Gurit Essex AG ve Gurit Essex Trading AG şirketlerinin herbirinde, Gurit-Heberlein AG'nin sahip olduğu %50…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU

Üyeler: Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,

İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa

PARLAK, A.Ersan GÖKMEN, R.Müfit SONBAY,

Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER

B- RAPORTÖR: İsmail Atalay YOLCU

C- BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Essex Specialty Chemicals Products Inc.

Temsilcisi Sibel Yurttutan

Güllü Sok. No:1 3. Levent 80630- İstanbul

D-TARAFLAR: - Essex Specialty Chemicals Products Inc.

1250 Harmon Road Auburn Hills, MI 48326, ABD

- Gurit-Heberlein AG

CH 9630 Wattwil, İsviçre

E- DOSYA KONUSU: Gurit Essex AG ve Gurit Essex Trading AG şirketlerinin herbirinde, Gurit-Heberlein AG'nin sahip olduğu %50 oranındaki hisselerin Essex Specialty Chemicals Products Inc.'e devredilmesine izin verilmesi talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.11.2000 tarih ve 4842 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18.12.2000 tarih ve D1/1/İ.A.Y.-00/2 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 19.12.2000 tarih, REK.0.05.00.00/130 sayılı Başkanlık Önergesi ile 00-50 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G-RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ : Gurit Essex AG ve Gurit Essex Trading AG hisselerinin %50’sinin, Gurit-Heberlein AG tarafından Essex Specialty Products Inc.’e satılmasına ilişkin devir işleminin, taraflar arasında daha önceden kurulan ortak girişimin sona erdirilmesi mahiyetinde olduğu;

-bu yönüyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir hakim durumun yaratılması ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi sonucunu doğurmayacağı ve izin verilmesinin uygun olduğu,

-devir sonrası faaliyetlerle ilgili olarak Gurit-Heberlein A.G.’ye getirilen 5 yıllık rekabet yasağının ise devir işleminin gereği gibi yerine getirilmesini sağlayacak bir “yan sınırlama” olarak değerlendirilmesi ve menfi tespit belgesi verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

1. Taraflar

Essex Specialty Chemicals Products (Essex Products): Essex Product ABD yasalarına göre kurulmuş ve tamamı The Dow Chemical Company’nin (DOW) kontrolünde bulunan bir yan kuruluştur. DOW, 168 ülkede kimyasal, plastik, zirai alanlarda faaliyet göstermektedir.

Gurit-Heberlein AG: İsviçre'de kurulmuş olan ve tüketici sağlığı, sınai ilaç ve otomotiv sanayi için kimyasal maddeler üreten bir şirkettir.

Gurit Essex AG: İsviçre'de kurulmuş olan ve motor sanayine yapıştırma, birleştirme, akustik destekleme ürünleri tedarik eden bir şirkettir.

Gurit Essex Trading AG: İsviçre'de kurulmuş olan ve Gurit Essex’in satış organizasyonunun bulunmadığı bölgelerde bu ürün çeşitlerini pazarlayan bir şirkettir.

2. İlgili Pazar

Ürün Pazarı:

Tarafların Türkiye'de faaliyet gösterdikleri alanlar dikkate alınarak, devralma işleminin etkili olduğu ilgili ürün pazarları, orjinal parça üreticilerine satılan “cam yapıştırma sistemleri” ile “destekleme ve önleme bileşimleri” pazarı olarak belirlenmiştir.

Dosya mevcudu bilgilerden, cam yapıştırma sisteminin temizleyici, dolgu cila ve yapıştırıcıdan oluştuğu, bu sistemin önceleri daha büyük, pahalı ve sofistike araçlarda kullanıldığı, günümüzde hemen hemen bütün araçlara takıldığı, destekleme ve önleme bileşimlerinin ise örme mat cam, polimer yapıştırıcı ve salma kağıt kaplamasını içerdiği, tüm araba modellerinde ve hemen hemen bütün araba üreticileri tarafından kullanıldığı anlaşılmıştır.

Coğrafi Pazar:

Devralma işleminin konusu olan şirketlerin ürünlerinin tüm Türkiye'de satıldığı dikkate alındığında ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tesbit edilmiştir.

3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Essex Products ve Gurit-Heberlein AG, 1970 yılında otomotiv sanayine malzeme tedarik etmek üzere, Gurit Essex AG ve Gurit Essex Trading AG unvanlı % 50-50 ortaklık yapısıyla ortak kontrolüne sahip oldukları iki ortak girişim oluşturmuşlardır. Devralma konusu işlem, Gurit-Heberlein AG'nin söz konusu ortaklıktan çekilerek, sahip olduğu %50 oranındaki hisseleri Essex Products’a devretmesi ve ortak girişimlerin sona erdirilmesi mahiyetindedir. Devralma işlemi tamamen yurt dışında gerçekleşecek olup, Gurit Essex’in acentası aracılığıyla yürüttüğü faaliyetler, Türkiye’deki faaliyetlerini yan kuruluşları aracılığıyla gerçekleştiren DOW’un kontrolüne geçecektir.

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” birleşme veya devralma sayılan haller olarak öngörülmüştür.

Söz konusu ortak girişim şirketlerinin ortak kontrollerinin sona erdiği ve DOW'un tek başına kontrolü elde ettiği işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ'in anılan maddesi kapsamında olduğu anlaşılmıştır.

Tarafların ve rakiplerin Türkiye’de ilgili ürün pazarlarındaki pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir:

Cam Yapıştırma Sistemleri Pazarı

1999 yılı pazar payı(%)

Destekleme ve Önleme Pazarı

1999 yılı pazar payı(%)

Bildirime konu işlem, Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2 nci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile

toplam cirolarının yirmişbeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü ile getirilen pazar payı ve ciro eşikleri açısından değerlendirildiğinde, tarafların Türkiye’deki faaliyetlerinden elde ettikleri ciro toplamının yaklaşık 1.000.000.000.000 TL. olmasına rağmen, Gurit Essex'in pazar payının 1997/1 sayılı Tebliğ’de yer alan eşiği aştığı, dolayısıyla işlemin anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

1970 tarihli ortak girişim anlaşması gereğince, ortak girişimin faaliyet alanına giren konular üzerinde tarafların bağımsız ya da başka ortaklıklar yoluyla faaliyette bulunmaları önlenmiştir. Dolayısıyla devralma neticesinde devralan tarafın pazar payında bir artışın ya da herhangi bir yoğunlaşmanın olmayacağı dikkate alındığında, söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratmayacağı veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeyeceği kanaatine varılmıştır.

Essex Products ile Gurit-Heberlein arasında imzalanan alım sözleşmesinin 5c bölümüne göre, işlemin tamamlanmasını takiben 5 yıl süreyle Gurit- Heberlein'e rekabet yasağı getirilmiştir.

Devir işleminin gereği gibi yerine getirilmesi, maddi değerler ve dağıtılmamış şerefiye ile know-how gibi maddi olmayan değerlerden oluşan aktiflerin tam değeriyle alıcıya geçmesini sağlayabilmesi ve satıcıya rakip işlemlere karşı belli bir düzeyde koruma sağlayarak tüketici bağlılığını kazanmasına yardımcı olması açısından, söz konusu rekabet yasağının zorunlu, makul ve objektif olduğu ve devralmanın “yan sınırlama” sını oluşturduğu anlaşılmıştır.

I- SONUÇ

Gurit-Heberlein A.G.'nin, Gurit Essex A.G. ve Gurit Essex Trading A.G.'deki %50 oranında hissenin, Essex Specialty Products Inc. tarafından devralınmasına ilişkin işleme,

- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi kapsamında hakim durum yaratılmaması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmemesi nedeniyle izin verilmesine,

- devir sonrası faaliyetlerle ilgili olarak Gurit Heberlein A.G.’ye getirilen 5 yıllık rekabet yasağının ise devir işleminin gereği gibi yerine getirilmesini sağlayacak bir “yan sınırlama” olarak değerlendirilmesi ve talep edilen menfi tespit belgesinin verilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.