Agpaş Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi Ticaret ve Dağıtım A.Ş., N-Pet Petrol Ürün Pazarlama Nakliye Sanayi…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

(Yargı Kararları Üzerine Verilen)

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,

Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Adem BİRCAN

B. RAPORTÖRLER: Başak TEKÇAM, Muhammed Safa UYGUR, Metin DEMİRCİ

C. KARŞI TARAF: - Agpaş Petrol Ürünleri Pazarlama San. Tic. ve Dağ. A.Ş.

Ayrancı Mah. Hoşdere Cad. No:22/2 Çankaya/Ankara

- N-Pet Petrol Ürün Pazarlama Nakliye San. ve Tic. Dağ. Ltd. Şti.

Abdullah Şahutoğlu Mah. Kervanyolu Sok. N0:18 Karacailyas

Akdeniz/Mersin

- Öz-Sa Gıda Paz. Petrol ve Petrol Ürn. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Milas Bodrum Karayolu 2. Km. Karakaya Mevkii, Efes Pilsen

Deposu Yanı Milas/Muğla

(1) D. DOSYA KONUSU: Agpaş Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi Ticaret ve Dağıtım A.Ş., N-Pet Petrol Ürün Pazarlama Nakliye Sanayi Ticaret ve Dağıtım Ltd. Şti. ve Öz- Sa Gıda Pazarlama Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin yapmış olduğu dikey anlaşma ve çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2002/2 Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ni ihlal ettiği iddiasına yönelik olarak alınan 12.02.2014 tarih ve 14-06/109-48 sayılı Kurul kararının, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 2014/1142 E., 2015/2009 K. sayılı ve 2014/2298 E., 2015-2010 K. sayılı kararları ile iptali üzerine dosyanın yeniden değerlendirilmesi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına ilk olarak 15.03.2011 tarihinde Saadettin SÜL tarafından yapılan başvuru üzerine alınan 22.09.2011 tarihli ve 11-48/1216-429 sayılı Kurulumuz kararında yer verilen koşulun tarafların anlaşamamaları nedeniyle sağlanamaması üzerine, Kurlumuz tarafından, 12.02.2014 tarihli ve 14-06/109-48 sayılı karar; ardından anılan kararının gereğinin ilgili taraflarca yerine getirilmediğine ilişkin yapılan başvuru üzerine ise, 20.04.2016 tarihli ve 16-14/206-90 sayılı karar alınmıştır.

(3) Kurulumuzun 12.02.2014 tarihli ve 14-06/109-48 sayılı kararına karşı Agpaş Petrol Ürünleri Pazarlama San. Tic.ve Dağ. A.Ş. (AGPAŞ) ve Öz-Sa Gıda Pazarlama Petrol ve Petrol Ürn. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ÖZ-SA) tarafından dava açılmış olup, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 01.12.2015 tarihli ve 2014/1142 E., 2015/2009 K. sayılı; 2014/2298 E., 2015-2010 K. sayılı kararları ile Kurulumuzun anılan kararında hukuka uyarlık bulunmadığı ifade edilerek işlemin iptal edilmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine mezkûr mahkeme kararı çerçevesinde düzenlenen 09.05.2016 tarih ve 2013-1-94/BN(3) sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(4) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda;

- Saadettin SÜL ile AGPAŞ, N-Pet Petrol Ürün Pazarlama Nakliye San. ve Tic. Dağ. Ltd.

Şti. (N-PET) ve ÖZ-SA arasında muhtelif sözleşmelerle kurulan dikey anlaşmanın

2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı,

- Bahse konu anlaşmaya 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında 09.11.2015

tarihine kadar bireysel muafiyet tanınabileceği, bu tarihten sonra ise anlaşmanın

bireysel muafiyetten de yararlanamayacağı,

- Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, taraflara

gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde aralarındaki dikey ilişkiyi

sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde

işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi gerektiği,

- Ayrıca dosya konusu iptal kararının değerlendirilmediği Kurulun 20.04.2016 tarihli ve

16-14/206-90 sayılı kararının geri alınmasının uygun olacağı

ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(5) Kurulumuzun iptale konu olan 12.02.2014 tarihli ve 14-06/109-48 sayılı kararında;

1. “Agpaş Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi Ticaret ve Dağıtım A.Ş., N-Pet Petrol Ürün Pazarlama Nakliye Sanayi Ticaret ve Dağıtım Ltd. Şti. ve Öz-Sa Gıda Pazarlama Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ekonomik bütünlüğü ile Saadettin SÜL arasındaki dikey ilişkinin 09.11.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve uygulanma imkânı bulunduğuna,

2. Söz konusu dikey ilişkinin devamı konusunda tarafların uzlaşamadığı dolayısıyla 22.09.2011 tarih ve 11-48/1216-429 sayılı Kurul kararında yer verilen koşulun sağlanmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyetten yararlanılamayacağına,

3. Bu nedenle, gerekçeli kararın kendilerine tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca taraflara görüş bildirilmesi için Başkanlığın görevlendirilmesine”

karar verilmiştir. Kararda bahsi geçen ve Saadettin SÜL’ün başvurusu üzerine alınan

22.09.2011 tarihli ve 11-48/1216-429 sayılı Kurulumuz kararında konuyla ilgili olarak; “Agpaş Petrol Ürünleri Paz. San. Tic. Dağ. A.Ş. ile Öz-Sa Gıda Pazarlama Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. arasında başlayan daha sonra istasyonun ve intifa hakkının N-Pet Petrol Ürün. ve Paz. Nak. San. Tic. ve Dağ. Ltd. Şti.’ye kiralanması ile devam eden dikey anlaşmaya,

- söz konusu anlaşmanın daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti

yapılmamış arazi üzerinde kurulan yeni akaryakıt istasyonuna ilişkin olması ve

- istasyona özgü yatırımın Agpaş Petrol Ürünleri Paz. San. Tic. Dağ. A.Ş.

tarafından karşılanmış olması

dikkate alınarak bu bayinin -anlaşmanın ilk olarak imzalandığı tarihten itibaren 5. yıl geçmiş olduğundan- “Agpaş Petrol Ürünleri Paz. San. Tic. Dağ. A.Ş./N-Pet Petrol Ürün. ve Paz. Nak. San. Tic. ve Dağ. Ltd. Şti. tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmayı sona

erdirebilmesi” konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla, imza tarihinden itibaren on

yıla kadar (09.11.2015 tarihine kadar) muafiyet tanınmasına”

karar verilmiştir.

(6) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde Rekabet Kuruluna, bu maddede belirtilen koşulların tamamının varlığı halinde teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verme yetkisi tanınmıştır. Kurulumuz tarafından ise akaryakıt sektöründeki dikey anlaşmalara bireysel muafiyet verilebilmesinin şartları 25.02.2010 tarihli, 10-19/228-86 sayılı OPET ve 10-19/229-87 sayılı DELTA ile 18.03.2010 tarihli, 10-24/338-122 sayılı TOTAL kararlarıyla belirlenmiş; anılan ve izleyen kararlarda dikey anlaşmaların, daha önce üzerinde hiçbir gerçek ve/veya tüzel kişi tarafından akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsalar/araziler üzerinde kurulmuş yeni akaryakıt istasyonlarına ilişkin olmaları ve akaryakıt istasyonlarına özgü yatırımların dağıtıcı tarafından üstleniliyor olması dikkate alınarak, bayilerin beşinci yılın sonunda, dağıtım firması tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona erdirebilmeleri konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen şartları taşıyacağına ve dolayısıyla 10 yıla kadar muafiyet tanınmasına karar verilmiştir. Nitekim Kurulumuz yukarıda da belirtildiği üzere 22.09.2011 tarihli ve 11-48/1216-429 sayılı dosya konusu kararında da bu doğrultuda kararını vermiştir.

(7) Bununla birlikte, Kurulumuz 20.08.2014 tarih ve 14-29/586-254 sayılı karar ile bireysel muafiyet koşullarına ilişkin yeni bir değerlendirmede bulunmuştur. Bu yaklaşıma göre; bir dikey anlaşmaya 10 yıla kadar bireysel muafiyet tanınabilmesi için söz konusu anlaşmanın, “daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsa/arazi üzerinde kurulmuş yeni bir akaryakıt istasyonuna ilişkin olması” yeterli kabul edilmiştir. Müteakip dosyalarda da Kurulumuz benimsediği yeni yaklaşım doğrultusunda karar tesis etmiştir.

(8) Nitekim dosya konusu mahkeme kararlarında da ilgili Kurulumuz kararı dikkate alınarak, “daha önce üzerinde hiçbir gerçek ve/veya tüzel kişi tarafından akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsa/arazi üzerinde kurulmuş yeni akaryakıt istasyonlarına ilişkin olma koşulunu sağlayan dava konusu akaryakıt sektöründeki dikey ilişkinin 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinde yer verilen bireysel muafiyet koşullarını karşılayacağı ve 09.11.2005 tarihinden itibaren 10 yıla kadar bireysel muafiyetten yararlanabileceği” sonucuna ulaşıldığı ve bu doğrultuda da dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığına karar verildiği görülmektedir.

(9) Bununla birlikte, aynı konuya ilişkin olarak dikey ilişkinin tarafı olan Saadettin SÜL vekilinin başvurusu üzerine alınan Kurulumuzun 20.04.2016 tarihli ve 16-14/206-90 sayılı kararında ise, inceleme konusu dikey anlaşmanın 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı; anlaşmanın Kurulumuzun yeni yaklaşımı doğrultusunda 10 yıla kadar, diğer bir deyişle 09.11.2015 tarihine kadar bireysel muafiyetten yararlandığı, ancak bu sürenin 09.11.2015 tarihinde sona erdiği anlaşıldığından ilgili anlaşmanın hâlihazırda bireysel muafiyetten de yararlanamayacağı ifade edilerek, sonuç kısmında;

- Saadettin SÜL ile AGPAŞ N-PET ve ÖZ-SA arasında muhtelif sözleşmelerle

kurulan dikey anlaşmanın 2002/2 sayılı Tebliği kapsamında grup muafiyetinden

yararlanamadığına,

- Bahse konu anlaşmanın, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel

muafiyetten de yararlanamayacağına,

- Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, taraflara

gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içinde aralarındaki dikey

ilişkiyi sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun

çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi için Başkanlığın

görevlendirilmesine

karar verilmiştir.

(10) Dolayısıyla Kurulumuzun 20.04.2016 tarihli ve 16-14/206-90 sayılı kararı ile Ankara 9. İdare Mahkemesinin 01.12.2015 tarihli ve 2014/1142 E., 2015/2009 K. sayılı; 2014/2298 E., 2015-2010 K. sayılı kararlarının gereğinin yerine getirildiği anlaşıldığından başkaca herhangi bir işlem yapılmasına yer olmadığı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu mahkeme kararlarının gereği, 20.04.2016 tarih ve 16-14/206-90 sayılı Kurul kararı ile yerine getirildiğinden herhangi bir işlem tesisine yer olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.