Buğday unu pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin aralarında anlaşarak fiyat artırdığı iddiası üzerine…

Rekabet Kurumu Başkanlığı,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK

B. RAPORTÖRLER: Didem ULUÇ SÜDEMEN, Ömer Volkan YAZAR,

Ahmet SAĞDUYU, Nur ÖZKAN, Emre KARA

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Unay Un Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Yıldızhan Mah. Zile Cad. No:191 Alaca/Çorum

(1) D. DOSYA KONUSU: Buğday unu pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin aralarında anlaşarak fiyat artırdığı iddiası üzerine yürütülen ve Rekabet Kurulunun 07.01.2021 tarih ve 21-01/18-8 sayılı kararıyla sonuçlandırılan soruşturma kapsamında; Unay Un Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin verilen idari para cezasının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) kapsamında yeniden değerlendirilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 13.06.2019 tarihli ve 19-21/305-M sayılı kararıyla, buğday unu pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında yürütülen soruşturma neticesinde, Kurulun 07.01.2021 tarih ve 21-01/18-8 sayılı kararıyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u (4054 sayılı Kanun) ihlal ettikleri tespit edilen aralarında başvuru sahibi Unay Un Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (UNAY UN) de bulunduğu bazı teşebbüslere idari para cezası verilmiştir.

(3) Takiben başvuruda bulunan tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 14.10.2021 tarih, 22054 sayı ve 15.10.2021 tarih, 22085 ile intikal eden başvuruda teşebbüse verilen idari para cezasının tekrar değerlendirilmesi ve soruşturma bakımından de minimis uygulaması gerektiği belirtilmiştir.

(4) Başvuru üzerine düzenlenen 26.10.2021 tarih ve 2018-3-77/BN-16 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(5) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 11. maddesi uyarınca Kurulun 07.01.2021 tarih ve 21-01/18-8 sayılı kararının kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına yer olmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(6) Kurulun 13.06.2019 tarih ve 19-21/305-M sayılı kararıyla, buğday unu pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

(7) Yürütülen soruşturma neticesinde Kurulun 07.01.2021 tarih ve 21-01/18-8 sayılı kararıyla rekabeti ihlal ettikleri belirlenen teşebbüslere idari para cezası uygulanmıştır. Bu kapsamda başvuru sahibi UNAY UN’a; 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin

21-53/729-364

üçüncü fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik) 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca, 2019 mali yılı sonunda oluşan ve yurt içi net satışları dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirleri üzerinden 750.348,81 TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.

(8) UNAY UN’un başvurusunda [1];

- 2019 yılında teşebbüsün yurt içi un satışlarından elde ettiği gelirin, cezaya esas

alınan toplam yurt içi gelire oranının %(…..) olduğunu, ekmeklik buğday ununun

yurt içi gelirlerdeki payının ise %(…..) olduğu,

- Un dışı faaliyetlerden elde edilen gelirin ceza tespitinde dikkate alınmasının

teşebbüsün orantısız bir ceza almasına neden olduğu,

- Teşebbüsün ilgili yıldaki ekmeklik buğday unu cirosunun (…..) TL olduğu ve

07.01.2021 tarih, 21-01/18-8 sayılı Kurul kararının bu ciro kırılımı baz alınarak

yeniden değerlendirilmesi gerektiği [2],

- Bu talebin uygun görülmemesi durumunda, Para Cezalarına İlişkin

Yönetmelik’in 7. maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, ceza miktarında

indirim yapılması gerektiği

hususları ifade edilmiş, verilen cezanın İYUK'un 11. maddesi kapsamında tekrar değerlendirilmesi ve soruşturma bakımından de minimis uygulanması talep edilmiştir.

(9) Yukarıda yer verilen başvuru ile uygulanması talep edilen İYUK’un 11. maddesi aşağıdaki şekildedir:

“ÜST MAKAMLARA BAŞVURMA

MADDE 11 - 1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin

kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst

makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma

süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma

süresini durdurur.

2. Altmış gün içinde bir cevap, verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi

yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.”

(10) Anılan madde kapsamında bir başvuruda bulunabilmek için başvurunun idari dava açma süresi içinde yapılması gerekmekte olup, bu süre Danıştay ve idare mahkemelerinde açılacak iptal davaları için 60 gün olarak belirlenmiştir. Gerekçeli Kurul kararı UNAY UN’a 28.09.2021 tarihinde tebliğ edilmiş ve teşebbüsün başvurusu 14.10.2021 tarihinde, yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına girmiştir.

(11) Kurulun 07.01.2021 tarih ve 21-01/18-8 sayılı kararında;

- Teşebbüslerin pazar payları ile 4. madde kapsamında bir ihlal arasında

doğrudan bir ilişki kurulmasının hatalı sonuçlara sebep olabileceği, ülke 1 UNAY UN daha önce de 17.02.2021 tarih, 15427 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden benzer talepli bir başvuru yapmıştır. Söz konusu başvuru 11.03.2021 tarih, 21-13/164-M sayılı Kurul kararında ele alınmış ve kararda, 07.01.2021 tarih, 21-01/18-8 sayılı Kurul kararının gerekçesi teşebbüslere tebliğ edilmediğinden başvurunun İYUK’un 11. maddesi kapsamında değerlendirilmeyeceği belirtilmiştir. 2 Ciro kırılımlarına ilişkin yeminli mali müşavir raporu sunulmuştur.

21-53/729-364

genelinde çok fazla sayıda un üreticisi teşebbüs olmakla birlikte, teşebbüslerin

bölgesel uygulamalarla fiyatların yönünü belirleyebilme potansiyellerinin olduğu,

- Soruşturmaya taraf teşebbüsler ve teşebbüs birlikleri bakımından ağırlaştırıcı

ve hafifletici unsurların söz konusu olmadığı

belirtilmiştir. Dolayısıyla, UNAY UN tarafından İYUK’un 11. maddesi kapsamında yapılan başvuru yeni bir hukuki durum ortaya çıkarmamakta ve ilgili Kurul kararında yapılan değerlendirmelerin değiştirilmesini gerektirecek bir hususun söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Anılan nedenlerle, idari işlemin kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(12) Yapılan yeniden değerlendirme sonucunda; İYUK’un 11. maddesi kapsamında 07.01.2021 tarih ve 21-01/18-8 sayılı Kurul kararının kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına yer olmadığına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.