İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Has Gıda San. ve Tic. A.Ş.(Has Gıda)'nın 26 adet distribütör ile akdetmiş olduğu standart distribütörlük…

Menfi Tespit ve Muafiyet99-44/465-294Karar tarihi: 28.09.1999Yayımlanma tarihi: 22.09.2004

Has Gıda San. ve Tic. A.Ş.(Has Gıda)'nın 26 adet distribütör ile akdetmiş olduğu standart distribütörlük sözlemelerine menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.

Karar bilgileri

Karar sayısı
99-44/465-294
Karar tarihi
28.09.1999
Yayımlanma tarihi
22.09.2004
Karar türü
Menfi Tespit ve Muafiyet

Karar metni

8 sayfa · 21.191 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : D3/A.Ç.-99/7 (Menfi Tespit/Muafiyet)

Karar Sayısı : 99-44/465-294

Karar Tarihi : 28. 9.1999

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU.

Üyeler: Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.

B- RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Ali İhsan ÇAĞLAYAN

C- BAŞVURUDA BULUNAN: Has Gıda San. ve Tic. A.Ş. temsilcisi

Ömer Aybey AKSU Petrolofisi Cad. Avcılar/İSTANBUL D- TARAFLAR: - Has Gıda San. ve Tic. A.Ş.

Petrolofisi Cad., Avcılar/ İSTANBUL

- Has Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin 26 adet distribütörü

E- DOSYA KONUSU: Has Gıda San. ve Tic. A.Ş.(Has Gıda)'nın 26 adet distribütör ile akdetmiş olduğu standart distribütörlük sözlemelerine menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.5.1998 tarih, 1060 sayı ile giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4, 5 ve 8. maddeleri uyarınca düzenlenen 22.9.1999 tarih, D3/A.Ç.-99/7 sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 23.9.1999 tarih, REK.0.07.00.00/80 sayılı Başkanlık önergesi ile 99-44 sayılı Kurul gündemine alınarak karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Bildirimde bulunulan distribütörlük sözleşmelerine menfi tespit verilemeyeceği, grup muafiyetinden yararlanamayan sözleşmelerin bireysel muafiyet de alamayacağı, 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin son fıkrası uyarınca para cezası uygulanmasına gerek olmadığı ve yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik hükmün sözleşmelerden çıkarılması halinde grup muafiyetinden yararlanılabileceği düşünülmektedir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

1. İlgili Pazar

Ürün Pazarı: Has Gıda'nın faaliyet gösterdiği alan olan "dondurma pazarı" ilgili ürün pazarı olarak belirlenmiştir.

Sayfa 2

Coğrafi Pazar: Endüstriyel dondurma üreticisi konumunda olan Has Gıda, ürünlerini kurmuş olduğu distribütörlük ağı ile tüm Türkiye'de dağıtmakta ve bildirime konu olan distribütörlük sözleşmesini tüm distribütörler ile ayrı ayrı akdetmektedir. Bu yüzden Türkiye Cumhuriyeti sınırları ilgili coğrafi pazar olarak belirlenmiştir.

2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

2.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi

Has Gıda tarafından yapılan 4.5.1999 tarihli başvuruda, distribütörlerle akdedilen standart dağıtım anlaşmaları için menfi tespit talebinde bulunulmaktadır.

Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinde menfi tespit ile ilgili düzenlemelere yer verilmekte ve teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine, Kurul’un elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, eylemin veya birleşme ve devralmanın Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmadığını gösteren menfi tespit belgesi verebileceği hükmü yeralmaktadır.

Menfi tespit talebinde bulunulan dağıtım anlaşmaları incelendiğinde, menfi tespit verilmesini engelleyecek bazı ihlal niteliğindeki hükümlere yer verildiği görülmüştür. İhlal niteliğindeki bu hükümlerden bazıları şunlardır:

2.1.1. Distribütörlere Belirli Münhasır Bölgeler Verilmesi

Dağıtım anlaşmalarının giriş paragrafının (A) bendinde distribütörlerin faaliyet gösterecekleri bölgelere ilişkin olarak aynen aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

“Şirket (Has Gıda), Madde1 ve ekli Liste’de belirlenen satış yerleri

vasıtasıyla, belirli Şirket ürünlerinin, işbu Sözleşme’de tanımlanan Bölge

sınırları dahilindeki satışında, Distribütörü dağıtıcı olarak tayin etmekte;

Distribütör ise, işbu Sözleşme’nin şartları çerçevesinde bu görevi kabul

etmektedir.”

Yine, dağıtım anlaşmalarının “Tayin” başlıklı 2. maddesinin birinci paragrafında, bölge sınırları dahilinde belirlenmiş olan"Satış Yerleri"ne distribütörün ayrıcalıklı satıcı olarak atandığı şu ifadelerle belirtilmektedir:

“İşbu sözleşmenin şartları çerçevesinde, Şirket, Distribütörü ürünlerin,

Bölge sınırları dahilindeki Satış Yerleri’ne ayrıcalıklı satıcısı olarak tayin

eder. Distribütör, Şirket’in Bölge sınırları dahilinde, başka kişileri, Satış

Yerleri’nden başka noktalara, ürünlerin dağıtıcısı olarak tayin etmeye hakkı

olduğunu kabul eder.”

Yukarıda yer verilen iki sözleşme hükmünden de anlaşılacağı üzere, distribütörlere belirli bölgeler içerisindeki Satış Yerleri’ne tek dağıtıcı olarak satış yapma hakkı tanınmaktadır. Bu noktalara Has Gıda ürünlerini o bölgeden sorumlu distribütörden başka bir dağıtıcı satamamaktadır. Distribütörler ile akdedilen dağıtım anlaşmalarında her bir distribütöre bu tip bir tek dağıtıcılık hakkı verildiği gözönünde bulundurulduğunda, coğrafi pazarın distribütörler arasında Has Gıda tarafından paylaştırıldığı görülecektir.

Sayfa 3

Dolayısıyla, Has Gıda’nın distribütörleri ile akdetmiş olduğu dağıtım anlaşmalarındaki sözkonusu hükümler, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin “Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü” şeklindeki (b) bendi kapsamında olup, hukuka aykırılık oluşturmaktadır.

2.1.2. Distribütörlerin Satış Fiyatlarının Has Gıda Tarafından Belirlenmesi Has Gıda ile distribütörler arasında akdedilen dağıtım anlaşmalarındaki ihlal niteliğindeki diğer bir hüküm de distribütörlerin satış fiyatlarına ilişkindir. Anlaşmanın “Fiyatlar ve Ödemeler” başlıklı 9. maddesinin dört ve beşinci bendlerinde bu konuda şu hükümlere yer verilmektedir:

“4.Distribütör ürünleri Şirket tarafından verilen fiyat listesine uygun olarak

Satış Yerleri’ne satacaktır.

5.Şirket, herhangi bir zamanda, Distribütör’ün muvafakatını almaksızın

Madde 9.4’de tarif edilen fiyat listesini değiştirebilir. Bunun gibi fiyat

değişiklikleri, Şirket tarafından Distribütör’e bildirilen değişikliklerin

başlama tarihinden itibaren geçerli olacaktır.”

Distribütörlerin satış fiyatlarının Has Gıda tarafından belirlenmesini sağlayan sözkonusu anlaşma hükümleri, 4054 sayılı Kanun’un “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” ni yasaklayan (a) bendi kapsamındadır.

2.1.3. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü

Dağıtım anlaşmalarında, anlaşma süresince distribütörlerin Has Gıda ile rekabet edecek faaliyetlerde bulunamayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu konuda, anlaşmanın “Rekabet” başlıklı 11. maddesinin birinci paragrafında aynen şu ifadelere yer verilmektedir:

“Distribütör işbu Sözleşmenin esas şartının, Sözleşme süresince,

doğrudan ya da dolaylı olarak, rakip ürünleri üretmeyeceği ya da

satmayacağı ya da herhangi başka bir şekilde ticaretini yapmayacağı

olduğunu kabul eder.”

Distribütörlerin Has Gıda dışındaki sağlayıcıların ürünleri ile ilgili faaliyette bulunmalarını yasaklayan bu hüküm, hem sağlayıcılar arasındaki rekabeti hem de dağıtıcılar arasındaki rekabeti engelleyici nitelikte olması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındadır.

Yukarıda yer verilen rekabet ihlalleri nedeniyle, Has Gıda ile distribütörler arasında akdedilen dağıtım anlaşmalarına menfi tespit verilmesi mümkün değildir.

2.2. 1997/3 Sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirme

Has Gıda’nın Kurum’a bildirdiği anlaşmalar distribütörleri ile akdetmiş olduğu dağıtım anlaşmalarıdır. Bilindiği üzere, Kurulumuz belirli şartları sağlayan dağıtım anlaşmalarını Kanun’un 4. maddesinin yasaklamasından muaf tutan 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ni çıkarmıştır. Bildirimde bulunulan dağıtım anlaşmalarının bu Tebliğ kapsamında olup olmadığını değerlendirmek gerekmektedir.

Sayfa 4

Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde grup muafiyetinin uygulanabilmesi için anlaşmalarda bulunması gereken unsurlar belirtilmektedir. Bunlardan birincisi, anlaşmaya yalnızca iki teşebbüsün taraf olması zorunluluğudur. Has Gıda, dağıtım anlaşmalarını 26 adet distribütör ile ayrı ayrı akdetmesi nedeniyle, bu gereği yerine getirmektedir. İkinci koşul olarak, dağıtıcıya münhasır bir bölge verilmiş olması gerekmektedir. Yukarıda da değinildiği gibi, dağıtım anlaşmalarının giriş paragrafının (A) bendinde ve “Tayin” başlıklı 2. maddesinin birinci paragrafında, distribütörlere belirli münhasır bölgeler verildiği ifade edilerek, Grup Muafiyeti Tebliği’nin uygulanması için aranılan ikinci koşul da yerine getirilmektedir. Ayrıca, anlaşmaya konu olan ürünlerin distribütörlere yeniden satış yapılması amacıyla satılması gerekmektedir. Distribütörlerin anlaşmaya konu olan dondurma ürünlerini "Satış Yerleri"ne satmak amacıyla Has Gıda’dan almaları nedeniyle, üçüncü koşul da yerine getirilmiş olmaktadır.

Bildirimde bulunulan anlaşmanın 1. maddesinde, anlaşma metninde kullanılan bazı terimlerin tanımlarına yer verilmiştir. Bu maddenin 14. paragrafında “Bölge” tanımı yapılarak, anlaşmanın ekindeki listede ve haritada tarif edilen coğrafi alan distribütörün bölgesi olarak ifade edilmiştir. Söz konusu maddede yeralan tanımlar incelendiğinde, 1997/3 sayılı Tebliğ’de izin verilmeyen herhangi bir rekabet ihlali içermediği görülmektedir.

Anlaşmanın 2. maddesinin birinci paragrafında, Has Gıda’nın, distribütörü Bölge sınırları dahilinde ayrıcalıklı satıcı olarak tayin ettiği ifade edilmek suretiyle, sözkonusu anlaşmanın bir tek elden dağıtım anlaşması olduğu vurgulanmaktadır. Sözkonusu hüküm, daha önce de ifade edildiği üzere, coğrafi pazarın distribütörler arasında paylaştırılması anlamına gelmesi nedeniyle, Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet ihlalidir. Ancak, 1997/3 sayılı Tebliğ’in uygulanabilmesi için distribütörlere tanınan bölgelerin münhasır bölgeler olma zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla, anlaşmanın 2. maddesinin birinci paragrafı 1997/3 sayılı Tebliğ kapsamındadır.

Dağıtım anlaşmasının 2. maddesinin ikinci paragrafında, 30 gün öncesinde distribütörleri haberdar etmek koşuluyla, Has Gıda’ya bölge sınırlarını, bölge sınırları içerisindeki satış yerlerini ya da ürünleri değiştirebilme hakkı verilmektedir. Has Gıda’ya bu tip bir hak verilmiş olması, distribütörlere tanınan bölgelerin münhasır olma özelliğini kaybettirmemesi nedeniyle, bu hüküm de 1997/3 sayılı Tebliğ kapsamındadır.

Distribütörler tarafından kullanılmak üzere düzenlenecek olan tesislere ilişkin hükümlerin yeraldığı 4. maddede, tesislerin ürünlerin depolanmasına ve dağıtımına uygun olduğunun distribütör tarafından garanti edildiği, sözkonusu tesislerin bakımının distribütörün kendisi tarafından yapılacağı, Has Gıda’nın gerekli görmesi halinde 60 gün içerisinde distribütörün ek yatırımlar yapma zorunluluğunun bulunduğu hükme bağlanmaktadır. 4. maddede distribütörlere yatırım yapma zorunluluğu getirilmesine rağmen, bu maddeyi rekabet ihlali olarak değerlendirmek mümkün değildir. Esasen, distribütörlere tesislere yatırım yapma yükümlülüğü getirilmesi rekabet ihlalinden ziyade, rekabeti arttırıcı niteliktedir. Anlaşmaya konu olan ürünün belirli ısı derecelerinde depolanmasının gerektiği de düşünüldüğünde, distribütörlere yatırım yapma yükümlülüğünü getirmenin markalararası rekabeti arttırmak için bir zorunluluk olduğu görülmektedir. Ayrıca, 1997/3 sayılı Tebliğ’in “Grup Muafiyeti

Sayfa 5

Kapsamına Giren Yükümlülükler” başlıklı 3. maddesinin rekabet ihlali olarak nitelendirilmeyen yükümlülüklerin sayıldığı (c) bendinde, dağıtıcılara satış ağı oluşturma ve nitelikli eleman çalıştırma gibi satış arttırma uygulamalarında bulunma yükümlülüğünün getirilebileceği ifade edilmektedir.

Anlaşmanın, sağlayıcı konumundaki Has Gıda’nın yükümlülüklerinin belirtildiği 5. maddesinde, Has Gıda’nın"Bölge"de ürünlerin satışını teşvik etmek amacıyla promosyon desteği vereceği, distribütörlere idari ve teknik yardım sağlayacağı, ekipman ve malzemelerin doğru kullanımına ilişkin eğitim vereceği, distribütörün bölgesindeki satış yerlerine verilmek üzere emanet dondurucu ve tezgahları sağlayacağı, emanet verilen dondurucu ve tezgahların çeşitleri ve sayılarının her yıl gözden geçirileceği hükme bağlanmaktadır. Bu maddede yer alan yükümlülüklerin hiçbirini rekabet ihlali olarak nitelendirmek mümkün değildir. Aksine, tek elden dağıtım anlaşmalarından beklenen faydanın sağlanabilmesi için, sağlayıcı konumundaki teşebbüsün promosyon yapması ve distribütörlerini ürünlerin dağıtımı ile ilgili her konuda eğitmesi gerekmektedir. Distribütörün bölgesindeki satış yerlerine emanet dondurucu ve tezgah verme uygulaması ise ilgili ürün pazarı olan dondurma pazarında faaliyet gösterebilmek için bir zorunluluktur. Zira, dondurmanın belli sıcaklıklarda korunması ve satışa sunulması gerekmektedir. Bu zorunluluğu yerine getirmenin yollarından birisi de, satış yerlerinde kullanılacak olan dondurucuların sağlayıcı konumundaki Has Gıda tarafından tedarik edilmesidir.

Distribütörlerin yükümlülüklerinin yeraldığı “Taahhütler” başlıklı 6. maddede, dağıtımı yapılan ürünü korumaya yönelik olarak, distribütörlerin (–)18 Santigrat’ın altında depolamayı garanti eden donduruculara sahip olmayan müşterilere satış yapamayacakları hükme bağlanmaktadır. Görüldüğü üzere, bu hüküm ile distribütörlere müşteri sınırlaması getirilmektedir. Ancak, sözkonusu ürünün dondurma olduğu düşünüldüğünde, bu tip bir müşteri kısıtlamasının rekabet ihlali olarak değerlendirilemeyeceği açıktır. Yine, dağıtıma konu olan ürünü korumaya yönelik olarak, distribütörlere, hasarlı veya kirlenmiş ürünleri satmama ve sattırtmama veya bu konuda Has Gıda tarafından verilen talimatlara uyma yükümlülükleri getirilmektedir. Ürünü korumaya yönelik olarak distribütörlere getirilmiş bu yükümlülüklerin de rekabet ihlali olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.

Anlaşmanın 6. maddesinde, ayrıca, distribütörlere, kendilerine ait dondurucu ekipmanının (soğuk hava depoları, frigorifik kamyonet gibi) bakımını yapma ve her zaman işler halde tutma yükümlülüğü getirilmektedir. Ayrıca, distribütörlere getirilmiş olan yükümlülükleri yerine getirip getirmediklerini kontrol etmek amacıyla, Has Gıda’ya, distribütörleri denetleme hakkı da tanınmıştır. Dağıtım anlaşmalarından beklenen faydanın sağlanması için gerekli olan bu yükümlülükler rekabet ihlali olarak değerlendirilemez. Benzer biçimde, distribütörlerin zamanında ödeme yapacaklarına ve belirli aralıklarla piyasaya ilişkin bilgileri Has Gıda’ya ileteceklerine ilişkin sözleşme hükümleri de rekabet ihlali olarak nitelendirilemeyecek hükümlerdir.

Anlaşmanın “Stok” başlıklı 7. maddesinde, distribütörün belirli günlerde sipariş vereceği, belirlenecek minimum seviyede stok bulunduracağı, ürünlerin "Bölge" içerisinde optimum biçimde dağılımını sağlayacağı, Has Gıda tarafından öngörülen promosyon faaliyetlerine katılacağı, satış yerlerinin bu

Sayfa 6

promosyonlara katılmasını sağlayacağı hükme bağlanmaktadır. Bu maddede yeralan yükümlülüklerinin tamamı 1997/3 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinin (c) bendinde yeralan ve rekabet ihlali olarak nitelendirilmeyen yükümlülüklerdir. “Fiyatlar ve Ödemeler” başlıklı 9. maddede, Has Gıda’nın distribütöre ürünleri vadeli olarak satacağı ve ödeme koşullarını Has Gıda’nın önceden haber vermeksizin değiştirebileceği ifade edilmektedir. Has Gıda’nın distribütörlere satış fiyatını belirleyen bu hüküm rekabet ihlali niteliğinde değildir. Ancak, aynı maddenin dört ve beşinci paragraflarında, distribütörlerin ürünleri Has Gıda tarafından belirtilen fiyat listesine uygun olarak satış yerlerine satacağı ve distribütör satış fiyatlarındaki değişikliklerin distribütörlere bildirildikleri tarihten itibaren geçerli olduğu ifade edilmektedir. Bu hüküm açıkça, distribütörlerin satış fiyatlarının Has Gıda tarafından belirlendiğini göstermektedir. Has Gıda tarafından doldurulan bildirim formunun 2.1 maddesinde de açıkça, distribütörlerin ürünleri kendi müşterilerine satarken Has Gıda’nın satış fiyatını uyguladıkları ve distribütörlere dağıtım hizmetleri ve performans düzeylerine karşılık olmak üzere bu fiyat üzerinden belirli iskontolar verildiği ifade edilmektedir.

Anlaşmanın 11. maddesinde, distribütörlere, anlaşma süresince doğrudan veya dolaylı olarak rakip ürünleri üretmeme, satmama ya da herhangi bir şekilde ticaretini yapmama yükümlülüğü getirilmektedir. Distribütörlere getirilen bu kısıtlama açık bir biçimde rekabet ihlalidir ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındadır. Ancak, tek elden dağıtım anlaşmalarından beklenen faydanın sağlanabilmesi için dağıtıcıların sadece sağlayıcının ürünlerine yoğunlaşması, rakip ürünlerle iştigal etmemesi gerekmektedir. Bu görüşten hareketle, 1997/3 sayılı Tebliğ’in dağıtıcılara getirilebilecek kısıtlamaların yeraldığı 3. maddesinin (b) bendinde, dağıtıcılara anlaşma konusu mallarla rekabet halindeki malları üretmeme veya dağıtmama yükümlülüğünün getirilebileceği ifade edilmektedir.

“Diğer” başlıklı 14 maddede, distribütör ile Has Gıda arasındaki ilişkinin satıcı alıcı ilişkisi olduğu, acenta, ortaklık, müşterek teşebbüs ya da herhangi başka bir ortaklığın sözkonusu olmadığı, tescilli markaların sahibinin Has Gıda olduğu, sözkonusu markalarla ilgili herhangi bir ihlal halinde distribütörün Has Gıda ile işbirliği yapacağı, distribütörün kamuoyu tarafından bilinmeyen Has Gıda’ya ait gizli bilgileri ifşa etmeyeceği hüküm altına alınmaktadır. Distribütörler ile Has Gıda arasındaki ticari ilişkiyi tanımlayan hükmün ve tescilli marka haklarının korunması ile ilgili hükmün rekabet ihlali niteliğinde olduğunu ileri sürmek mümkün değildir. Benzer biçimde, Has Gıda ile ilgili gizli bilgilerin ifşa edilmemesi yükümlülüğü, distribütörlere getirilmiş bir kısıtlama niteliğinde olmasına rağmen, rekabeti kısıtlamayıp, arttırabilecektir.

Yukarıda yer verilen açıklamalardan da görüleceği üzere, Has Gıda'nın distribütörleri ile akdetmiş olduğu sözleşmenin 9. maddesinin dört ve beşinci paragraflarında, distribütörlerin satış fiyatları Has Gıda tarafından belirlenmekte ve dolayısıyla sözkonusu sözleşmeler 1997/3 sayılı Grup Muafiyeti Tebliğ'i kapsamı dışında kalmaktadır.

Sayfa 7

2.3. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi

1997/3 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği kapsamına girmeyen Has Gıda distribütörlük sözleşmeleri bireysel muafiyet değerlendirmesine tabi tutulduğunda, yeniden satış fiyatının belirlenmesini sağlayan 9. maddenin dört ve beşinci paragrafları nedeniyle, bireysel muafiyet alamayacağı tespit edilmiştir. Zira, 4054 sayılı Kanun'un muafiyet verilmesinin koşullarını düzenleyen 5. maddesinde iki olumlu ve iki olumsuz koşul sayılarak, muafiyet verilecek olan anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararlarının bu dört koşulu birden sağlaması gerektiği hükme bağlanmıştır. Oysa, Has Gıda distribütörlük sözleşmelerinin yeniden satış fiyatının belirlenmesine neden olan 9. maddesinin dört ve beşinci paragrafları sözleşmelerin muafiyet için gerekli koşulları taşımasını engellemektedir. Yeniden satış fiyatının belirlenmesini sağlayan sözkonusu hükümler, Has Gıda ürünlerinin dağıtımında iyileşmenin sağlanması için zorunlu olmadığı gibi, distribütörler arasındaki fiyat rekabetini engelleyerek tüketicinin bundan zarar görmesine neden olmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu hükümler nedeniyle, distribütörler arasındaki rekabet gereğinden fazla kısıtlanmakta olduğundan, Has Gıda distribütörlük sözleşmelerinin bireysel muafiyet alabilmesi mümkün değildir. I- SONUÇ

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin ışığında;

1) Distribütörlere belirli münhasır bölgeler verilmiş olması, sözleşme

süresince distribütörlerin sağlayıcı ile rekabet edecek şekilde rakip

ürünlerle iştigal edememesi ve distribütörlerin satış fiyatlarının Has Gıda

San. ve Tic. A.Ş. tarafından belirlenmesi nedenleriyle bildirimde bulunulan

distribütörlük sözleşmelerine menfi tespit verilemeyeceğine;

2) 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti

Tebliğ kapsamında değerlendirme yapıldığında, distribütörlere münhasır

bölgeler verilmesinin ve anlaşma süresince rakip ürünlerle iştigal etmeme

yükümlülüğü getirilmesinin Tebliğ kapsamında olduğuna; ancak

distribütörlerin satış fiyatlarının belirlenmesinin sözleşmeleri Tebliğ

kapsamı dışına çıkartması nedeniyle sözleşmelerin 1997/3 sayılı Grup

Muafiyeti Tebliğ'inden yararlanamayacağına;

3) Has Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından distribütörlerin satış fiyatları

belirlenmek suretiyle, distribütörlük sözleşmelerinden beklenen faydanın

elde edilebilmesi için zorunlu olandan daha fazla rekabetin kısıtlandığına,

dolayısıyla bildirime konu olan sözleşmelere bireysel muafiyet verilebilmesi

için gerekli olan şartların sağlanmaması nedeniyle sözleşmelere bireysel

muafiyet verilemeyeceğine;

4) Genellikle rakipler arasındaki fiyat anlaşmaları kadar rekabeti kısıtlayıcı

nitelikte olmayan dikey fiyat belirlemenin açık ihlal olarak

değerlendirilmemesine; dolayısıyla 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin

son fıkrası uyarınca para cezası uygulanmasına gerek olmadığına;

5) Distribütörlük sözleşmelerindeki yeniden satış fiyatının belirlenmesine

yönelik 9. maddenin dört ve beşinci bendlerinin sözleşmeden çıkarılması

durumunda 1997/3 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği'nden

Sayfa 8

yararlanılabileceğine; öngörülen koşulların yerine getirilmesi için kararın tebliğ tarihinden itibaren ilgili taraflara 60 gün süre verilmesine, bu süre içerisinde aykırılığın giderildiğinin Kurumumuza tevsik edilmesine, aksi takdirde sözleşmenin geçersiz sayılacağının ve öngörülen düzeltmeler yapılmadan sözleşmenin uygulanmasına devam edilmesi halinde teşebbüs hakkında soruşturma açılacağının ve 4054 sayılı Kanun'un 16 ve 17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine;

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.