H.2. İlgili Pazar
H.2.1. Sektöre İlişkin Bilgiler
Besin destek ürünleri diyete ek olarak bir veya daha fazla besin maddesinin alınmasını sağlayan, hatta zaman zaman sağlık sorunlarının giderilmesi amacıyla kullanılabilen ürünlerdir. Hap, tablet, kapsül, sıvı ve toz şeklinde olabilir. Besin destek ürünleri vitaminler, mineraller, aminoasitler, bitkisel özütler, probiyotikler ve enzimler gibi besin maddelerini içerebilmektedir. Sektörde yerli üreticiler de faaliyet göstermekte, ancak pazarın büyük kısmı ithal ürünlerden oluşmaktadır.
Sektörde faaliyet gösteren teşebbüsler tarafından BesDesDer kurulmuştur. BesDesDer tarafından Kuruma gönderilen yazıda sektörün toplam büyüklüğüne ve pazar paylarına ilişkin kesin veri bulunmamakla beraber tahmini büyüklüğünün 2006,
1 2007 ve 2008 yıllarında sırasıyla 100.000.000 $, 130.000.000 $ ve 150.000.000 $ olduğu belirtilmiştir. Bu bakımdan, besin destek ürünleri sektörünün hızlı büyüyen bir sektör olduğunu söylemek mümkündür.
Sektörde yer alan BesDesDer üyesi teşebbüsler Bakara A.Ş., Abdi İbrahim İlaç San. ve Tic. A.Ş. (Abdi İbrahim), Amway Türkiye Ltd. Şti., Curena İlaç Bitkisel Gıda Takviyeleri San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Herbalife International Ür. Tic. Ltd. Şti. (Herbalife), New Nordic Vit. Sağl. Ür. San. Tic. A.Ş., Nutrifarma Sağlık Ürün ve Hizmetleri A.Ş., Sifar İlaçları San. ve Tic. A.Ş., Solgar Vit. ve Sağl. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. (Solgar), Taymed Sağlık Ürünleri Tic. Ltd. Şti., Teknofarma İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti., Farmatek İç ve Dış Tic. Ltd. Şti., Vitamed İlaç San. Tic. Ltd. Şti. ve Aksu Vital Doğal Ürünler Gıda San. Tic. A.Ş.’dir. Sektörde faaliyet gösteren en büyük pazar payına sahip ilk dört firmanın pazar paylarına Tablo 2’de yer verilmiştir.
Tablo 2: Besin Destek Ürünleri Pazarındaki İlk Dört Teşebbüsün Pazar Payları
Pazar Payı (%)
Firma Adı 2006 2007 2008
Bakara A.Ş.
Solgar
Herbalife
Abdi İbrahim
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler
Sektörün en büyük üç oyuncusu Bakara A.Ş., Solgar ve Herbalife’dır. Ancak bu yapının devamlı ve kalıcı olduğunu söylemek mümkün değildir. Pazar gelişen ve büyüyen bir yapıya sahip olduğundan pazardaki teşebbüslerin pazar payları ve pazar lideri de değişkendir.
130
Üretici firmalar genellikle ürünlerini anlaşmaları oldukları eczaneler aracılığıyla satışa sunmaktadır. Sektörde farklı bir iş modeli ile çalışan tek teşebbüs Bakara A.Ş.’dir. Bakara A.Ş., Türkiye’nin çeşitli illerinde yer alan bir kısmı kendine bir kısmı ise Karadeniz Pazarlama’ya ait 38 adet GNC mağazasında yalnızca kendi ürünlerinin satışını yapmaktadır. Bakara A.Ş.’nin kendi mağazalarının yanında ayrıca Türkiye genelinde 98 eczanede de GNC ürünleri satılmaktadır. Bakara A.Ş.’nin toplam cirosu 1 BesDesDer tarafından dolar bazında verilen sektör büyüklüğü değerleri ilgili yılın 31 Aralık günündeki TCMB Amerikan Doları Alış kuruna göre sırasıyla 140.560.000 TL, 150.709.000 TL, 228.270.000 TL’dir.