Zeyport Zeytinoğlu Limancılık İnşaat ve Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,

Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin

KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN

B. RAPORTÖRLER: Süleyman CENGİZ, Hatice AKKAYA

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Limar Liman ve Gemi İşletmeleri A.Ş.

Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN

Akaretler Sıraevleri S.Seba Cad. No: 35

34357 Beşiktaş/İstanbul

D. TARAFLAR: Limar Liman ve Gemi İşletmeleri A.Ş.

Liman Cad. No: 38

Alsancak/İzmir

Zeyport Zeytinoğlu Limancılık İnşaat ve Orman Ürünleri

Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

Karaköprü Mah. İsmail Hakkı Zeytinoğlu Sok. No: 1

Hisareyn-Gölcük/Kocaeli

E. DOSYA KONUSU:Zeyport Zeytinoğlu Limancılık İnşaat ve Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Zeyport)’nin anonim şirkete dönüşmesini takiben sermayesinin %74’üne tekabül eden nakdi sermayenin Limar Liman ve Gemi İşletmeleri A.Ş. (Limar) tarafından taahhüt edilmesi ve bu suretle nakdi sermayeyi temsil eden hisselerin iktisap edilmesi işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 21.6.2004 tarih ve 3306 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 5.7.2004 tarih, 2004-4-85/Öİ-04-SC sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 9.7.2004 tarih, REK.0.08.00.00/149 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işlemin, tarafların sahip olduğu toplam ciroları yönüyle, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu; ancak 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında, hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu olmadığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Limar’ın ve bağlı bulunduğu Arkas Grubu şirketlerinin halihazırda faaliyet gösterdiği limanların konteyner elleçlemeye yönelik limanlar olması ve hisseleri iktisap edilecek olan Zeyport’a ait gayrimenkulün araba terminali olarak kullanılacak olması dikkate alınarak, ilgili ürün pazarları “konteyner elleçlemeye yönelik liman işletmeciliği hizmetleri pazarı” ve “araba tahmil/tahliyesine yönelik liman işletmeciliği hizmetleri pazarı” olarak tespit edilmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Konteyner ve ro-ro taşımacılıklarının niteliklerine bağlı olarak, nispeten uzak limanların dahi birbirine alternatif oluşturabildiği; diğer yandan araba tahmil/tahliyesine yönelik liman işletmeciliği bakımından İzmir-Alsancak limanının Marmara Bölgesindeki Gemport, Borusan, Derince gibi limanlarla birlikte halihazırdaki talebe cevap verebildiği ve alternatif oluşturabildiği dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar "Türkiye Cumhuriyeti Sınırları" olarak belirlenmiştir.

H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Bildirim konusu işlemin devralan tarafında bulunan Limar’ın %20 oranında hissesi Türkiye'de başka faaliyeti bulunmayan İsviçre kanunlarına göre kurulu Sipomar Societe Internationale S.A.’ya; geriye kalan hisseleri ise Arkas Holding A.Ş., Arkas Denizcilik ve Nakliyat A.Ş., Egekont Konteyner Taşımacılık A.Ş., Denizaşırı Nakliyat A.Ş., Lucien Arkas, Arkas Ulaştırma A.Ş., Bernard Lucien Marie Arkas, Diane Arkas Kızılırmak, Rose Mary Dologh ve Claire Christine Arkas (Arkas Grubu)’a aittir.

Arkas Grubunun başlıca iştigal konuları konteyner elleçlemeye yönelik liman işletmeciliği, gemi acenteliği ve deniz taşımacılığıdır. Bununla birlikte Grup şirketleri halkla ilişkiler, bilgi işlem, turizm, gıda ve sigortacılık gibi alanlarda da faaliyet göstermektedir.

Dosyada yer alan bilgilere göre; Arkas Grubu konteyner elleçlemeye yönelik liman işletmeciliği pazarında faaliyetlerini Limar, Galata Liman İşletmeleri A.Ş., Marport Liman İşletmeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Belde Liman İşletmeleri ve Depoculuk A.Ş. kanalıyla Ambarlı limanında yer alan Kumport, Marport ve Soyakport terminallerinde yürütmektedir.

Limar’ın faaliyet gösterdiği Kumport terminalinin kullanım hakkına S.S. İstanbul Batı Yakası Kumcular Üretim ve Pazarlama Kooperatifi sahiptir. Limar, 350.000 TEU kapasiteye sahip Kumport’un (…….) TEU'luk bölümünde yürürlük süresi 1996 yılından itibaren (….) yıl olan bir kira sözleşmesi çerçevesinde faaliyet göstermektedir.

Dosyada bulunan bilgilere göre Zeyport liman işletmeciliği amacıyla kurulmuş olup, henüz faaliyete geçmemiştir ve herhangi bir gruba bağlı bulunmamaktadır. Ayrıca Zeyport’un, Kocaeli ili, İzmit ilçesi, İkinci Bölge Yeniköy Arpalık sınırları

içinde denize kıyısı bulunan bir gayrimenkule ve bu gayrimenkule ilişkin liman iznine sahip olduğu, sözü edilen arsada kademeli olarak yapılacak yatırımlar doğrultusunda otomobil ihracat ve ithalatçılarına hizmet veren bir araba terminali inşa edileceği, ancak alanda henüz araba tahmil/tahliye faaliyetlerinin mevcut olmadığı bildirilmiştir.

Zeyport’un işlem öncesi ortaklık yapısı ise Tablo 1’de gösterilmiştir.

Tablo - 1: Zeyport’un İşlem Öncesi Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Ortaklık Payı (%)

Adnan Zeytinoğlu 25

Bildirime konu işlemde öncelikle Zeyport’un anonim şirkete dönüştürülmesi; dönüşümü takiben Limar’ın, anonim şirketin kuruluşu esnasında şirkete sermaye tutarı olan 831.615.000.000-TL’nin %74’üne tekabül eden nakdi sermaye karşılığı 615.395 adet hisse için ve Lucien Arkas’ın da % 1 oranına tekabül eden nakdi sermaye karşılığı 8.316 adet hisse için nakdi sermaye taahhüdünde bulunması ve bu suretle nakdi sermayeyi temsil eden hisselerin bir kısmını iktisap etmesi öngörülmektedir. Bu işlemler sonrasında Zeyport A.Ş.’de oluşacak ortaklık yapısı aşağıdaki şekilde olacaktır:

Tablo-2: Zeyport’un İşlem Sonrası Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Ortaklık Payı (%)

Adnan Zeytinoğlu 5

Bu çerçevede Zeyport’un kontrolünün el değiştirmesi nedeniyle anılan işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir devralmadır ve Limar’ın 31.12.2003 tarihi itibarıyla 117.353.750.257.978- TL tutarında olan cirosu aynı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen 25 trilyon TL eşiğinin üzerinde bulunduğundan izne tabidir.

Arkas Grubunun pazar payına ilişkin olarak bildirmiş olduğu açıklamalara Tablo- 3’te yer verilmiştir:

(Kısmi)

Zeyport Araba (………) (………) (………) (………) (………) Tablodan da görüldüğü üzere Arkas Grubunun, Zeyport’un kontrolünü devralması ertesinde konteyner elleçlemeye yönelik liman işletmeciliği hizmetlerinde sahip olduğu toplam %(…) oranındaki pazar payında değişiklik meydana gelmeyecektir.

Araba tahmil/tahliyesine yönelik liman işletmeciliği hizmetleri bakımından ise, dosyada bulunan belgelerde aşağıdaki hususlar ifade edilmiştir: Gebze- Adapazarı-Bursa civarında konuşlanmış olan otomobil üreticilerinin taleplerini karşılamak üzere bölgede özel bir araba terminali bulunmamaktadır. 2003 yılında Türkiye genelinde ihraç edilen toplam 359.865 adet motorlu aracın (………) adedine (102.588 adet otomobil); 2004 yılı Nisan ayı sonu itibarıyla ihraç edilen toplam 145.769 adet aracın (………) adedine Gemport limanında yükleme hizmeti verilmiştir. Rakamlardan anlaşılacağı üzere otomobil üreticisi firmaların talepleri bölgede ağırlıklı olarak Gemport limanından karşılanmaktadır; ancak konteyner elleçleme hizmeti de veren limanın yetersizliği nedeniyle son dönemlerde bu limanda yüklenen araç sayısı önemli ölçüde azalmış, Toyoto araçlarına Derince limanında Renault araçlarına Borusan limanında hizmet verilmeye başlanmıştır. Ayrıca bölge dışında İzmir-Alsancak limanında da bu yönde hizmet verilmektedir.

Dolayısıyla Zeyport’un planlanan kapasitesinin (………) araba olacağı dikkate alındığında, liman yatırımının tamamlanması ve limanın tam kapasite ile çalışması halinde Arkas Grubunun araba tahmil/tahliyesine yönelik liman işletmeciliği pazarında hakim duruma gelebileceği ileri sürülebilirse de; konteyner elleçleme hizmeti verilen limanlarda da araba tahmil/tahliyesi yapılabilmektedir ve halihazırda bu talep Marmara bölgesindeki özel limanlardan Gemport ve Borusan limanları ile TCDD’ye bağlı Derince limanı ve bölge dışında İzmir-Alsancak limanı gibi mevcut konteyner limanlarında karşılanmaktadır. Bu nedenle Zeyport’un, yatırımın tamamlanmasıyla birlikte bölgede yer alan otomotiv üreticilerinin ihtiyaçlarını karşılayacak özellikli bir liman olacağı beklenmekle birlikte, 4054 sayılı Kanun’da hakim durumun unsurları arasında sayılan rakiplerinden ve müşterilerinden bağımsız olarak hareket etme koşulunun Arkas Grubu açısından gerçekleşmediği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde bildirim konusu devralma işlemi ile Arkas Grubunun konteyner elleçlemeye yönelik liman işletmeciliği pazarındaki pazar payında artış olmayacağı; araba terminali olarak kullanılacak olan

Zeyport’ta vereceği araç tahmil/tahliyesine yönelik liman işletmeciliği hizmetleri açısından ise, alternatif limanların varlığı nedeniyle işlem sonucunda rekabetin önemli ölçüde azaltılmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Zeyport Zeytinoğlu Limancılık İnşaat ve Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin anonim şirkete dönüşmesini takiben sermayesinin %74’üne tekabül eden nakdi sermayenin Limar Liman ve Gemi İşletmeleri A.Ş. tarafından taahhüt edilmesi ve bu suretle belirtilen oranda nakdi sermayeyi temsil eden hisselerin iktisap edilmesi işleminin tarafların sahip olduğu toplam ciroları yönüyle, 1997/1 sayılı"Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ" kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna; bununla birlikte bu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında, hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığına; dolayısıyla bildirime konu devralma işlemine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.