Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından sağlanan veriler esas alınmak suretiyle hazırlanan analizlerin…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN

Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK, Adem BİRCAN

B. RAPORTÖRLER: Esin AYGÜN, Süleyman DAĞDEVİREN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - EBS Otomotiv Yönetim Danışmanlığı-Erol ŞAHİN

Barbaros Mah. Oymak Cad. No:24-34 Kocasinan KAYSERİ

(1) D. DOSYA KONUSU: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından sağlanan veriler esas alınmak suretiyle hazırlanan analizlerin EBS Otomotiv Yönetim Danışmanlığı tarafından, yapılan anlaşmalar yoluyla sektördeki ilgililer ile paylaşılması işlemine menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.

(2) E. İDDİALARIN ÖZETİ: EBS Otomotiv Yönetim Danışmanlığı’nın (EBS OTOMOTİV) web sitesine eklenecek bilgilerin, bu bilgilere ilişkin yayımlanacak olan analiz ve raporların internet sayfası üzerinden sektörle ve ihtiyacı olan kişi ve kuruluşlarla paylaşımı hususundaki teşebbüs kararına menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebinde bulunulmaktadır.

(3) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.12.2015 tarihinde giren ve eksiklikleri 09.03.2016 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine hazırlanan 22.03.2016 tarihli Muafiyet-Menfi Tespit Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(4) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; EBS OTOMOTİV tarafından “2. El Otomobil Satışlarına İlişkin Veriler”in ve “Yeni Araç Satışlarına İlişkin Veriler”in paylaşılmasına menfi tespit belgesi verilebileceği ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İşlem Tarafı- EBS OTOMOTİV

(5) EBS OTOMOTİV 2015 yılı başında yaptığı programlar ile sektöre istatistiki veri kazandırmaya başlayan bir şahıs şirketidir. EBS OTOMOTİV, Türkiye yeni araç satışları ve 2. el araç satış verilerinin düzenlenerek geriye dönük istatistiki verilerinin sunulması faaliyetini gerçekleştirmektedir. Bu faaliyetler kapsamında sektördeki çeşitli dernek ve teşebbüslere analiz programları altyapısı sağlanması, çeşitli sektör araştırmaları yürütülmesi ve bazı kamu kurumları ile ortak çalışmalar yürütülmesi EBS OTOMOTİV tarafından sunulan hizmetlerdendir.

H.2. İlgili Pazar

(6) Bildirime konu işlem, EBS OTOMOTİV tarafından TÜİK üzerinden temin edilen verilerle hazırlanan bazı istatistiki analizlerin paylaşılmasıdır. Paylaşılacak olan bilginin niteliği ve verilen hizmetin kapsamı dikkate alındığında ilgili ürün pazarının “binek ve hafif ticari araçların satışı pazarı” ve “ikinci el araçların satışı pazarı” olarak ele alınması mümkündür.

(7) EBS OTOMOTİV tarafından gerçekleştirilmesi düşünülen bilgi paylaşımından Türkiye sınırları içerisindeki tüm otomotiv sektörü oyuncularının yararlanmasının mümkün olduğu belirtildiğinden ilgili coğrafi pazar, “Türkiye” olarak belirlenebilecektir.

(8) Diğer taraftan, söz konusu alternatif pazar tanımlarının dosya konusu işlem kapsamında yapılacak değerlendirmeler bakımından farklılık arz etmemesi sebebiyle, “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un 20. paragrafı da dikkate alınarak, ilgili ürün pazarının tanımlanmasına gerek duyulmamıştır.

H.3. Değerlendirme

H.3.1. Bildirime Konu Teşebbüs Kararı

(9) Bildirime konu işlem, EBS OTOMOTİV veri tabanına yeni eklenecek olan ve iki başlık altında toplanan bilgilerin EBS OTOMOTİV internet sitesi aracılığıyla sektörle ve ihtiyacı olan tüm kişi ve kuruluşlarla paylaşımına ilişkindir.

(10) Bildirim Formunda belirtildiği üzere, EBS OTOMOTİV tarafından kullanılan söz konusu bilgilerin tamamı TÜİK tarafından sağlanan kamuya açık bilgilerden oluşmaktadır. Yine Bildirim Formunda, TÜİK’ten alınan bilgilerin sektörün anlayabileceği bir şekle dönüştürmenin amaçlandığı, sektörde oluşan hassasiyetten dolayı şirketin çalışmalarına başlayabilmesi için menfi tespit belgesi alınmasının bir zorunluluk olduğu vurgulanmıştır. Bu kapsamda TÜİK tarafından yayımlanan düz-sıralı bilgilerin çeşitli analizler ve grafiklerle bir pratik bilgi kaynağı haline getirilmesinin hedeflendiği ifade edilmiştir.

(11) Bildirim ile EBS OTOMOTİV internet sitesine dâhil edilmek istenen bilgiler iki ana başlıktan oluşmaktadır:

- Yeni Araç Satışlarına İlişkin Veriler

- 2. El Otomobil Satışlarına İlişkin Veriler

H.3.1.1. Yeni Araç Satışlarına İlişkin Veriler

(12) Bildirim Formuna ve başvuru sahibi tarafından sağlanan ek bilgilere göre, yeni araç satışlarına ilişkin, binek ve hafif ticari araçları kapsayacak şekilde; EBS OTOMOTİV internet sitesi aracılığıyla, kamuoyuyla ve talep eden diğer sektör çevreleri ile paylaşılması planlanan verilerin içeriği aşağıdaki gibidir:

- Markaların il bazında satış rakamları ile yine il bazında pazar payı verileri,

- Çeşitli araç segmentlerine ilişkin olarak, her segmentte en çok satılan ilk beş

araç markası ve bunlara ilişkin satış rakamları ile pazar payları,

- İl ve ilçe bazında olacak şekilde, her model ve marka için satış rakamları,

- İl bazında olacak şekilde, her bir markanın ilgili ildeki toplam satışları; pazar

payı; pazar payına göre olması gereken satış rakamı; liderlik için gereken satış

rakamı; penetrasyon oranı ve pazar payı değişimleri,

- İl ve ilçe bazında olacak şekilde, her bir markanın toplam satışları; pazar payı;

pazar payına göre olması gereken satış rakamı; penetrasyon oranı ve il ve ilçe

pazar payı karşılaştırmaları,

- 2004-2015 yılları arasında Türkiye’de otomobil pazarının gelişimi ile yine aynı

yıllara ilişkin olarak markaların pazar gelişimleri.

H.3.1.2. İkinci El Otomobil Satışlarına İlişkin Veriler

(13) Bildirim Formuna ve başvuru sahibi tarafından sağlanan ek bilgilere göre, 2. el otomobil satışlarına ilişkin, binek ve hafif ticari araçları kapsayacak şekilde; EBS OTOMOTİV internet sitesi aracılığıyla, kamuoyuyla ve talep eden diğer sektör çevreleri ile paylaşılması planlanan verilerin içeriği aşağıdaki gibidir:

- İllerin satış rakamları ve pazar payı verileri ile pazar payı sıralamaları,

- İl bazında olacak şekilde, 2015 Ocak-Ekim dönemlerine ilişkin olmak üzere,

satışı yapılan araç adedi,

- İl bazında olacak şekilde, markaların aylara göre satış rakamları ve bu satışlara

ilişkin pazar payları,

- İl, ilçe ve araç yaşı bilgisi olacak şekilde, markaların aylara göre satış rakamları

ve bu satışlara ilişkin pazar payları.

H.3.2. Bilgi Değişiminin Rekabet Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi

(14) Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrası “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır” hükmünü haizdir. Bu bağlamda bildirim kapsamında yapılması planlanan veri paylaşımının rakipler arasında koordinasyona yol açabilecek nitelikte bir bilgi paylaşımı olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

(15) Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 58. paragrafına göre, bilgi değişiminin rekabet üzerindeki olası etkileri, her somut olayın kendine has özellikleri bağlamında incelenmelidir [1]. Bilgi değişiminin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlama etkisinin bulunması için, fiyat, üretim miktarı, ürün kalitesi, ürün çeşitliliği ya da inovasyon gibi rekabet parametrelerinden en az biri üzerinde olumsuz etki doğurabilecek nitelikte olması gerekir. Bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkisinin değerlendirilmesinde, ilgili pazarın özellikleri ile bilgi değişiminin nitelikleri dikkate alınır.

(16) Pazarın özellikleri bakımından öncelikle pazarın şeffaflığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Yeterince şeffaf, yoğunlaşmış, istikrarlı, simetrik olan ve karmaşık olmayan pazarlarda teşebbüslerin işbirlikçi sonuca ulaşmaları daha kolaydır. Bilgi değişimi pazarda şeffaflığı artırmak, pazarın karmaşıklığını ve asimetriyi azaltmak, pazarı istikrarlı hale getirmek gibi yollarla işbirlikçi sonucu kolaylaştırabilir. Dolayısıyla, 1 Kılavuz’un 56.vd. paragraflarına göre, piyasada rekabeti kısıtlama amacıyla yapılan her türlü bilgi değişiminin, etkisine bakılmaksızın rekabeti kısıtladığı kabul edilir. Bilgi değişiminin rekabeti kısıtlama amacı olup olmadığının değerlendirilmesinde bilgi değişiminin, doğası gereği rekabetin kısıtlanmasına yol açıp açmayacağı değerlendirilecektir. Geleceğe yönelik planlara ilişkin bir bilgi değişiminin amaç yönünden rekabeti kısıtlama ihtimali, mevcut verilerin değişimine kıyasla daha fazladır. Bu çerçevede, rakiplerin, gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için, normal koşullar altında kartel olarak değerlendirilir.

pazarın bilgi değişimi öncesi ve sonrasındaki şeffaflık düzeyi ile bilgi değişiminin bu düzeyi nasıl değiştirdiği, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etki doğurma olasılığının belirleyici unsurudur. Bu bağlamda dikkat edilmesi gereken nokta, teşebbüslerin mevcut bilgiyi, rakiplerinin davranışlarını öngörmek için ne ölçüde kullanabileceğinin belirlenmesidir.

(17) Diğer önemli unsur pazarın yoğunlaşma derecesidir. Dar oligopollerde, az sayıda teşebbüsün koordinasyon koşulları konusunda uzlaşmasının ve anlaşmadan sapmaların izlenmesinin kolay olması nedeniyle işbirlikçi sonuçların gerçekleşme olasılığı daha yüksektir. Dolayısıyla, dar oligopollerde, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere yol açma olasılığı, diğer oligopollere kıyasla daha fazladır. Öte yandan teşebbüslerin, karmaşık bir pazar yapısında, işbirlikçi sonuca ulaşmaları daha zor olup, işbirlikçi sonuçların ortaya çıkma olasılığı, arz ve talep koşullarının görece daha az değişken olduğu, diğer bir deyişle istikrarlı olduğu pazarlarda daha yüksektir. Pazarın özellikleri bakımından dikkat edilmesi gereken son unsur firmaların benzerliğidir. Simetrik pazar yapılarında işbirlikçi sonucun gerçekleşme olasılığı yüksektir; zira, teşebbüslerin maliyetler, talep, pazar payları, ürün yelpazesi, kapasite gibi açılardan benzer olduğu durumda, rekabetçi güdüleri de benzer olacağından, teşebbüsler arası koordinasyon ihtimali artmaktadır.

(18) Bilgi değişiminin nitelikleri bakımından değişilen bilginin rekabete duyarlı (stratejik) bilgi olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Pazardaki belirsizliği azaltan stratejik verilerin rakipler arasında değişiminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına girmesi, başka türlü bilgilerin değişimine kıyasla daha muhtemeldir. Stratejik verilerin paylaşılması, tarafların rekabetçi güdülerinin azaltılması suretiyle rekabeti kısıtlayıcı etkiler doğurabilir. Fiyata, miktara, müşterilere, maliyetlere, cirolara, satışlara, alımlara, kapasiteye, ürün niteliklerine, pazarlama planlarına, risklere, yatırımlara, teknolojilere, AR-GE programlarına ilişkin ve benzeri bilgilerin rekabete duyarlı olduğu kabul edilir. Ayrıca, verilerin stratejik açıdan önemi, bilgi değişiminin sıklığı ve pazarı kapsama derecesi ile verilerin toplulaştırılmış olup olmadığı ve güncelliği gibi faktörlere de bağlıdır.

(19) Bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkileri değerlendirilirken, bilgi değişiminde bulunan teşebbüslerin ilgili pazarı kapsama derecesi de dikkate alınır. Zira bilgi değişiminin tarafı olmayan rakipler, bilgi değişiminde bulunan teşebbüslerin rekabeti bozucu davranışlarını sınırlayabilir.

(20) Diğer taraftan, herhangi bir teşebbüsün bireysel verilerinin tespitini yeterince güçleştirecek şekilde toplulaştırılmış verilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere neden olma olasılığı, teşebbüs bazındaki verilerin değişimine kıyasla çok daha düşüktür. Satış, kapasite verileri ya da girdi ve bileşen maliyetleri gibi verilerin bir meslek birliği ya da pazar araştırma şirketi tarafından toplanması ve toplulaştırılmış halde yayımlanması, sektörün ekonomik durumuna ışık tutacağından, tedarikçilerin ve müşterilerin yararına olabilir. Verilerin bu şekilde toplanması ve yayımlanması, pazardaki teşebbüslerin bilgiye dayalı tercihler yaparak, stratejilerini pazar koşullarına etkin bir şekilde uyarlamalarını sağlar. Genel olarak, yoğunlaşmış bir oligopol söz konusu değilse, toplulaştırılmış verilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere yol açma olasılığı düşüktür.

(21) Bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkileri bakımından verinin güncelliği önemli bir faktördür. Geçmiş tarihli verilerin değişiminin rekabeti kısıtlama olasılığı, güncel ve geleceğe yönelik verilerin değişimine kıyasla daha düşüktür. Verinin rekabeti bozma riski taşımaması için ne kadar eski olması gerektiğine dair belirlenmiş bir eşik yoktur.

Bu eşik, verinin niteliğine, toplulaştırılmış olup olmamasına, bilgi değişiminin sıklığına ve ilgili pazarın istikrarı ile şeffaflığı gibi özelliklere bağlıdır. Sık aralıklarla yapılan bilgi değişimleri, teşebbüslerin pazarda ortak bir anlayışa ulaşmasını ve anlaşmadan sapmaların izlenmesini kolaylaştırarak, işbirlikçi sonuç riskini artırır. Ancak, bilgi değişiminin hangi sıklıkla yapıldığında işbirlikçi sonuca sebebiyet vereceği, verinin niteliği, güncelliği ve toplulaştırılmış olup olmaması gibi unsurlara bağlıdır.

(22) Bilgi değişiminin değerlendirilmesi bakımından dikkat edilmesi gereken son unsur değişilen bilgilerin ve bilgi değişiminin kamuya açık olup olmamasıdır. Gerçek anlamda kamuya açık bilgilerin değişiminin genellikle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil etmesi beklenmez. Gerçek anlamda kamuya açık bilgiler, bilgiye erişim maliyetleri bakımından bütün rakipler ve müşterilerce aynı derecede erişilebilir olan bilgilerdir. Öte yandan bilgi değişiminin gerçek anlamda kamuya açık bir şekilde yapılması, bilgi değişiminin işbirlikçi etkilerinin diğer teşebbüsler, potansiyel rakipler ve müşteriler tarafından sınırlanabildiği ölçüde, pazardaki rekabetin bozulması olasılığını azaltabilir.

H.3.2.1. Otomotiv Sektöründeki Bilgi Değişimine Yönelik Kurul Kararları

H.3.2.1.1. Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) Web Sitesine İlişkin Karar

(23) 15.04.2004 tarih ve 04-26/287-65 sayılı Kurul kararı uyarınca, kurulacak ODD web sitesi ve burada yer alacak istatistikî nitelikteki bilgilere ilişkin teşebbüs birliği kararına menfi tespit belgesi verilmesi uygun görülmüştür. Bu teşebbüs birliği kararına göre sitede yer verilen bilgiler şunlardır:

1. Türkiye’de satılan yeni otomobil ve hafif ticari araçların yıllık ve aylık bazda

toplam satış ve ithalat miktarları,

2. Yeni otomobil ve hafif ticari araçlar için markaların, aylık ve yıllık bazda Türkiye

genelindeki satış miktarları ve pazar payı verileri,

3. Yeni otomobil ve hafif ticari araç satışlarının marka bazında yerli-ithal dağılımı.

(24) Anılan Kurul kararında pazarın yapısı ve paylaşılması öngörülen bilgiler incelenmiş, bilgi değişiminin pazarda koordinasyon doğrucu etkiler yaratmaması gerektiğinin altı çizilerek pazarın yapısı ve değişilen bilginin niteliğinin bu etkilerin değerlendirmesinde önem taşıdığı belirtilmiştir. Pazarda çok sayıda oyuncunun faaliyet gösterdiği, ürünlerin homojen olmaktan uzak olduğu ve piyasadaki rekabetin fiyat yanında kalite, etkin bir pazarlama, değişen talebe hızlı yanıt verme, yeni model geliştirme yeteneği, ürün çeşitliliği ve servis ağının yaygınlığı gibi kriterlere göre şekillendiği ifade edilmiştir. İnternet sitesinde yer alacak bilgilere bakıldığında ise; bu bilgilerin Türkiye geneline yönelik (yerli ve ithal) satış miktarları ve pazar paylarını içerdiği, ülkedeki bölgeler veya iller bazında ayrıntılı istatistiklere yer verilmediği, markalar için verilen istatistiklerin otomobil ve hafif ticari araç grubunda gerçekleştirilen satışların toplamına yönelik olduğu, markaların her iki grubun alt ürün segmentlerinde (örneğin farklı otomobil sınıflarında) gerçekleştirdikleri ayrıntılı satış fiyatı ve miktarları ile pazar payı verilerine yönelik bilgilerin bulunmadığı, keza verilerin fiyatların, üretimin, satışların ve kapasite kullanım oranlarının gelecekteki durumlarına dair bilgiler içermediğinin anlaşıldığı belirtilmiştir. Tüm bunlardan hareketle, genel verilere dayanan istatistikî bilgiler olan bu tür bilgilerin, bu sektörde rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açma potansiyeli taşımaktan uzak olduğu değerlendirilmiştir.

H.3.2.1.2. ODD ve Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) ve Üyeleri Hakkındaki Karar

(25) 09.09.2009 tarih ve 09-41/998-255 sayı ile ODD ve Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) ve üyeleri hakkında resen açılan önaraştırma kararında özetle; ODD ve OSD üyesi teşebbüslerin dernek çatısı altında çeşitli toplantılarda bir araya gelerek,

1. Binek, hafif ticari ve ticari araç satışlarına yönelik olarak taraflarca tüm alt

modeller bazında aylık ve haftalık satış adedi bilgilerinin gerek ODD ve OSD,

gerek taraflar arası bireysel iletişim yolu ile değişilmesine ve buna ilaveten

tavsiye edilen mevcut fiyat listelerinin, taraflar arasında elektronik posta yoluyla

paylaşılmasına,

2. Pazar tahminleri kapsamında teşebbüslerin; binek, hafif ticari ve ticari araç

türleri bakımından pazarın bütününe yönelik gerçekleşmesi muhtemel satış

rakamlarına ilişkin tahminlerinin ODD ve OSD toplantıları, telefon görüşmeleri

ve elektronik posta mesajları aracılığıyla paylaşılmasına

yönelik bilgi değişimlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal niteliği taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır.

H.3.2.1.3. ODD Web Sitesi, Veritabanı ve Diğer Sebeplerle Hazırlanan Raporlardaki Bilgilerin Yayımlanmasına İlişkin Karar

(26) ODD üyelerine ilişkin bilgilerin derlenerek ODD tarafından yayımlanmasına ilişkin bir başka karar olan 14.07.2011 tarih ve 11-43/916-285 sayılı menfi tespit-muafiyet kararında, muhtelif zamanlarda yayımlanmak üzere markaların şebekelerindeki personel sayısına, yetkili satıcı ve servis sayısına ilişkin bilgi paylaşımına menfi tespit belgesi verilmesine karar verilirken;

1. Üçer aylık dönemlerde toplam ve marka olarak ayrıştırılmış şekilde il bazında

satış adetleri,

2. Üçer aylık dönemlerde markaların yeni modellerine ilişkin kesin olmayan takvim

çalışmaları (lansman),

3. Binek ve hafif ticari araçların filo satışlarında markaların, devlet, kiralama

şirketleri, taksiler, leasing ve özel satış olarak sınıflandırılan alıcı gruplarına

yönelik satışlardaki payı

hususlarındaki veri paylaşımlarının;

- İl bazındaki verilerin marka, model ve alt kırılım ayrıştırması içermemesi,

- Lansmana ilişkin paylaşımların; uygulanacak tavsiye veya nihai satış fiyatları,

satış stratejisi, hedef, arz miktarı gibi koordinasyon doğurucu etkisi bulunan

bilgileri içermemesi,

- Filo satış rakamlarının alıcı grupları bakımından ayrıştırılmasında alıcıların

unvanlarına ilişkin bilgilerin yer almaması,

koşuluyla bireysel muafiyetten yararlanabileceğine hükmedilmiştir.

(27) Ayrıca, bu karar üzerine ODD tarafından Kurumumuza yapılan başvuru üzerine alınan 12.04.2012 tarih ve 12-20/520-M sayılı kararda ise, il bazında kamyon, kamyonet, minibüs, motosiklet, otobüs, otomobil, özel amaçlı ve traktör olarak gruplanan araç

cinslerinde her bir markanın aylık satış adedinin ODD tarafından hazırlanacak bir çalışma neticesinde ya da TÜİK’ten satın alınarak ODD web sitesi, veri tabanı ve diğer sebeplerle hazırlanan raporlarda yayımlanmasının, model alt kırılımı bilgisi içermemesi koşuluyla yukarıda bahsedilen Kurul kararı kapsamında olduğuna karar verilmiştir. H.3.2.1.4. Ağır Ticari Araçlar Derneği’nin (TAİD) Aylık Satış Rakamları Paylaşımına Yönelik Karar

(28) TAİD’in üyeleri ile ağır ticari araçların kamyon, çekici, treyler ve otobüs kırılımında ve marka bazında satış adedi bilgisini paylaşmasına 12.04.2012 tarih ve 12-20/518-154 sayılı Kurul kararı ile menfi tespit verilmiştir.

H.3.2.1.5. ODD Ağır Ticari Araçlar ve Binek ve Hafif Ticari Araçların Satış Sonrası Hizmetlerine Yönelik Karar

(29) ODD’nin ağır ticari araç satışları ile binek ve hafif ticari araçlara yönelik satış sonrası hizmetlere ilişkin üyeleri ile bilgi paylaşılması hususundaki teşebbüs birliği kararına menfi tespit belgesi verilmesi/muafiyet tanınması talebi 06.06.2012 tarih ve 12-30/891- 269 sayılı Kurul kararında ele alınmıştır. ODD’nin üyeleri ve talepte bulunan üçüncü kişiler ile daha önceki kararlarda menfi tespit veya muafiyet tanınan bilgi paylaşımlarının yanı sıra;

1. Binek ve hafif ticari araçlara yönelik olarak aylık, üç aylık, yıllık bazda,

mekanik ve kaporta alt kırılımlarını içerir şekilde yetkili servis araç giriş sayısı

ve hizmet satılan saat verilerilerinin,

2. Binek ve hafif ticari araçlara yönelik olarak kümülatif bazda, mekanik ve

kaporta alt kırılımlarını içerir şekilde, yetkili servis araç giriş sayısı ve hizmet

satılan saat verilerinin,

3. Binek ve hafif ticari araçlara yönelik verilerin marka bazında aylık, üç aylık ve

yıllık olarak derlenmesine ilişkin bilgilerin

paylaşımına 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmiştir. H.3.2.1.6. OSD’nin Bilgi Paylaşımlarına İlişkin Kararlar

(30) OSD’nin binek, hafif ticari ve ağır ticari araçlar ile traktörlerin üretim ve satışına ilişkin birtakım verilerin üyeleri ve kamuoyu ile paylaşılmasına yönelik 20.09.2012 tarih ve 12- 44/1350-455 sayılı kararında başvuru konusu bazı bilgilerin daha önceki Kurul kararlarında değerlendirildiği belirtilerek ayrıca bir karar alınmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.

1. Bununla birlikte;

-Tarımsal traktörler pazarında gerçekleştirilecek ve geleceğe yönelik pazar

büyüklüğü tahminlerini içeren bilgi paylaşımlarına,

- Ana ve yan sanayinin firma belirtilmeksizin belli kırılımlar altında, aylık, değer

ve adet üzerinden ihracat rakamlarına ilişkin bilgi paylaşımlarına ve marka

bazında aylık ihracat adet bilgilerinin paylaşılmasına,

- İSO Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu raporundan hareketle,

teşebbüslerin net satışlar, toplam aktifler, dönem kar veya zararı, ücretle

çalışan işçi sayısı ortalaması, öz kaynak, istihdam ve katma değer bilgilerinin

paylaşılmasına,

- Otomotiv sanayi yatırım miktarlarının yıllık olarak ve firma belirtmeksizin

yayımlanmasına ve firma bazında otomotiv sanayi istihdamı verisi ile Yan

Sanayi Kataloğunun, Hammadde Maliyet Endeksi’nin, ACEA ve OICA

raporlarının, petrol ürünleri sivil tüketim verisinin, satıh durumu uzunluğunun

ve Resmi Gazete’de yayımlanmış olan motorlu taşıt vergi oranlarının

paylaşılmasına,

- Aylık olarak hafif ticari araçlar (otomobil, kamyonet ve minibüs), kamyon,

otobüs, midibüs ve traktör başlıkları altında kapasitenin ve kapasite

kullanım oranlarının paylaşılmasına,

- Fabrika satış ve dış satış adetleri ile Haber ve Basın Bülteni’nde yer alacak

üretim verilerinin de firma ve model belirtilmeksizin hafif ticari araçlar

(otomobil, kamyonet ve minibüs), kamyon, otobüs, midibüs ve traktör

başlıkları altında paylaşılmasına 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca

menfi tespit belgesi verilmesine,

2. Öte yandan; teşebbüslerin her bir alt model bazında aylık üretim adetleri,

hammadde ve yan sanayiye yaptıkları ödemeler ile ödedikleri vergi ve

ücretlere ilişkin bilgi değişimine, ticari sır olarak nitelenebilecek bilgiler

içermesi ve teşebbüsler arasında koordinasyona yol açabilecek nitelikte

olması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit

belgesi verilmemesine,

3. 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen koşulların sağlanmaması

nedeniyle,

a. üretim verilerinin firma ve model bazında paylaşılmasına,

b. otomotiv sanayi firmalarının yan sanayiye ve hammaddeye yaptıkları

ödemeler ile ödenen vergi ve ücretlerin firma bazında paylaşılmasına

muafiyet tanınmamasına

karar verilmiştir.

(31) 26.06.2013 tarih ve 13-40/522-231 sayılı Kurul kararında ise, bir ay öncesine ait alt kırılım ve model bilgisi içermeyen firma/marka bazındaki üretim ve fabrika satış bilgilerinin paylaşılmasına bireysel muafiyet tanınmıştır.

H.3.3. Menfi Tespit Değerlendirmesi

(32) Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi; “İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebilir.” hükmünü amirdir. İşlemin niteliğinin 4054 sayılı Kanun’un 6 ve 7. maddeleri kapsamında olmaması itibarıyla başvuru konusu kararın Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde “rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası bir anlaşma yahut uyumlu eylem” niteliğinde olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.

(33) Başvuru konusu bilgi paylaşımının 4054 sayılı Kanun kapsamında olup olmadığı yukarıda belirtildiği gibi yeni araç satışlarına ilişkin veriler ve 2. el otomobil satışlarına ilişkin verilere yönelik bilgiler bakımından iki başlık altında yapılacaktır.

H.3.3.1. Yeni Araç Satışlarına İlişkin Verilere Yönelik Değerlendirme

(34) EBS OTOMOTİV ilk olarak, yeni araç satışlarına ilişkin çeşitli verileri internet sitesine eklemeyi planlamaktadır. Bu bilgiler TÜİK’ten elde edilerek derlenecek ve çeşitli grafikler ile haritalar hazırlanacaktır. Söz konusu bilgilere üye teşebbüslerin erişiminin

yanı sıra talep halinde üçüncü kişilerin de erişimi söz konusu olabilecektir. Böylelikle sağlayıcılar kendi modellerine ve markalarına rakip olarak gördükleri modellerin ve markaların geçmişe yönelik satış verilerine tek bir kaynaktan erişebilecek; ilçe, il ve bölgelerdeki kendi araç satışlarını rakip model ve markalarla kıyaslama imkânına sahip olacaktır. Benzer şekilde, tüketiciler de ilgilendikleri modellere ve markalara ilişkin olarak detaylı bilgiye tek bir kaynaktan erişme ve modeller ile markalar arasında karşılaştırma yapma imkânına kavuşacaktır. Yapılacak çalışmanın bilgilendirme amaçlı olduğuna ve kamuya açık verilerin kolay anlaşılır hale getirilmesinin hedeflendiğine dikkat çekilmiştir.

(35) Konuya ilişkin olarak dikkate alınması gereken ilk Kurul kararı yukarıda yer verilen ODD üyelerine ilişkin bilgilerin derlenerek ODD tarafından yayımlanmasına ilişkin 14.07.2011 tarih ve 11-43/916-285 sayılı menfi tespit-muafiyet kararıdır. Zira muhtelif zamanlarda yayımlanmak üzere markaların şebekelerindeki personel sayısı, yetkili satıcı ve servis adetlerine ilişkin bilgi paylaşımına menfi tespit belgesi verilmesine karar verilirken; yapılacak veri paylaşımlarının il bazındaki verilerin marka, model ve alt kırılım ayrıştırması içermemesi bir koşul olarak getirilmiştir. Ayrıca, 12.04.2012 tarih ve 12-20/520-M sayılı kararda ise, il bazında kamyon, kamyonet, minibüs, motosiklet, otobüs, otomobil, özel amaçlı ve traktör olarak gruplanan araç cinslerinde her bir markanın aylık satış adedinin ODD tarafından hazırlanacak bir çalışma neticesinde ya da TÜİK’ten satın alınarak ODD web sitesi, veri tabanı ve diğer sebeplerle hazırlanan raporlarda yayımlanmasının, model alt kırılımı bilgisi içermemesi koşuluyla yukarıda bahsedilen Kurul kararı kapsamında olduğuna karar verilmiştir. Her iki Kurul kararının da işbu dosya bakımından önem arz ettiği, zira başvuru konusu işlemin esasını da TÜİK’ten alınan veriler uyarınca hazırlanacak analizlerin oluşturduğu görülmektedir.

(36) Bu noktada belirtilmelidir ki, TÜİK tarafından gönderilen yazıda yeni araç satışları için il, ilçe, cins, marka, tip, model yılı, kullanım şekli, yakıt türü, silindir bazında aylık excel formatında verilerin paylaşılabildiği ifade edilmiştir. Ayrıca, www.tuik.gov.tr web adresinin veri tabanları kısmından da dış ticarete ilişkin çeşitli bilgilere ücretsiz olarak sorgulama yoluyla ulaşılabileceğine dikkat çekilmiştir. Bu durumda, mevcut dosyada paylaşılması planlanan “il bazında markaların satış rakamları, pazar payı verileri, pazar payı sıralamaları, her segmentteki en çok satılan ilk beş araç markası, il ve ilçe bilgisi dâhil olacak şekilde her model ve marka için satış rakamları, il ve ilçe bazındaki çeşitli veriler”in hâlihazırda abonelik [2] ve/veya TÜİK internet sitesinde kamuya açık olduğu anlaşılmaktadır. Bu bilgilerin EBS OTOMOTİV internet sitesine eklenmesi, sadece zaten kamuya açık olan verilerin, sektörün istediği şekilde, çeşitli teknikler kullanılarak daha görsel ve daha pratik hale getirilmesinden ibaret olacaktır. Bu niteliğiyle söz konusu bilgi paylaşımının otomotiv pazarında rekabeti kısıtlayıcı bir etkisi bulunmayacaktır.

H.3.3.2. İkinci El Otomobil Satışlarına İlişkin Verilere Yönelik Değerlendirme

(37) İkinci el otomobil satışlarına ilişkin; “markaların satış rakamları, pazar payı verileri, pazar payı sıralamaları, il ve ilçe bazında markaların aylara göre satış rakamlarına ilişkin bilgiler”in de EBS OTOMOTİV internet sitesi aracılığıyla kamuoyuyla ve talep eden diğer sektör çevreleri ile paylaşılması hususu bildirim kapsamındaki bir diğer konudur. İkinci el araç satışlarına ilişkin il, ilçe, cins, marka ve model yılına ait verilerin 2 Abonelik ücretinin sıfır araç için aylık (…..) TL, ikinci el araç için aylık (…..) TL olduğu anlaşılmaktadır.

kamuya açık veriler olduğu TÜİK tarafından gönderilen yazı ile de teyit edilmiştir. Bildirim Formunda da ilgili verilerin TÜİK tarafından yayımlanmasına müteakip başvuru sahibine sağlanması ve EBS OTOMOTİV internet sitesine eklenmesi söz konusu olacaktır. Bildirim Forumunda TÜİK tarafından sağlanan bu verilerin, çeşitli analizler ve grafikler kullanılarak sektörün ihtiyacına cevap verebilecek bir hale getirileceği ifade edilmiştir.

Yukarıda iki başlık halinde anlatılan verilerin TÜİK tarafından yayımlanmasıyla kamuya açık bilgi niteliği kazandığı ve bundan sonra EBS OTOMOTİV kanalıyla ayrıca paylaşılmasının rekabeti sınırlayan bir uygulama olmadığı değerlendirilmektedir.

I. SONUÇ

(38) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

EBS Otomotiv Yönetim Danışmanlığı tarafından “2. el otomobil satışlarına ilişkin veriler” ile “yeni araç satışlarına ilişkin veriler”in paylaşılması işlemine 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.