Alcatel - Lucent'in "Thales" unvanlı şirkette bulunan %20,78 oranındaki hissesinin Dassault Aviation…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Mehmet Akif ERSİN,

Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER: Ali DEMİRÖZ, Hüseyin ORMAN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Dassault Aviation

Temsilcisi: Av. Itır ÇİFTÇİ

Süleyman Seba Cad., Sıraevler 55,

Akaretler, 34357, Beşiktaş / İstanbul

D. TARAFLAR: - Dassault Aviation

9, Rond Point des Champ Elysées - Marcel Dassault

75008, Paris / FRANSA

- Alcatel - Lucent

54, rue de la Boétie, 75008, Paris / FRANSA

30

E. DOSYA KONUSU: Alcatel - Lucent’in “Thales” unvanlı şirkette bulunan %20,78 oranındaki hissesinin Dassault Aviation tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.2.2009 tarih, 1309 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 6.3.2009 tarih, 2009-2-22/Öİ-09-AD sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 6.3.2009 tarih, REK.0.06.00.00-120/65 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-11 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Alcatel - Lucent’in Thales’de sahip olduğu %20,78 oranındaki hissesinin Dassault Aviation tarafından devralması işleminin; 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, dolayısıyla işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İşlemin Niteliği ve Taraflar

H.1.1. İşlemin Niteliği ve Amacı

Bildirim konusu işlem, Alcatel - Lucent’in Thales’de sahip olduğu %(….) oranındaki hissesinin Dassault Aviation tarafından devralınmasına ilişkindir. Mevcut durum itibarıyla Thales’de, Alcatel - Lucent’in hisselerini satın almayı amaçlayan Dassault Aviation’u kontrol eden Groupe Industriel Marcel Dassault’un (GIMD) da %(…) oranında hissesi söz konusudur. Anılan işlemle beraber GIMD’e ait söz konusu hisselerin Dassault Aviation’a devri de öngörülmektedir. Dolayısıyla, işlemin nihayetinde Alcatel - Lucent’in ve GIMD’in Thales’deki tüm hisselerini Dassault Aviation’a devretmesiyle birlikte, Dassult Aviation Thales hisselerinin %(…)’sına sahip olacaktır.

Yukarıda yer verilen hisse devrini gerçekleştirebilmek amacıyla Dassault Aviation ve Alcatel - Lucent arasında 18.12.2008 tarihinde “Hisse Satın Alma Anlaşması” imzalanmıştır. Bildirim Formu’nda GIMD ve Dassault Aviation arasındaki hisse devrine ilişkin Hisse Satın Alma Anlaşması’nın henüz imzalanmadığı, ancak aşağıda da yer verileceği üzere Dassault Aviation’un GIMD tarafından kontrol ediliyor olması nedeniyle söz konusu işlemin grup içi bir işlem olduğu sonucuna varılmıştır.

1

Söz konusu işleme ek olarak Fransız Devleti, TSA ve Dassault Aviation arasında 18.12.2008 tarihinde “Thales Hissedarlar Anlaşmasıyla İlgili Katılım Anlaşması” imzalanmıştır.

Bahse konu işlem neticesinde Dassault Aviation “sistem” sektöründe varlığını güçlendirmeyi, stratejik ileri teknoloji, havacılık, uzay, savunma ve güvenlik alanlarındaki faaliyetlerini geliştirmeyi ve karlılığını arttırmayı hedeflemektedir. H.2. Taraflar

H.2.1. Hisse Devrine Konu Şirket: Thales

Nanterre Paris Ticaret ve Şirketler Sicili’ne kayıtlı bir anonim şirket konumundaki Thales’in faaliyet alanı; savunma, havacılık ve güvenlik uygulamaları için gerekli stratejik enformasyon sistemlerinin geliştirilmesidir.

Thales’in işlem öncesi (30.6.2008 tarihi itibarıyla) ve işlem sonrası hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo: Thales’in İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar İşlem Öncesi Hisse Oranı (%) İşlem Sonrası Hisse Oranı

(%)

Alcatel - Lucent (….) (….) Fransız Devleti (TSA (….) (….) aracılığıyla)

GIMD (….) (….) Diğer (Halka arz edilen (….) (….) hisseler dahil)

Dassault Aviation (….) (….) Toplam 100 100 1

TSA, tamamına Fransız Devleti’nin sahip olduğu bir holding şirketidir.

Thales’in 2007 yılına ait dünya genelindeki cirosu (…………..) Avro’dur. Söz konusu şirketin aynı döneme ait Türkiye cirosu (…………..) TL’dir (………..

2

Avro).

H.2.2. Devralan Şirket: Dassault Aviation

Paris Ticaret ve Şirketler Sicili’ne kayıtlı anonim şirket konumundaki Dassault Aviation’un faaliyet alanı sivil (iş jetleri) ve askeri (savaş uçakları) uçaklar (aeronotik) alanında faaliyet göstermektedir.

Söz konusu şirketin hisselerinin %(….)’ine GIMD’in, %(….)’una EADS sahip olup geriye kalan %(….) oranındaki hisse de halka arz edilmiş durumundadır. Bu bilgiler ışığında, bildirim formunda Dassault Aviation’ın en büyük hissedarı olan

3

ve limited şirket konumundaki GIMD tarafından kontrol edildiği, EADS’ın kontrolde herhangi bir etkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Dassault Aviation’un 2007 yılına ait dünya genelindeki cirosu (………) Avro’dur. GIMD’in aynı dönem için dünya genelindeki cirosu (……….) Avro’dur. Dassault Aviation’un 2007 yılına ait Türkiye cirosu ise (…………) TL (……….. Avro) olup söz konusu ciro anılan firmanın bir adet ürün satışından ve bu ürüne ait yedek parça satışlarından elde edilmiştir.

Dosya bağlamında Dassault Aviation ile Thales’in Türkiye’de sattığı ürünler arasında yatay ya da dikey bir örtüşmenin olmadığı anlaşılmaktadır. GIMD’in ise aynı dönem itibarıyla Türkiye cirosu (………...) YTL’dir (………. Avro).

H.2.3. Devreden Şirket: Alcatel - Lucent

Alcatel - Lucent, dünya genelinde servis sağlayıcıların, teşebbüslerin ve kamu kuruluşlarının son kullanıcılara ses, veri ve video iletişimi hizmetlerini sağlaması alanlarında faaliyet göstermektedir.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Devralma işlemine konu olayda Alcatel - Lucent, Thales’deki tüm hissselerini Dassault Aviation’a devretmeyi amaçlamaktadır. Anlaşılacağı üzere işlem neticesinde Thales’de, Alcatel - Lucent’in yerini Dassault Aviation alacaktır.

Thales, uydu üretimi, savaş uçaklarının avionik ve avionik olmayan bazı parçaları, askeri uçak simülatörü ile denizcilik alanında elektronik savaş sistem ve malzemeleri (radar,sonar, iletişim, optronik gibi) üretim ve hizmetleri faaliyetinde bulunmaktadır.

Dassault Aviation ise, uydularda ve fırlatıcılarda kullanılan bazı parçaların, orta ve ağır sınıf kurumsal jetlerin, savaş uçaklarının, askeri uçak simülatörlerinin üretim ve hizmetleri faaliyetlerinde bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen faaliyetler, uzay sektörü, sivil havacılık sektörü, savaş uçakları sektörü, askeri uçak simülatörü sektörü ve denizcilik sistemleri olmak 2

Bildirim tarihi itibarıyla Thales’in 2008 yılına ait onaylanmış finansal verilerinin henüz mevcut olmaması sebebiyle anılan yıla ait ciro bilgilerinin verilemediği teşebbüs temsilcisi tarafından ifade edilmiştir.

3

GIMD ise mevcut durum itibarıyla Thales’de %(…); Dassault Systèms’de %(…);Socppresse’de %(…); Societe Anonyme Belge de Constructions Aéronautiques’de (SABCA) %(…) oranında hisseye sahiptir.

üzere beş başlık altında sınıflandırılmaktadır. Hisseleri devre konu olan Thales’in 2007 yılında, Türkiye’de Türksat 3A uydusunun yüklenicisi olması nedeniyle uydu alanında, önemli bir kısmı Meltem projesi kapsamında deniz denetim ve gözetim sistemleri satışı nedeniyle denizcilik sistemleri alanında faaliyette bulunduğu, askeri uçak simülatörü, savaş uçakları ve bazı sivil uçakların parçaları alanında dünyada faaliyeti bulunmakla birlikte, Türkiye’ye satışı olmadığı bildirilmektedir. Ayrıca bu sınıflandırma içerisinde yer almayan demiryolları sinyalizasyonu alanında da Thales’in satışları bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dassault Aviation’ın ise, denizcilik sistemleri alanında herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı, uydularda kullanılan bazı parçaların üretimi nedeniyle uzay sektöründe, savaş uçakları alanında ve askeri uçak simülatörü alanlarında faaliyetlerinin bulunduğu, bununla birlikte Türkiye’ye 2007 yılında herhangi bir satış gerçekleştirmediği bildirilmiştir. Dessault Aviation’ın 2007 yılında Türkiye satışının sivil havacılık alanında gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

Bu bilgiler ışığında taraflar, daha önce de ifade edildiği üzere, Thales ile Dassault Aviation’un Türkiye’ye sattığı ürünler bakımından dikey ya da yatay bir örtüşme olmadığı, işlem neticesinde Thales’de sadece hissedar kompozisyonunun değişecek olması nedeniyle dosya konusu devralma işleminin herhangi bir yoğunlaşma artışını beraberinde getirmeyeceği anlaşılmıştır.

Bildirimde yer verilen bu bilgiler ışığında, “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz” un 20. maddesinin “… Ancak inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu olmuyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” şeklindeki hükmüne dayanılarak dosya konusu işlem açısından, ilgili ürün pazarının belirlenmesine gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürünler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle, tanımlanabilecek en dar ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tanımlanmıştır.

H.4. Değerlendirme

H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 1997/1 sayılı Tebliğ’in (Tebliğ) 2. maddesinin (b) bendinde, “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” devralma işlemi olarak nitelendirilmiştir.

Mevcut durum itibarıyla devre konu şirket Thales, Alcatel - Lucent ile TSA aracılığıyla Fransız Devleti tarafından ortak kontrol edilen bir şirkettir. İncelemeye konu işlem neticesinde Alcatel - Lucent, Thales’de var olan tüm hisselerini Dassault Aviation’a devretmeyi amaçlamaktadır. İşlem neticesinde Thales’de ortak kontrol hakkına sahip olan Alcatel - Lucent’in yerini Dassault Aviation alacaktır. Sonuç olarak Dassault Aviation Thales’in kontrolünde söz sahibi olan bir şirket konumuna gelecektir. Bu nedenle işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma olduğu sonucuna varılmıştır.

H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde;"Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon TL’yi aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" ifadesi yer almaktadır.

Dassault Aviation’un 2007 yılında Türkiye sınırları içerisinde elde ettiği ciro (………...) TL, 2008 yılında ise tahmini (…………) TL ve Thales’in 2007 yılı Türkiye cirosu (………..) TL’dir. Tarafların ilgili ürün pazarı olabilecek faaliyet alanlarında örtüşmenin olmaması nedeniyle, bildirim eşiklerinin değerlendirilmesi bakımından devre konu şirket olan Thales’in faaliyetleri esas alınmıştır. Bu çerçevede, 2007 yılında Thales’in uydu alanında (………..) TL, denizcilik sistemleri alanında (………) TL, deniz gözetim ve devriye alanında (………..) TL

4

ciro elde ettiği dolayısıyla taraflarından birinin 25 milyon TL’lik ciro eşiğini aştığı dikkate alındığında, işlemin Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken bir devralma işlemi niteliğinde olduğu görülmektedir.

H.4.3. Devralma İşleminin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir.

Dosya bağlamında, Thales ve Dassault Aviation’un mevcut durumda Türkiye’de faaliyet gösterdiği alanlarda yatay ya da dikey örtüşme bulunmadığı anlaşıldığından, devir işleminin ilgili pazarların yapısında herhangi bir değişiklik ortaya çıkmayacağı sonucuna varılmıştır. Ayrıca uzay ve savunma teknolojileri alanında ise, alıcı konumunda genelde kamu kurumları bulunmakta olup söz konusu kurumlar ihtiyaçları olan ürünleri ihale yönetimi ile gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla kamu kurumlarının açmış oldukları ihalelere dünyanın her yerinden gerekli ürün standartlarına sahip her firma katılabilmektedir.

Bu çerçevede devralma işleminin, tanımlanabilecek herhangi bir pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir işlem olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 4

Thales’in belirtilen ürün grupları içinde sınıflandırılamayan endüstriyel ürünler, radyo ve televizyon uygulamaları alanında (……..) Avro; askeri haberleşme ve IFF teçhizatı alanında (………) Avro; Sivil simülasyon ve finans uygulama faaliyetleri alanında (……..) Avro; savunma radarları ve havacılık yardım ekipmanları alanında (……...) Avro; havacılık sistemlerine ilişkin satış sonrası hizmet alanında (…….) Avro cirosunun bulunduğu bildirilmiştir. Söz konusu alanlardaki satışlar 25 Milyon TL’nin altında olduğundan değerlendirmede dikkate alınmamıştır.

sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİGİ ile karar verilmiştir.