Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından Alocenter bayilik sözleşmesinin haksız olarak tek taraflı…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,

Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,

Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK

B. RAPORTÖRLER: Nur Seda KÖKTÜRK, Can SARIÇİÇEK

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Bülent RONA

Dikkaldırım Mah. Stad Cad. No:2/B 16100 Osmangazi/Bursa

- Semra RONA

Dikkaldırım Mah. 1. Kardeşler Sok. No:18/A

16100 Osmangazi/Bursa

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş.

Salih Tozan Sok. Karamancılar İş Merkezi No:18 34394

Esentepe Şişli/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından Alocenter bayilik sözleşmesinin haksız olarak tek taraflı feshedildiği iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;

- Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş. (Superonline)’ye lisans hakkı bedeli ödemek suretiyle “Superonline Telekom Alocenter” lisansı alındığı,

- Lisans hakkının satın alındığı tarihten bu yana “Superonline Telekom Alocenter” bayisi olarak hizmet verildiği,

- Telefon görüştürme hizmetinin Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sona erdirildiği ve sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği,

- Kendileri tarafından bayilik görevlerinin eksiksiz şekilde yerine getirildiği ve bu tür bir uygulamanın keyfi ve kanuna aykırı nitelik taşıdığı

iddia edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.05.2011 tarih ve 3777 sayı ile 16.05.2011 tarih ve 3775 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 23.05.2011 tarih ve 2011-2-242/İİ-11-400.CT sayılı İlk İnceleme Raporu, 02.06.2011 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 11-33/708-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 19.09.2011 tarih ve 2011-2- 242/ÖA-11-390.NSK sayılı Önaraştırma Raporu, 19.09.2011 tarih ve

REK.0.16.00.00-110.02.02/542 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-48 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. hakkında, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Yapılan başvurularla ilgili olarak, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 7. maddesinin,"Rekabet Kurulu, elektronik haberleşme sektörüne ilişkin olarak yapacağı inceleme ve tetkiklerde, birleşme ve devralmalara ilişkin olarak vereceği kararlar da dahil olmak üzere elektronik haberleşme sektörüne ilişkin olarak vereceği tüm kararlarda öncelikle Kurum'un görüşünü ve Kurum'un yapmış olduğu düzenleyici işlemleri dikkate alır" şeklindeki ikinci fıkrası uyarınca 08.08.2011 tarih ve 4848 sayılı yazı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan (BTK) görüş talep edilmiştir. BTK’nın ilgili görüşü 16.09.2011 tarih ve 6532 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.

Ayrıca, 08.08.2011 tarih ve 4843 sayılı yazı ile Superonline’dan, 08.08.2011 tarih ve 4841 sayılı yazı ile Semra RONA’dan, 08.08.2011 tarih ve 4842 sayılı yazı ile Bülent RONA’dan bilgi talep edilmiştir. Söz konusu bilgi talebine ilişkin olarak Superonline tarafından gönderilen yazı 18.08.2011 tarih ve 6042 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ancak başvuru sahipleri tarafından bilgi talebine ilişkin herhangi bir cevap yazısı gönderilmemiştir.

I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Taraf: Superonline

Superonline, çeşitli iletişim hizmetleri sunmak üzere 2004 yılında bir Turkcell grup şirketi olarak Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş. unvanı altında faaliyetlerine başlamıştır. A tipi UMTH (Uzak Mesafe Taşıma Hizmeti) lisansı, İnternet Servis Sağlayıcı (ISS) lisansı ve altyapı işletmeciliği lisansı sahibi olan Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş., 2008 yılında Sabancı Telekom’un altyapısını devralmıştır. Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş. ile 1996 yılında kurulmuş olan ve Türkiye’de internet servis sağlayıcılığı faaliyetleri yürüten Superonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme, Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. (Superonline Telekomünikasyon), 01.05.2009 tarihinde aynı çatı altında birleşmiştir. Teşebbüs faaliyetlerine, Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş. olarak Superonline markası ile devam etmiştir. Bununla birlikte 30.12.2010 tarihi itibariyle Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş.’nin ticari unvanı Superonline İletişim Hizmetleri A.Ş. olarak değişmiştir. Bir Turkcell grup şirketi olan Superonline Telekomünikasyon; bireysel ve kurumsal kullanıcılara, ses, data ve genişbant internet erişimi, toplu ses taşıma ve kiralık veri hattı hizmetleri ile katma değerli servisler sunmakta ve teknoloji danışmanlığı yapmaktadır. Superonline Telekomünikasyon, kendi IP (Internet Protokol) omurgasını oluşturmak üzere fiber optik altyapı yatırımında bulunmaktadır. Superonline Telekomünikasyon hisselerinin %(…..) Turktell Bilişim Servisleri A.Ş.’ye aittir. Turktell Bilişim Servisleri A.Ş., Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından kontrol edilmektedir.

I.2. İlgili Pazar

Başvuru konusu iddiaların niteliği, ilgili BTK Görüşü ve yapılan değerlendirmeler çerçevesinde dosya kapsamında ilgili pazar tanımı belirlenmesine gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

I.3. BTK Görüşü

BTK tarafından gönderilen görüşte, “Kurum tarafından yetkilendirilen işletmeci ile bayi firma arasında yapılan sözleşmeye ilişkin ihtilaf dahil olmak üzere, Kurum düzenlemelerine aykırılık teşkil etmemek kaydıyla, yetkilendirilmiş işletmecilerin üçüncü kişilerle olan ticari ilişkilerde karşılaştıkları ihtilaflara yönelik olarak verilecek bir Kurum görüşünün bulunmadığı” ifade edilmektedir.

BTK görüşünde yer almamakla birlikte, Superonline tarafından gönderilen yazıda, Alocenter faaliyetleri sona erdirildikten sonraki süreçte BTK tarafından 07.07.2011 tarih ve 2011/DK-08/349 sayılı Kurul kararının alındığı belirtilmektedir. BTK’nın ilgili kararında; “Superonline İletişim Hizmetleri’nin acentelik vermeye ilişkin Kurum düzenlemelerine aykırı hizmet vermesi nedeni ile” anılan işletmeciye idari para cezası uygulanması gerektiğine karar verildiği hususu yer almaktadır.

I.4. Alocenter Hizmeti Hakkında Bilgi ve Sona Erdirilmesi

Alocenter’lar telefon görüşmesi yapılabilen ve bunun yanında ek bazı hizmetler de sunan birimlerdir. Superonline tarafından gönderilen bilgi yazısında, Alocenter’larda (………TİCARİ SIR………) belirtilmiştir. Ayrıca, (………TİCARİ SIR………) hizmet veya ürünlerin sunulabileceği bir alanın korunduğu ve Alocenter’ların (………TİCARİ SIR………) oluşturulan birimler olduğu ifade edilmiştir. Bilgi yazısında ayrıca, Alocenter’larda, (………TİCARİ SIR………) satıldığı ve (………TİCARİ SIR………)

1

müşterilere telefon görüşmesi hizmeti sunulduğu belirtilmiştir.

Alocenter uygulamasının, 28.05.2009 tarih ve 27241 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektronik Haberleşme Sektöründe Yetkilendirme Yönetmeliği’nin 19. maddesine aykırı olduğunun tespit edilmesi üzerine Superonline tarafından 11.04.2011 tarihinde Alocenter bayilerine fesih ihtarnamesi gönderildiği belirtilmiştir. Bu kapsamda tüm Alocenter bayi (39 adet) sözleşmelerinin feshedildiği ve yasal zorunluluk gereği Alocenter faaliyetlerine son verildiği ifade edilmiştir.

Sözleşmeleri feshedilen bayilere almış oldukları kontör/TL’leri iade etmeleri için süre tanınmış, kontör/TL iadesi halinde bedellerinin Superonline tarafından ödeneceği belirtilmiş ve bayiler arasında fesih ve iade işlemlerine ilişkin hiçbir ayrım yapılmadığı ifade edilmiştir.

I.5. Değerlendirme

Dosya konusu başvuru temelde, lisans hakkı satın almak suretiyle kurulan “Superonline Telekom Alocenter” bayilerine ait sözleşmelerin, Superonline tarafından tek taraflı olarak feshedilmesine ilişkindir.

Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında Alocenter’ların Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş.’ye devredilen Superonline Telekomünikasyon tarafından kurulmuş bir arama ofisi hizmeti olduğu, bununla birlikte söz konusu hizmetin Elektronik Haberleşme Sektöründe Yetkilendirme Yönetmeliği’nin 19. maddesine aykırı olduğunun tespit 1

Alocenter hizmetinin, 30.04.2009 tarihinde külli halefiyet yolu ile Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş.’ye devrolunan Superonline Telekomünikasyon’a ait olduğu ve bu nedenle söz konusu hizmetin ne zaman başlatıldığına ilişkin tam bir bilgiye ulaşılamadığı, ancak bazı şirket çalışanlarının hizmetin başlangıcı olarak 2005 yılını işaret ettiği belirtilmiştir.

edilmesi üzerine Superonline tarafından 11.04.2011 tarihinde bayilere fesih ihtarnamesi gönderilmek suretiyle sona erdirildiği anlaşılmaktadır.

Alocenter hizmeti, Superonline Telekomünikasyon tarafından oluşturulmuş bir hizmet olup, Superonline Telekomünikasyon’un, Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş.’ye devri sonrasında hiçbir bayi ataması yapılmamış, Superonline Telekomünikasyon tarafından atanmış bayiler hizmet vermeye devam etmiştir.

Superonline tarafından, yasal düzenlemelere aykırılık taşıdığının tespiti üzerine Alocenter hizmeti tamamen sona erdirilmiştir. Bu kapsamda, fesih ihtarnamesi gönderilerek tüm bayilerin sözleşmesi feshedilmiş, bu anlamda hiçbir bayiye öncelik veya ayrıcalık tanınmamıştır. Yine sözleşmenin sona erdirilmesi çerçevesinde bayilerden ellerinde kalan kontör/TL’lerin iadesi talep edilmiş, iade yapan bayilere söz konusu kontör/TL karşılığı bedel iadesi yapılmıştır. İade işlemlerinin gerçekleştirilmesi aşamasında da hiçbir bayiye öncelik ya da ayrıcalık tanınmadığı, ayrıca, Alocenter bayileri tarafından Superonline’a herhangi bir şikâyet ve/veya itirazın iletilmediği ifade edilmiştir. Bununla beraber Superonline tarafından gönderilen bilgi yazısı içeriğinden, BTK tarafından 07.07.2011 tarih ve 2011/DK-08/349 sayılı karar uyarınca Superonline’a idari para cezası yaptırımı uygulandığı anlaşılmaktadır.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; Superonline tarafından gerçekleştirilen bayi fesih işlemlerinin, yasal düzenlemelere aykırılık teşkil eden bir faaliyetin sona erdirilmesi amacıyla bağlantılı olduğu ve söz konusu faaliyetin ilgili düzenlemelere aykırılığı nedeniyle BTK tarafından Superonline’a idari yaptırım uygulandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, başvuru konusu uygulamalara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.