Arzum Elektrikli Ev Aletleri Sanayi ve Ticaret AŞ’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN

B. RAPORTÖRLER : Alican ŞENTÜRK, Rabia BALTACI, Melih Gökhan DURMUŞ,

Furkan ŞENEL, Esranur DOĞAN, Ebru Betül YILMAZ

C. İLGİLİ TARAF: - Arzum Elektrikli Ev Aletleri Sanayi ve Ticaret AŞ

Temsilcileri: Av. Ezgi KOÇ, Av. Ahmet Burak TAŞKIRAN

Yücel Seçkiner Cad. No:24/D Çukurambar, Çankaya/ ANKARA D. ŞİKÂYETÇİLER: - Resen

(1) E. DOSYA KONUSU: Arzum Elektrikli Ev Aletleri Sanayi ve Ticaret AŞ’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak Rekabet Kurulunun 20.02.2025 tarihli ve 25 - 07/177 - M(1) sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında Arzum Elektrikli Ev Aletleri Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından sunulan uzlaşma metni neticesinde soruşturmanın sonlandırılması.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 18.05.2023 tarih ve 23 - 23/430 -M sayılı kararı ile Piyano Kozmetik Kimya Tekstil Yayıncılık Reklamcılık Org. San. ve Tic. Ltd. Şti., RRH Küçük Elektrikli Aletler Ltd. Şti. ve Wahl Elektrikli Aletler Tic. Ltd. Şti. hakkında yeniden satıcılarının satış fiyatlarına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına ve Mehmet Salih Ay - Veysel Elektronik (VEYSEL ELEKTRONİK) ile 2B İnş. Müh. Taah. Tur. Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin kullanılmasına karar verilmiştir.

(3) Başlatılan soruşturma kapsamında, 08.06.2023 tarihinde VEYSEL ELEKTRONİK’te gerçekleştirilen yerinde incelemede Arzum Elektrikli Ev Aletleri Sanayi ve Ticaret AŞ (ARZUM) tarafından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği şüphesini doğuran belgeler elde edilmiştir.

(4) ARZUM hakkında elde edilen belgeler ile bu belgelere yönelik değerlendirmeleri içeren 06.01.2025 tarih ve 2023 -4- 036/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 09.01.2025 tarihli Kurul toplantısında ele alınmıştır. Anılan Kurul toplantısında, 25 - 01/45 - M sayılı karar ile dosya konusu iddialara ilişkin olarak ARZUM hakkında 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına ve söz konusu önaraştırma kapsamında 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin anılan teşebbüsün yetkili satıcılarını da kapsayacak şekilde kullanılmasına karar verilmiştir.

(5) G. DOSYA EVRELERİ: Bahsi geçen Kurul kararları ve Başkanlık Makamının 09.01.2025 tarihli ve 104486 sayılı Oluru uyarınca başlatılan önaraştırma çerçevesinde 15.01.2025 tarihinde ARZUM ile ARZUM’un distribütörleri Alize Ticaret Ali Haydar Alpaslan (ALİZE TİCARET) ve Sarp Dayanıklı Tüketim Maddeleri ve Ticaret Limited Şirketi’nde (SARP DTM) yerinde inceleme gerçekleştirilmişti r.

(6) Yerinde incelemeler sırasında ALİZE TİCARET, ARZUM ve SARP DTM’den bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. ALİZE TİCARET’ten talep edilen bilgi ve belgeler 17.01.2025 tarih ve 61517 sayı ile, SARP DTM’den talep edilen bilgi ve belgeler 22.01.2025 tarih ve 61705 sayı ve 05.02.2025 tarih ve 62465 sayı ile, ARZUM’dan talep edilen bilgi ve belgeler 24.01.2025 tarih ve 61805 sayı ve 05.02.2025 tarih ve 62464 sayı ile Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına intikal etmiştir.

(7) Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde hazırlanan 13.02.2025 tarihli ve 2023 -4- 036/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu’nun görüşüldüğü 20.02.2025 tarihli Kurul toplantısında ARZUM’un yeniden satıcılarının satış fiyatlarına müdahale etmek ve doğrudan kendisinin satış gerçekleştirdiği yeniden satıcılara distribütörü tarafından aktif ve pasif satış gerçekleştirilmesine engel olmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına 25 - 07/17 7- M(1) sayı ile karar verilmiştir.

(8) Bu kapsamda 07.03.2025 tarih ve 109500 sayılı Soruşturma Bildirimi, ARZUM’a tebliğ edilmiş olup söz konusu bildirim 10.03.2025 tarihinde ARZUM tarafından tebellüğ edilmiştir. Bunun akabinde ARZUM tarafından Kurum kayıtlarına 14.03.2025 tarih ve 64837 sayı ile intikal eden dilekçe ile söz konusu soruşturma kapsamında uzlaşma ve taahhüt başvurusu yapılmıştır.

(9) Söz konusu başvuruda özetle;

a) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrası ile Rekabeti Sınırlayıcı

Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına

Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik

(Uzlaşma Yönetmeliği) kapsamında; ARZUM’un yeniden satıcılarının satış

fiyatlarına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmiş

olabileceği iddiası bakımından uzlaşma sürecinin başlatılması,

b) ARZUM’un doğrudan kendisinin satış gerçekleştirdiği yeniden satıcılara distribütörü

tarafından aktif ve pasif satış gerçekleştirilmesine engel olmak suretiyle 4054 sayılı

Kanun’un 4. maddesini ihlal etmiş olabileceği hususundaki rekabet sorunlarını

giderebilmek üzere 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve

Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve

Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ (Taahhüt Tebliği)

kapsamında taahhüt sunma sürecinin başlatılması ve

c) ARZUM’un gerek soruşturmanın daha erken kapanmasının getireceği zaman ve

maliyet tasarruflarından faydalanmak istemesi gerekse de payları Borsa İstanbul

AŞ’de işlem gören ARZUM’un paydaşlarının menfaatleri nedeniyle taahhüt ve

uzlaşma sürecinin eş zamanlı olarak başlatılması

talep edilmiştir.

(10) ARZUM tarafından Kurum kayıtlarına intikal ettirilen taahhüt ve uzlaşma beyanlarına yönelik olarak 19.03.2025 tarih ve 2023 -4- 036/BN - 02 sayılı Bilgi Notu hazırlanmıştır. Anılan Bilgi Notu, Kurulun 20.03.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 25 - 11/266 -M sayı ile;

• ARZUM’un doğrudan kendisinin satış gerçekleştirdiği yeniden satıcılara,

distribütörü tarafından aktif ve pasif satış gerçekleştirilmesine engel olduğu

şüphesi doğuran eylemlerine ilişkin taahhüt sunma talebinin kabul edilerek

taahhüt görüşmelerine başlanmasına,

• ARZUM’un yeniden satıcılarının satış fiyatlarını belirleme eylemine ilişkin

uzlaşma başvurusunun kabul edilerek uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir.

(11) Kurulun anılan kararı doğrultusunda 28.03.2025 tarihinde ARZUM ile Kurum merkezinde taahhüt ve uzlaşma görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Görüşmede, Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma tarafı teşebbüs hakkında ileri sürülen iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği ve kapsamı, ticari sır ve diğer gizli bilgiler korunarak ihlal isnadına dayanak teşkil eden bilgi, belge ve bulgular, sürecin uzlaşma ile neticelenmesi halinde uygulanabilecek indirim oranı ve teşebbüse uygulanabilecek idari para cezası aralığı hususlarına ilişkin olarak ARZUM yetkililerinin bilgi edinmesi sağlanmıştır. Ayrıca Taahhüt Tebliği’nin 6. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ARZUM yetkililerinin bilgi edinmeleri sağlanmıştır.

(12) Söz konusu görüşmeler sonrasında, uzlaşma başvurusu bakımından idari para cezasının tespitinde dikkate alınması talep edilen hafifletici sebeplere ilişkin olarak ARZUM tarafından sunulan yazı, 08.04.2025 tarih ve 65987 sayı, 14.04.2025 tarih ve 66275 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(13) Uzlaşma görüşmeleri neticesinde hazırlanan 21.04.2025 tarihli ve 2023 -4- 036/BN -03 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 24.04.2025 tarihli toplantısında görüşülmüştür. Bu kapsamda uzlaşma başvurusu hakkında Kurul tarafından;

1. “ARZUM’un yeniden satıcıların satış fiyatlarını belirleyerek 4054 sayılı Rekabetin

Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu nedenle, ARZUM’a 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve

27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı

Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde

Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in (Ceza Yönetmeliği) 5. maddesinin

birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (c) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası

uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere

15.203.290,50 -TL idari para cezası uygulanmasına,

3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4.

maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek

idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,

4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden

nihai olarak %(.....)oranında ve 11.402.467,87 - TL tutarında idari para cezası

uygulanmasına,

5. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma

metninin Kuruma gönderilebilmesi için ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse

15 gün süre verilmesine,

6. Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla

bağlı olmadığına”

25- 16/383 - MUA sayı ile karar verilmiştir.

(14) İlgili uzlaşma ara kararı ARZUM tarafından 24.04.2025 tarihinde tebellüğ edilmiş; bu ara karara istinaden ARZUM tarafından hazırlanan uzlaşma metni 28.04.2025 tarih ve 67138 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(15) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 02.05.2025 tarihli ve 2023 -4-036 /BN - 04 sayılı Bilgi Notu Kurulun 09.05.2025 tarihli ve 25 - 18/ 422- 198 sayılı toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

(16) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 24.04.2025 tarih ve 25 - 16/383 - MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile ARZUM tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Taraf Hakkında Bilgi: ARZUM

(17) ARZUM’un temelleri 1950’li yıllarının başlarında (.....), (.....) ve (.....) tarafından kurulan bir şahıs şirketine dayanmaktadır. Hâlihazırda halka açık bir teşebbüs niteliğinde olan ARZUM kuruluşundan itibaren Türkiye dâhil olmak üzere 55’ten fazla ülkede ticari faaliyetlerde bulunmaktadır.

(18) ARZUM; toptancılar, perakendeciler, zincir mağazalar ve e - ticaret üzerinden elektrikli ev aletleri ticareti faaliyetlerinde bulunmaktadır. Bu doğrultuda ARZUM’un ana faaliyet konusunu; mutfak ürünleri, elektrikli ev aletleri, kişisel bakım aletleri gibi çeşitli ürünlerin ithalatı, ihracatı, pazarlanması, toptan ile perakende alım ve satım ticareti oluşturmaktadır.

(19) ARZUM’un dağıtım ağı sistemini; geleneksel zincir mağazalar, perakende mağazalar, elektromarketler, indirim marketler, hiper marketler, alternatif satış kanalı, toptan satış kanalı, horeca (otel, restoran, kafe) dağıtım kanalı, promosyon satış kanalı ve e - ticaret kanalı oluşturmaktadır.

I.2. İlgili Pazar

I.2.1. İlgili Ürün Pazarı

(20) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da (Kılavuz) belirli bir ürün veya hizmetin tüketici gözünde, niteliği, fiyatı ve kullanım amacı dikkate alınarak ilgili ürün pazarı tanımlamasına gidilebileceği ifade edilmektedir. Ayrıca Kılavuz’da yalnızca ürün/hizmet odaklı bir bakış sergilenmemekte bunların yanı sıra tanımlanacak ilgili ürün pazarını etkileyen veya etkileyebilecek diğer unsurların da değerlendirmeye dâhil edilebileceği ifade edilmektedir.

(21) İlgili ürün pazarı, belirli bir ürün ile tüketici gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından benzer olan ürünlerden oluşmaktadır. Pazarın tanımlanması ile ilgili ürün pazarında birbirine rakip/rekabet halinde olan veya rakiplik olasılığı bulunan teşebbüsler ile rekabetin koşulları ortaya konmaktadır. Pazar tanımıyla ayrıca, teşebbüslerin birbirinden bağımsız hareket edebilme yetenekleri, etkin rekabetin kapsamı ile teşebbüslerin davranış sınırları belirlenebilmektedir.

(22) ARZUM’un faaliyet konusunu oluşturan ürün gruplarına bakıldığında, mutfak ürünleri, elektrikli ev aletleri, kişisel bakım aletleri gibi ürünleri içeren dayanıklı tüketim mallarının satışı ve dağıtımı ile iştigal ettiği görülmektedir.

(23) Kurul içtihadında dayanıklı tüketim malları, genel olarak kullanım süresi bir yıldan uzun olan çeşitli ürünleri içermekte ve genelde beyaz eşya, küçük ev aletleri ve tüketici elektroniği şeklinde üçlü bir ayrıma tabi tutulmaktadır. [1] Bu kapsamda beyaz eşyalar; buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın ve ocak gibi temel ürünlerden; küçük ev aletleri; tost makinesi, blender, mikser, saç kurutma makinesi, tıraş makinesi,

[1] Kurulun 23.06.2011 tarih ve 11 - 39/838 - 262 sayılı Anadolu Elektronik Kararı, 07.11.2016 tarih ve 16 - 37/628 - 279 sayılı Aral Oyun Kararı, 28.11.2018 tarih ve 18 - 44/703 - 345 sayılı Sony Kararı, 20.12.2018 tarihli ve 18 - 48/746 - 360 sayılı Beyaz Eşya Kararı, 13.02.2020 tarih ve 20 - 10/109 - 65 sayılı Tefal - Philips Kararı ve 04.03.2021 tarih ve 21 - 11/154 - 63 sayılı Tefal Kararı.

saç şekillendirme aleti gibi ürünlerden ve tüketici elektroniği de genellikle eğlence için kullanılan televizyon, DVD oynatıcılar, telefon, bilgisayar gibi ürünlerden oluşmaktadır.

(24) Yukarıda ismi geçen her bir ürün grubunun, diğer ürün gruplarından ayrıştığı söylenebilecektir. Öte yandan bu ürünler mutfakta, kişisel bakımda ya da evin gündelik işlerinde kullanılmak üzere farklılaşsa da ürünlerin pazardaki tüketiciye sunulma şekli ortak bir kümede ele alınmasına neden olmaktadır. Bu kapsamda ARZUM tarafından satışı gerçekleştirilen ürünler, ilgili ürün pazarı değerlendirmesinde dayanıklı tüketim malları ana başlığının altında küçük ev aletleri başlığında incelenebileceği gibi her bir alt ürün segmenti özelinde pazar tanımına da gidilebilecektir. Bu kapsamda ilgili ürün pazarı değerlendirmesinde hangi ayrıma gidileceğinin tespiti için ürünlerin başta tüketici gözünde nitelikleri, kullanım amaçları ve fiyatları açısından benzer olup olmadıkları ve birbirlerine ikame sayılıp sayılamayacakları belirlenmelidir.

(25) Öncelikle belirtmek gerekir ki, yukarıda anılan ürünler nitelik, kullanım amacı ve fiyat bakımından farklılaşmaktadır. Başka bir deyişle her bir küçük ev aleti, kullanım amacı açısından ikame edilemeyecek şekilde bir diğerinden ayrışmaktadır. Ürün grupları içerisinde yer alan ürünler ise tüketiciler için farklı özelliklere sahip olduğu gibi farklı amaçlar için de kullanılmaktadır. Örnek vermek gerekirse, “dikey süpürge” talep eden bir tüketici fiyat düzeyine bakarak “halı yıkama makinesi” talep etmeyecek veya “ütü” satın almak isteyen tüketici “blender” talebinde bulunmayacaktır. Buradan hareketle hem söz konusu ürün gruplarının kendi arasında hem de ürün grupları içindeki ürünler arasında ikame ilişkisi söz konusu olmamakta, bu ürünler tüketicilerin kullanım amaçları ve nitelik bakımından birbirinden ayrılmaktadır.

(26) Bu doğrultuda dosya kapsamında ilgili ürün pazarının, “dayanıklı tüketim malları pazarı” ya da “elektrikli ev aletleri pazarı” şeklinde belirlenmesi mümkün olduğu gibi; “elektrikli süpürge pazarı”, “saç kurutma makinesi pazarı”, “tost makinesi pazarı” vb. şeklinde her bir ürün bazında tanımlanması da mümkündür.

(27) Bununla birlikte Sony [2] ve Groupe SEB [3] gibi geçmiş Kurul kararları incelendiğinde, bu kararlarda teşebbüsün faaliyette bulunduğu ürün gruplarına ve ürünlere değinildiği ancak dosya kapsamında pazar tanımlamasının iddialar bakımından sonucu değiştirmeyeceğinden hareketle kesin bir pazar tanımının yapılmadığı görülmektedir.

(28) Nitekim Kılavuz’un 20. paragrafında"... inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyorsa ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir." ifadesine yer verilerek, alternatif pazar tanımlarının sonucu etkilemediği durumlarda ilgili pazarın tayin edilmeyebileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede dosya konusu iddialara ilişkin yapılacak değerlendirmelere etki etmeyeceği görülerek işbu dosyada ilgili ürün pazarı tanımı yapılmamıştır.

I.2.1. İlgili Coğrafi Pazar

(29) İlgili coğrafi pazar belirlenirken, ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınmaktadır. İnceleme konusu ilgili ürün pazarlarında yer alan ürünler bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşım, üretim, dağıtım,

[2] Kurulun 22.11.2018 tarih ve 18 - 44/703 - 345 sayılı kararı.

[3] Kurulun 04.03.2021 tarih ve 21 - 11/154 - 63 sayılı kararı.

pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

J. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Bağlamında Değerlendirme

J.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespiti ve İnternet Satışlarının Kısıtlanması Eylemlerine İlişkin Yapılan Değerlendirme

J.1.1. Teorik Çerçeve

(30) 4054 sayılı Kanun’un “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” başlıklı 4. maddesi uyarınca “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” Söz konusu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde dikey veya yatay anlaşmalar konusunda herhangi bir ayrıma gidilmeksizin “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan haller arasında sayılmıştır.

(31) 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde dikey anlaşmalar “Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar” şeklinde tanımlanmakta olup bu anlaşmaların hangi hallerde grup muafiyetinden yararlanabilecekleri anılan Tebliğ’de açıklanmıştır. Buna göre, 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyeti, kural olarak, sağlayıcının dikey anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki pazar payının %30’u aşmaması durumunda uygulanmaktadır.

(32) Hangi tür dikey sınırlamaların grup muafiyeti rejimine tabi olmadığı ise 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde açıklanmıştır. Buna göre aşağıda sayılan, rekabeti doğrudan veya dolaylı olarak engelleme amacı taşıyan sınırlamaları içeren dikey anlaşmalar, 2002/2 sayılı Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden yararlanamayacaktır.

− Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi (Taraflardan

herhangi birinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına

dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya satış

fiyatını tavsiye etmesi mümkündür.),

− Aşağıdaki haller dışında, alıcının sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı

bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilmesi:

- Alıcının müşterilerince yapılacak satışları kapsamaması kaydıyla,

sağlayıcı tarafından kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bir

bölgeye ya da münhasır müşteri grubuna yapılacak aktif satışların

kısıtlanması,

- Toptancı seviyesinde faaliyet gösteren alıcının son kullanıcılara yönelik

satışlarının kısıtlanması,

- Bir seçici dağıtım sistemi üyelerinin yetkili olmayan dağıtıcılara satış

yapmalarının kısıtlanması,

- Birleştirilmek amacıyla tedarik edilen parçaların söz konusu olması

halinde, alıcının bunları üretici konumundaki sağlayıcının rakiplerine

satmasının kısıtlanması.

− Seçici dağıtım sisteminde, bir sistem üyesinin yetkili olmadığı yerde faaliyet

göstermesinin yasaklanması hakkı saklı kalmak kaydıyla, perakende

seviyesinde faaliyet gösteren sistem üyelerinin son kullanıcılara yapacakları aktif

veya pasif satışların kısıtlanması.

− Seçici dağıtım sisteminde, sistem üyelerinin kendi aralarındaki alım ve satımın

engellenmesi.

− Parçaların birleştirilmesi ile oluşturulan malların söz konusu olması halinde, bu

parçaları satan sağlayıcı ile birleştiren alıcı arasındaki anlaşmalarda,

sağlayıcının bu parçaları son kullanıcılara veya malların bakımı ya da onarımıyla

alıcı tarafından yetkilendirilmemiş tamircilere yedek parça olarak satmasının

yasaklanması.

(33) İşbu dosya kapsamında ARZUM’un incelemeye konu eylemlerinin niteliği göz önünde bulundurulduğunda, 2002/2 sayılı Tebliğ’in yukarıda yer verilen hükümlerinden, yeniden satış fiyatının belirlenmesine ve internet satış yasaklarına ilişkin genel bilgi verilmesi yerinde olacaktır.

Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi

(34) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, alıcı teşebbüsün kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesine ilişkindir. Buna göre, sağlayıcı tarafından alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi yasaktır. Ancak, sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla sağlayıcının, alıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya alıcıya satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür. Alıcıya bildirilen azami veya tavsiye nitelikteki satış fiyatlarının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayınlanan fiyat listelerinde ya da ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

(35) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Dikey Kılavuz) 18. paragrafında yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının doğrudan yapılabileceği gibi dolaylı olarak da gerçekleştirilebileceği ifade edilmektedir. Sağlayıcı teşebbüsler, akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm koymak suretiyle alıcının satış fiyatını doğrudan belirlemelerinin yanı sıra, aynı ihlali değişik uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilmektedirler. Alıcının kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda ilave indirimler uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatın geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması, yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesine örnek olarak verilebilecektir.

(36) Dikey Kılavuz’un 19. paragrafında ise, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasına yönelik doğrudan veya dolaylı yöntemlerin, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı tarafından izlenebildiği ve kontrol edilebildiği durumlarda daha etkili olabileceği belirtilmektedir. Örneğin, standart fiyat listelerinden farklı fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda tüm alıcılara getirilecek bir yükümlülük, sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol etmesini önemli ölçüde kolaylaştırabilecektir.

(37) Bu doğrultuda, sağlayıcı konumundaki teşebbüsler tarafından, yeniden satıcıların satışlarına yönelik yalnızca tavsiye fiyat verilebildiği veya azami satış fiyatının belirlenebileceği, bunun haricinde yeniden satıcının asgari satış fiyatının belirlenmesi veya sabit fiyat oluşumuna sebebiyet verecek fiyat tespitinde bulunulmasının 4054 sayılı Kanun’un ihlali teşkil edeceği söylenebilecektir.

İnternet Satışlarının Kısıtlanması

(38) Dosya kapsamında değinilebilecek bir diğer dikey sınırlama türü ise sağlayıcıların, yeniden satıcıların internet üzerinden gerçekleştirdikleri satışlara yönelik sınırlama getirmesidir. Buna göre, kural olarak, sağlayıcılar tarafından yeniden satıcıların internet satışlarına yönelik sınırlama getirilmesi, taraflar arasındaki dikey nitelikteki anlaşmayı, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamı dışına çıkarmaktadır. Bununla birlikte sağlayıcı, satış kanalı olarak internetin kullanımına yönelik olarak bazı koşullar öngörebilecektir. Örneğin sağlayıcı, ürünlerinin satışa sunulduğu internet sitesine yönelik kalite koşulları getirebilecek, bunun gibi internetten alışveriş yapan tüketicilere belli hizmetlerin sunulması şartını öngörebilecektir. Özellikle seçici dağıtım sisteminde sağlayıcı, dağıtıcıların en az bir fiziki satış noktasına da sahip olmalarına ilişkin bir yükümlülük getirilebilecektir. Ancak bu koşulun amacı, sadece internet üzerinden satış yapan oyuncuları pazarın dışına itmek veya satışlarını kısıtlamak olmamalıdır. İnternet satışlarına getirilebilecek koşulların amacı doğrudan veya dolaylı olarak dağıtıcının internet satışlarını engellemek olmamalıdır. Öyle ki, internet satışlarına getirilen koşulların gerekçesi, dağıtımın niteliği ve kalitesini, marka imajını ve/veya potansiyel etkinliği arttırıcı vb. unsurlar bakımından objektif olarak somut, makul ve kabul edilebilir olmalıdır.

(39) Bu çerçevede, sağlayıcı, alıcının sadece belirli standart ve koşulları karşılayan “satış platformları/pazar yerleri” üzerinden satış yapmasını isteyebilecektir. Ancak getirilen bu kısıtlamanın amacı, dağıtıcının internet üzerinden satışını ve fiyat rekabetini engellemek olmamalıdır. Bunun gibi, nesnel, tek tip ve ürünün kendine has nitelikleri doğrultusunda şartlar ve gerekçeler öne sürmeden genel olarak platformlardan satışın yasaklanması ihlal olarak değerlendirilebilecektir.

J.1. 2. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi ve İnternet Satış Kısıtlamasına İlişkin Belgeler ve Değerlendirmeleri

Bulgu -1

(40) VEYSEL ELEKTRONİK’te 08.06.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen ve VEYSEL ELEKTRONİK Satış Pazarlama Yetkilisi (.....) tarafından 06.09.2018 tarihinde ARZUM (.....) Müdürü (.....)’a gönderilen “Fiyatlar” konulu e - posta içeriği aşağıdaki şekildedir:

06.09.2018, (.....)

“Merhaba (.....) Müdürüm,

Abim sizin kontrolünüzde olan (.....) ve (.....) önleme satıcıları için galiba biz tavşancılık

yapıyoruz.

Mevcut fiyatların bu halde olmasına rağmen neden müdahale etmiyorsunuz.

Fiyat geçişlerinden dolayı aldığımız fiyatların bile çok çok altında ürün satmaları bizleri zor

durumda bırakıyor…

Müşterilerimizin çoğu bu onlıne sitelerden alışveriş yapıyorlar ve biz sizlerin deklare ettiği

fiyatları oturtamıyoruz aramızda %25 ile %40 arasında fark var. Yakında bizlerinde

tedarikçisi bunlar olacak galiba…

Lütfen bunlara bir müdahale edin,

İyi Çalışmalar”

(.....)

“Merhaba (.....),

Senin de belirttiği gibi bu durum şuanda fiyat geçişlerinden kaynaklanmakta hızlı bir şekilde

düzeltilmesi için uğraşıyoruz.

İyi çalışmalar,”

(.....)

“Abim doğruda sadece 2 oyuncu bütün fiyatlar ile oynuyor sıkıntı orada abim bir kontrol

ederseniz ne demek istediğimi anlayacaksınız abim

(.....) 63.90 (.....)satıyordu

Bugün (.....) bir alta inmiş abim gerçekten sıkıntı büyük ve toparlanmamız lazım..”

(41) Bulgu -1’de VEYSEL ELEKTRONİK Satış Pazarlama Yetkilisi (.....) tarafından ARZUM (.....) Müdürü (.....)’a gönderilen e - postada, (.....) ve (.....) isimli satıcıların satış fiyatların oldukça düşük olmasına rağmen ARZUM tarafından anılan satıcılara neden müdahale edilmediği sorulmakta ve söz konusu satıcıların kendi alış fiyatlarının dahi çok altında satış yaptıkları, bu durumun kendilerini zor duruma düşürdüğü, müşterilerinin çoğunun bu çevrim içi sitelerden alışveriş yaptıkları, ARZUM tarafından “deklare edilen fiyatları oturtamadıkları” ve bahse konu satıcıların fiyatları ile kendi satış fiyatları arasında %25 - 40 civarında bir fark olduğu ifade edilmekte ve söz konusu satıcılara ARZUM tarafından müdahale edilmesi talep edilmektedir. ARZUM (.....) Müdürü (.....) tarafından ise söz konusu e - postaya cevaben bu durumun fiyat geçişlerinden kaynaklandığı ve durumun hızlı bir şekilde düzeltilmesi için uğraştıkları ifade edilmiştir.

(42) Söz konusu e - posta silsilesinden anlaşıldığı üzere, ARZUM’un bayilerin şikâyeti üzerine internet kanalında düşük fiyata satış yapan yeniden satıcıların satış fiyatına müdahale etmek suretiyle eyleme geçtiği anlaşılmaktadı r. Söz konusu eylem ile ARZUM’un, yeniden satıcıların bağımsız bir şekilde belirlemesi gereken perakende satış fiyatına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır.

Bulgu -2

(43) ALİZE TİCARET’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 17.01.2019 tarihinde ARZUM (.....) Yöneticisi (.....) tarafından ALİZE TİCARET (.....)’a gönderilen WhatsApp iletilerinin içeriği aşağıdaki gibidir:

17.01.2019

(.....): “Abi selam senden ricam”

(.....): “Kısa süre için ar254 ü hepsiburadadan kaldırabilirmisin”

(.....): “458 tl den satıyırsun”

(.....): “550 yaparsan yeterli olur”

(44) Bulgu - 2’de yer alan ve ARZUM (.....) Yöneticisi (.....) tarafından ALİZE TİCARET (.....)’a gönderilen WhatsApp yazışmasında, ARZUM (.....) Yöneticisi (.....) tarafından Arzum markalı AR254 kodlu tost makinesini ALİZE TİCARET’in Hepsiburada isimli çevrim içi satış platformundan kısa süre için satıştan kaldırması talep edilmektedir. Yazışmanın devamında (.....) tarafından ALİZE TİCARET’in söz konusu ürünü 458 TL’den sattığı belirtilerek ürünün satış fiyatının " 550 TL yapılması halinde yeterli olacağı” ifade edilmektedir.

(45) Söz konusu WhatsApp yazışmasından anlaşıldığı üzere, ARZUM tarafından yeniden satıcıların internet kanalı üzerindeki satış fiyatlarının takip edilmekte olduğu ve istenilen

fiyat seviyesinde ürün satışı gerçekleştirmeyen yeniden satıcılardan ürün fiyatlarını

yükseltmelerinin veya ürünü satıştan kaldırmalarının talep edildiği görülmektedir. Söz

konusu eylem ile ARZUM’un, yeniden satıcıların bağımsız bir şekilde belirlemesi

gereken perakende satış fiyatına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.

maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır.

Bulgu -3

(46) ARZUM’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve ARZUM Satış Sorumlusu (.....)

tarafından ARZUM (.....) Müdürü (.....)’a gönderilen ve bilgide ARZUM (.....) Müdürü

(.....)(.....)’ın bulunduğu, e - posta ekinde “(.....) –(.....)maliyetleri karşılaştırma” isimli

excel dosyası bulunan 05.04.2021 tarihli ve “(.....) / (.....) fiyat karşılaştırma” konulu e -

postanın içeriği aşağıdaki gibidir:

05.04.2021 (.....)

“Merhaba,

Ar3051,ar3055,ar4071 haricindeki tüm ürünlerde (.....)fiyatları iyi

Yaklaşık 14 ürün üretimi bitti o yüzden olabilir dedim, Listeye eklemedim.

Ekteki tablo Sadece 1 ürün için yapıldı. (26 farklı ürün )

Yaklaşık ürünlerden elinde 150/ 170 adet arası vardır.

% 2 ciro primi ve Nakit e %5 düşürsek

Yine de aradaki fark tahmini 4.251 TL yapar

Açıklama yapamıyorum.

(.....) bey (.....) bey arar ise bilgi vereyim dedim.

Ürünlerin kim tarafından (.....)ye verildiğini bulduk

Bundan sonra elinde olmayacak dedim.

Konu hakkında geri dönüş yapacağım dedim ( (.....)beye)

Bi lginize,”

[E- posta ekinde yer alan excel tablosunun içeriği aşağıdaki gibidir]

%2,5

düşülmüş

maliyet maliyet (.....) maliyet

AR1004 318,74 376,1132 366,7104 324,9 41,81037

AR1032 274,01 323,3318 315,2485 299,9 15,34851

AR1042 257,22 303,5196 295,9316 264,9 31,03161

OK004 357,91 422,3338 411,7755 354,9 56,87546

OK006 587,20 692,896 675,5736 569 106,5736

AR5023 100,62 118,7316 115,7633 109 6,76331

AR5035 212,48 250,7264 244,4582 229 15,45824

AR5014 106,22 125,3396 122,2061 109,9 12,30611

AR1017 167,74 197,9332 192,9849 159,9 33,08487

AR1041 559,27 659,9386 643,4401 499,9 143,5401

AR1045 190,11 224,3298 218,7216 199,9 18,82156

AR1071 285,20 336,536 328,1226 289,9 38,2226

AR1057 397,06 468,5308 456,8175 419,9 36,91753

AR1126 391,47 461,9346 450,3862 399,9 50,48624

AR1079 363,50 428,93 418,2068 379,9 38,30675

AR3034 223,67 263,9306 257,3323 244,9 12,43233

AR3061 285,20 336,536 328,1226 269,9 58,2226

AR1055 190,11 224,3298 218,7216 209,9 8,821555

AR1016 262,83 310,1394 302,3859 254,9 47,48591

AR3014 128,59 151,7362 147,9428 132,8 15,1428

8872,138 7789,9 1082,238

(47) Bulgu - 3’te ARZUM Satış Sorumlusu (.....) tarafından ARZUM (.....) Müdürü (.....)’a

gönderilen e - postada, Arzum markalı AR3051 kodlu çay makinesi, AR3055 kodlu çay

makinesi ve AR4071 kodlu elektrikli süpürge ürünleri hariç tüm ürünlerinde (.....)((.....))

isimli bayinin fiyatlarının daha iyi olduğu belirtilmektedir. E - posta gönderisinin

devamında, (.....) tarafından kullanılan “Ürünlerin kim tarafından (.....)ye verildiğini

bulduk Bundan sonra elinde olmayacak dedim.” ifadesinden söz konusu ürünlerin (.....)

isimli bayiye kim tarafından satıldığının tespit edildiği ve bundan sonra söz konusu ürünlerin satışının (.....) isimli bayiye gerçekleştirilmeyeceği anlaşılmaktadır.

(48) Söz konusu e - posta iletisinden anlaşıldığı üzere, ARZUM tarafından yeniden satıcıların satış fiyatlarının takip edilmekte olduğu ve düşük fiyat seviyesinde ürün satışı gerçekleştiren yeniden satıcılara ürün temin etmemek suretiyle eyleme geçildiği görülmektedir. Söz konusu eylem ile ARZUM’un, yeniden satıcıların bağımsız bir şekilde belirlemesi gereken perakende satış fiyatına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır.

Bulgu -4

(49) SARP DTM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 03.08.2021 tarihinde SARP DTM Yazılım Geliştiricisi (.....) tarafından SARP DTM (.....)’e gönderilen WhatsApp iletisinin içeriği aşağıdaki gibidir:

03.08.2021

(.....): “Abi (.....) aradı şimdi, internet fiyatlarıyla ilgili maili atmıştım. "O maile rekabet kuralları

gereği standart bi dönüş yapmam lazım bilginiz olsun ama o mail (.....) Bey'e kadar gidecek

zaten merak etmeyin sadece kurallar gereği müdahale edememekteyiz tarzında birşey

yazmam lazım" dedi bilgin olsun”

(50) Bulgu - 4’te yer alan ve SARP DTM Yazılım Geliştiricisi (.....) tarafından SARP DTM (.....)’e gönderilen WhatsApp iletisinde, ARZUM Saha Satış Personeli (.....)’nun [4] kendisini aradığı, kendisinin internet fiyatları ile ilgili bir e - posta gönderdiği, bununla birlikte (.....)’nun ise “rekabet kuralları gereği” ilgili e - posta iletisine standart bir dönüş yapması gerektiğini, söz konusu e - posta iletisinin ARZUM Ticaretten Sorumlu (.....) [5] kadar gideceğini, öte yandan merak etmemesi gerektiğini, yalnızca kuralları gereği müdahale edememekteyiz şeklinde bir yanıt göndermesi gerektiğini ifade ettiği görülmektedir.

(51) Söz konusu WhatsApp yazışmasından anlaşıldığı üzere, ARZUM yetkilileri tarafından kendilerine internet fiyatlarıyla ilgili bir şikâyetin gelmesi durumunda “rekabet kuralları gereği” ilgili şikâyetlere “fiyatlara müdahale edemeyiz” şeklinde bir dönüş yapıldığı, öte yandan şikâyeti yapan yeniden satıcı ile telefon görüşmesi yapılarak iletişime geçildiği ve ilgili bayiye merak etmemesi gerektiğinin belirtilip ilgili e - postanın yalnızca rekabet kuralları gereği atıldığının ifade edildiği görülmektedir. Bu kapsamda söz konusu yazışmanın ARZUM tarafından her ne kadar bayilerin fiyatlarına müdahale edemeyeceklerine ilişkin olarak yazılı bir dönüş yapılsa da söz konusu ifadelerin fiili durumu yansıtmadığını göstermesi bakımından önem arz ettiği değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, söz konu bulgu bu başlık altında yer verilen diğer bulgular ile birlikte değerlendirildiğinde, ARZUM’un yeniden satıcıların bağımsız bir şekilde belirlemesi gereken perakende satış fiyatına müdahale ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bulgu -6

(52) ARZUM’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve ARZUM (.....) Müdürü (.....) tarafından ARZUM (.....) Yöneticisi (.....) ARZUM (.....) Müdürü (.....) ve ARZUM (.....)

[4] SARP DTM tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili yazışmada adı geçen “(.....)” isimli kişinin ARZUM Saha Satış Personeli (.....) olduğu belirtilmiştir.

[5] SARP DTM tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili yazışmada adı geçen “(.....) Bey” isimli kişinin ARZUM Ticaretten Sorumlu (.....) olduğu ve Ağustos 2024 tarihinde ARZUM’dan ayrıldığı belirtilmiştir.

Müdür Yardımcısı (.....)(.....)’a gönderilen 13.11.2024 tarihli ve “RE: Revolution Satış Planı // Kanal kırılımı” konulu e - postanın içeriği aşağıdaki gibidir:

13.11.2024 (.....)

“Dün net birşey konuşulmadı sanıyorum.

Bendeki son bilgi müdürler toplantısında olmuştu. AR5162 web - (.....) gibi birkaç DS’de [6]

açılacaktı. Diğer modeller tüm kanallara açılmıştı.

Emin değilseniz, (.....)’ya son kez sorabilir misiniz, o tüm kanallara aR5162 açalım dediyse

bu şekilde ilerlenebilir.”

(.....)

“(.....) hanım merhaba,

AR5162 revolution için bizdeki son bilgi web - evkur gibi birkaç ds müşterisi özelinde

ilerleneceğiydi. (.....)Bey’le de görüştük, fiyatı bozmayacak ds müşterilerle

ilerleyebileceğimizi iletti. Sizinle de görüşecek. Biz geleneksel kanal güncel fiyat listemizi

iletiyoruz.

Bilginize

(.....)”

(53) Bulgu - 6’da yer alan ve ARZUM (.....) Müdürü (.....) tarafından ARZUM (.....) Yöneticisi (.....) ARZUM (.....) Müdürü (.....) ve ARZUM (.....) Müdür Yardımcısı (.....)’a gönderilen e - postada, AR5162 kodlu Arzum ürünü için internet satışının (.....)((.....)) gibi DS kanalında yer alan birkaç müşteriye açılacağı, diğer modellerin tüm kanallara açıldığı belirtilmektedir. Söz konusu e - postaya cevaben ARZUM (.....) Müdür Yardımcısı (.....) tarafından ARZUM (.....) Müdürü (.....) ve ARZUM (.....) Müdürü (.....)’a gönderilen e - postada, (.....) ile görüşüldüğü, (.....)’ın AR5162 kodlu Arzum ürünü için “fiyatı bozmayacak ds müşterilerle” ilerlenebileceğini ilettiği belirtilmektedir. Söz konusu e - posta yazışmalarından, ARZUM tarafından AR5162 kodlu Arzum ürünü için “fiyat bozmayacak”, bir başka deyişle yalnızca istenilen fiyat seviyesinde satış gerçekleştirecek DS kanalı müşterilerin internet kanalında satış yapmasına izin verileceği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda ARZUM tarafından yeniden satıcılarına yönelik AR5162 kodlu ürünün internet satışlarına getirilen kısıtlamaların yeniden satış fiyatının tespiti eyleminin tamamlayıcı bir parçası olduğu, yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bir araç olarak kullanıldığı, dolayısıyla anılan davranışların ayrı bir ihlal oluşturmadığı değerlendirilmektedir.

(54) Sonuç olarak söz konusu eylem ile ARZUM’un, yeniden satıcıların bağımsız bir şekilde belirlemesi gereken satış fiyatına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır.

Bulgu - 7

(55) ALİZE TİCARET’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve ARZUM (.....) Yöneticisi (.....) tarafından ALİZE TİCARET (.....)’a gönderilen, e - posta ekinde “Arzum Ocak tavsiye ve kampanya listesi” isimli excel dosyası bulunan 10.01.2025 tarihli ve “Arzum

[6] Yazışmada geçen “DS kanal” ifadesi Evkur, Evshop gibi yerel zincir mağazalarını kapsamaktadır.

Ocak Tavsiye ve Kampanya Fiyat Listesi” konulu e - postanın içeriği aşağıdaki

gibidir [7]:

10.01.2025

(.....)

“Merhabalar,

Ocak ayında geçerli tavsiye ve kampanya fiyat listemiz ektedir.

İyi çalışmalar.”

[E- posta ekinde yer alan excel tablosunun “perakende kampanya” isimli sekmesinin içeriği aşağıdaki gibidir]

TAVSİYE Ürün Malzem EDİLEN

Renk Madde Adı

Kodu e No KAMPANYA

LI DİP FİYAT AR1032 SİYAH AR1032 - ARZUM SHAKE´N TAKE KİŞİSEL BLENDER

0100 (.....) AR1032 KIRMIZI AR1032 - ARZUM SHAKE´N TAKE KİŞİSEL BLENDER

0300 (.....) AR1032 CANDY AR1032 - ARZUM SHAKE´N TAKE KİŞİSEL BLENDER

1900 (.....) AR1061 SİYAH AR1061 - ARZUM VACUUMIX VAKUMLU POWER BLENDER

0100 (.....) AR1056 PASLANMAZ_ÇELİ AR1056 - ARZUM MAXİBLEND GLASS SÜRAHİ BLENDER

K 0700 (.....) AR1057 BEYAZ AR1057 - ARZUM MAXİBLEND SÜRAHİ BLENDER

0200 (.....) AR1147 SİYAH AR1147 - ARZUM SHAKE'N TAKE NEO KİŞİSEL BLENDER

0100 (.....) AR1147 - BEYAZ AR1147 - ARZUM SHAKE'N TAKE NEO KİŞİSEL BLENDER

0100 (.....)

0200 (.....) [7] Aynı kişiler arasında geçen ve söz konusu bulgu ile aynı nitelikte olan 30.04.2024 tarihli ve “Arzum

Mayıs Tavsiye ve Kampanya Fiyat Listesi” konulu, 31.10.2024 tarihli ve “FW: Arzum Kasım tavsiye ve

kampanya fiyat listesi” konulu ve 02.12.2024 tarihli ve “FW: Arzum Aralık tavsiye ve kampanya fiyat

listesi” konulu e - posta gönderileri de bulunmaktadır.

AR1103 GÜN_BATIMI AR1103 - ARZUM HESTIA MULTI BLENDER SETİ

1000 (.....) AR1104 OKYANUS AR1104 - ARZUM HESTIA MULTI BLENDER SETİ

0800 (.....) AR1126 TOPRAK AR1126 - ARZUM HESTIA MULTI BLENDER SETİ

1100 (.....) ar1101 -o OKYANUS AR1101 - ARZUM SHAKE'N TAKE JOY KİŞİSEL BLENDER

0800 (.....) ar1101 - g GÜN_BATIMI AR1101 - ARZUM SHAKE'N TAKE JOY KİŞİSEL BLENDER

1000 (.....) ar1101 - n NAR AR1101 - ARZUM SHAKE'N TAKE JOY KİŞİSEL BLENDER

1400 (.....) ar1157 - b BEYAZ AR1157 - ARZUM FORTE MULTI BLENDER SETİ

0200 (.....) ar1157 - s SİYAH AR1157 - ARZUM FORTE MULTI BLENDER SETİ

0100 (.....) ar1138 -o OKYANUS AR1138 - ARZUM MİNİMİX EL BLENDER SETİ

0800 (.....) ar1138 - g GÜN_BATIMI AR1138 - ARZUM MİNİMİX EL BLENDER SETİ

1000 (.....) ar1138 - t TOPRAK AR1138 - ARZUM MİNİMİX EL BLENDER SETİ

1100 (.....) ar1139 - b BEYAZ AR1139 - ARZUM CHEFY EL BLENDER

0200 (.....) ar1139 - s SİYAH AR1139 - ARZUM CHEFY EL BLENDER

0100 (.....) ar1178 SİYAH AR1178 - CRUST MIX PRO STD.MİKSER.SİYAH 2PEU

0100 (.....) AR1064 SİYAH AR1064 - ARZUM MAXTHON MUTFAK ROBOTU

0100 (.....)

AR2039 GÜN_BATIMI AR2039 - ARZUM TOSTÇU DELUX IZGARA VE TOST MAKİNESİ

1000 (.....) AR2041 OKYANUS AR2041 - ARZUM TOSTÇU DELUX IZGARA VE TOST MAKİNESİ

0800 (.....) AR2047 TOPRAK AR2047 - ARZUM TOSTÇU DELUX IZGARA VE TOST MAKİNESİ

1100 (.....) ar2052 - s SİYAH AR2052 - ARZUM TOSTÇU MİNİ TOST MAKİNESİ

0100 (.....) ar2001 PASLANMAZ_ÇELİ AR2001 - ARZUM TOSTÇU DELUX IZGARA VE TOST MAKİNESİ

K 0700 (.....)

0600 MAKİNESİ (.....) AR3134 SİYAH AR3134 - ARZUM DREAMTEA ÇAY MAKİNESİ

0100 (.....) AR3136 SİYAH AR3136 - ARZUM TEAMOND ÇAY MAKİNESİ

0100 (.....)

1100 (.....) AR3073 SİYAH AR3073 - ARZUM BREWTIME PRO FİLTRE KAHVE MAKİNESİ

0100 (.....) AR3069 INOX AR3069 - ARZUM ÇAY SEFASI ÇAY MAKİNESİ

0600 (.....) ar4088 TARÇIN AR4088 - ARZUM OLIMPIA POWER CYCLONE

4400 FİLTRELİ SÜPÜRGE (.....) ar4094 GRİ AR4094 - ARZUM OLIMPIA CONTROL CYCLONE

1700 FİLTRELİ SÜPÜRGE (.....) ar4075 MÜRDÜM AR4075 - ARZUM PRONTO LUX 2‘SI 1 ARADA DIKEY

1500 ELEKTRIKLI SÜPÜRGE (.....)

0300 SÜPÜRGE (.....)

1600 SÜPÜRGE (.....)

AR5024 KUM_BEJİ AR5024 - ARZUM BELISA SAÇ DÜZLEŞTİRİCİ

2800 (.....) AR5036 SİYAH AR5036 - ARZUM SUPERSTAR SAÇ DÜZLEŞTİRİCİ FIRÇA

0100 (.....) AR5068 SİYAH AR5068 - ARZUM SUPERSTAR TOUCH SAÇ DÜZLEŞTİRİCİ

0100 FIRÇA (.....) AR5027 SİYAH AR5027 - ARZUM LISA SAÇ MAŞASI

0100 (.....) AR5028 SİYAH AR5028 - ARZUM LISA XL SAÇ MAŞASI

0100 (.....) AR5023 SİYAH AR5023 - ARZUM LISA İNCE SAÇ MAŞASI

0100 (.....) AR5051 DREAMLINE AR5051 - ARZUM ROSA SENSE SAÇ DÜZLEŞTİRİCİ

0900 (.....) AR5158 PLATİN GRİ AR5158 - ARZUM REVOLUTION SAÇ DÜZLEŞTİRİCİ FIRÇA

94300 (.....) AR5102 LİLA AR5102 - ARZUM HYPNOSE IONMAX SAÇ DÜZLEŞTİRİCİ

3000 (.....) AR5003 SİYAH AR5003 - ARZUM BELLISSIMA PROFESYONEL İYONLU SAÇ

0100 KURUTMA MAKİNESİ (.....) AR5047 SİYAH AR5047 - ARZUM PROFÖN NEO PROFESYONEL SAÇ

0100 KURUTMA MAKİNESİ (.....) ar5162 PLATİN GRİ AR5162 - ARZUM REVOLUTION HAVA ÜFLEMELİ

94300 ŞEKİLLENDİRİCİ (.....) AR5156 PLATİN GRİ AR5156 - ARZUM REVOLUTION OTOMATİK SAÇ MAŞASI

94300 (.....) ar5014 - ag AKŞAM_GÜNEŞİ AR5014 - ARZUM SENFONY COLOR SAÇ KURUTMA MAKİNESİ

1200 (.....) ar5014 - DERİN_MAVİ AR5014 - ARZUM SENFONY COLOR SAÇ KURUTMA MAKİNESİ

dm 1300 (.....) AR5104 LİLA AR5104 - ARZUM HYPNOSE IONMAX SAÇ MAŞASI

3000 (.....) AR690 MOR AR690 - ARZUM TRIPPER SEYAHAT ÜTÜSÜ

1800 (.....) AR693 SİYAH AR693 - ARZUM STEAMART LUX SERAMİK TABANLI ÜTÜ

0100 (.....) AR6020 KIRMIZI AR6020 - ARZUM PRESSA BUHARLI ÜTÜ

0300 (.....) AR6025 SİYAH AR6025 - ARZUM STEAMLINE BUHARLI ÜTÜ

0100 (.....) OK004 BAKIR OK004 - ARZUM OKKA MINIO TÜRK KAHVESİ MAKİNESİ

0400 (.....) OK004 -K KROM OK004 - ARZUM OKKA MINIO TÜRK KAHVESİ MAKİNESİ

0500 (.....)

OK004 - O OKYANUS OK004 - ARZUM OKKA MINIO TÜRK KAHVESİ MAKİNESİ

0800 (.....)

OK004 - g GÜN_BATIMI OK004 - ARZUM OKKA MINIO TÜRK KAHVESİ MAKİNESİ

1000 (.....)

OK004 - t TOPRAK OK004 - ARZUM OKKA MINIO TÜRK KAHVESİ MAKİNESİ

1100 (.....)

OK004 - n NAR OK004 - ARZUM OKKA MINIO TÜRK KAHVESİ MAKİNESİ

1400 (.....)

OK0010 BAKIR OK0010 - ARZUM OKKA MINIO PRO TÜRK KAHVESİ MAKİNESİ

0400 (.....)

OK0010 - k KROM OK0010 - ARZUM OKKA MINIO PRO TÜRK KAHVESİ MAKİNESİ

0500 (.....)

ok006 BAKIR OK006 - ARZUM OKKA MINIO DUO TÜRK KAHVESİ MAKİNESİ

0400 (.....)

ok006 - k KROM OK006 - ARZUM OKKA MINIO DUO TÜRK KAHVESİ MAKİNESİ

0500 (.....)

OK0020 BAKIR OK0020 - ARZUM OKKA RICH SPIN PRO TÜRK KAHVESİ

0400 MAKİNESİ (.....)

0500 (.....)

(56) Bulgu - 7’de yer alan e - posta iletisinde, ARZUM (.....) Yöneticisi (.....) tarafından ALİZE TİCARET isimli distribütörün (.....)’a çeşitli Arzum ürünlerine ilişkin 2025 yılının Ocak ayında geçerli olan tavsiye ve kampanya fiyat listesinin gönderildiği ifade edilmektedir. E- posta ekinde yer alan excel tablosunun “perakende kampanya” isimli sekmesinin içeriği incelendiğinde ise çeşitli Arzum ürünlerine ilişkin “Tavsiye Edilen Kampanyalı Dip Fiyat”ların gönderildiği görülmektedir. Bu kapsamda ARZUM yetkilisi tarafından ALİZE TİCARET yetkilisine gönderilen fiyat listesinde kampanyalı fiyatların alt sınırının belirlendiği görülmektedir.

(57) ARZUM tarafından gönderilen ve uzlaşma başvurusu kapsamında idari para cezasının tayinine yönelik savunmalarının yer aldığı cevabi yazıda; söz konusu bulgunun ihlal olarak değerlendirilmemesi gerektiği, yeniden satıcıların zaman zaman promosyonlar yaparak ürünleri maliyetinin altında sattığı, sonrasında ise ARZUM’dan ek indirim talep ettiği, bulguda yer alan “Tavsiye Edilen Kampanyalı Dip Fiyat” ibaresinin ARZUM’un "en fazla bu kadar indirim yapabilirim" mesajını iletme amacı taşıdığı, dolayısıyla söz konusu ifadenin ARZUM’un fiyatlarıyla ilgili olduğu hususu ifade edilmiştir. Öte yandan bulguda yer alan “Tavsiye Edilen Kampanyalı Dip Fiyat” ibaresinin ARZUM’un kendi fiyatına ilişkin olduğu savunması kabul edilebilir nitelikte değildir. Nitekim bir teşebbüsün kendisinin en fazla indirim yapabileceği tutara “tavsiye edilen” ibaresini ekleyip bunu yeniden satıcılara göndermesinin makul olmadığı değerlendirilmektedir. Böyle bir durumun varlığı halinde, sağlayıcı teşebbüsün kendisine tavsiye ettiği kampanyalı dip fiyat tutarını yeniden satıcılara göndermiş olduğu anlamı çıkmaktadır. Bu durumun da makul olmadığı ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu

değerlendirilmektedir. Nihai olarak bulguda bahsi geçen “Tavsiye Edilen Kampanyalı Dip Fiyat” ifadesinin yeniden satıcıların satış fiyatlarına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

(58) Sonuç olarak söz konusu eylem ile ARZUM’un, yeniden satıcıların bağımsız bir şekilde belirlemesi gereken satış fiyatına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna varılmıştır.

(59) Ayrıca, Bulgu -7 ile aynı nitelikte olan ve aynı kişiler arasında geçen başkaca bulgular da bulunmakta olup 30.04.2024 tarihli ve “Arzum Mayıs Tavsiye ve Kampanya Fiyat Listesi” konulu, 31.10.2024 tarihli ve “FW: Arzum Kasım tavsiye ve kampanya fiyat listesi” konulu ve 02.12.2024 tarihli ve “FW: Arzum Aralık tavsiye ve kampanya fiyat listesi” konulu e - posta gönderileri söz konusu bulgulara örnek olarak verilebilecektir. J.1. 3. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Yeniden Satış Fiyatının Tespiti Eylemine İlişkin Yapılan Genel Değerlendirme

(60) Yapılan yerinde incelemede elde edilen belgeler ile bunlara ilişkin tespit ve değerlendirmeler bir bütün halinde ele alındığında;

- ARZUM tarafından bayilerin şikâyeti üzerine internet kanalında düşük fiyata satış

yapan yeniden satıcıların satış fiyatına müdahale edildiği,

- ARZUM çalışanları tarafından, internet veya fiziksel satış kanalları üzerinden satış

gerçekleştiren yeniden satıcıların satış fiyatlarının takip edildiği ve istenilen fiyat

seviyesinde olmayan ürünlerin fiyatlarının düzeltilmesi için uyarılarda bulunulduğu,

ürünlerin satıştan kaldırıldığı veya internet satışının yasaklandığı,

- Yeniden satıcılara, ARZUM’un belirlediği fiyatların altında satış yapmaları halinde,

ARZUM tarafından ürün verilmemesi şeklinde yaptırım mekanizmalarının

uygulanabildiği,

- ARZUM tarafından bayilere “Tavsiye Edilen Kampanyalı Dip Fiyat”ların

gönderilerek kampanyalı fiyatların alt sınırının belirlendiği

anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ARZUM’un söz konusu eylemleriyle yeniden satıcıların bağımsız bir şekilde belirlemesi gereken satış fiyatına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, ARZUM’un ihlal niteliğindeki davranışları nedeniyle anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda devam eden bölümde, teşebbüsün yeniden satış fiyatına müdahale eylemi kapsamında yapmış olduğu uzlaşma başvurusu doğrultusunda, 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in (Ceza Yönetmeliği) ve Uzlaşma Yönetmeliği kapsamında tayin edilecek idari para cezasına ilişkin yapılan değerlendirmelere yer verilecektir.

J.1.4. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Yapılan Değerlendirme

(61) 15 Şubat 2009 tarih ve 27142 sayı ile Resmi Gazete’de yayımı itibariyle yürürlükte bulunan önceki Ceza Yönetmeliği 2 7.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete ile yürürlükten kaldırılmış ve bu tarihte yeni Ceza Yönetmeliği yürürlüğe girmiştir.

(62) Yeni Ceza Yönetmeliği ile temel ceza oranının “kartel” ve “diğer ihlaller” şeklinde sınıflandırılmış ihlal türlerine bağlı olarak belirlendiği yaklaşımdan vazgeçilmiş olup özellikle ihlalin niteliğinin ve rekabet üzerindeki olumsuz etkisinin dikkate alındığı yeni

bir yöntem benimsenerek “kartel” ve “diğer ihlaller” ayrımına dayanan alt ve üst sınırlar da kaldırılmıştır.

(63) Ayrıca yeni Ceza Yönetmeliği ile ihlalin süresine bağlı artırımda dikkate alınacak zaman aralıkları kısaltılmıştır. Diğer yandan cezanın teşebbüsün sübjektif koşullarına göre uyarlanmasına yönelik olarak ve Kurulun içtihadı dikkate alınarak, ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar gözden geçirilmiş; ağırlaştırıcı unsurlara bağlı artırım oranının alt sınırı ile hafifletici unsurlara bağlı indirim oranının alt ve üst sınırları kaldırılmıştır.

(64) Yeni Ceza Yönetmeliği’nin 10. maddesinde “Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda yeni Ceza Yönetmeliği 27.12.2024 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiş olup bir geçiş dönemi öngörülmemiştir. İşbu soruşturma süreci ise 20.02.2025 tarihinde başladığından yeni Ceza Yönetmeliği hükümlerinin uygulanacağı anlaşılmaktadır. Bu bakımdan yeni Ceza Yönetmeliği kapsamındaki değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir.

(65) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir.

(66) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında:

“Bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza

verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir

önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar

tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri

safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir.”

hükmüne yer verilmiştir.

(67) Teşebbüs hakkında ceza tayini yapılırken, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan

“(1) Temel ceza oranı, başlangıç ceza oranına, koşulları bulunuyorsa, ihlalin süresi

nedeniyle artırım yapılarak tespit edilir.

(2) Başlangıç ceza oranı, özellikle, ihlal dolayısıyla gerçekleşen veya gerçekleşmesi

muhtemel zararın ağırlığı ile ihlalin niteliğinin açık ve/veya ağır olup olmadığı gözetilmek

suretiyle belirlenir. (…)”

hükümleri göz önünde bulundurulmalıdır. Bu kapsamda Ceza Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen hükmü uyarınca başlangıç ceza oranının belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin “ihlal dolayısıyla gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı ile ihlalin niteliğinin açık ve/veya ağır olup olmadığı” gibi hususların dikkate alınması gerekmektedir.

(68) Yukarıda yer alan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, ARZUM’un yeniden satıcılarının satış fiyatlarını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bakımdan Ceza Yönetmeliği ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ARZUM’un ihlal konusu yeniden satış fiyatının tespiti eyleminin “açık ve ağır ihlaller” kategorisi kapsamında ele alınması gerekmektedir. Bu kapsamda bu husus başlangıç ceza oranının tayininde dikkate alınmıştır.

(69) Başlangıç ceza oranının tayinine ilişkin olarak ARZUM tarafından özetle; teşebbüsün piyasadaki gücünün sınırlı olduğu, ARZUM’un pazarın dinamikleri ve rekabet koşulları bağlamında rakiplerinden daha az etkili bir aktör olarak değerlendirildiği hususları ifade edilmiştir. Bu kapsamda ARZUM ile rakip teşebbüslerin Ocak - Şubat 2025 dönemine

ilişkin küçük ev aletleri pazarındaki pazar payına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmektedir:

Tablo -1: Küçük Ev Aletleri Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Pazar Payları

(Ocak - Şubat 2025)

Marka Pazar Payı (%)

Philips (.....)

Kaynak: Cevabi Yazı - GFK Verileri.

(70) Yukarıda yer verilen tablodan görüleceği üzere, ARZUM’un Ocak - Şubat 2025 dönemine ilişkin küçük ev aletleri pazarındaki pazar payı %(.....) civarında olup ARZUM söz konusu pazarda Philips, Arçelik/Beko/Grundig, Dyson, Roborock, Bosch/Siemens, Fakir/Delonghi gibi markalardan daha düşük pazar payına sahiptir. Bu kapsamda teşebbüsün %(.....) oranında düşük pazar payına sahip olduğu göz önünde bulundurulduğunda ihlalin sebep olduğu/olacağı muhtemel zararın pazardaki etkisinin kısıtlı olması hususu dikkate alınmıştır.

(71) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen madde;

“(3) Başlangıç ceza oranı;

a) Bir yıldan uzun, iki yıldan kısa süren ihlallerde beşte biri oranında,

b) İki yıldan uzun, üç yıldan kısa süren ihlallerde beşte ikisi oranında,

c) Üç yıldan uzun, dört yıldan kısa süren ihlallerde beşte üçü oranında,

ç) Dört yıldan uzun, beş yıldan kısa süren ihlallerde beşte dördü oranında,

d) Beş yıldan uzun süren ihlallerde bir katı oranında, artırılır.”

hükmünü haizdir.

(72) ARZUM tarafından ihlal süresine ilişkin olarak; Soruşturma Bildiriminde yer alan bazı belgelerin arasında bir yıldan uzun süreler bulunduğu, Kurulun belgeler arasında zaman boşluklarının bulunması halinde, sadece aradaki dönemleri toplayarak ihlal süresini hesaplama yolunu tercih ettiği kararlarının mevcut olduğu [8], ayrıca Bulgu -7’de yer alan “Tavsiye Edilen Kampanyalı Dip Fiyat” ibaresinin ARZUM’un "en fazla bu kadar indirim yapabilirim" mesajını iletme amacı taşıdığı, dolayısıyla ARZUM’un fiyatlarıyla ilgili olduğu, bu kapsamda ARZUM hakkında bulgu bulunmayan dönemlerin ve Bulgu -7’nin dikkate alınmaması suretiyle ihlal süresinin üç yıl olarak takdir edilebileceği ifade edilmektedir.

(73) Öncelikle ARZUM’un Bulgu -7 hakkındaki savunmasına ve söz konusu savunmaya ilişkin değerlendirmeye ilgili bulguya ilişkin başlık altında detaylıca yer verildiğini ve ilgili savunmanın kabul edilebilir nitelikte olmadığını belirtmek gerekmektedir. Bu kapsamda teşebbüs hakkındaki idari para cezasına esas alınacak süreye Bulgu - 7’nin dâhil edilmesi yönünde kanaat oluşmuştu r.

[8] Kurulun 01.04.2021 tarih ve 21 - 18/229 - 96 sayılı MDF kararı ve 09.06.2016 tarih ve 16 - 20/347 -156 Yemeksepeti kararı.

(74) ARZUM’un ihlal süresine ilişkin olarak sunduğu bir diğer savunma ise bazı bulgular arasında bir yıldan uzun zaman aralığı olduğu, bu zaman aralığının idari para cezasına esas alınacak süreye konu edilmemesi gerektiğidir.

(75) Dosya kapsamında ARZUM’a yönelik ihlal isnadına dayanak teşkil eden en eski tarihli belge Bulgu - 1’de yer alan 06.09.2018 tarihli belgedir. Teşebbüs hakkında elde edilen ve ihlal isnadında bulunulan en yeni tarihli belge ise Bulgu - 7’ye konu olan 10.01.2025 tarihli yazışmadır. Dosya kapsamında ARZUM hakkında elde edilen bulguların tarihlerinden bağımsız olarak yeniden satış fiyatının tespitine işaret ettiği ve ihlalin vuku bulduğu pazarların farklılaşmadığı dikkate alındığında, teşebbüs hakkında elde edilen ve ihlal isnadında bulunulan ilk ve son belge tarihleri arasındaki sürenin altı yıl dört ay dört gün olduğu görülmektedir. Bu itibarla ilgili ihlallerin aynı taraf, amaç, piyasa ve izlenen yöntem bakımından aynı olduğu ve devam eden tek bir ihlalin söz konusu olduğu değerlendirilebilecektir. Nitekim konuyla ilgili olarak Komisyonun da Marina Hoses kararında [9] “tekrarlı ihlal” (single repeated infringement) yaklaşımını geliştirdiği anlaşılmaktadır. İlgili kararda Komisyon somut olayda devam eden tek bir ihlal olduğunu belirterek zamanaşımı savunmasını reddetmiş, ancak teşebbüslere verilen cezada belge elde edilemeyen dönemi hesaba katmamıştır. Ek olarak ilgili kararda ihlalin “tekrarlı bir ihlal” olarak da nitelendirilebileceğini belirtmiştir. Kararı yargı yolunda inceleyen Genel Mahkeme ise ihlalin devam eden tek bir ihlalden ziyade “tekrarlı bir ihlal” olarak karakterize edilmesi gerektiğini belirterek zamanaşımı savunmasını reddetmiştir. Kurulun 01.04.2021 tarih ve 21 - 18/229 - 96 sayılı kararı ile 09.06.2016 tarih ve 16 - 20/347 - 156 sayılı kararında da ihlal süresinin toplamı dikkate alınarak belgeler arasındaki uzun süreler ihlal süresine dâhil edilmemiştir. Somut olay bakımından da benzer bir durumun söz konusu olduğu, bu çerçevede ilk belge ve son belge arasında yaklaşık 6 yıl 4 aylık bir sürenin bulunduğu görülmektedir. Öte yandan yeniden satış fiyatının tespiti eylemine esas teşkil eden bulgular incelendiğinde Bulgu - 4’ün 03.08.2021 tarihinde gerçekleştiği, anılan bulgudan sonraki en yakın tarihli bulgunun ise Bulgu -7 ile aynı nitelikte olduğu belirtilen 30.04.2024 tarihli bulgu olduğu görülmektedir. Bu kapsamda aradaki 2 yıl 8 ay 27 günlük sürenin ihlale ilişkin toplam süreden çıkarılabileceği, sonuç olarak ARZUM tarafından gerçekleştirilen ihlale ilişkin sürenin yaklaşık 3 yıl 7 aylık bir döneme tekabül ettiği değerlendirilmektedir. [10] Bu kapsamda Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi uyarınca ARZUM hakkında hükmedilecek başlangıç ceza oranının beşte üç oranında artırılması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

(76) Diğer yandan Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesinde ağırlaştırıcı unsurlar; 4054 sayılı Kanun’un 4. ve/veya 6. maddesinin ihlal edildiğinin Kurul tarafından tespit edilmesinden sonra aynı teşebbüs veya teşebbüs birliği tarafından 4054 sayılı Kanun’un 4. ve/veya 6. maddesinin tekrar ihlal edilmesi ile soruşturma kararının tebliğinden sonra ihlale devam edilmesi, ihlalde belirleyici etkinin bulunması, Uzlaşma Yönetmeliği’nin 12. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan gizlilik yükümlülüğünün ihlal edilmesi olarak sayılmaktadır. Bu kapsamda ARZUM’un eylemleri bakımından herhangi bir ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı değerlendirilmektedir.

(77) Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinde ise temel ceza oranı veya 6. madde uyarınca hesaplanan ağırlaştırılmış ceza oranının; yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi

[9] Marina Hoses Kararı, Case COMP/39.406 [2009], para 295 (ERSOY, B. (2015), Rekabet Hukukunda Devam Eden Tek Bir İhlal Yaklaşımı, s. 24)

[10] Dosya kapsamında ihlale yönelik bulguların 06.09.2018 - 03.08.2021 ve 30.04.2024-10.01.2025 tarihlerine ilişkin olduğu görülmektedir. Bu kapsamda ihlal süresinin üç yıl yedi ay sekiz gün olduğu değerlendirilmektedir.

haricinde, yerinde incelemenin daha kısa sürede tamamlanmasını veya daha etkin şekilde gerçekleştirilmesini sağlayan fiziksel ve/veya teknik imkânların sunulması suretiyle ya da yerinde inceleme esnasında inceleme konusuyla bağlantılı olan ilave bilgi veya belgelerin incelenen tarafça kendiliğinden sunulması suretiyle yerinde incelemeye yardımcı olunması, ihlalde diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması, ihlale katılımın sınırlı olması, ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının düşük olması ve idari para cezasına esas alınan yıllık gayri safi gelirler içinde yurt dışı satış gelirlerinin bulunması gibi hallerin ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliği tarafından ispatlanması halinde indirilebileceği düzenlenmektedir.

(78) Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinde bahsi geçen hafifletici sebepler tahdidi olmayıp örnekleyici olarak sayılmıştır. Bu kapsamda ilgili maddede bahsedilmeyen bir husus da teşebbüs tarafından somut şekilde ortaya konulduğu takdirde hafifletici unsur olarak dikkate alınabilecektir.

(79) ARZUM tarafından hafifletici unsurlara ilişkin olarak;

- ARZUM’un mali borçlarının 2023 yılında (.....) TL olduğu, bu tutarın

kesinleşmemiş 2024 yılına ilişkin mali tablolarda iki katına çıkacağının

öngörüldüğü, yine söz konusu tablolarda 2024 yılının 9 aylık zararının (.....) TL

civarında olmasının öngörüldüğü, Kurulun ARZUM’a idari para cezası vermeye

karar vermesi halinde, ARZUM’un bu cezayı ancak banka kredisi ile

ödeyebileceği, Kurul tarafından söz konusu hususun göz önünde

bulundurulması gerektiği,

- ARZUM’un yedek parça ((.....) TL) ve diğer satışları ((.....) TL) ile ihracat

satışlarının ((.....) TL) bulunduğu, söz konusu tutarların idari para cezasının

hesaplanacağı ciroya dâhil edilmemesi gerektiği,

- Yeniden satış yapan bayilerin bir kısmının alıcı gücünün bulunduğu, bu bayilerin

oldukça yüksek montanlı satış yaptığı, bu nedenle bu bayilere karşı yeniden

satış fiyatının tespiti şeklinde bir müdahalenin olamayacağı, en büyük satış

kanalının yurt içi satışların %(.....) tekabül eden teknoloji mağazaları ve zincir

marketlere yapılan satışlar olduğu

savunması dile getirilerek bu hususların hafifletici unsur olarak dikkate alınması talep edilmiştir.

(80) Yukarıda yer verilen savunmalardan ARZUM’un cirosu içerisinde yurt dışı satışlarının bulunduğuna ilişkin savunmanın Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinde sayılan hallerden biri olduğu görülmektedir. Bu kapsamda ARZUM’un 2023 yılı cirosu içerisinde (.....) TL tutarında yurt dışı satışlarının bulunması durumunun hafifletici unsur olarak kabul edilebileceği değerlendirilmektedir.

(81) Bu doğrultuda karar kapsamında %(.....) başlangıç ceza oranı belirlenmiş, süre nedeniyle %60 artırım yapıldıktan sonra teşebbüsün yurt dışı satışları (%(.....)) da dikkate alınarak %(.....) hafifletici neden indirimi uygulanmış ve %(.....) uzlaşma öncesi ceza oranına ulaşılmıştır.

J.1. 5. Uzlaşma Yönetmeliği Kapsamında Yapılan Değerlendirme

(82) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usule ilişkin faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilmektedir. Ayrıca Kurul, uzlaşma usulü

sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulama yetkisini

haizdir.

(83) Soruşturma süreci 20.02.2025 tarihinde başlamış olup ARZUM tarafından yapılan

uzlaşma başvurusu ise 14.03.2025 tarih ve 64837 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal

etmiştir.

(84) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesindeki düzenlemeye istinaden ARZUM hakkında

alınan ve içeriğine yukarıda yer verilen uzlaşma ara kararı ARZUM tarafından

24.04.2025 tarihinde tebellüğ edilmiş olup uzlaşma ara kararına istinaden ARZUM

tarafından hazırlanan uzlaşma metni 28.04.2025 tarih ve 67138 sayı ile Kurum

kayıtlarına intikal etmiştir. Bu bakımdan ARZUM tarafından gönderilen uzlaşma

metninin süresi içerinde Kuruma ulaştığı değerlendirilmektedir.

(85) Öte yandan Uzlaşma Yönetmeliği’nin “Uzlaşma metni” başlıklı 8. maddesinin birinci

fıkrasında;

“1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar:

a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı,

b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı,

ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı”

hükmüne yer verilmiştir.

(86) ARZUM tarafından gönderilen uzlaşma metninde özetle;

• ARZUM’un yeniden satıcılarının satış fiyatlarını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiği sonucunun kabul edildiği,

• İhlal nedeniyle Kurulun uzlaşma ara kararında belirttiği 2023 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak vereceği %(.....) oranında ve 11.402.467,87 - TL tutarında idari para cezasının kabul edildiği,

• ARZUM’un hakkındaki iddialar konusunda Kurum tarafından yeterli derecede bilgilendirildiği ve ARZUM’un kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için kendisine yeterli imkân tanındığı,

• Uzlaşma metninde belirtilen hususların ve uzlaşma usulü kapsamında uygulanacak olan idari para cezasının dava konusu yapılmayacağı

ifade edilmiş olup Kurul tarafından ARZUM hakkında yürütülmekte olan soruşturmanın

Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesi kapsamında sonlandırılması talep edilmiştir.

(87) Bu kapsamda ARZUM tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma

Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği

görülmektedir.

(88) Uzlaşma Yönetmeliğinin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise;

“(1) Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.”

hükmüne yer verilmiştir.

(89) Söz konusu hüküm çerçevesinde, Kurulun yukarıda belirtilen 24.04.2025 tarihli ve 25-

16/383 - MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile ARZUM tarafından sunulan uzlaşma metni

çerçevesinde, ARZUM hakkında yürütülmekte olan soruşturmanın uzlaşma usulü ile

sonlandırılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

J. SONUÇ

(90) Rekabet Kurulunun 20.02.2025 tarihli ve 25 - 07/177 -M(1) sayılı kararı 4054 sayılı

Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin

tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında 24.04.2025 tarih ve 25 - 16/383 -

MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Arzum Elektrikli Ev Aletleri Sanayi ve Ticaret

AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni 28.04.2025 tarih ve 67138 sayı ile süresi içinde

Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metinlerinde ihlalin varlığı ve kapsamı ile

uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranları ve tutarları teşebbüs

tarafından açıkça kabul edilmiş olup

1. Arzum Elektrikli Ev Aletleri Sanayi ve Ticaret AŞ’nin yeniden satıcıların satış fiyatlarını belirleyerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu nedenle, Arzum Elektrikli Ev Aletleri Sanayi ve Ticaret AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (c) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 15.203.290,50- TL idari para cezası uygulanmasına,

3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,

4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 11.402.467,87 - TL tutarında idari para cezası uygulanmasına,

5. Böylece Rekabet Kurulunun 20.02.2025 tarihli ve 25 - 07/177 - M(1) sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.