Acıpayam Selüloz San. ve Tic. A.Ş.'nin TPAO ihalesinde düşük fiyat vererek hakim durumunu kötüye kullandığı…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Mehmet Akif ERSİN,

Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER: Mehmet Akif KAYAR

C. ŞİKAYET

EDEN: Uğur Selüloz Kimya A.Ş.

Organize Sanayi Bölgesi Umurlu/Aydın

D. HAKKINDA İLK İNCELEME

YAPILAN: Acıpayam Selüloz San. Ve Tic. A.Ş.

Acıselsan Cad. No:1 Acıpayam/Denizli

E. DOSYA KONUSU: Acıpayam Selüloz San. ve Tic. A.Ş.’nin TPAO ihalesinde düşük fiyat vererek hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO)’nın sondaj tipi CMC ihalesinde Türkiye Kalkınma Bankası (TKB) iştiraki Acıpayam Selüloz San. ve Tic. A.Ş. (Acıselsan)’nin maliyetinin altında fiyat vererek ihale kazandığı, Acıselsan’ın 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği ve gelecekte de diğer firmaları pazar dışına itebileceği ileri sürülerek Acıselsan’ın fiyat politikasının engellenmesi talep edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.12.2008 tarih, 8189 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 16.1.2009 tarih ve 448 sayılı yazı ile tamamlanan şikayet üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 3.3.2009 tarih, 2008-1-154/İİ-09-MAK sayılı İlk İnceleme Raporu, 5.3.2009 tarih, REK.0.05.00.00-110/27 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-11 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Uğur Kimya’nın Acıselsan hakkındaki iddialarına yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi çerçevesinde doğrudan soruşturma açılmasına ya da önaraştırma yapılmasına gerek bulunmadığı ve şikayetin reddedilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

Şikayete konu olan ürün Sodyum Karboksimetil Selüloz piyasada genellikle “CMC” olarak tanınmaktadır. CMC; deterjan, kağıt, tutkal imalatı, boya, petrol sondajı, gıda gibi çeşitli iş kollarında kullanılan bir üründür. DPT’nin VIII. Beş yıllık Kalkınma Planı

09-11/214-65

Kimya Özel İhtisas Komisyonu (ÖİK) Raporunda yer verilen bilgiler de göz önüne alınarak ilgili ürün pazarı “CMC”, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak değerlendirilmiştir. I.2. Değerlendirme

Şikayetçi ile Raportör tarafından yapılan telefon görüşmesinde, Acıselsan’ın pazar payı gibi unsurlar bakımından hakim durumda olmadığı, anılan ihalede rakipler arasında danışıklılık gibi bir duyumlarının mevcut olmadığı, CMC ürününün petrol sektöründe kullanılan ve ithalatında problem olmayan bir ürün olduğu hususlarını ifade etmiştir. Şikayetçi bahse konu telefon görüşmesine istinaden CMC ürün pazarına ve şikayet edilen ihaleye yönelik olarak yazılı bilgi ve belgeleri Rekabet Kurumu kayıtlarına 16.1.2009 tarih ve 448 sayı ile intikal ettirmiştir.

Uğur Selüloz A.Ş. tarafından gönderilen bilgiler çerçevesinde CMC ürün pazarındaki 2008 yılına ait pazar payları aşağıda gösterilmektedir:

Diğer-İthalatçılar (…)

CMC pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin web siteleri ile DPT’nin anılan ÖİK raporunda yer verilen bilgilerin incelenmesinden yukarıdaki tabloda gösterilen verilerin gerçeği yansıttığı kanaatine ulaşılmaktadır. Ayrıca ilgili yazıda CMC ithalatına yönelik herhangi bir kısıtlama olmadığı beyan edilmektedir.

Söz konusu ÖİK Raporunda “Sektörde süregelen yoğun rekabet ortamı, irtibat halinde olunan sektörler ve yan sanayiler ile sağlıklı ve sürekli bir iletişim kurulamamasına sebep olmaktadır. Müşteri kapabilmek için firmalar arası sürekli fiyat kırmalar gündeme gelmekte bu da CMC kullanıcılarının bu durumu avantaj olarak değerlendirip üreticileri birbirlerine kırdırmalarına yol açmaktadır. Türkiye ve dünyada CMC üretim kapasitesi ihtiyaç miktarından fazladır. Bu nedenle piyasalar çok yoğun rekabet ortamı içindedir. Üreticiler pazardan pay alabilmek ve böylece kapasitelerini doldurabilmek için fiyatlarını çok düşürmektedirler. Sektörün bu durumunu bilen tüketicilerde bu piyasa koşullarından yararlanmak için üreticileri birbirine kırdırarak alım yapmaya fırsat olarak kullanmaktadılar. Türkiye’de üretim kapasitesi toplam (……….) ton üzerinde iken bunun ancak %(…)’ı yurt içinde tüketilebilmektedir. Yurt dışı pazarlara çıkıldığında ise dünya genelinde arzın talepten fazla olduğu ve toplam üretim kapasitesinin ancak %65‘i kullanılabilmektedir.” şeklindeki tespitler göz önüne alındığında, CMC pazarında Acıselsan’ın hakim durumda olamayacağı kanaatini güçlendirmektedir.

4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında yıkıcı fiyat bağlamında bir kötüye kullanmanın mevcut olduğunun iddia edilmesinde başlangıç noktası teşebbüsün hakim durumda olup olmadığının tespit edilmesini gerektirmektedir. Yukarıda yer verilen bilgiler çevresinde, CMC pazarında pazar payı bakımından Acıselsan’ın 3. firma konumu ve pazar payının düşüklüğü, pazardaki teşebbüslerin görece birbirine yakın pazar payları, ithalatın önünde bir engel bulunmaması hususları göz önüne alındığında şikayete konu teşebbüsün hakim durumda olmasının zor olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Keza, şikayetçinin beyanları ve ihale şartnamesi hükümlerinin incelenmesi çerçevesinde Kanun’un 4. maddesi kapsamına girebilecek bir ihlal iddiasından da söz edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

09-11/214-65

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Uğur Kimya’nın Acıselsan hakkındaki iddialarına yönelik olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı ve şikayetin red edilmesi gerektiğine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.