Skip to content
All decisions

Competition Board Decision

Arena A.Ş.'nin bayileriyle ilişkilerini düzenleyen kurallara uymadığı ve nihai müşteriye bayisine uyguladığı…

Competition Infringement10-27/380-135Decision date: 31.03.2010Publication date: 13.05.2010

Arena A.Ş.'nin bayileriyle ilişkilerini düzenleyen kurallara uymadığı ve nihai müşteriye bayisine uyguladığı fiyatın altında fiyatla satış yaptığı iddiası.

Decision details

Case number
10-27/380-135
Decision date
31.03.2010
Publication date
13.05.2010
Decision type
Competition Infringement (Rekabet İhlali)

Decision text

4 pages · 9.146 characters

The text below is extracted from the decision document published by the Turkish Competition Authority; page numbers, tables and figures keep their position in the original document. The summaries, classifications and explanations on this page are provided for information only and do not constitute legal opinion or advice; the binding text is the decision as published by the Authority.

View the official decision at the Competition Authority

Page 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2009-2-307(Önaraştırma)
Karar Sayısı: 10-27/380-135
Karar Tarihi: 31.3.2010

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet

İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Alper Fevzi KARA, Özgür Can ÖZBEK

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Fidan Tekno Yapı

Kaledere Mah. Belediye Cad No:66/B Ünye- Ordu

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:

- Arena A.Ş.

Göktürk Beldesi Göktürk Caddesi No:4 34077 Eyüp-İstanbul E. DOSYA KONUSU: Arena A.Ş.’nin bayileriyle ilişkilerini düzenleyen kurallara uymadığı ve nihai müşteriye bayisine uyguladığı fiyatın altında fiyatla satış yaptığı iddiası.

F.İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda, Arena Bilgisayar A.Ş. (Arena) firmasının www.arena.com.tr adresli web sitesinde belirttiği şekilde nihai kullanıcıya bayilik sistemi dışında doğrudan satış yapmamayı taahhüt etmesine rağmen, bu taahhüdüne uymadığı iddia edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.12.2009 tarih ve 9409 sayı ile intikal eden başvuru üzerine yapılan incelemeler neticesinde hazırlanan 28.1.2010 tarih ve 2009-2-307/İİ-09-ÖCÖ sayılı İlk İnceleme Raporu ve ekleri, 10-13 sayılı Kurul toplantısında ele alınmış ve önaraştırma açılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 15.3.2010 tarih ve 2009-2-307/ÖA- 10-AFK sayılı Önaraştırma Raporu 15.3.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-110/124 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Arena A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir. I. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME

I.1. Önaraştırma Kapsamında Raportörlerce Yapılan Görüşmeler

Başvuru sahibi ile 19.02.2010 tarihinde yapılan görüşmede Muhammed Hamidullah Fidan; Ünye’de bilgisayar ve bilgisayar aksesuarları mağazası işlettiklerini, hem nihai kullanıcıya perakende olarak hem de çevredeki diğer mağazalara toptan satış gerçekleştirdiklerini, mağazada satışın yanı sıra pazarlama faaliyetlerinin komşu

Page 2

Giresun ve Samsun bölgelerine kadar uzandığını, ARENA firmasının münhasır olmayan bayisi olduklarını, diğer büyük ithalatçı firmaların da ürünlerini sattıklarını, ARENA’dan aldıkları ürünlerin cirolarında % 30 civarında bir yer tuttuğunu, ancak ARENA dışında Bursa merkezli Sönmez AGB, İstanbul merkezli Aqua Bilgisayar, Vadi Bilişim, Everest, Kont bilgisayar, Metro gibi 7-8 firmayla daha çalıştıklarını, bu firmalardan da ARENA ile aşağı yukarı aynı şartlarda ürün alabildiklerini, ARENA’dan mal almama/alamama durumunda ticaretlerinin zora girmesi gibi bir durumdan bahsedilemeyeceğini, nitekim şikayet dilekçesinde yer verdiği fatura olayından sonra, firmaya olan güvenlerinin sarsılması sebebiyle mağazalarındaki ARENA kaynaklı ürünleri azaltıp, diğer firmaların ürünlerine ağırlık vermeye başladıklarını, bu olayın satışlarını etkilemediğini, ancak ARENA firmasının kendi web sitesinde nihai kullanıcıya ürün satmadığını belirtmesine rağmen, böyle bir faturanın ortaya çıkmasının, tüm taahhütlerini yerine getiren bir bayi olarak kendilerinde arkadan vurulmuş hissi ve güvensizlik uyandırdığını, konuyu ARENA firmasına aktarma girişimlerinin sonuçsuz kaldığını, küçük esnaf olmaları sebebiyle ciddiye alınmadıklarını, hatta söz konusu faturayı düzenleyen ARENA çalışanının, firma çalışanları olarak kendilerinin nihai tüketiciye satış yapma hakları bulunduğu gibi tuhaf bir gerekçe gösterdiğini, binbir güçlükle ve fedakarlıkla çalışmalarına rağmen bir bayi olarak firmadan böyle bir muamele gördüğü için firmanın ceza almasını istediğini, Rekabet Kurumu’na da sırf bu sebepten başvurduğunu ifade etmiştir.

I.2. Değerlendirme

Yukarıda da ifade edildiği gibi mevcut önaraştırma kapsamında yapılan incelemenin merkezi Arena tarafından yapılan uygulamanın fiyat sıkıştırması teşkil edip etmediği hususudur. Fiyat sıkıştırması, dikey bütünleşik ve üst pazarda yüksek pazar gücüne sahip bir firmanın, bu pazarda üretimini kontrol ettiği girdinin fiyatı ve bu girdiden üretilen alt pazar ürününün fiyatı arasındaki marjı, bu fiyatların düzeyinde değişiklikler yaparak kısması sonucunda oluşmaktadır.

Hâkim durumdaki teşebbüsün rekabet karşıtı amaçlarla fiyat sıkıştırmasını gerçekleştirebilmesi için öncelikle belirli ekonomik ve hukuki koşulların bir arada bulunması gerekmektedir. Bu koşullar kısaca;

1. Dikey bütünleşik bir teşebbüsün üst pazarda hâkim durumda bulunması,

2. Bu pazarda sunulan ürün veya hizmetin alt pazarda kendisi ve rakiplerinin

üretim yapabilmeleri ve rekabet ederek pazarda kalabilmeleri için zorunlu

olması,

3. Alt ve üst pazar fiyatı arasındaki marjın hâkim durumdaki teşebbüsün veya

hakim durumdaki teşebbüs kadar etkin olan bir rakibin alt pazarda kar

edemeyeceği kadar düşük belirlenmiş olması,

4. Hâkim durumdaki teşebbüsün fiyat sıkıştırmasına yol açan davranışı sonucunda

alt pazardaki rakiplerin dışlanması, yeni girişlerin engellenmesi ya da rakiplerin

faaliyetlerinin sınırlandırılması gibi tüketici refahına zarar verecek rekabete

aykırı etkilerin doğması ya da doğması ihtimalinin bulunması,

5. Hâkim durumdaki teşebbüsün fiyat sıkıştırmasına yol açan fiyatlama politikasına

ilişkin olarak objektif gerekçelerinin bulunmamasıdır.

ARENA firması yetkilileri bayilik sistemi dışında nihai kullanıcıya satış yapmadıklarını, şikâyete mesnet teşkil eden faturanın münferit bir örnek olduğunu ifade etmektedirler. Nitekim www.arena.com.tr adresindeki firma web sitesinde, nihai kullanıcıya doğrudan satış yapmaya imkan verecek bir web dizaynı bulunmamakta, firmanın sattığı ürünlere

Page 3

ve bunların fiyatlarına ilişkin bir bilgi bulunmamaktadır. Bu tip bilgilerin, ancak şifre ve kullanıcı adı girilerek bayilerce görülebilmekte olduğu anlaşılmaktadır. Yine, ARENA firmasının nihai tüketiciye herhangi başka bir mecra kanalıyla ulaştığına dair bir tespit yapılamadığı gibi, müşteki tarafından sunulan fatura dışında bunun varit olduğuna ilişkin herhangi başkaca bir bulguya ulaşılamamıştır.

Öte yandan, 22.02.2010 tarihi saat 09.10’da ARENA firmasının 0 212 364 65 65 no’lu müşteri hizmetleri numarası, bir adet masa üstü bilgisayar siparişi verilmek amacıyla aranmış, ancak müşteri hizmetleri yetkilisi, firmalarının son kullanıcıya ürün satmadığını, bu tip talepleri bayilerine yönlendirdiklerini ifade etmiştir.

Yukarıda yer verilen görüşme ve tespitlerde, her ne kadar müşteki tarafından sunulmuş fatura bir delil olarak gösterilse de, ARENA firmasının nihai tüketiciye bayi kanalı dışında da satış yaptığına yönelik destekleyici başka ikinci bir örneğe ulaşılamamıştır. Bu durumda eylemin sistematik değil, münferit bir durum olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim başvuru sahibi de, delil olarak sunduğu fatura dışında, ARENA’nın nihai kullanıcıya doğrudan satış yaptığına ilişkin başka bir örnek olup olmadığını bilmediğini söylemektedir. Bu durumda ortada bir fiyat sıkıştırmasından söz etmek mümkün gözükmemektedir.

Öte yandan, bilindiği gibi, fiyat sıkıştırması hâkim durumun kötüye kullanılması kapsamında incelenen bir durumdur.

İlgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin ciro ve pazar paylarına ilişkin sağlıklı verilere ulaşılamamakla birlikte, ARENA firması yetkililerinden alınan bilgilere göre ilgili pazarda Dataget, Neteks ve Despech şirketleri ile faaliyet gösteren Indeks grubu %(….)-(….) arasında pazar payı ile birinci iken, ARENA yaklaşık %(….) pay ile ikinci durumdadır. Pazardaki diğer firmaların belli başlıcaları ise Armada Bilgisayar, Ülker grubu bünyesinde faaliyet gösteren Mersa, Boğaziçi Bilgisayar, Penta Bilgisayar, Kont Bilgisayar, Koyuncu Bilgisayar şeklinde sıralanmaktadır.

Bu sayılan firmaların tamamı ürünlerini başta Uzakdoğu ülkeleri olmak üzere yurtdışından ithalat etmektedirler. Bilgisayar ve bilişim ürünleri ithalatında ülkemizde herhangi bir sınırlama ya da bir veya birkaç teşebbüse verilmiş bir imtiyaz söz konusu değildir. İlgili pazarın oldukça rekabetçi olduğu anlaşılmaktadır.

Bunun yanı sıra başvuru sahibi, yukarıda yer verilen ifadesinde, ARENA firmasının nihai kullanıcıya satış yaptığını tespit ettikten sonra, ürün portföyünde bu firmadan yaptığı alımları azaltarak, bunu çalıştığı diğer büyük ithalatçı firmalardan yaptığı alımlarla ikame edebildiğini ve bunun kendisine mali bir yük getirmediğini kendisi ifade etmektedir.

Yukarıda sıralanan tüm hususlar bir arada değerlendirildiğinde, ARENA tarafından yapılan uygulama kapsamında; i) şikayet edilen firmanın hakim durumda olmaması ii) şikayete konu ürünün rekabet edebilmek için zorunlu olmaması iii) fiyat sıkıştırmasına yol açtığı iddia edilen davranışın sonucunda alt pazardaki rakiplerin dışlanması, yeni girişlerin engellenmesi ya da rakiplerin faaliyetlerinin sınırlandırılması gibi tüketici refahına zarar verecek rekabete aykırı etkilerin doğması ya da doğması ihtimalinin bulunmaması nedenlerinden ötürü, bir hakim durumun kötüye kullanılması eyleminden söz edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

140

Page 4

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Some values in the tables are redacted as (.....) by the Turkish Competition Authority on trade-secret grounds.

Decisions taken at the same meeting

All decisions from this meeting
View all decisions of this type

Let's discuss what this decision means for your business

We provide end-to-end support on competition compliance, investigations and merger control.