The text below is extracted from the decision document published by the Turkish Competition Authority; page numbers, tables and figures keep their position in the original document. The summaries, classifications and explanations on this page are provided for information only and do not constitute legal opinion or advice; the binding text is the decision as published by the Authority.
B. RAPORTÖRLER : H. Suat ÖLMEZ, Erdem AYGÜN, Ekrem SOLMAZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: - Bio-Rad Laboratories, Inc.
Temsilcileri Av. Gönenç GÜRKAYNAK,
Av. K.Korhan YILDIRIM, Av. Yelda ÜREY
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR: -Bio-Rad Laboratories, Inc.
1000 Alfred Nobel Drive Hercules California 94547 ABD
- Asiatrust New Zealand Ltd.
41 Shortland Street Plaza Level PO Box 1194
Aucland YENİ ZELANDA
-Stanjeka BV
Johannes Vermeerplein 11, 1071 DV Amsterdam HOLLANDA
-Faran Biotechnology Investments BV
Johannes Vermeerplein 11, 1071 DV Amsterdam HOLLANDA
-Luciano Pietropaolo
Rue Oscar Patthey 21, CH-3280 MEYRİEZ
-Jean-Jacques Bara
8, Rue Auguste Maguet, 75016 Paris, FRANSA
-Hans Trachsel
Aumattweg 12, CH-3032 HİNTERKAPPELEN
E. DOSYA KONUSU: Diamed Holding AG’nin %77,6765 hissesinin Bio-Rad Laboratories, Inc. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.6.2007 tarih ve 4314 sayı ile intikal eden başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeye ilişkin 10.7.2007 tarih ve 2007-2-111/Öİ-07-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 12.7.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-120/221 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-61 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda; bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olduğu, işlemin pazar payı açısından anılan Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen eşiği aştığı, bu nedenle de bildirime tabi bir işlem olduğu, bununla birlikte devralma anlaşmasında rekabeti
Page 2
kısıtlayıcı nitelikte bir rekabet etmeme ve istihdam etmeme yükümlülüğünün bulunmadığı, anlaşmada yer alan hükümlerin işlem için gerekli bir yan sınırlama olarak kabul edilebileceği, işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Alıcı: Bio-Rad Laboratories, Inc. (Bio-Rad)
Bio-Rad, hayat bilimi alanında araştırma, klinik tanı, tedavi ve hastaların izlenmesinde kullanılan ürünlerinin üretimi ve dağıtımını yapan Amerika Birleşik devletleri merkezli, çok uluslu bir şirkettir. Bio-Rad, araştırma ve sanayi alanlarında faaliyet gösteren kuruluşlara hizmet vermektedir. Bio-Rad Schwartz Ailesi tarafından kontrol edilmektedir. Bio-Rad’ın Türkiye’de kontrolüne sahip olduğu herhangi bir iştiraki ya da bağlı ortaklığı bulunmamaktadır. Bio-Rad’ın Türkiye’deki ticari faaliyetleri, bağımsız bir distribütör olan Medtek Tıbbi Cihazlar Tic. San. A.Ş. tarafından yürütülmektedir.
H.1.2. Satıcılar
H.1.2.1. Asiatrust New Zealand Ltd.
Asiatrust New Zealand Ltd., DiaMed Holding AG’nin (Diamed) hisselerinin %45,47’sine sahip Diamond Trust ve %5,13’üne sahip Jamaica Trust’ın vekili olan Yeni Zelanda merkezli bir şirkettir.
H.1.2.2. Stanjeka BV
Stanjeka BV, DiaMed’in hisselerinin %10,19’una sahip Hollanda merkezli bir şirkettir. H.1.2.3. Faran Biotechnology Investments BV
Faran Biotechnology Investments BV, DiaMed’in hisselerinin %8,2217’sine sahip Hollanda merkezli bir şirkettir.
H.1.2.4. Luciano Pietropaolo
Luciano Pietropaolo, DiaMed’in hisselerinin %2,35’ine sahip gerçek kişidir.
H.1.2.5. Jean-Jacques Bara
Jean-Jacques Bara, DiaMed’in hisselerinin %0,0284’üne sahip gerçek kişidir.
H.1.2.6. Hans Trachsel
Hans Trachsel, DiaMed’in hisselerinin %6,1764’üne sahip gerçek kişidir.
H.1.3. DiaMed Holding AG (DiaMed)
DiaMed, laboratuar tanı ürünleri araştırma, geliştirme, üretim ve ilgili hizmetler alanlarında faaliyet gösteren İsviçre merkezli bir şirkettir. DiaMed immüno-hematoloji, kalp, ilaç ve tiroid profilleri, hematoloji, parazit ve böcek hastalıkları gibi alanlarda kullanılan testlerin geliştirilmesi ve üretimini sürdürmektedir. DiaMed’in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Page 3
Tablo1: DiaMed’in Ortaklık Yapısı
Pay Sahibi
Payı (%)
Diamond Trust
45,47
Stanjeka BV
10,19
Faran
Biotechnology
8,2217
Investments BV
Hans Trachsel
6,1764
Jamaica Trust
5,13
Luciano Pietropaolo
2,35
Jean-Jacques Bara
0,0284
Diğerleri
22,3235
Toplam
100
DiaMed’in Türkiye’de kontrolüne sahip olduğu herhangi bir iştiraki ya da bağlı ortaklığı bulunmamaktadır. Diamed’in Türkiye’deki ticari faaliyetleri, bağımsız bir distribütör olan Mega Medikal Ticaret Limited Şirketi tarafından yürütülmektedir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirime konu işlem, DiaMed’in kontrolünün Bio-Rad tarafından devralınmasına ilişkindir. DiaMed laboratuar tanı ürünleri araştırma, geliştirme, üretim ve ilgili hizmetler alanlarında faaliyet göstermektedir.
Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri, vücuttan alınan kan, doku, idrar numunelerinin vücut dışında özel solüsyonlarla etkileşime sokulması ile vücudun antijen/antikor reaksiyonlarının ve özel moleküllerinin sayımı, kan gazının ölçülmesi ve hücre analizinin yapılması yoluyla bir hastanın genel sağlık durumu, hastalığın belirtileri ve tıbbi durumu hakkında bilgi elde edilmesi amacıyla kullanılır. Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri testleri, antibiyotiklerin ve diğer ilaçların iyileştirme seviyelerini ölçme, hastalık önleme ve genel sağlık yönetimi gibi tedavi gözlemleme amaçları için de kullanılmaktadır.
Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri ile gerekli testleri yapabilmek için bazı reaktiflere ve teçhizatlara ihtiyaç duyulmaktadır. Reaktifler, kan, doku, idrar gibi numunelerdeki hedef madde ile etkileşime girerek ölçülebilen bir başka madde oluşmasını sağlayan özel kimyasal ve biyolojik solüsyonlardır. İlgili teçhizat, hastalardan alınan numuneleri ve reaktifleri bir araya getirerek test sonuçlarının ve diğer nitelik ve parametrelerin ölçülmesini sağlayan ve bu süreci otomatikleştiren çeşitli makine ve aletlerdir. Yan ürünler ise testlerin tamamlanması için kullanılan yazılım ürünleri ile sistemin sorunsuz çalışmasını sağlayan kontrol reaktiflerini kapsamaktadır.
Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı ürünleri teknik olarak kapalı bir pazardır. Test sonuçlarını güvenilirliği açısından aynı üreticinin teçhizatları ve reaktiflerinin kullanılması gerekmektedir. Belirli bir markanın reaktifleri ile başka bir markanın teçhizatı kullanılamamaktadır. Pazardaki çoğu üretici ilgili teçhizatları müşterilerine ücretsiz sağlamakta ya da çok düşük ücretler talep etmektedirler. İlgili ürünlerle ilgili servis hizmetleri de üreticiler tarafından sağlanmaktadır.
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre, DiaMed ağırlıklı olarak immüno-hematoloji sistemleri alanında faaliyet göstermektedir. İmmüno-hematoloji ya da kan gruplandırmasında, kan grubu testi, Rh testi, antikor tespiti ve doku tipi belirlenmesi gibi değişik testler gerçekleştirilmektedir. İmmüno-hematoloji ile hastanın hayatının geri kalanında tedavisi için referans noktası olarak kullanılan kan grubu testilerinin
Page 4
yapılması ve tedavinin bir parçası olarak kandaki maddelerle birlikte kan nakli yoluyla belirli hastalıkların yayılmasının önlenmesine çalışılmaktadır.
Bu bilgiler ışığında, bildirim konusu işlem bakımından değerlendirmeyi etkilemeyeceği dikkate alınarak ilgili ürün pazarı en dar kapsamda “immüno- hematoloji sistemleri pazarı“ olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar, devralma işlemi açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme
Dosya konusu işlem neticesinde Bio-Rad, Diamed hisselerinin %77,6765’ini devralarak, teşebbüsün kontrolünü tek başına elde edecektir. Bu nedenle işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi uyarınca bir devralma işlemi olarak değerlendirilmiştir.
H.3.2. İşlemin Bildirimi Açısından Yapılan Değerlendirme
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi’nde “Bu Tebliğ’in 2 inci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” ifadesi yer almaktadır.
Bildirim Formu’nda Bio-Rad’ın ve Diamed’in 2006 yılında Türkiye’de elde ettiği toplam cirolar sırasıyla (…………) YTL ve (……………) YTL olarak verilmektedir. Bio- Rad’ın söz konusu cirosunun (…………) YTL’lik kısmının ise özel olarak immüno- hematoloji sistemleri faaliyetlerinden elde edildiği belirtilmektedir. Ayrıca, ilgili pazarın immüno-hematoloji sistemleri olarak belirlenmesi halinde Bio-Rad ve Diamed’in pazar paylarının sırasıyla %8 ve %29 olduğu ifade edilmektedir. Dolayısıyla, Diamed’in özel olarak immüno-hematoloji sistemleri faaliyetlerinden elde ettiği cironun yaklaşık (…………..) YTL olduğu anlaşılmaktadır. Bildirim Formu’nda yer alan bir başka bilgide Bio-Rad’ın tüm IVD pazarındaki payının ise %3 olduğuna yer verilmektedir. Dolayısıyla, ilgili ürün pazarının tüm IVD olması durumunda Diamed’in pazar payının yaklaşık %1.14 olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda, devralmanın taraflarının cirolarının toplamı (…………..) YTL olduğu ve Tebliğ’de verilen ciro eşiğini aşmadığı anlaşılmaktadır. İlgili ürün pazarı tüm IVD olarak alınması durumunda tarafların pazar payları toplamı %4,14, özel olarak immüno-hematoloji sistemleri olarak alınması durumunda ise %37 olmaktadır. Dolayısıyla, sadece ilgili ürün pazarının en dar tanımı ile immüno-hematoloji olarak alınması halinde pazar payı eşiği aşılmaktadır. Değerlendirme yapılırken en dar (en riskli) olan şekilde pazar tanımı esas alınacağından, işlemin Rekabet Kurulu’na bildirilerek izin alınması gereken bir işlem olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
170
Page 5
H.3.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde, hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde gerçekleştirilen birleşme veya devralma işlemleri yasaklanmaktadır.
Bildirim Formu’nda yer alan bilgilerde, immüno-hematoloji sistemleri faaliyetiyle uğraşan teşebbüslerin pazar payları aşağıdaki gibi verilmektedir:
Tablo 2: İmmüno-hematoloji sistemleri faaliyetinde bulunan teşebbüslerin pazar payları.
Şirket
Pazar payı (%)
Ortho
(…)
Diamed
(…)
Grifols
(…)
Bio-Rad
(…)
Immucor
(…)
Biotest
(…)
Diagast
(…)
Diğer
(…)
Toplam
100
Tablo’dan anlaşılacağı üzere, devir işlemi neticesinde immüno-hematoloji sistemleri pazarında lider teşebbüs değişecek ve Bio-Rad %37 pazar payı ile birinci firma olacaktır. Ancak, piyasada belli büyüklüğün üstünde paya sahip olan 5 ayrı teşebbüsün faaliyetleri devam edecek ve lider firmanın takipçisi olan şirketlerin sırasıyla, %32 ve %16 pazar payları bulunacaktır. Ayrıca, halihazırda Diamed’e ait olan “jel filtrasyon yöntemi” patentinin geçerlilik süresinin 2008 yılında dolacak olması ve bir başka jel yöntemi olan “afinite jel yöntemini” geliştirmiş olan CLB (Sanquin) ve Gamma (Immucor) şirketlerinin 2008 yılından sonraki dönem için üretim ve satışlarını artırma imkanı olması da dikkate alındığında, devir işlemi nedeniyle Bio-Rad’ın immüno-hematoloji sistemleri pazarında hakim durum yaratması ya da mevcut bir hakim durumunu güçlendirmesi durumunun ortaya çıkmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
H.3.4. Yan Sınırlamalara İlişkin Değerlendirme
Dosya konusu işleme esas teşkil eden, Hisse Alım Anlaşması’nın 11.10. maddesinde satıcılara 3 yıl boyunca Diamed’in Kapanış Tarihinde yürütmekte olduğu faaliyeti ile rekabet edecek herhangi bir işle doğrudan veya dolaylı olarak iştigal etmeme ve Kapanış Tarihinde Diamed Şirketlerinden herhangi bir müşterisi, yönetim kurulu üyesi, çalışanı, danışmanı, distribütörü veya tedarikçisini, doğrudan veya dolaylı olarak ayartmama yükümlülüğü getirilmektedir.
Söz konusu maddenin değerlendirilmesinden, bahse konu rekabet etmeme yükümlülüğünün anılan devralma işlemi ile doğrudan ilgili ve gerekli olduğu, ayrıca anılan devralma işlemi ile know-how devrinin de olması nedeniyle 3 yıllık kısıtlamanın makul bir süre olduğu ve bahsi geçen rekabet etmeme maddesine devralma işlemiyle birlikte izin verilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak
Page 6
işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,
2- Hisse Alım Anlaşması’nın 11.10 maddesinde yer alan rekabet etmeme ve istihdam etmeme/iş teklif etmeme yükümlülüklerinin yan sınırlama sayılarak bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Some values in the tables are redacted as (.....) by the Turkish Competition Authority on trade-secret grounds.