Elkon Elektrik San. ve Tic. A.Ş.'nin kapanış tarihi itibarıyla sermayesinin tümünü oluşturan hisselerin…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan)

Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE,

Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA

B RAPORTÖRLER: Ayşe Özlem UZUN, Esma GÜNDOĞDU

E. DOSYA KONUSU: Elkon Elektrik San. ve Tic. A.Ş.’nin kapanış tarihi itibarıyla sermayesinin tümünü oluşturan hisselerin Imtech N.V., Imtech B.V., Imtech I B.V., Imtech Marine Group B.V., Radio Holland Group B.V. tarafından iktisap edilmesine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.9.2010 tarih ve 7338 sayı ile intikal eden bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen 4.10.2010 tarih ve 2010-2-230/Öİ-10-345.AÖU sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 11.10.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/494 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-65 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi anlamında, bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili İşlem

Bildirim konusu devralma işlemi, Sait Ferhat ÖZDAMAR, Gülen ÖZDAMAR, Hakkı Yiğit BAYRAK, Hidayet Demet ÖZDAMAR ve Gülden BAYRAK’ın sahibi oldukları Elkon Elektrik San. ve Tic. A.Ş. (Elkon) hisselerinin tümünün Imtech N.V. (Imtech), Imtech B.V., Imtech I B.V., Imtech Marine Group B.V., Radio Holland Group B.V. tarafından iktisap edilmesinden oluşmaktadır.

Taraflar arasında imzalanan hisse alım sözleşmesi dışında ayrıca üç sözleşmenin daha akdedileceği bildirilmektedir. Bunlar, devreden taraflar arasında yer alan Sait Ferhat ÖZDAMAR ile Elkon arasında kapanış tarihinde yürürlüğe girecek olan bir iş sözleşmesi, hâlihazırda Elkon ve Sait Ferhat ÖZDAMAR arasında yine kapanış tarihinde yürürlüğe girecek olan kira sözleşmesi ve son olarak Elkon ile Ormar Endüstriyel Sistemler, Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti (Ormar) arasında halen devam etmekte olan ticari alım satım faaliyetlerinin devamına ilişkin olarak kapanış tarihinde yürürlüğe girecek olan orijinal ekipman üretimi ve yeniden satım sözleşmesidir.

H.2. Taraflar

H.2.1. Devreden Taraflar

Sait Ferhat ÖZDAMAR, Gülen ÖZDAMAR, Hakkı Yiğit BAYRAK, Hidayet Demet ÖZDAMAR ve Gülden BAYRAK adlı şahıslar dosya konusu devralma işleminde devreden tarafı oluşturmakta olup, dosya konusu devralma işlemi öncesinde devralınan teşebbüsteki ortaklık payları aşağıdaki tablodaki gibi dağılmaktadır:

90

Devreden taraflardan Sait Ferhat ÖZDAMAR’ın Elkon dışında Ormar’a %50’lik payla ve Elkon Montaj Ltd. Şti. (Elkon Montaj)’ye %90‘lık payla ortak olduğu ifade edilmektedir. Yine Hidayet Demet ÖZDAMAR’ın da Tr-Marin Deniz Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret Ltd. Şti. (Tr-Marin)’de %30 payı olduğu bildirilmektedir.

Dosya mevcudu bilgilere göre; Ormar’ın ana iştigal konusu, elektrik ve elektronik malzeme imalatı, ihracatı ve her türden dahili ticaretini yapmak, bunun için yurtiçi ve yurtdışı kuruluşların distribütörlüğünü almak, konusu ile ilgili şubeler açmaktır ve şirket müdürü Ahmet Fuat ORAL tarafından yönetilmektedir.

Elkon Montaj’ın ana iştigal konusu ise, resmi ve özel her türlü inşaatların ve gemilerin, elektrik ile ilgili tesisat, pano, tablo ve diğer sistemlerinin montajını yapmak, devreye sokmak, test etmek, bakım, proje ve mühendislik hizmetlerini vermek, taahhütte bulunmaktır ve 01.01.2007 tarihinden bu yana gayri faal durumdadır. Şirket müdürü Sait Ferhat ÖZDAMAR’dır.

Tr-Marin’in ana iştigal konusu, her türlü gemi ve deniz vasıtalarının inşası ve denizde kullanılır duruma gelmesi için yeni teknolojiler tasarlamak, projelendirmek, geliştirmek ve test etmektir. Anılan şirketin müdürünün Ulaş ALINGAN olduğu bildirilmiştir.

Yukarıda yer alan bilgiler kapsamında anılan teşebbüslerden devre konu teşebbüs Elkon haricinde ticari gemilerin elektrik ve otomasyon sistemlerinin mühendisliği, üretimi ve kurulumu pazarında devreden taraflarca kontrol edilmekte olan başka bir teşebbüs bulunmadığı görülmüştür.

H.2.2.Devralan Taraf: Imtech

Devir işlemi ertesinde Elkon’un en büyük ortağı olması öngörülen Imtech, bildirim konusu işlem amacıyla Hollanda yasaları uyarınca kurulmuş halka açık bir limited şirkettir. Başlıca faaliyet alanı elektrik mühendisliği, bilgi ve iletişim teknolojileri ve mekanik mühendisliği alanlarında hizmet tedarik etmektir.

Bildirim Formu’nda, Imtech’in Türkiye’de sadece 2009 yılında Türk Donanması’nın düzenlediği ihale sonucu Türk Donanması’na devriye ve milgem bot inşa eden Yaltes Elektronik ve Bilgi Sistemleri Üretim ve Ticaret A.Ş. (Yaltes) ile söz konusu botların elektrik ve otomasyon sistemlerinin kurulumu konusunda faaliyet gösterdiği, bu faaliyeti sonucunda Türkiye’de (…….) Euro ciro elde ettiği ve söz konusu ticari faaliyetin Imtech’in Türkiye’deki tek faaliyeti olduğu belirtilmektedir.

130

Dosyada yer alan bilgilere göre, diğer devralan tarafların Türkiye’de herhangi bir pazarda ticari faaliyetlerinin mevcut olmadığı ve Imtech’in %100 oranında iştiraki oldukları anlaşılmaktadır.

H.2.3. Devredilen Taraf : Elkon

Hisseleri devre konu olan Elkon, limited şirket olarak kurulmuş olup 09.09.2008’de nev’i değiştirerek anonim şirket haline gelmiştir. Elkon’un ana faaliyet konusu her türlü tesislerin elektrik donatımı ile ilgili tesisatını kurmak, tesisat için gerekli pano, elektrik tabloları ve izleme sistemleri ile benzer sair elektrik teçhizatının imalatı ve montajını yapmak, devreye sokmak, bakım, proje ve mühendislik hizmetleri vermek,

taahhütte bulunmak, teçhizatların imali için gerekli madde ve malzemelerin alımını ve ithalatını yapmak, satmak ve ihraç etmektir.

Elkon’un ürün yelpazesi gemi elektrik panoları, gemi elektrik montajı, gemi izleme ve alarm sistemleri, gemi konsolları ve gemi elektrik projesi ve tasarımından oluşmaktadır. İç pazarda, ticari gemilerin elektrik ve otomasyon sistemleri mühendisliği, üretimi ve kurulumu sektöründe faaliyet göstermekte olan Elkon, sistemlerini/ürünlerini Rusya gibi çeşitli ülkelere ihraç etmektedir.

Dosya konusu devralma işlemi neticesinde Elkon’un hissedarlık yapısı aşağıdaki tabloda gösterilen şekilde olacaktır:

Tablo 2: Devralma İşlemi Sonrasında Elkon’un Ortaklık Yapısı

Hissedarın Adı Hisse Adedi Sermaye Oranı (%)

Imtech N.V. 185,996 99,99

Elkon’un 2008 yılında net ciro tutarı (…….)TL, 2009 yılındaki net ciro tutarı ise (…….) TL olarak gerçekleşmiştir.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. Pazara İlişkin Genel Bilgiler

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerde, Elkon’un Türkiye’de üretilen ticari gemilerin elektrik ve otomasyon sistemleri mühendisliği, üretimi ve kurulumu ile iştigal ettiği ifade edilmekte, Türkiye’de üretilen gemilerin (yatlar, ticari gemiler, offshore, devriye gemileri, feribotlar ve donanma gemileri) elektrik ve otomasyon sistemlerinin mühendisliği, üretimi ve kurulumu pazarının gelişmeye devam eden ve arz ve talebin yoğun olduğu bir sektör olduğunun altı çizilmektedir.

Ayrıca, Türkiye Gemi İnşa Sanayicileri Birliği’nden alınan bilgiler ışığında gemi inşaatı yan sanayi kuruluşlarının; çoğunluğunun İstanbul Bölgesinde, bir kısmının ise Kocaeli’nde yerleşik durumda olduğu, ülkemizin çeşitli bölgelerinde faaliyetlerini sürdürdükleri vurgulanmakta, başlıca faaliyetlerinin gemi, yat inşa ve bakım onarımlarında kullanılan malzemelerin üretimlerini yapmak olduğu belirtilmekte, gemi ve yat inşasında malzeme ve ekipman olarak kullanılan yerli katkı oranının ortalama %40 oranında olduğu, bu oranın 1995-2004 yılları arasında ortalama %10-15 oranında gerçekleştiği, ilerleyen tarihlerde ise tersanelerdeki gelişmeler paralelinde ortalama %30-35’ler seviyelerine yükseldiği, yükselen bu trend ile yan sanayi üreticisi bir kısım firmaların, uluslararası rekabet kuralları ve bunların getirdiği zorunluluklar nedeniyle ürün kalitesini arttırdıkları ve ürettikleri ürünlerin inşa edilen gemi ve yatlarda yaygın kullanılmasını sağladıkları da ifade edilmektedir.

Bu çerçevede Türkiye’deki gemi inşasının son yıllarda hızla büyüyen bir pazar halini aldığı ve birçok yerli ve yabancı firma tarafından ciddi yatırımlara konu olduğu, Türkiye’deki tersanelerin ve gemi inşası ile ilgili faaliyetlerini sürdüren firmaların

çokluğu dikkate alındığında bu gelişim ile doğru orantılı olarak gemi inşa yan sanayi olarak belirlenen pazarın geniş ve bu pazarın aktörlerinin de sayıca çok olmasının doğal olduğu vurgusu yapılmaktadır.

H.3.2. İlgili Ürün Pazarı

Yapılacak pazar tanımının söz konusu işlemin yaratacağı etkilerin tahlil edilmesinde belirleyici bir rolü olmayacağının tespit edilmesi nedeniyle kararda net bir pazar tanımı yapılmamış ilgili ürün pazarının “Türkiye’de üretilen gemilerin (yatlar, ticari gemiler, offshore, devriye gemileri, feribotlar ve donanma gemileri) elektrik ve otomasyon sistemleri mühendisliği, üretimi ve kurulumu pazarı” olduğu varsayılarak değerlendirmelerde bulunulmuştur.

190

H.3.3. İlgili Coğrafi Pazar

İlgili coğrafi pazar, devralma işlemi açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

H.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.4.1. İşlemin 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Olması 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde, “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” devralma işlemi olarak nitelendirilmiştir.

Bildirim konusu devralma işlemi ile Sait Ferhat ÖZDAMAR, Gülen ÖZDAMAR, Hakkı Yiğit BAYRAK, Hidayet Demet ÖZDAMAR ve Gülden BAYRAK’ın Elkon’da sahibi oldukları Elkon hisselerinin tümünün hisse devri yoluyla Imtech, Imtech B.V., Imtech I B.V., Imtech Marine Group B.V., Radio Holland Group B.V. tarafından iktisap edilecek ve söz konusu teşebbüsün kontrolü tamamıyla Imtech’e geçecektir. Bu itibarla dosya konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.

H.4.2. İşlemin 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Bildirime Tabi Olması

Dosya konusu devralma işlemine konu Elkon’un 2009 yılındaki yurtiçi cirosunun (…….) TL olduğu görülmektedir.

Devralan taraf Imtech’in ise daha önce de ifade edildiği üzere, 2009 yılında Türkiye’de sadece Türk Donanması’nın düzenlediği ihale sonucu Türk Donanması’na devriye ve milgem bot inşa eden Yaltes’e söz konusu botların elektrik ve otomasyon sistemlerinin kurulumu konusunda hizmet vermesi faaliyeti sonucunda (…….) Euro ciro elde ettiği belirtilmektedir. Belirtilen rakamın 2009 yılında karşılığı ise (…….)

1

TL’dir.

1 (…….) Euro tutarı TCMB 2009 yılı Euro-TL ortalama satış kuru baz alınarak çevrilmiştir.

Bu doğrultuda dosya konusu işleme taraf teşebbüslerin 2009 yılındaki toplam cirolarının (…….) TL’ye ulaşması nedeniyle dosya konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bildirime tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

H.4.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi Bildirim formunda, Türkiye’de üretilen tüm gemilerin (yatlar, ticari gemiler, offshore, devriye gemileri, feribotlar ve donanma gemileri) elektrik ve otomasyon sistemleri mühendisliği, üretimi ve kurulumu alanında Elkon’un pazar payının %(….)’den az bir oran olduğu ifade edilmiştir.

Bunun dışında Elkon’un olası rakipleri ile arasındaki pazar payı ilişkisini göstermek adına İstanbul Tuzla bölgesinde üretilen gemiler kapsamında elde edilen oranlar sunulmakta ve Elkon’un sadece Tuzla’da üretilen gemiler dikkate alındığında pazar payının daha yüksek olduğu ve %(….)’ler civarında oluştuğu belirtilmektedir.

Tablo 3: Tuzla’da Üretilen Gemiler Bakımından Tahmini Pazar Payları

Firma Adı ve Ürün (Marka) Adı Pazar Payı

(%)

Devralan taraflardan ise sadece Imtech’in Türkiye’deki ticari gemilerin elektrik ve otomasyon sistemleri mühendisliği, üretimi ve kurulumu pazarında ve yalnızca 2009 yılında faaliyeti bulunduğu, pazar payının da tahmini olarak %(….) civarında gerçekleştiği ifade edilmekte, halihazırda gerek Imtech’in gerekse diğer devralan teşebbüsler olan iştiraklerinin Türkiye’de ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyetlerinin bulunmadığının altı çizilmektedir.

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi suretiyle ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması sonucunu doğuracak birleşme veya devralmalar yasaklanmaktadır. Yukarıda da belirtildiği gibi, bildirim konusu işlem Elkon’un kontrolünün mevcut durumda ilgili pazarda faaliyet göstermeyen bir teşebbüs tarafından devralınmasından ibaret olduğundan dosya konusu devralma işlemi herhangi bir yoğunlaşma artışını beraberinde getirmemektedir.

Bu çerçevede devralma işleminin bir hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir işlem olmadığı sonucuna varılmıştır.

H.4.4. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Yan Sınırlamalar Açısından Değerlendirme

Dosya konusu devralma işlemi tarafları arasında imzalanan Hisse Alım Sözleşmesinin 9.1.1 maddesi ile satıcı hissedarların ayrı ayrı her birine dosya konusu hisse devir işleminin kapanışından sonra üç yıl boyunca doğrudan veya dolaylı olarak rekabet etmeme yükümlülüğü, 9.2. maddesi ile de yine satıcı hissedarlara iki yıl süre ile Elkon çalışanlarını ayartmama yasağı getirilmiştir.

Satıcılara getirilen rekabet etmeme ve ayartmama yükümlülüğünün yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olan sınırlamalar olduğu, süre ve taraflar açısından da orantılılık kriterini sağladığı kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.