Trabzon Hazır Beton San. İnş. Tur. Nakl. Müh. Hizm. ve Tic. Ltd. Şti.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.

Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Dr. Ekrem KALKAN, Evrim Özgül KAZAK, Yalçıner YALÇIN C. BİLDİRİMDE: - Aşkale Çimento San. Tic. A.Ş.

BULUNAN Yeşilova Mah. Trabzon Yolu Üzeri 3. Km Aşkale/Erzurum D. TARAFLAR: - Aşkale Çimento San. Tic. A.Ş.

Yeşilova Mah. Trabzon Yolu Üzeri 3. Km Aşkale/Erzurum

- Hakan UZUN

Fatih Mah. Ihlamur Sok. No:1 Kat:3 Trabzon

- Levent ATEŞ

Fatih Mah. Ihlamur Sok. No:1 Kat:3 Trabzon

E. DOSYA KONUSU: Trabzon Hazır Beton San. İnş. Tur. Nakl. Müh. Hizm. ve Tic. Ltd. Şti. (Trabzon Hazır Beton) ve Giresun Hazır Beton San. İnş. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. (Giresun Hazır Beton)’ye ait malvarlıklarının Aşkale Çimento San. Tic. A.Ş. (Aşkale Çimento) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 01.03.2010 tarih, 1810 sayı ve 01.03.2010 tarih, 1811 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 24.03.2010 tarih, 2521 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 25.03.2010 tarih ve 2010-2-53/Öİ-10-EK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 26.03.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/152 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun ve “1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında bildirime tabi bir devralma işlemi olmadığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İşlemin Kapsamı

Bildirim konusu devralma işlemi Trabzon Hazır Beton ve Giresun Hazır Beton’a ait beton santalleri ile hazır beton üretimi ve satışında kullanılan bazı taşınır ve taşınmazların Aşkale Çimento’ya devredilmesini konu etmektedir. Devredilen mal varlıkları taraflar arasında imzalanan alım-satım sözleşmelerinde detaylı biçimde

belirtilmektedir. Trabzon Hazır Beton ve Giresun Hazır Beton’un ortaklık payları %50- 50 olmak üzere Hakan UZUN ve Levent ATEŞ adlı gerçek kişilerin elinde bulunmaktadır. İşlem neticesinde, Trabzon Hazır Beton ve Giresun Hazır Beton’a ait malvarlıklarının tam kontrolü Aşkale Çimento’ya geçecektir.

H.2. Taraflar

H.2.1. Devralan Taraf: Aşkale Çimento

Erzurum’un Aşkale ilçesinde bulunan Aşkale Çimento klinker, çimento ve hazır beton üretimi alanında faaliyet göstermektedir. Aşkale Çimento, Er-Çim-San Holding A.Ş. (Er-Çim-San) tarafından kontrol edilmektedir. Er-Çim-San’ın Aşkale Çimento dışında başka faaliyet alanı bulunmamaktadır. Er-Çim-San’ın hisseleri halka açık olup, hisse senetleri borsada işlem görmemektedir. Şirketin mevcut durumda 862 ortağı bulunmaktadır. En büyük hissedar, %18 hisse ile İl Özel İdaresi’dir. Şirketin %52,23 hissesi toplamda 17 kişinin elinde bulunmakta ve geriye kalan %47,77’lik hisse toplam 845 ortak arasında paylaştırılmıştır. Şirketin ortaklık yapısı ve ana sözleşmesinin incelenmesi neticesinde, şirketin tek bir kişi/kuruluşun tek başına kontrolü veya birden fazla kişi/kuruluşun ortak kontrolü altında bulunmadığı ve rekabet hukukunda “değişen ittifaklar” olarak bilinen yöntem çerçevesinde kontrol edildiği anlaşılmıştır. Aşkale Çimento’nun Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre seçilen yönetim kurulu üyeleri aşağıdaki gibidir:

Tablo 1: Aşkale Çimento Yönetim Kurulu

Adı Soyadı Unvanı

Lütfü YÜCELİK Yönetim Kurulu Başkanı

İhsan YAĞIZ Yönetim Kurulu Üyesi

Naci ER Yönetim Kurulu Üyesi

Efrahim GÜNGÖR Yönetim Kurulu Üyesi

Yavuz SAATÇİOĞLU Yönetim Kurulu Üyesi

Kaynak: Bildirim formu

Aşkale Çimento’nun faaliyetlerini yürüttüğü üretim tesisleri ile söz konusu tesislerin bulunduğu illere aşağıda yer verilmektedir.

(Erzurum) (Erzincan) (Erzurum)

Trabzon Çimento Fabrikası Gümüşhane Çimento Fabrikası Aşkale Hazır Beton Tesisi

(Trabzon) (Gümüşhane) (Erzurum)

Van Çimento Fabrikası Ağrı Hazır Beton Tesisi

(Van) (Ağrı)

Kaynak: Bildirim formu

Yukarıdaki tablodan görüldüğü üzere, Aşkale Çimento’ya ait üç adet entegre çimento fabrikası, iki adet öğütme ve paketleme tesisi bulunmaktadır. Aşkale Çimento hazır beton üretimi faaliyetlerini ise, Erzurum (Ilıca ve Aşkale ilçeleri) ve Ağrı’da kurulu üç adet hazır beton santrali vasıtasıyla yürütmektedir.

H.2.2. Devreden Taraflar

Hakan UZUN ve Levent ATEŞ adlı gerçek kişilerin her biri, Trabzon Hazır Beton ve Giresun Hazır Beton’da %50 oranında hisseyi elinde bulundurmaktadır.

H.2.3. Devredilen Taraflar

H.2.3.1. Trabzon Hazır Beton

2009 yılında (……….) m3 hazır beton üretimi gerçekleştiren Trabzon Hazır Beton Beşikdüzü ilçesinde kurulu olup, Hakan UZUN ve Levent ATEŞ tarafından kontrol edilmektedir.

H.2.3.2. Giresun Hazır Beton

2009 yılında (……….) m3 hazır beton üretimi gerçekleştiren Giresun Hazır Beton Tirebolu ilçesinde kurulu olup, Hakan UZUN ve Levent ATEŞ tarafından kontrol edilmektedir.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Bildirimin konusu, Trabzon Hazır Beton ve Giresun Hazır Beton’a ait hazır beton üretimi ve satışı ile ilgili malvarlıklarının Aşkale Çimento tarafından devralınmasına ilişkindir. Bu çerçevede, ilgili ürün pazarı “hazır beton pazarı” olarak belirlenmiştir. H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Hazır beton, kısa süre içinde kullanılma zorunluluğu olan, stoklanamayan ve belirli bir sürenin geçmesi halinde kullanılabilmesi için gerekli özellikleri kaybeden, uzun mesafelere taşınması hem teknik hem de ekonomik açıdan mümkün olmayan bir üründür. Hazır betonun üretildiği tesisten transmiksere yüklenmesi, tesisten transmikser ile inşaat sahasına ulaştırılması, müşteri tarafından teslim alınması ve pompa aracılığıyla kalıba yerleştirilmesinde geçen sürenin, hazır betonun kıvam ve işlenebilirliğinin korunabilmesi için ortalama iki saat olması gerekmektedir. Söz konusu özellikleri nedeniyle, hazır beton ürününün genellikle üretildiği santralden en fazla ortalama 50 km uzaklığa taşınabildiği kabul edilmektedir.

Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, hazır beton ürününe yönelik ilgili coğrafi pazarın sınırının çizilmesinde 50 km’lik uzaklığın dikkate alınmasında genel bir kabul bulunmaktadır. Diğer yandan ilgili tesislerin bulundukları yerlerin coğrafi konumuna göre 50 km kıstasının bir miktar genişletilmesi de mümkün olmaktadır.

Dosya mevcudu bilgilerde, Giresun’un Tirebolu ilçesinde kurulu olan Giresun Hazır Beton tesisinin hinterlandının, Giresun ilinin doğusunda bulunan Bulancak ilçesi ile Trabzon’un batısında bulunan Çarşıbaşı ilçesi arasında bulunan hat ve bu hattın iç kısımlarında yer alan bölgelerden oluştuğu belirtilmektedir. Beşikdüzü ilçesinde kurulu olan Trabzon Hazır Beton tesisinin hinterlandının ise, doğuda Giresun’un Espiye ilçesi ile batıda Trabzon’un Yomra ilçesi arasında kalan hat ile bu hattın iç kısımları arasında kalan bölgelerden oluştuğu ifade edilmektedir.

Devre konu tesislerin kurulu bulundukları Tirebolu ve Beşikdüzü ilçeleri ile tarafların beyanlarında yer alan diğer ilçeler arasındaki mesafeler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 3: Hinterland bilgileri

Hinterland bilgileri Mesafe (km)

Giresun Hazır Beton İçin

Bulancak-Tirebolu 61 km.

Tirebolu-Çarşıbaşı 52 km.

Trabzon Hazır Beton İçin

Espiye – Beşikdüzü 40 km.

Beşikdüzü - Yomra 63 km.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü

Dosya mevcudu bilgiler ve beton tesislerinin potansiyel satış bölgelerine olan uzaklıkları birlikte değerlendirildiğinde, ilgili coğrafi pazarların, Giresun Hazır Beton tesisi için “Bulancak-Çarşıbaşı hattı ve bu hattın iç bölgeleri”, Trabzon Hazır Beton tesisi için ise “Espiye-Yomra hattı ve bu hattın iç bölgeleri” olarak belirlenebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

H.4. Değerlendirme

H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

İlgili devralma işleminin, Trabzon Beton ve Giresun Beton’a ait malvarlıklarının kontrolünde değişiklik yaratması nedeniyle 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” şeklindeki (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

Bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü uyarınca, Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Dosya kapsamında yer alan bilgilere göre, Giresun Hazır Beton’un 2009 yılı net satışları (……….) TL, Trabzon Hazır Beton’un 2009 yılı net satışları ise (……….) TL’dir. Aşkale Çimento’nun Trabzon ve Giresun illerinde hazır beton satışından elde ettiği bir gelir bulunmamaktadır.

Yapılan incelemede Trabzon Hazır Beton ve Giresun Hazır Beton tesislerinin yukarıda yer verilen hinterlantlarında 2009 yılı içinde toplam hazır beton talebinin sırasıyla yaklaşık 850.000 metreküp ve 500.000 metreküp olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Dosya mevcudunda, Trabzon Hazır Beton ve Giresun Hazır Beton’un 2009 yılı toplam hazır beton satışlarının sırasıyla (……….) m³ ve (……….) m³ olduğu belirtilmektedir. Bu veriler ışığında, malvarlıkları devredilen teşebbüslerin ilgili coğrafi pazarlardaki pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Tablo 4: Bireysel pazar payları (%) (2009)

Coğrafi Pazarlar

Giresun Hazır Beton Tesisi Trabzon Hazır Beton Tesisi

Hinterlandı Hinterlandı

Kaynak: Taraflarca sunulan bilgiler

Dosya konusu hazır beton tesislerinin birbirlerinin hinterlantlarının bir kısmına ya da tamamına satış yapmaları durumunda ise ilgili coğrafi pazarlarda toplamda ulaşabilecekleri pazar payı ise toplam üretimlerinin ilgili coğrafi pazarın toplam

talebine bölünmesiyle hesaplanabilmektedir. Bu durumda, Tablo 5’te de gösterildiği üzere, her iki tesisin Giresun Hazır Beton tesisinin hinterlandındaki toplam pazar payları en fazla %(….) ve Trabzon Hazır Beton tesisinin hinterlandında ise en fazla %(….) olmaktadır.

Tablo 5: Toplam pazar payları (%) (2009)

Coğrafi Pazarlar

Giresun Hazır Beton Tesisi Trabzon Hazır Beton Tesisi

Hinterlandı Hinterlandı

Kaynak: Taraflarca sunulan bilgiler

Yukarıdaki tablolarda gösterildiği üzere, malvarlıkları devredilen teşebbüslerin ilgili coğrafi pazarlardaki pazar payları %25’in altında kalmaktadır.

Bu çerçevede, tarafların toplam cirolarının ve pazar paylarının 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen eşikleri aşmadığı ve dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir devralma işlemi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğuna; ancak tarafların toplam pazar payları ve cirolarının aynı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle izne tabi olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.