanamayan ve acil durumlar gereği kullanılması zorunlu olan ilaç tıbbi sarf malzemeleri ile test ve tetkik sarf malzemesi alımlarıyla sınırlı tutulması gerekli olup bu durumlar dışında sağlık kuruluşlarının Kamu İhale Kanunu’nun genel hükümlerine göre ihtiyaçlarını temin etmeleri zorunludur. Sağlık kuruluşlarının bu tür alımlarının acil bir durum sebebi ile gerçekleştirildiğine ve alım konusu ihtiyacın stoklanmasının mümkün olmadığına ilişkin tevsik edici belgeleri harcama belgelerine eklemeleri gerekmektedir. Bunu yanında aynı Kanunun 62/ı maddesi gereğince Kanunun 21. ve 22. maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, sağlık kuruluşlarının bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10'unu, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça, aşmaması gerekmektedir. I.3. İlgili Pazar

I.3.1 İlgili Ürün Pazarı

Haklarında önaraştırma yürütülen teşebbüsler tıbbi sarf malzemesi satışı ve pazarlaması ile biyokimya, eliza, hormon, kan testleri vb. laboratuar hizmetlerinin sağlanması alanlarında faaliyet göstermektedirler. İnceleme kapsamındaki teşebbüslerin, gerek tıbbi sarf malzemeleri gerekse her türlü laboratuar ürünleri ihalelerine katılabildikleri ve teklif sunabildikleri anlaşılmaktadır. Bu anlamda ilgili ürün pazarı, tanı ve tedavi için kullanılan bir çok ürün grubuna göre çeşitli alt pazarlara ayrılabilecek olmakla beraber, önaraştırma konusu açısından herhangi bir farklılık doğurmayacağı için “tıbbi sarf malzemeleri ve laboratuvar hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.

I.3.2 İlgili Coğrafi Pazar

İlgili pazarda yer alan ürünlerin satış ve pazarlamasının Türkiye genelinde yapıldığı dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak tespit edilmiştir.

I.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

I.4.1. Önaraştırma Sürecinde Elde Edilen Bilgiler

Konuyu inceleyen raportörlerce önaraştırma sürecinde Siber Tıp, Gür-Med, Karadeniz Tıp, Nova ve Kalyon’da yerinde inceleme ve yerinde incelemeyi takiben anılan şirketlerin yetkilileri ile görüşme yapılmıştır. Bu süreçte, yerinde inceleme yapılan teşebbüslerde, önaraştırma konusuna ilişkin, ihbar başvurusunda iletilen belgeler haricinde, herhangi bir bilgi ve belge bulunamamıştır

I.4.2. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Bağlamında Değerlendirme

Rekabet hukuku, genel olarak piyasalardaki rekabetin korunması ve geliştirilmesi amacıyla teşebbüslerin rekabeti bozucu davranışlarını engellemeye yönelik kurallar bütünü olarak anlaşılmakta ve Türkiye’de rekabet hukuku uygulamalarının dayanağını 4054 sayılı Kanun oluşturmaktadır. Kanun kapsamındaki yasaklayıcı hükümleri üç ana başlık altında toplamak mümkündür: mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar; piyasada hakim durumda olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmaları; hakim durum yaratmaya veya var olan bir hakim durumu güçlendirmeye yönelik ve bunun sonucu olarak rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukuki işlemler. Teşebbüslerin mal veya hizmet sunum piyasalarında rekabeti, bu piyasalardan alım yapmak üzere düzenlenen ihaleleri paylaşmak yoluyla bozmaları da rekabet hukuku kapsamında incelenmesi gereken bir eylemdir.

Bu amaçla raportörlerce yukarıda ismi yer alan teşebbüslere gidilmiş, yapılan yerinde inceleme neticesinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ihlal teşkil edebilecek bir bilgi ve bulguya rastlanamamıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;

- Siber Tıp Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.

- Gür-Med Medikal Özel Sağlık Teşhis Tedavi Merkezleri ve Özel Eğitim İnşaat

San. ve Tic. Ltd. Şti.

- Karadeniz Tıp Ticaret Ltd.Şti.

- Nova Medikal İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ve

- Kalyon Medikal Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri

yönünde herhangi bir bulguya ulaşılamadığından dolayı adı geçen teşebbüslere

Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.