E.ON Grubu'nun çoğunluk hissesine sahip olduğu Degussa Aktiengesellschaft'ın kontrolünün RAG Grubu tarafından…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2003-1-12 (Devralma)

Karar Sayısı: 03-13/136-64

Karar Tarihi: 27.2.2003

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU

Üyeler: Dr. Kemal EROL, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Rıfkı ÜNAL, Tulez BARUTOĞLU

B- RAPORTÖRLER: Harun ULU, Mustafa M. ÖZKARABÜBER, Müge ÖZERCAN C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - RAG Aktiengesellschaft

Temsilcisi: Av. Nilüfer Müldür ÇAKMAKLI

Eski Büyükdere Cad. No: 22 80670 Maslak/İstanbul D- TARAFLAR: - RAG Grubu

D-45128 Essen Rellinghauser Strasse 1-11 ALMANYA

- RAG Aktiengesellschaft

- RAG Beteligungs GmbH

- RAG Projektgesellschaft mbH

- EBV Aktiengesellschaft

- E.ON Grubu

D-40479 Düsseldorf E.ON-Platz 1 ALMANYA

- E.ON Aktiengesellschaft

- Chemie Verwaltungs Aktiengesellschaft

- E.ON Vermögensanlage GmbH

E- DOSYA KONUSU: E.ON Grubu'nun çoğunluk hissesine sahip olduğu Degussa Aktiengesellschaft'ın kontrolünün RAG Grubu tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.1.2003 tarih, 252 sayı ve 5.2.2003 tarih, 563 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 19.2.2003 tarih 2003-1-12/Öİ-03-HU sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 24.2.2003 tarih, REK.0.05.00.00/19 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-13 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; RAG ile E.ON Grupları arasındaki devralma işleminin, tarafların ilgili ürün pazarlarındaki paylarının toplamı yönüyle, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında bildirime tabi olduğu, ancak devralma sonucunda hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmaması

REKABET KURUMU 1

nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bildirim konusu işleme izin verilmesinin yerinde olacağı ifade edilmektedir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. RAG Aktiengesellschaft (RAG)

Almanya’da yerleşik bir şirketler grubu olan RAG, genel olarak uluslararası maden ve teknoloji alanlarında faaliyet göstermektedir.

Ağustos 2002 tarihi itibarıyla RAG’ın hissedarlık yapısı aşağıdaki tablo ile gösterilmiştir.

Tablo 1- RAG'ın Hissedarlık Yapısı

Payları

Hissedarlar

(%)

E.ON Aktiengesellschaft 37.1

BGE Beteiligungs-Gesellschaft Doğrudan 21.9

für Energieunternehmen mbH Dolaylı yollardan 30.2

(100% RWE AG) 8.3

(Societé Nouvelle Sidéchar)

Thyssen Stahl AG 12.7

Montan-Verwaltungsgesellschaft mbH

10

(Hissedarları: Krupp Hoesch Stahl AG (79%) ve E.ON AG (21%)

Verwaltungsgesellschaft RAG-Beteiligung mbH

(Hissedarları: ARBED S.A. (65%) ve RAG AG bağlı şirketleri 10

aracılığıyla dolaylı olarak (35%)

Toplam 100

RAG’ın Türkiye’deki faaliyetlerini yürüten şirketler aşağıda sıralanmıştır:

- Bozzetto Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Bozzetto)

- HT Troplast Plastik Ürünler Ticaret Ltd. Şti. (HT Troplast)

- İskenderun Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.

- İskenderun Kömür Santrali Ticaret A.Ş.

- ARKAD Deniz Taşımacılığı A.Ş. (iştirak)

- Kömmerling Kunststoff GmbH (temsilcilik bürosu).

H.1.2. Degussa AG (Degussa)

Degussa, genel olarak"sağlık ve beslenme, inşaat sektörüne yönelik kimyasal maddeler, ince ve sanayi tipi kimyasal maddeler, performans kimyasal maddeleri, kaplamalar ve ileri dolgular, özel polimerler" alanlarında faaliyet göstermektedir.

Halka açık bir şirket olan Degussa, hisselerinin %64.56’sını elinde tutan E.ON Aktiengesellschaft (E.ON AG) tarafından kontrol edilmektedir. Haziran 2001 tarihi itibarıyla Degussa’nın hissedarlık yapısını gösteren tablo aşağıda sunulmuştur.

REKABET KURUMU 2

Tablo 2- Degussa'nın Hissedarlık Yapısı

Hissedar Sermaye Payı (%)

E.ON AG 64.56

Degussa’nın Türkiye’deki faaliyetlerini yürüten şirketler aşağıda sıralanmıştır:

- Degussa Ticaret Ltd. Şti.

- Egesil Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (%25 hisse ile iştirak)

- Meges Boya Sanayi ve Ticaret A.Ş.

- Stockhausen Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.

- Yapkim Yapı Kimya Sanayi A.Ş.

Degussa’nın bağlı şirketlerinden Degussa Ticaret Ltd. Şti.'nin diğer bir bağlı şirket olan Stockhausen Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin tüm hisselerini devralmak amacıyla yaptığı başvuru üzerine Rekabet Kurulu'nca; söz konusu işlemin, aynı ekonomik birlik içerisinde yer alan şirketler arasında gerçekleşmesi ve bu bakımdan kontrol değişikliğine yol açmaması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde birleşme ve devralma olarak sayılan hallerden olmadığına ve dolayısıyla izne tabi bulunmadığına 2.1.2003 tarih ve 03-01/2-1 sayı ile karar verilmiştir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Bildirime konu devralma işlemi, RAG ve Degussa AG’nin faaliyet alanları olan madencilik, sigortacılık ve özel kimyasal maddelerin de dahil olduğu birçok pazarda gerçekleşecektir. Ancak tarafların faaliyetleri reçine bazlı enjeksiyon maddeleri/PU köpük ile naftalin sulfonatlar pazarlarında kesişmektedir.

Reçine bazlı enjeksiyon maddeleri, madencilik, yeraltı inşaat çalışmaları, kaya ve toprağın stabil hale getirilmesi, gaz ve su kaçaklarına karşı boşlukların kapatılması amacıyla inşaat sektöründe kullanılmaktadır.

Naftalin sulfonatlar (NSF), beton katkı maddeleri için girdi olarak kullanılan bir üründür. NSF betonu daha kolay çalışabilir hale getirmek için akış özelliği ile su içeriğini etkilemekte ve daha az çimentoyla daha dayanıklı beton üretimi yapmayı sağlamaktadır.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Ürünlerin taşınma koşullarının uygunluğu, nakliye masraflarının düşüklüğü ile ithalatının önünde hukuki ve ekonomik engellerin olmaması hususları dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

20.5.2002 tarihinde, RAG Aktiengesellschaft, RAG Beteligungs-GmbH, RAG Projektgesellschaft mbH ve EBV Aktiengesellschaft (RAG Grubu) ile E.ON AG, Chemie Verwaltungs AG ve E.ON Vermögensanlage GmbH (E.ON Grubu),

REKABET KURUMU 3

tarafından imzalanan "Çerçeve Sözleşme"ye göre, RAG Grubu, Degussa’nın tüm kontrolünü devralacaktır.

Devralma işleminin iki aşamada gerçekleştirilmesi öngörülmektedir. Birinci aşamada, RAG Grubu, Degussa’nın halihazırdaki hisselerinin yaklaşık %46,5’ine tekabül eden kısmını 9.8.2002’de sona eren ihale teklifleri ile Degussa hisselerinin işlem gördüğü borsa(lar)dan satın almaya başlayacaktır. Bu işlemlerin gerçekleştirileceği sürecin son bulacağı tarih olan 31.5.2004 tarihine kadar hem RAG hem de E.ON Grupları, Degussa üzerinde eşit oranda hisseye sahip olacaklar ve eşit ortaklar olarak Şirketi yöneteceklerdir. Bu tarihte ise RAG Grubu’nun elindeki Degussa hisselerinin oranı %50,1’e yükseltilecek, E.ON Grubu bu işlem için yeterli sayıda hisse senedini RAG Grubu’na satacaktır. Bu tarihten sonra RAG Grubu, Degussa’nın kontrolüne tek başına sahip olurken, E.ON Grubu azınlık hissedar konumuna gelecek ve elinde bulundurduğu hisse senetlerini satmaya devam edecektir.

Degussa’nın her iki grup tarafından eşit ortaklar olarak yönetilmesi süreci geçici olup, devralma işleminin sona ermesinden sonra RAG Grubu Degussa üzerinde tek başına kontrol sağlayacaktır. Bu nedenle, anılan işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir devralmadır.

2001 yılı itibarıyla, RAG Grubu'nun reçine bazlı enjeksiyon maddeleri pazarındaki cirosu TL., pazar payı %10 olup, NSF pazarındaki cirosu ise 1.325.200.000.000 TL. ve pazar payı %50'dir.

Degussa’nın NSF pazarında faaliyeti bulunmamakla birlikte, reçine bazlı enjeksiyon maddeleri pazarındaki cirosu ………………… TL olup, %…. pazar payına sahiptir. Bu çerçevede, RAG Grubu'nun NSF pazarındaki payının 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde belirlenen % 25’lik pazar payı eşiğini geçmesi nedeniyle işlem, izne tabi bir devralma niteliğindedir.

NSF pazarı incelendiğinde, RAG’ın bu pazarda üretici konumunda, Degussa'nın ise müşteri konumunda olduğu görülmektedir. Degussa, NSF’i kullanarak beton katkı maddeleri üretmektedir. Devralma sonrasında RAG, NSF pazarının üst pazarı konumundaki beton katkı maddeleri pazarında da faaliyette bulunmaya başlayacak, dolayısıyla bildirilen devralma işlemi bu iki pazarda dikey yoğunlaşmaya yol açabilecektir. Dikey yoğunlaşmalar piyasadaki rakip sayısında, dolayısıyla pazar yapısında doğrudan değişiklik yaratmamakla birlikte, pazarın yeni girişlere kapatılması sonucunu doğurabilmektedir.

RAG ilgili pazarda bağlı şirketi Bozzetto aracılığı ile NSF imal etmekte ve bunu beton katkı maddeleri üreticilerine satmaktadır. NSF pazarının tahmini büyüklüğü 2.700.000.000.000 TL. olup, %50’lik kısmı RAG tarafından sağlanmaktadır. Pazardaki diğer büyük üretici ise Detekx olup %….. pazar payına sahiptir. Pazardaki diğer sağlayıcıların toplam pazar payı ise %20’dir.

Degussa, Türkiye’de beton katkı maddeleri pazarında %….. pazar payına sahip Yapkim Yapı Kimya Sanayi A.Ş. (Yapkim A.Ş.) şirketi aracılığıyla faaliyette bulunmaktadır. Pazardaki başlıca rakipleri Grace, Chryso, Onto ve %….. pazar payıyla lider konumda olan Sika'dır. Bu pazar yapısı içerisinde %…..’lik bir pazar payı ile Yapkim A.Ş.’nin beton katkı maddeleri pazarında hakim durumda olmadığı

REKABET KURUMU 4

anlaşılmıştır. Diğer taraftan Yapkim A.Ş.’nin NSF pazarındaki talebinin %….. gibi az miktarda olduğu dikkate alınarak, bildirilen devralma işleminin dikey bütünleşme sonucu beton katkı maddeleri pazarında hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır. Ayrıca, dosya mevcudu bilgilerden, NSF’in toz olarak nakliyesinin kolay olduğu, RAG’ın, söz konusu devralmaya koşullu izin verilen Avrupa Komisyonu kararı çerçevesinde, yakın pazarlardaki üretim tesislerini elden çıkaracağı, yurt içindeki beton katkı maddeleri üreticilerinin ithalat yoluyla alternatif sağlayıcılar bulunmasına olanak sağlayacağı, bu durumun da devralma sonrası RAG’ın beton katkı maddeleri pazarında faaliyet gösteren şirketler üzerinde baskı uygulayarak rekabetin bozulmasına yol açma riskini doğurmayacağı anlaşılmıştır.

I- SONUÇ

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında; RAG ile E.ON Grupları arasındaki devralma işleminin, tarafların ilgili ürün pazarlarındaki paylarının toplamı yönüyle, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında izne tabi olduğuna, ancak bu işlemin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ilgili piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bir devralma olmadığına, dolayısıyla söz konusu devralma işlemine izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 5