Tur-kecom Teknoloji Hizmetleri A.Ş. hisselerinin %78.84 oranındaki kısmının Technology Leap Holdings N.V.,…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2003-2-60 (Devralma)

Karar Sayısı: 03-60/728-340

Karar Tarihi: 11.9.2003

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Rıfkı ÜNAL, Kublay ATASAYAR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN

B- RAPORTÖRLER: Özge İÇÖZ, Adnan AKGÜN

C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Anadolu Endüstri Holding A.Ş.

D- TARAFLAR: - Anadolu Endüstri Holding A.Ş.

Umut Sok. No: 12 34752 İçerenköy/İstanbul

- Technology Leap Holdings N.V.

Drentestraat 20, 1083 HK Amsterdam/HOLLANDA

- Coca Cola İçecek Üretim A.Ş.

Esenşehir Mah. Erzincan Sok. No: 36

34776 Ümraniye/İstanbul

- Gima Gıda ve İhtiyaç Maddeleri T.A.Ş.

Alemdağ Cad. Site Yolu Talya Sok.

Tunay İş Merkezi No: 3/B 81250 Ümraniye/İstanbul

- Finansbank A.Ş.

Büyükdere Cad. No: 129 Gayrettepe Şişli/İstanbul

E- DOSYA KONUSU: Tur-kecom Teknoloji Hizmetleri A.Ş. hisselerinin %78.84 oranındaki kısmının Technology Leap Holdings N.V., Coca Cola İçecek Üretim A.Ş., Gima Gıda İhtiyaç Maddeleri T.A.Ş. ve Finans Bank A.Ş. tarafından Anadolu Endüstri Holding A.Ş.’ye devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi. F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.8.2003 tarih, 3791 sayı ve 19.8.2003 tarih, 4008 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 29.8.2003 tarih, 2003-2-60/Öİ-03-Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 5.9.2003 tarih, REK.0.06.00.00/115 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-60 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Tur-kecom Teknoloji Hizmetleri A.Ş.’nin %78.84 oranındaki hissesinin Anadolu Holding A.Ş. tarafından devralınması işlemi sonucunda, tarafların ilgili ürün ve coğrafi pazardaki toplam ciro ve pazar paylarının 1997/1 sayılı Tebliğin 4. maddesinde belirtilen toplam ciro ve pazar payı eşiklerini aşmadığı ve bu sebeple bildirim konusu devralma işleminin izne tabi bir devralma olmadığı ifade edilmiştir.

REKABET 1

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İşlemin Niteliği

Bildirime konu işlem, Tur-kecom Teknoloji Hizmetleri A.Ş. (Tur-kecom) hisselerinin %78.84’ünün merkezi Hollanda’da bulunan Technology Leap Holdings N.V. (%57.69), Coca Cola İçecek Üretim A.Ş. (% 8.46), Gima Gıda İhtiyaç Mad. Türk A.Ş. (% 8.46) ve Finans Bank A.Ş. (% 4.23) tarafından Anadolu Endüstri Holding A.Ş.’ye devredilmesi işlemidir. Tur-kecom'un işlem öncesi ve sonrası ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 1- Tur-kecom'un İşlem Öncesi ve Sonrası Ortaklık Yapısı

İşlem Öncesi Payı İşlem Sonrası Payı

Hissedarlar

Anadolu Efes Biracılık ve

Tur-kecom, her türlü erişim ve iletişim altyapıları üzerinden elektronik ticaret konularında danışmanlık hizmetleri veren bir şirkettir. Tur-kecom Türkiye’de özellikle ambalajlı tüketici ürünleri için elektronik pazar yeri işletmeciliği yapmaktadır. Bu yolla farklı sipariş kanallarından gelen verimsiz sipariş süreci ortadan kaldırılarak satıcılar ve alıcılar arasında tek bir alım noktası oluşturmak suretiyle daha verimli bir pazarlama ortamı meydana getirilmesi hedeflenmektedir.

Tur-kecom’un çoğunluk hissesine sahip olan Technology Leap Holdings N.V. merkezi Hollanda'da olan bilişim teknolojileri alanında faaliyet gösteren bir şirkettir. Anadolu Endüstri Holding A.Ş. bu şirketin %26.81’lik ortaklık payını elinde bulundurmaktadır.

1969 yılında kurulan Anadolu Endüstri Holding A.Ş., grup şirketlerinin her türlü mali, idari ve hukuki danışmanlık hizmetlerini yerine getirmekte ve insan kaynakları, endüstriyel ilişkiler, basın ve halkla ilişkiler, bilgi sistemleri çalışmalarını koordine etmekte, planlama ve denetim işlevlerini yürütmektedir.

Anadolu Endüstri Holding bünyesinde meşrubat, otomotiv, enerji, bankacılık, tüketici finansmanı, yatırım danışmanlığı sektörlerinde faaliyet gösteren birçok firma bulunmaktadır. Grubun yurtdışında da çeşitli yatırımları bulunmaktadır.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Bildirim formunda, devralma işlemine konu olan Tur-kecom şirketinin faaliyet alanının internet ve her türlü erişim ve iletişim vasıtaları üzerinden elektronik ticaret konularında elektronik pazarın bir parçası olarak danışmanlık teknik hizmet ve

REKABET 2

altyapı sağlanması olduğu belirtilmişse de, yapılan incelemeler sonucunda şirketin esas faaliyet konusunun ambalajlı tüketici ürünlerinde alıcılar ve satıcılar arasında bağlantı sağlanmasına yönelik bir elektronik pazar yeri işletmeciliği olduğu tespit edilmiştir.

Internet çeşitli şekillerde, çeşitli piyasalarda, ticari, endüstriyel ve mali işlemler gerçekleştirmek amacıyla kullanılmaktadır. Bu işlemlerden hangilerinin elektronik ticaret olarak tanımlanacağına ilişkin değişik yaklaşımlar bulunmaktadır. Genel olarak ifade etmek gerekirse elektronik ticaret aşağıdakileri kapsar:

1. Tüketicilere ya da sağlayıcılara ulaşmak, online ticari talimatlar vermek ve

ödemeler yapmak amacıyla internet uygulamalarını kullanmak: Internet üzerinden

alınan veya satılan malların teslimi geleneksel dağıtım kanalları ya da internet

satışlarına özel lojistik destek veren firmalar tarafından yapılır. Bu tür ticaret

"dolaylı elektronik ticareti" oluşturur.

2. Dijital mal ve hizmetlerin, yani bilgisayardan bilgisayara aktarılabilen, ödemesi ve

dağıtımı online yapılabilen mal ve hizmetlerin ticareti: Bunlar arasında dijital

kitaplar, haberler, video filmler, video oyunlar ile yazılım uygulamaları ve reklam

hizmetleri bulunur. Bu kategori altındaki özel bir hizmet de internet telefonu

(internet protokolü üzerinden ses iletimi) hizmetidir. Bu kategori de "doğrudan

elektronik ticaret" olarak adlandırılabilir.

3. Mali İşlemler: Tasdik etme ve şifreleme hizmetlerini, online müzayedeleri, kamu

ihalelerini de içeren mali işlemleri kapsar.

OECD tarafından elektronik ticaret “ilgili altyapı dahil olmak üzere, internet gibi özel mülkiyet altında olmayan ağlar üzerinden yapılan işler” olarak tanımlanmaktadır. Ancak elektronik ticaretin, ticari bir işlem tesis etmeden bilgi edinmek amacıyla internetin ve elektronik veri tabanlarının kullanımından ayırt edilmesi gereklidir.

İşlemi gerçekleştiren birimlerin türüne göre elektronik ticaret genel anlamda ikiye ayrılmaktadır:

1. İşletmeler arası elektronik ticaret (B2B – Business-to-business)

2. İşletmelerle tüketiciler arasındaki elektronik ticaret (B2C-Business-to-consumers)

B2B elektronik ticaret, genel anlamda internet vasıtasıyla şirketlerin sağlayıcıları ve dağıtıcıları ile aralarındaki alım-satım emri, faturalama, ödeme gibi işlemleri gerçekleştirmeleri olarak tanımlanabilir. B2C elektronik ticaret, elektronik perakendecilik olarak da adlandırılmaktadır. Günümüzde internet üzerinden faaliyet gösteren alışveriş merkezleri vasıtasıyla tüm tüketici mallarına online olarak ulaşmak mümkün hale gelmiştir.

B2B ve B2C e-pazar yerleri arasındaki en önemli fark, ilkinde ara malları ve son kullanıcıları firmalar olan nihai mallar değişime tabi iken, ikincisinde tüketicilere dönük nihai malların ticaretinin yapılmasıdır. Bu iki elektronik ticaret biçimi arasındaki farkları çoğaltmak mümkündür; örneğin B2B’lerde ağ etkisi daha fazladır, uzman aracıların varlığı gereklidir, altyapı B2C’ye göre daha önemli bir kıstastır ve marka B2C’lerdeki kadar önemli değildir.

REKABET 3

Yeni ekonominin gelişmesi ile birlikte internet üzerinden yapılan ticari işlemlerin hızla artması ticaretin doğasını pek çok şekilde değiştirmiştir ve değiştirmeye de devam etmektedir. Elektronik ticaret bazı yönleriyle sadece geleneksel yöntemlere ek bir dağıtım ya da pazarlama kanalını temsil ederken, diğer bazı yönleriyle de yeni ürünler, hizmetler ve pazarlar yaratmaktadır.

Bu bilgilerden hareketle ve Tur-kecom’un faaliyet alanı göz önüne alındığında başvuru konusu devralma işleminde ilgili ürün pazarı,"işletmeler arası elektronik pazar yeri hizmetleri" olarak tespit edilmiştir.

Fakat bildirim formunda devir işleminden sonra Tur-kecom’un ticari unvanının ve faaliyet konusunun değiştirileceği, şirketin yeni amacının ve faaliyet konusunun bilişim teknolojileri, enflasyon muhasebesi ve elektronik uzaktan eğitim konularında yazılım, satış, pazarlama ve eğitim hizmetlerinin sunulması olacağı ifade edilmiştir. Bu bağlamda şirketin değiştirilen faaliyet konusuna göre yapılan devir işleminin de değerlendirilmesi gerekmektedir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Şirketlerin ürettiği hizmetlerin Türkiye genelinde satılmasının mümkün olması ve pazar farklılaşması yaratacak faktörlerin bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar"Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak kabul edilmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Bildirime konu işlem, Tur-kecom hisselerinin %78.84’ünün Anadolu Endüstri Holding A.Ş. tarafından devralınmasıdır. Bu devralma sonucunda Tur-kecom’un kontrolü ve yönetimi Anadolu Endüstri Holding A.Ş.’ye geçecektir. Bu nedenle anılan işlem, 1997/1 sayılı Tebliğin 2. maddesinin (b) bendi uyarınca bir “devralma”dır.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, tarafların ilgili pazarda 2002 yılı itibarıyla elde ettiği toplam cirolarının 374.019.424.527 TL. olduğu görülmektedir. Bu rakamın tamamı Tur-kecom'un 2002 yılı net satışlarından oluşmaktadır. Anadolu Endüstri Holding A.Ş.’nin belirlenen ilgili ürün pazarında faaliyeti bulunmaması nedeniyle, bu pazarda herhangi bir cirosu ve pazar payı bulunmamaktadır.

Tur-kecom’un pazar payına ulaşılamamakla birlikte, dosya mevcudu bilgilerden, Tur-kecom’un faaliyetlerine uzun bir süre ara verdiği anlaşılmıştır. Türkiye'de internetin yaygınlaşamaması elektronik iş modelinin başarılı olmasına engel olmuş, bu piyasalarda girişimde bulunan ve aralarında Tur-kecom’un da bulunduğu birçok firma faaliyetlerini durdurmak durumunda kalmışlardır. Bu bakımdan, pazarın karmaşık yapısı dolayısıyla pazar payının hesaplanması mümkün görünmemekle birlikte, Tur-kecom’un faaliyetlerini durdurmuş olması ve 2002 yılına ait dönem net zararının 1.377.956.305.090 TL olması, Tur-kecom’un pazar payının %25’in altında olduğuna yönelik önemli bir gösterge olarak kabul edilmiştir.

Türkiye’de halihazırda elektronik ticaret ve bu kanalla pazarlama ve satış yapan birçok firma bulunmaktadır. Devir işleminden sonra gerçekleşecek olan şirket ana sözleşmesi değişikliğinin ardından belirlenecek şirketin yeni faaliyet konusuna ilişkin ise devre konu her iki tarafın da herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.

Yukarıda yer alan bilgiler çerçevesinde dosya konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğin 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde; “birleşmeyi veya devralmayı

REKABET 4

gerçekleştiren teşebbüslerin, Ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü ile getirilen pazar payı ve ciro eşikleri açısından değerlendirildiğinde, söz konusu devir işleminin, tarafların sahip oldukları toplam pazar payı ve ciroları yönüyle 1997/1 sayılı Tebliğde yer alan eşikleri aşmadığı, dolayısıyla anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olmadığı anlaşılmıştır.

İ- SONUÇ

Yukarıda yer verilen tespitler ve yapılan değerlendirmeler doğrultusunda, Tur-kecom Teknoloji Hizmetleri A.Ş. hisselerinin %78.84’ünün Anadolu Endüstri Holding A.Ş. tarafından devralınması işleminin, 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’de öngörülen eşiklerin altında kaldığına ve anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olmadığına OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET 5