Güvenlik Servisleri Organizasyon Birliği Derneği tarafından Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde görev yapan özel…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,

Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ

B. RAPORTÖRLER : Dr. Hakan BİLİR, Kasım ŞENGÜL, H. İbrahim GÜLEROĞLU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Güvenlik Servisleri Organizasyon Birliği Derneği

Temsilcisi: Murat KÖSEREİSOĞLU

Nispetiye Cad. Özden Sok. No:13 K:1 Etiler/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Güvenlik Servisleri Organizasyon Birliği Derneği tarafından Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde görev yapan özel güvenlik görevlileri için belirli kriterler çerçevesinde tavsiye niteliğinde emsal ücret listesi yayımlanmasına menfi tespit belgesi verilmesi/muafiyet tanınması talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.02.2015 tarihinde giren başvuru üzerine düzenlenen 09.03.2015 tarih ve 2015-4-8/MM sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Ön İnceleme raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- Güvenlik Servisleri Organizasyon Birliği Derneği (GÜSOD) tarafından yayınlanması planlanan emsal ücret listesinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde rekabeti sınırlayıcı nitelikte olduğu,

- Söz konusu işleme, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen muafiyet koşullarını sağlamaması sebebiyle muafiyet tanınmasının da mümkün olmadığı, bununla birlikte henüz uygulamaya konulmadığı dikkate alınarak, bu aşamada Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı

ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Bildirime konu başvuruda özetle; GÜSOD tarafından Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde görev yapan özel güvenlik görevlileri için belirli kriterler çerçevesinde tavsiye niteliğinde emsal ücret listesi yayınlanması uygulamasına menfi tespit belgesi verilmesi veya bireysel muafiyet tanınması talep edilmektedir.

G.1. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Açısında Yapılan Değerlendirme

(5) 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde teşebbüs; piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimler olarak, teşebbüs birliği ise; teşebbüslerin belirli amaçlara ulaşmak için oluşturduğu tüzel kişiliği haiz ya da tüzel kişiliği olmayan her türlü birlikler olarak tanımlanmıştır. Bu açıdan GÜSOD’a üye olan 12 güvenlik şirketinin teşebbüs ve GÜSOD’un da teşebbüs birliği niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

15-12/166-78

(6) GÜSOD üyeleri, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun çerçevesinde faaliyet yürütmektedir. Aynı Kanun’da güvenlik elemanlarının ücretlerinin belirlenmesine yönelik herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Bu çerçevede GÜSOD tarafından yayınlanması istenen emsal ücret listesi, herhangi bir mevzuatın açıkça vermiş olduğu görev veya yetkiden kaynaklanmamakta olup, GÜSOD’un kendi iradesi ve inisiyatifi ile meydana getirilen bir teşebbüs birliği kararı söz konusudur.

(7) Esasen anılan uygulama fiyatın rakipler arasında birlikte belirlenmesi niteliğini haiz olduğundan, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle emsal ücret listenin yayınlanmasına Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesi mümkün değildir.

G.2. 4054 Sayılı Kanun’un 5. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme

(8) Yukarıda ifade edildiği üzere, bildirim konusu uygulama Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

(9) Bildirim Formu’nda, GÜSOD tarafından yayınlanması planlanan emsal ücret listesinin tavsiye niteliğinde olacağı, bağlayıcı olmayacağı ve sektördeki hizmet kalitesini artırmak ve istihdam kayıplarını önlemek gibi iki ana amacının bulunduğu dile getirilmektedir.

(10) Kurulumuz tarafından daha önce alınan benzer nitelikteki kararlarda [1], teşebbüs birliklerinin güncel veya geleceğe dönük fiyat listesi yayımlamasına muafiyet verilmesi talebi kabul edilmemiştir.

(11) Esasen, teşebbüslerin temel rekabet parametrelerinden fiyatın teşebbüsler arasında karşılıklı mutabakatla ve/veya söz konusu teşebbüsler yerine onları temsilen meslek birlikleri tarafından belirlenmesi, tavsiye niteliğinde olsa dahi, açıkça 4054 sayılı Kanun’a aykırıdır. Buradaki Kanun’a aykırılık rekabet kavramının kendisinden beklenen faydaların ortadan kaldırılmasıdır. Rekabet, rakip teşebbüsler tarafından üretilen mal ve hizmetlerin, kamusal bir sınırlama olmadığı sürece, özgürce belirlenen miktar ve fiyat gibi parametreler göz önüne alınarak tüketiciye sunumunu ifade etmektedir. Bu anlamda rekabetin kendisinden beklenen toplumsal fayda, kalitenin artması, fiyatların düşmesi, kaynakların en etkin bir biçimde dağılmasıdır. Rekabetin en önemli unsurlarından olan fiyatın, piyasada yer alan tüm teşebbüslerin temsilcisi olan bir üst organ tarafından belirlenmesi ve/veya tavsiye edilmesi bizatihi rekabet kavramının kendisine halel getirilmesi ile eş anlamlıdır.

(12) Tavsiye niteliğinde dahi olsa, teşebbüs birliği tarafında emsal fiyat listesi yayınlanması uygulamasının 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer verilen bireysel muafiyet sağlanmasına ilişkin dört koşulu sağlaması mümkün değildir. Nitekim Kurulumuzun 04.01.2006 tarih ve 06-01/6-3 sayılı Gözlükçü Dernekleri’nin tavsiye niteliğinde fiyat listesi yayınlama taleplerinin ele alındığı kararda aynen; “Bu listelerin temel amacı –tavsiye niteliğinde olsalar da- piyasadaki fiyat rekabetini ortadan kaldırmaktır. ABD ve AB uygulamalarında da yatay fiyat tespiti, tek başına hukuka aykırı olarak kabul edilmektedir. Bu çerçevede, bildirime taraf dernekler tarafından hazırlanacak bir fiyat listesinin, ilgili pazardaki rekabeti önemli derecede sınırlama potansiyeline sahip olduğu anlaşılmaktadır.” ifadelerine yer verilerek, her hâlükârda Kanun’un 5. maddesinde yer verilen koşulların birlikte sağlanmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.

(13) Bildirim Formu’nda söz konusu uygulama sonucunda hizmet kalitesinin ve istihdamın 1 Kurulumuzun 17.04.2013 tarih, 13-22/308-144 sayı; 26.02.2014 tarih, 14-08/162-71 saı ve 23.06.2011 tarih, 11-39/811-254 sayılı kararları.

15-12/166-78

artacağı vurgulanmaktadır. Ancak, belli bir piyasadaki hizmet kalitesi ve istihdamı artırabilme kaygısının ilgili pazara ilişkin alınacak yapısal tedbirlerle giderilmesi mümkün iken, rekabete açıkça aykırı karar ve uygulamaları benimseyerek, 4054 sayılı Kanun ile koruma altına alınan serbest rekabet düzeninin sağlanmasına ilişkin kamu menfaatinin ihlaline yol açılmaması gerekmektedir.

(14) Bu çerçevede, bildirim konusu tavsiye niteliğindeki emsal ücret listesi yayınlanmasına, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen şartları sağlamaması nedeniyle muafiyet tanınamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

- Güvenlik Servisleri Organizasyon Birliği Derneği tarafından tavsiye niteliğinde emsal ücret listesi yayımlanması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna,

- Bahse konu işleme, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen muafiyet koşullarını sağlamaması sebebiyle muafiyet de tanınamayacağına,

- Bununla birlikte söz konusu emsal ücret listesi henüz uygulamaya konulmadığından bu aşamada 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.