Citibank N.A.'nın Citibank A.Ş.'de sahip olduğu hisselerin tümünün Citibank Overseas Investment Corporation…
Birleşme ve Devralma04-47/613-150Karar tarihi: 15.07.2004Yayımlanma tarihi: 14.09.2004
Citibank N.A.'nın Citibank A.Ş.'de sahip olduğu hisselerin tümünün Citibank Overseas Investment Corporation tarafından devralınması işlemine izin verilmesi, aksi takdirde yapılan bildirimin, menfi tespit belgesi için başvuru veya muafiyet tanınması için bildirim olarak değerlendirilmesi talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN
B. RAPORTÖRLER: Oğuzkan GÜZEL, K.Oğuz KARAKOÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: Citibank N.A.
Temsilcisi: Tolga KARATAŞ
La Martin Caddesi, No: 10,
34437 Taksim / İstanbul
D. TARAFLAR: Citibank N.A.
399 Park Avenue, New York, NY 10043, ABD
Citibank Overseas Investment Corporation
One Penn’s Way New Castle, 19270, ABD
E. DOSYA KONUSU: Citibank N.A.’nın Citibank A.Ş.’de sahip olduğu hisselerin tümünün Citibank Overseas Investment Corporation tarafından devralınması işlemine izin verilmesi, aksi takdirde yapılan bildirimin, menfi tespit belgesi için başvuru veya muafiyet tanınması için bildirim olarak değerlendirilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.6.2004 tarih, 3245 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 28.6.2004 tarih, 2004-4-108/ Öİ-04-OG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 5.7.2004 tarih, REK.0.08.00.00/145 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
- bildirim konusu hisse devrinin, işlemi gerçekleştiren şirketlerin aynı ekonomik birlik içinde bulunmaları nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddenin son fıkrasına dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olmadığı ifade edilmiş;
- menfi tespit belgesi verilmesi talebine ilişkin olarak ise raportörler;
Sayfa 2
işlemin 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerine aykırılık taşımaması
sebebiyle menfi tespit belgesinin verilebileceği ve
değerlendirme yapılmasına gerek olmadığı
şeklinde farklı görüş bildirmişlerdir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarı, "mevduat kabul eden bankalar pazarı" olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Bildirime konu işlemler bakımından ilgili coğrafi pazar,"Türkiye Cumhuriyeti sınırları"dır.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirimin konusu, Citibank N.A.’nın Citibank A.Ş.’de sahip olduğu hisselerin tümünün yine Citibank A.Ş’nin bir hissedarı olan Citibank Overseas Investment Corporation tarafından devralınması işlemine izin verilmesi, izin verilmemesi halinde menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebinden ibarettir.
Esasen, bir işlemin 4054 sayılı Kanun kapsamında teşebbüsler arası bir birleşme veya devralma olarak kabul edilebilmesi için 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2/1. maddesinde belirtilen;
"a) Bağımsız iki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi.
b) Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi.
c) Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint-venture)."
hallerinden biri ile uyumlu olması gereklidir.
Bildirime konu devir işlemi ise, bildirim formunda da belirtildiği üzere kendisi ile aynı ekonomik birlik içerisinde yer alan Citibank N.A.’nın, Citibank A.Ş.’de sahip olduğu hisselerin Citibank Overseas Investment Corporation tarafından devralınmasıdır. Dolayısıyla anılan işlem grup içi bir devir işlemi olup, Citibank A.Ş. açısından kontrol değişikliği meydana gelmemektedir. Bu nedenle bildirim konusu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in hangi hallerin birleşme veya devralma sayılacağının belirlendiği 2/1. maddesinin (b) bendi ve dolayısıyla anılan Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olmadığı anlaşılmıştır.
Sayfa 3
Öte yandan, bildirim formunda, söz konusu devralma işlemine Kurul izin vermediği takdirde yapılan bildirimin, menfi tespit belgesi için başvuru veya muafiyet için bildirim olarak değerlendirilmesi yönünde bir istem bulunmakla birlikte, söz konusu devir işlemi Kanun kapsamında olmadığından, bu konuya ilişkin ayrıca bir değerlendirme yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; Citibank N.A.’nın Citibank A.Ş.’de sahip olduğu hisselerin Citibank Overseas İnvestment Corporation tarafından devralınması işleminin adı geçen şirketlerin aynı ekonomik birlik içinde bulunmaları nedeniyle, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu maddenin son fıkrasına dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında olmadığına OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
Sayfa 4
(15.07.2004 tarihli 04-47/613-150 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ
Bildirim konusu devralma işleminin aynı ekonomik birlik içerisinde olduğu anlaşılan teşebbüsler arasında gerçekleştirilmesi nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ hükümlerine göre devralma işlemi niteliğinde olmadığı konusunda kuşku yoktur.
Başvuru formunda bildirime izin verilmediği takdirde başvurunun menfi tespit için başvuru olarak değerlendirilebileceği belirtilmiştir.
Menfi Tespit, 4054 sayılı Kanun’un 8.maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddenin gerekçesinde de “Teşebbüsler ve teşebbüs birlikleri yaptıkları anlaşma, karar, uyumlu eylem veya yoğunlaşmaların yasal belirliğini ve güvenliğini sağlamak amacıyla Rekabet Kurulu’na başvurarak yaptıkları işlemlerin rekabet kurallarına aykırılık teşkil etmediğine dair bir belgenin kendilerine verilmesini isteyebilmelidir. Bu, ticari hayatın belirsizlikten kurtulması açısından bir zorunluluktur” ifadesi yer almaktadır.
Gerekçeden de açıkca anlaşıldığı gibi burada önemli olan teşebbüsleri yaptıkları işlemler ile ilgili ticari hayatta karşılaşabilecekleri belirsizliklerden kurtarmaktır. İşte teşebbüsler bazen bireysel veya grup muafiyetleri ile bazende menfi tespit başvurusu yaparak alacakları menfi tespit belgesi ile bu belirsiz durumlarını netleştirebileceklerdir.
Dosya konusu olayda da teşebbüs birleşme için izin istemiş, bunun reddedilmesi durumunda menfi tespit değerlendirilmesi yapılmasınıda açıkca belirtmiştir.
Kaldı ki, teşebbüsün bu talebi 1997/1 sayılı Tebliğin (Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ) 8.maddesine uygundur. 8.maddeye göre; Rekabet Kurulu bildirilen işlemin birleşme veya devralma olmadığı sonucuna ulaşırsa, bu bildirimi menfi tespit ya da muafiyet başvurusu olarak değerlendirebilir.
Bu durumda; bildirim konusu işlemin aynı ekonomik birlik içerisinde grup içi birleşme olduğundan bahisle menfi tespit talebi hakkında bir değerlendirme yapılmaması, yasaya aykırıdır. Menfi Tespit talebi red veya kabul edilerek teşebbüsün ticari hayattaki belirsizliğinin kaldırılması gerekir.
Aynı ekonomik birlik içinde bulunan bu birleşme izne tabi olmamakla birlikte;
Sayfa 5
Bildirim formundaki açıklamalar, düzenlenen rapor ve değerlendirmeye görede dosya konusu işleme menfi tespit belgesi verilebileceği kanaatında olduğumdan;
sayın çoğunluğun kararının 2 numaralı bendine katılmıyorum.
Tuncay SONGÖR
İkinci Başkan
Sayfa 6
Rekabet Kurulu’nun 15.07.2004 tarih ve 04-47/613-150 sayılı Kararı’na
KARŞI OY GEREKÇESİ
Aynı ekonomik birlik içerisinde olduğu anlaşılan teşebbüsler arasında gerçekleştirilen işlem, 4054 sayılı Kanun’un 7 nci maddesi ve bu maddenin son fıkrasına dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” anlamında bir devralma işlemi niteliğinde değildir ve bu nedenle 4054 Sayılı Kanun’n kapsamı dışında kalmaktadır.
Başvuru formunun 6.1. maddesinde bildirime izin verilmediği taktirde başvurunun menfi tespit için başvuru olarak değerlendirilmesi talebinin bulunup bulunmadığı sorusuna evet yanıtı verilerek menfi tespit talebinde bulunulmuştur. 4054 Sayılı Kanun’un 8 inci maddesine göre, ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebilmektedir. Kurul’un grup içi birleşme-devralmalara menfi tespit verdiği muhtelif kararları bulunmaktadır. 5.11.1998 tarih ve 89/705-147 sayılı, 13.8.1998 tarih ve 78/606-116 sayılı, 4.12.2001 tarih ve 01-58/605-160 sayılı, 30.4.2002 tarih ve 02-26/269-108 sayılı, 29.8.2002 tarih ve 02-51/637-259 sayılı, 6.2.2003 tarih ve 03-08/87-37 sayılı kararlar bu tür işlemlere menfi tespit belgesi verilen örneklerdir. Söz konusu dosyalarda Kurul, tarafların hukuki bakımdan belirlilik talepleri karşısında menfi tespit belgesi verilmesine karar vermiştir.
Menfi tespit belgesinin sağladığı hukuki kesinlik nedeniyle Kanun’un 8 nci maddesinde düzenlediği, madde gerekçesinden anlaşılmaktadır. Ancak Kanun’un 8 inci maddesinde kapsam dışında olduğu saptanan hususlarda ilgili teşebbüslerin talebi halinde “menfi tespit” belgesini verme yetkisi “…verebilir” şeklinde takdiri bir yetki olarak Rekabet Kurulu’na tanınmıştır.
Başvuru konusu dosyada; aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alan tüzel kişiliklerin hisse devri, rekabet hukuku uygulamalarında kullanılan teşebbüs kavramı uyarınca tek bir teşebbüsün işlemi olması nedeniyle 7 nci madde kapsamında bir yoğunlaşma doğurucu birleşme veya devralma niteliğinde değildir. Başvurunun menfi tespit almasında da bir sakınca bulunmamaktadır. Kapsam dışında bulunan başvuruya talep edilen menfi tespit belgesi verilmesinin mümkün ve Rekabet Kurulu’nun yetkisinde olduğu düşüncesindeyim.