ihraç edilmesi amacıyla anlaşma ürünlerini başkalarına imal etmesi, kullanması veya satması…türden hiçbir hak vermemiştir.” hükmü gereği coğrafi pazar, uluslar arası anlamda sınırlandırılmış, bu bölgelerin nereler olduğu da lisans anlaşmasının I/E maddesinde, Ek Belge A’ya atıf yapılarak sayılmıştır. Ancak, söz konusu kısıtlamanın Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışındaki bölgeler için öngörülmüş olması sebebiyle, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un kapsamı ile ilgili 2 nci maddesinde, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar…” olarak belirlenmiş çerçevenin dışında kaldığından, rekabeti sınırlayıcı bir husus olarak değerlendirilmemektedir.
Lisans anlaşmasının II/A maddesinde; lisans verenin, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde, lisans anlaşmasının süresi sona erene kadar, lisansın kullanımı ile ilgili olarak, lisans alana münhasır bir hak vereceğine dair bir hüküm yer almaktadır. Bunun anlamı, lisans verenin, bu süre zarfında söz konusu lisansı bir başkasına vermeyeceği gibi, kendisinin de bu coğrafi pazarda, ilgili ürünün üretimi konusunda faaliyette bulunmayacağını kabul etmesidir.
Başvuru konusu lisans anlaşmasının bu hükmü ile Şişecam, münhasır bir hak elde etmekte ve ilgili ürün pazarının Türkiye Cumhuriyet’i sınırlarında tekel konumuna gelmektedir. Bu da, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmüne uymakta olduğundan, söz konusu anlaşmaya, talep edilen menfi tespit belgesi verilmesi mümkün değildir.
2.2. Muafiyet Değerlendirmesi
Bireysel muafiyet 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 5 inci maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre; Rekabet Kurulu, ilgililerin talebi üzerine, Yasa’da aranan şartların tamamının varlığı halinde, teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının, aynı Kanun’un 4 üncü maddesi hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilmektedir. Kanun’un 5 inci maddesine göre, muafiyet verilebilmesi için aranan koşullar şunlardır:
a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme
ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,
b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu
olandan fazla sınırlanmaması.