Baymina Enerji A.Ş., Engie Yönetim Enerji Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN

B. RAPORTÖRLER : Çağlar Deniz ATA, Ahmet SAĞDUYU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Palmet Enerji A.Ş.

Temsilcileri: Av. İsmail Ünal DOĞAN, Av. Seher Tuğçe

TATARİ, Av. Özlem Cansu TEKSEN

Kanyon Ofis Binası Büyükdere Cad. No:185 K:12 Şişli/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Baymina Enerji A.Ş., Engie Yönetim Enerji Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. ve Gazko Enerji Ticaret A.Ş.’nin tek kontrolünün doğrudan; İzgaz İzmit Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin tek kontrolünün ise dolaylı olarak Palmet Enerji A.Ş. tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 14.12.2020 tarih ve 13512 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 25.12.2020 tarih ve 2020-2-036/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Başvuruda, Baymina Enerji A.Ş. (BAYMİNA), Engie Yönetim Enerji Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. (EPG) ve Gazko Enerji Ticaret A.Ş.’nin (GAZKO) tek kontrolünün doğrudan; İzgaz İzmit Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin (İZGAZ) tek kontrolünün ise dolaylı olarak Palmet Enerji A.Ş. (PALMET) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. İşleme izin verilmesi halinde, ENGIE Grubu [1] tarafından kontrol edilmekte olan BAYMİNA, EPG, GAZKO ve İZGAZ’ın kontrolleri PALMET’e geçecektir.

(5) Dosyadaki bilgilere göre bildirim konusu işlemin;

- BAYMİNA açısından, ENGIE Grubu bünyesinde bulunan Primerofin B.V. (%(…..) hisse

oranı), Engie Energio de Mexico B.V. (%(…..) hisse oranı), SUEZ Energy International

Luxembourg SA (%(…..) hisse oranı ) ve ENGIE Global Developments B.V. (%(…..)

hisse oranı) şirketlerine ait %(…..) oranındaki hisselerin PALMET tarafından

devralınması yoluyla,

1 Fransa menşeli halka açık bir holding şirketi olan teşebbüs, gaz, elektrik ve enerji hizmetleri alanlarında uluslararası seviyede faaliyet göstermektedir. Teşebbüs Türkiye özelinde elektrik üretimi, üretim ve dağıtım alanlarında bakım ve onarım hizmetleri, doğal gaz dağıtımı, tedariki ve ticareti alanlarında faaliyet göstermektedir.

- EPG açısından, ENGIE Grubu bünyesinde bulunan Turkey Investment B.V. şirketine

ait %(…..) oranındaki hisselerin PALMET tarafından devralınması yoluyla,

- GAZKO açısından, ENGIE Grubu bünyesinde bulunan ENGIE Global Developments

B.V. şirketine ait %(…..) oranındaki hisselerin PALMET tarafından devralınması

yoluyla,

- İZGAZ [2] açısından ise, %(…..) oranındaki hisselerin sahibi konumunda bulunan

GAZKO’nun PALMET tarafından devralınması yoluyla

gerçekleşmesi planlanmaktadır.

(6) Bu kapsamda bildirim konusu işlem neticesinde BAYMİNA, EPG, GAZKO ve İZGAZ’ın kontrolünde kalıcı bir değişiklik olacağı anlaşıldığından, işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi anlamında bir devralmadır. Öte yandan ilgili tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır.

(7) PALMET, Türkiye’de şehir içi doğal gaz dağıtımı, doğal gaz (LNG) ithalatı ve toptan satışı, elektrik üretimi ve elektrik ticareti alanlarında faaliyet göstermektedir. Devre konu şirketlerden BAYMİNA, elektrik enerjisi üretimi ve satışı alanlarında faaliyet göstermekle birlikte, 2019 yılının sonundan itibaren elektrik üretim tesisini kapatmıştır. EPG, enerji piyasalarında iş ve proje geliştirme, pazarlama ve bu kapsamda çeşitli yatırımlar yapma alanlarında faaliyet göstermektedir. İZGAZ ise, İzmit Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde doğal gaz tesisleri kurulması, doğal gaz dağıtımı ve satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. GAZKO da başta doğal gaz ticareti olmak üzere, İZGAZ tarafından dağıtım ve iletimi yapılan doğal gaz faaliyetlerinin yönetimi ile iştigal etmektedir.

(8) İlgili teşebbüslerin faaliyet alanları incelendiğinde,

- PALMET ve BAYMİNA arasında elektrik üretimi pazarında,

- PALMET ve GAZKO (GAZKO tarafından kontrol edilen İZGAZ) arasında ise lisans

bölgesindeki serbest olmayan tüketicilere yönelik yapılan doğal gaz satışları ve lisans

bölgesindeki serbest tüketicilere yapılan doğal gaz satışları pazarlarında

yatay örtüşmenin söz konusu olduğu anlaşılmıştır.

(9) Bildirim Formunda elektrik üretimi pazarına ilişkin;

- Kurulu güç bakımından, PALMET bünyesinde faaliyet gösteren Ales Elektrik Üretim

ve Ticaret A.Ş. (ALES) ve Delta Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.’nin (DELTA) kurulu

güçlerinin sırası ile (…..) MW ve (…..) MW, BAYMİNA’nın kurulu gücünün ise (…..)

MW olduğu, planlanan işlem sonrasında ortaya çıkacak yoğunlaşmanın yaklaşık

%(…..) oranında olacağı,

- Üretim bakımından 2019 yılı için, PALMET bünyesinde faaliyet gösteren ALES ve

DELTA’nın elektrik enerjisi üretimlerinin sırası ile (…..) Mwh ve (…..) Mwh,

BAYMİNA’nın ise (…..) Mwh olduğu, planlanan işlem sonrasında ortaya çıkacak

yoğunlaşmanın yaklaşık %(…..) oranında olacağı

2 Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin İZGAZ’da herhangi bir imtiyaz, veto veya başka bir şekilde kontrol yetkisi bahşeden bir hakkı bulunmaması sebebiyle, İZGAZ planlanan işlem öncesinde GAZKO’nun tek kontrolü altında olup, işlem sonrasında ise PALMET’in tek kontrolü altında olacaktır.

ifade edilmiştir.

(10) Lisans bölgesindeki serbest olmayan tüketicilere yönelik yapılan doğal gaz satışları ve lisans bölgesindeki serbest tüketicilere yapılan doğal gaz satışları pazarları açısından; İZGAZ’ın Gebze dağıtım bölgesi, Karamürsel ve Dereköy ilçeleri hariç Şekerpınar ve Karamürsel deprem konutları dahil olmak üzere Kocaeli Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde doğal gaz dağıtım işini dağıtım şirketi olarak üstlendiği, PALMET’in doğal gaz dağıtım işini Gebze ve Erzurum’da yaptığı, doğal gaz dağıtım şirketlerinin mevzuat uyarınca lisans bölgeleri dışında doğal gaz faaliyeti gösteremedikleri, dolayısıyla İZGAZ’ın sadece kendi bölgesinde bulunan tüketicilere (serbest ve serbest olmayan) doğal gaz satışı gerçekleştirebildiği, bu kapsamda planlanan işlem sonrasında lisans bölgesindeki serbest olmayan tüketicilere yönelik yapılan doğal gaz satışları ve lisans bölgesindeki serbest tüketicilere yapılan doğal gaz satışları pazarları açısından herhangi bir yoğunlaşma artışının meydana gelmeyeceği, sadece işletme sahipliğinin el değiştirmesinin söz konusu olacağı belirtilmiştir.

(11) Ülkemizde doğal gaz piyasasında serbestleşme 2001 yılında 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nun (4646 sayılı Kanun) yürürlüğe girmesiyle fiilen başlamıştır. 4646 sayılı Kanun’un amacı, doğal gazın kaliteli, sürekli, ucuz, rekabete dayalı esaslar çerçevesinde ve çevreye zarar vermeyecek şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için doğal gaz piyasasının serbestleştirilerek mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir doğal gaz piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin sağlanmasıdır. 4646 sayılı Kanun, düzenleme ve denetlemenin mali ve idari yönden bağımsız bir otorite olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından gerçekleştirilmesini öngörmüştür.

(12) 4646 sayılı Kanun ile, doğal gaz pazarının farklı seviyelerinde faaliyet göstermek için EPDK lisansı zorunluluğu getirilmesinin yanında, mevcut dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesi ve dağıtım şirketi bulunmayan bölgelerde ihale ile lisans verilerek özel dağıtım şirketlerinin kurulması düzenlenmiştir. Doğal gaz dağıtım lisanslama sürecine ilişkin, 4646 sayılı Kanun’un 4. maddesinin doğal gazın şehir içi dağıtımını düzenleyen (g) bendinde, şehir içi doğal gaz dağıtım hizmetinin verilmesine yönelik EPDK’nın belli bir şehir ve/veya bölge için açacağı ihalenin Resmi Gazete’de ilan edileceği, şirketlerin ihale kapsamında vereceği tekliflerin değerlendirilmesinden sonra ihaleyi kazanan şirkete mahalli doğal gaz dağıtım şebekesinin mülkiyeti ile beraber, şehrin gelişmişlik düzeyi, tüketim kapasitesi ve kullanıcı sayısı gibi hususlar da dikkate alınarak EPDK tarafından belirlenecek lisans süresi (genellikle 30 yıl) için dağıtım lisansı verileceği, anılan şirketin o şehirde dağıtım faaliyetini gerçekleştirmeye yetkili dağıtım şirketi unvanını alacağı belirtilmektedir.

(13) Devre konu şirketlerden İZGAZ da 1992 yılında kurulmuş, 4646 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinin ardından EPDK’dan aldığı 28.08.2003 tarihli ve DAG/183-33/028 numaralı dağıtım lisansı kapsamında doğal gaz dağıtım faaliyetlerini sürdürmeye devam etmiş, 2008 yılında ise özelleştirilmiştir. [3] Teşebbüsün lisansı 2033 yılında sona erecektir. 4646 sayılı Kanun’un 4. maddesinde “…Dağıtım lisansı alan tüzel kişi, mülkiyetinde olacak dağıtım şebekesini lisans süresi sona ermeden başka bir tüzel kişiye satabilir.” hükmüne yer verilerek lisans devir işlemlerine cevaz verilmiştir.

(14) Bu çerçevede İZGAZ gibi lisanslı doğal gaz dağıtım şirketleri, mülkiyetine sahip oldukları dağıtım hatları vasıtasıyla yapacakları dağıtım faaliyetlerinin yanı sıra sahip 3 Söz konusu özelleştirme işlemine 16.10.2008 tarih ve 08-58/922-369 sayılı Kurul kararı ile izin verilmiştir.

oldukları dağıtım lisansında belirtilen bölge içinde perakende satış da gerçekleştirebilmektedirler. Doğal gaz dağıtım şirketleri kendi bölgelerindeki serbest olmayan tüketicilere doğal gaz satış hizmeti vermekle yükümlüdürler. Kendi bölgelerinde yer alan serbest tüketici olmaya hak kazanan tüketicilere ise talep etmeleri durumunda doğal gaz tedarik etmektedirler. Bu kapsamda İZGAZ’ın lisans bölgesindeki serbest olmayan tüketicilere yapılan doğal gaz satışı pazarındaki payının -lisans bölgesinde kendisinden başka herhangi bir sağlayıcının serbest olmayan tüketicilere satış yapamaması sebebiyle- %100 olduğu anlaşılmıştır.

(15) Diğer yandan, İZGAZ’ın lisans bölgesindeki serbest tüketicilere yapılan doğal gaz satışı pazarındaki payının 2019 yılı için %(…..) olduğu ve PALMET’in (herhangi bir grup şirketi dahil olmak üzere) İZGAZ lisans bölgesinde serbest tüketicilere satışının bulunmadığı ifade edilmiştir.

(16) Yukarıda yer verilen bilgi ve veriler doğrultusunda planlanan devralma işlemleri sonrasında;

- Elektrik üretimi pazarında meydana gelecek yoğunlaşmanın (kurulu güç

bakımından %(…..), üretim bakımından %(…..)) çok sınırlı olduğu,

- Lisans bölgesindeki serbest olmayan tüketicilere yönelik yapılan doğal gaz satışları

ve lisans bölgesindeki serbest tüketicilere yapılan doğal gaz satışları pazarları

açısından herhangi bir yoğunlaşmanın meydana gelmeyeceği, sadece bir bölgede

faaliyet gösteren lisanslı teşebbüsün el değiştireceği

anlaşılmıştır. Bu çerçevede, bildirime konu devralma işleminin etkilenen pazarlarda önemli bir değişikliğe yol açmayacağı ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında pazardaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile k arar verilmiştir.