UCB S.A.'nın, iştiraki olan Surface Specialties S.A.'nın hisselerinin tamamının, Surface Specialties GmbH'da…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,

Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER: Yeşim AKCOLLU, Özgür BAL

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Cytec Industries Inc.

Temsilcisi: Sibel YURTTUTAN ve Gülperi YÖRÜKER

Ahi Evran Cad., Polaris Plaza Kat:8 D:40 34398

Maslak - İstanbul

D. TARAFLAR: - UCB S.A.

Allée de la Recherche 60, B-1070 Brüksel,

BELÇİKA

- Cytec Industries Inc.

Five Garret Mountain Plaza, West Paterson, NJ 07424,

ABD

E. DOSYA KONUSU: UCB S.A.’nın, iştiraki olan Surface Specialties S.A.'nın hisselerinin tamamının, Surface Specialties GmbH’da sahip olduğu %6 oranındaki hissenin ve “ihtisas gerektiren cephe malzemeleri” pazarında kullanılan bazı malvarlıklarının Cytec Industries Inc.'e devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.11.2004 tarih, 6427 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 30.12.2004 tarih, 7394 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 23.12.2004 tarih, 2004-1-128/Öİ-04-FYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 3.1.2005 tarih, REK.0.05.00.00/1 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-01 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; UCB S.A.’nın, iştiraki olan Surface Specialties S.A.'nın hisselerinin tamamının ve “ihtisas gerektiren cephe malzemeleri” pazarında kullanılan bazı malvarlıklarının Cytec Industries Inc.(Cytec)'e devredilmesine ilişkin işlemin, tarafların ilgili ürün pazarlarının bir

kısmındaki toplam ciroları itibarıyla, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu; bununla birlikte, işlem nedeniyle aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, “hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesi”nin söz konusu olmadığı, bu nedenle işleme izin verilmesinin uygun olacağı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Dosya mevcudu bilgilere göre, kimyasallar sanayisi yedi segmente ayrılmaktadır: (i) petrokimyasallar, (ii) ihtisas gerektiren malzemeler; (iii) yaşam bilimleri, (iv) inorganikler, (v) suni gübreler, (vi) sentetik elyaf ve (vii) sanayi gazları.

Hem Cytec hem de Surface Specialties S.A, “ihtisas gerektiren malzemeler” segmentinde faaliyet göstermektedir. Bu segment, hammaddeyi petrokimyasallar veya inorganikler gibi, temel kimyasallar segmentinden alarak sanayi ürünlerinde kullanılmak üzere “aktif madde”ye dönüştüren işlerden oluşmaktadır.

Surface Specialties S.A sadece ihtisas gerektiren malzemeler segmentinde faaliyet göstermekte, Cytec ise ihtisas gerektiren malzemeler konusundaki faaliyetlerine ek olarak, inorganikler (sülfürik asit gibi), petrokimyasallar, plastik maddeler ve sanayi gazları alanlarında da faaliyet göstermektedir.

Söz konusu devralma Surface Specialties S.A’nın ve iştiraklerinin Türkiye’de faaliyet göstermekte olduğu pazarları içermektedir. Söz konusu ilgili ürün pazarları en dar anlamda aşağıdaki gibidir:

- Amino reçineler

- Endüstriyel sıvı kaplamalar için amino reçineleri

- Takviyeli kauçuk için amino reçineleri

- Sıvı kaplama reçineleri

- Toz kaplama reçineleri (başlıca polyester reçineleri)

- Radyasyon ile sertleşen reçineler

- Fenolik ve novolak reçineler

- Doymamış polyester reçineleri

- Poliüratan ürünler

- Basınca hassas yapıştırıcılar ve

- Katkı maddeleri.

Yukarıda ana gruplar halinde yer verilen ürün yelpazelerinin kullanım alanları birbirinden farklıdır. Genel olarak, toz kaplama reçineleri dış ve iç cephe kaplamalarında, sıvı kaplama reçineleri su ve paslanmaya maruz kalan ürünlerde, diğer reçineler ile katkı maddeleri ve ihtisas gerektiren ürünler ise daha spesifik amaçlarla kullanılmaktadır. Bu ürün gruplarının kullanım alan ve amaçlarının farklı olması nedeniyle birbirleriyle ikamesi söz konusu değildir. Diğer yandan, bu ürün gruplarının üretim süreçlerinin farklı olması, ar-ge

çalışmaları, know-how’ın ve uzmanlaşmanın bu süreçte önemli rol oynaması nedeniyle arz bakımından da ikameden söz etmek güçtür.

Söz konusu ürün gruplarının altında bir çok ürün bulunmaktadır. Örneğin, sıvı kaplama reçineleri grubunun altında çözücü ve su esaslı alkidler, çözücü ve su esaslı epoksiler, çözücü esaslı ve katı melaminler, çözücü esaslı doymamış polyesterler ve çözücü esaslı fenolikler ürünleri yer almaktadır. Farklı tipteki kaplama reçineleri talep bakımından genel olarak birbiriyle ikame edilememekle birlikte, üretim süreci açısından değişik derecedeki sıvı kaplama reçinelerinin aynı üretim tesisinde yapılmaları nedeniyle yüksek oranda arz ikamesi bulunmaktadır. Bu durum toz kaplama ve teknik reçineler ile katkı maddeleri ve ihtisas gerektiren ürünler pazarı için de geçerlidir. Dolayısıyla, ana ürün grupları ürün bazında daha dar bir pazar tanımı yapılmaksızın, ayrı birer pazar olarak değerlendirilmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Söz konusu ürünlerin ülke genelinde pazarlandığı dikkate alındığında, bildirim konusu devir işlemi açısından ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti Sınırlarıdır. H.2. Taraflar

H.2.1. UCB S.A.

UCB S.A. (UCB), Belçika kanunlarına göre kurulmuş bir şirket olup, faaliyet alanları farmasötikler ve ihtisas gerektiren cephe malzemeleridir. UCB farmasötiklere ilişkin araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunmakta, farmasötik üretmekte ve pazarlamaktadır. Diğer yandan UCB, özel cephe malzemeleri işi kanalıyla farklı uygulamalarda kullanılan çeşitli ihtisas gerektiren kimyasallar üretmektedir.

UCB, Türkiye’de ilaç sektöründe UCB Pharma A.Ş., kimya sektöründe ise acentası Renkim Dış Ticaret A.Ş. aracılığı ile faaliyet göstermektedir.

UCB’nin Türkiye’de, reçineler, katkı maddeleri ve yapıştırıcılar alanında Surface Specialties Kimyasal Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti. adlı bir yan şirketi mevcuttur. Söz konusu şirket tasfiye aşamasındadır.

140

Surface Specialties S.A., UCB tarafından kontrol edilen bir şirket olup, söz konusu devralma işlemi sonrasında kontrolü Cytec’e geçecektir. Surface Specialties S.A. sadece ihtisas gerektiren malzemeler alanında faaliyet göstermektedir.

Surface Specialties S.A. Türkiye’de herhangi bir ürün imal etmemektedir. Türkiye’deki tüm özel cephe malzemeleri işi, acentesi Renkim Dış Ticaret A.Ş. tarafından yürütülmektedir.

Surface Specialties GmbH ise hisselerinin % 94’üne Surface Specialties S.A.’nın, %6’sına ise UCB’nin sahip olduğu bir şirkettir. Dosya konusu devralma sonucunda Cytec, UCB’nin söz konusu şirkette sahip olduğu %6’lık payı da devralacaktır.

H.2.2. Cytec

Devralan taraf olan Cytec, ABD’de kurulu olup, özel kimyasallar ve ihtisas gerektiren malzemelerle iştigal eden ve katma değerli ürünlere odaklanmış global bir şirkettir. Cytec; havacılık, su arıtma ve madencilik, otomotiv ve sanayi kaplamaları, plastik ve kimyasal ara mamullere ilişkin belli başlı pazarlara hizmet vermektedir. Cytec’in faaliyetleri, su ve sanayi işleme kimyasalları, performans ürünleri, ihtisas gerektiren malzemeler ve yapı kimyasalları olarak dört işkoluna bölünmüştür. Şirket, dünya çapındaki faaliyetlerini yan kuruluşlar ağı ile gerçekleştirmektedir.

Cytec’in Türkiye’de yan kuruluşu bulunmamaktadır. Cytec Türkiye’de sattığı tüm ürünleri üçüncü şahıslar vasıtasıyla Türkiye’ye ithal etmektedir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. İşlemin Niteliği

Başvuru konusu işlem, UCB’nin, iştiraki olan Surface Specialties S.A.'nın hisselerinin tamamının, Surface Specialties GmbH’da sahip olduğu %6 oranındaki hissenin ve “ihtisas gerektiren cephe malzemeleri” pazarında kullanılan bazı malvarlıklarının Cytec'e devredilmesidir. İşlemin koşulları, 1.10.2004 tarihli Hisse ve Malvarlığı Alım Sözleşmesi’nde yer almakta olup işlemin kapanışının 2005 yılı Ocak ayı içerisinde yapılması planlanmaktadır.

İşlemin ilk kısmı UCB’nin iştiraki olan Surface Specialties S.A.'nın hisselerinin tamamının, UCB’nin ve bazı bağlı ortaklıklarının “ihtisas gerektiren cephe malzemeleri” pazarında kullanılan bazı malvarlıklarının Cytec tarafından satın alınmasından oluşmaktadır.

Söz konusu ilk işlem sonucunda Surface Specialties S.A’nın münhasır kontrolü ve UCB’nin “ihtisas gerektiren cephe malzemeleri” pazarında kullanılan bazı malvarlıkları Cytec’e devredilecektir. Dolayısıyla söz konusu devralma işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi anlamında bir devralmadır.

Anılan devralma işleminin ikinci kısmında ise, Surface Specialties S.A.’nın iştiraki olan Surface Specialties GmbH’da UCB’nin sahip olduğu %6 oranındaki hisse Cytec’e devredilecektir. Anılan devralma işlemi sonrasında Surface Specialties GmbH’ın kontrol yapısında bu işlemden kaynaklanan bir değişiklik yaşanmayacaktır. Dolayısıyla devralma işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi kapsamında bir devralma değildir.

Tarafların ilgili ürün pazarlarına ilişkin 2003 yılına ait pazar payı ve ciro bilgileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

200

Tablo 1 - Tarafların Pazar Payları ve Ciroları:

Pazar Payı (%) Ciro (milyar TL)

İlgili Ürün Pazarları

Surface Cytec Surface Cytec

Takviyeli kauçuk için amino reçineleri (…..) (…..) (……...) (……...)

Endüstriyel sıvı kaplamalar için amino

Yukarıdaki tablodan da görüldüğü üzere “sıvı kaplama reçineleri”, “radyasyon ile sertleşen reçineler”,”fenolik ve novolak reçineler”,”doymamış polyester reçineleri”,”poliüretan ürünler”,”basınca hassas yapıştırıcılar” ve”katkı maddeleri” ilgili ürün pazarlarında ciro ve pazar payı açısından 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen eşikler aşıldığından söz konusu ilgili ürün pazarlarındaki devir işlemlerinin izne tabi olmadığı anlaşılmıştır.

Tarafların “takviyeli kauçuk için amino reçineleri”, “endüstriyel sıvı kaplamalar için amino reçineleri” ve “toz kaplama reçineleri” ilgili ürün pazarlarında ise toplam ciroları 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde belirtilen ciro eşiğini aşmamakla birlikte, toplam pazar payları açısından Tebliğ’de belirtilen eşik aşıldığından söz konusu ilgili ürün pazarları bakımından işlem izne tabi bir devralmadır.

Cytec’in, faaliyeti bulunmamasından dolayı, devralma işlemi sonucunda “toz kaplama reçineleri” ilgili ürün pazarında herhangi bir yoğunlaşma artışı yaşanmayacak, dolayısıyla rekabetin azalması sonucu doğmayacaktır.

“Takviyeli kauçuk için amino reçineleri” ve “endüstriyel sıvı kaplamalar için amino reçineleri” pazarlarında ise tarafların ikisinin de faaliyetinin bulunması nedeniyle yoğunlaşma artışı olabilecektir. Ancak, esas itibarıyla yurtdışında gerçekleşen bu işleme ilişkin olarak tarafların Avrupa Komisyonu’na yapmış oldukları başvuruda vermiş oldukları bazı taahhütler bulunmaktadır. Avrupa Komisyonu da bu taahhütlerin yerine getirilmesini şart koşarak söz konusu devralma işlemine izin vermiştir. Bu taahhütlere göre Cytec devralma işlemi sonrasında “takviyeli kauçuk için amino reçineleri” ve “endüstriyel sıvı kaplamalar için amino reçineleri” ilgili ürün pazarlarında faaliyet gösteren ve Surface Specialties S.A.’nın Avrupa’ya yapmış olduğu satışların hemen hemen hepsinin üretildiği yine bu şirkete ait olan Almanya, Fechenheim’daki fabrikayı elinden çıkaracaktır. Söz konusu ilgili ürün pazarlarında Türkiye’ye yapılan satışlar da bu fabrikadan

1

gerçekleştirilmektedir ve anılan fabrikanın elden çıkarılması ile ilgili ürün pazarlarında bir yoğunlaşma artışı gerçekleşmeyecektir. Dolayısıyla işlem 1

Söz konusu fabrikanın elden çıkarılma süreci, Avrupa Komisyonu’na verilen taahhütler çerçevesinde en geç 12 ay içerisinde tamamlanacaktır.

sonrasında, söz konusu ilgili ürün pazarlarında rekabet önemli ölçüde azalmayacaktır.

240

H.3.2. Rekabet Etme Yasağının Değerlendirilmesi

UCB ile Cytec arasında imzalanan Hissedar Sözleşmesi’nin 6.1. maddesi aşağıdaki gibidir:

"Kapanışın üçüncü yıldönümüne kadar, Hissedar ve Bağlı Kuruluşları, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, herhangi bir Surface Specialty Bileşiğini dünyanın herhangi bir yerinde araştırma, geliştirme, imal etme, satma, pazarlama veya dağıtma gibi bir faaliyete girişmeyecek tek başına veya müştereken, dünyanın herhangi bir yerinde Rakip Faaliyetle iştigal eden herhangi bir Kişinin hissesine sahip olmayacak, bu tür bir Kişiyi iktisap, kontrol veya idare etmeyecek, veya işletmeyecek ya da bu tür bir Kişinin yönetimine, işletmesine veya kontrolüne iştirak etmeyecektir."

Diğer yandan Sözleşme'nin 6.2. maddesinde

"Kapanışın üçüncü yıldönümüne kadar Hissedar ve Bağlı Kuruluşları, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, (i) herhangi bir Devredilen Personeli (İktisap Sözleşmesinde tanımlandığı gibi) kendisiyle iş akdi veya benzeri bir sözleşme yapmayı teklif etmeyecek veya (ii) herhangi bir Devredilen Personeli işe almayacaktır."

denilmektedir.

Söz konusu maddeler ile devreden teşebbüsün hissedarlarına, çalışanlarına ve bağlı kuruluşlarına 3 yıllık rekabet etme yasağı getirilmektedir. Devredilen işlerin, ar-ge ve know-how’un önemli rol oynadığı kimyasal ürünleri içerdiği dikkate alındığında, anılan rekabet etme yasağının işlemin tamamlanabilmesi açısından gerekli, işlemle doğrudan ilgili ve makul süreli bir yan sınırlama olduğu anlaşılmaktadır.

Bu değerlendirmeler bağlamında, söz konusu devir işlemi sonucunda, belirtilen ilgili pazarlarda herhangi bir hakim durumun yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesine neden olunmayacağı; getirilen rekabet kısıtlarının da yan sınırlama olarak değerlendirilebileceği kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; UCB S.A.’nın, iştiraki olan Surface Specialties S.A.'nın hisselerinin tamamının ve “ihtisas gerektiren cephe malzemeleri” pazarında kullanılan bazı malvarlıklarının Cytec Industries Inc.'e devredilmesi işleminde;

- “Sıvı kaplama reçineleri”, “radyasyon ile sertleşen reçineler”,”fenolik ve

novolak reçineler”,”doymamış polyester reçineleri”,” poliüretan ürünler”,

”basınca hassas yapıştırıcılar” ve ”katkı maddeleri” ilgili ürün pazarlarında

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin

aşılmaması nedeniyle bu pazarlara ilişkin devir işleminin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olmadığına,

- “Takviyeli kauçuk için amino reçineleri”, “endüstriyel sıvı kaplamalar için amino reçineleri” ve “toz kaplama reçineleri” ilgili ürün pazarlarında ciro eşiği aşılmamasına rağmen, pazar payları itibariyle eşiğin aşılması nedeni ile bu devirlerin 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında olduğuna; devralma sonrasında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğmasının söz konusu olmadığına, dolayısıyla söz konusu devir işlemine 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde izin verilmesine,

- UCB S.A.’nın Surface Specialties GmbH’da sahip olduğu %6 oranındaki hissenin Cytec Industries Inc.'e devredilmesi işleminin ise 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olmadığına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.