Horizon Şekerleme ve Gıda End. A.Ş.'de hisseleri bulunan Kemal Ayvacı, Ömer F.

REKABET KURUMU

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,

M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN

B. RAPORTÖRLER: Ali İhsan ÇAĞLAYAN, B. Sanem ŞİMŞEK

E. DOSYA KONUSU: Horizon Şekerleme ve Gıda End. A.Ş.’de hisseleri bulunan

Kemal Ayvacı, Ömer F. Ayvacı, İlyas Ayvacı, Nevzat İnan, Necdet İnan ve Bora

İnan’ın hisselerini Yıldız Holding A.Ş. ve hissedarlarına satmaları işlemine izin

verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.10.2006 tarih ve 7126 sayı ile giren ve en son 24.11.2006 tarih ve 7970 sayı ile eksikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 1.12.2006 tarih ve 2006-3- 137/Oİ-06-AİÇ sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 1.12.2006 tarih ve REK.0.07.00.00- 120/315 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-87 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Horizon Şekerleme ve Gıda End. A.Ş.’nin tüm hisselerinin aktif ve pasifleri ile birlikte Yıldız Holding A.Ş. tarafından devralınması işleminin;

- Devralma işlemine taraf olan teşebbüslerin toplam cirolarının 4054 sayılı

Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan ve 1998/2, 1998/6, 2000/2 ve

2006/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik 1997/1 sayılı Tebliğ

kapsamında izne tabi bir hisse devir işlemi olduğu,

- Bu işlem sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hâkim durumun

yaratılması veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin

önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, bu nedenle bildirim konusu

devralma işlemine izin verilmesi gerektiği,

sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Yıldız Holding A.Ş. (Ülker)

1

1944 yılında Ülker Gıda A.Ş. olarak bisküvi üretimine başlayan Ülker Grubu, bugün itibarıyla gıda pazarında şekerli mamuller, süt ve süt ürünleri, yağ, un, alkolsüz içecekler, nişasta ve glikoz gibi çeşitlendirilmiş bir portföye sahip olmanın yanı sıra, ambalaj ve PVC folyo üretimi, bilgisayar, otomotiv, makine ve yedek parça imalatı, finans ve nakliyat gibi sektörlerde de faaliyet göstermektedir. Ülker’in ortaklık yapısına tablo 1’de yer verilmiştir.

Tablo 1: Ülker’in Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

Murat Ülker 53,00

Ülker’in yönetim kurulu Murat Ülker, Orhan Özokur, Ali Ülker, Mehmet Atilla Kurama ve Ahsen Özokur’dan oluşmaktadır.

Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, Ülker Grubunda bisküvi, kek, çikolata, çikolata kaplamalı ürünler, sakız ve şekerlemeleri kaplayan şekerli mamuller pazarında üretimle iştigal eden altı ayrı şirket bulunduğu anlaşılmıştır. Sayılan ürünlerin dağıtımı 1

Yıldız Holding çatısı altında faaliyet gösteren tüm firmaları kapsayacak şekilde kullanılmaktadır.

ise yine bir grup şirketi olan Atlas Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. tarafından yürütülmektedir.

Grubun yukarıda anılan altı şirketi içerisinde Baycan Çiklet ve Gıda San. A.Ş. (Baycan) sakız ve şekerleme üretimi faaliyetinde bulunmaktadır. Baycan’ın %70 oranındaki hissesi Ülker’e ait olup, kalan hisseleri, en fazla hisse sahipliği oranı %3 olmak üzere 24 gerçek kişiye aittir. Baycan’ın yönetim kurulunda, İsmail Özcan, Murat Ülker, Orhan Özokur, Necdet Buzbaş, Ertan Acar, Ali Ülker, Ahmet Karabulut yer almaktadır.

H.1.2. Horizon Şekerleme ve Gıda End. A.Ş. (Horizon)

Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, söz konusu devralma işleminin taraflarından Horizon’un, şekerleme pazarında faaliyet gösterdiği ve ağırlıklı olarak ihracata yönelik üretim gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır. Aşağıda Horizon’un gerek mevcut, gerekse devralma sonrasında oluşması öngörülen ortaklık yapılarına yer verilmektedir.

Tablo 2: Horizon’un Ortaklık Yapısı – Devir Öncesi

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

Ömer F. Ayvacı 25,00

Tablo 3: Horizon Ortaklık Yapısı – Devir Sonrası

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

Ülker 100,00

H.2. İlgili pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Şekerli mamuller pazarı, yukarıda da ifade edildiği üzere bisküvi, kek, çikolata, çikolata kaplamalı ürünler ve şekerlemeler başta olmak üzere çok çeşitli ürünü kapsar niteliktedir. Geniş anlamıyla şekerli mamuller pazarı, Rekabet Kurulu’nun 9.6.2003 tarih, 03-40/436-187 sayılı Kararı’nda ayrıntılı olarak incelenmiştir. Anılan Kararda da ortaya konduğu üzere, pazarın önemli bir özelliği çeşitli ölçekte çok sayıda teşebbüsün yukarıda sayılan ürün gruplarından en az birinin üretim ve bölgesel yahut ulusal bazda pazarlanması faaliyetlerinde bulunduğudur.

Yukarıda sözü edilen Kurul Kararı’nda, yapılan analizler sonucunda bisküvi, kek ve çikolata’nın aynı ilgili ürün pazarı içerisinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer yandan, ulaşılan bir başka sonuç da şekerleme ürünlerinin yapısal açıdan diğer ürünlerden önemli ölçüde farklılık göstermesi dolayısıyla şekerleme ürünlerinin ayrı bir pazar olarak ele alınması gerektiği yönünde olmuştur.

130

Bildirime konu olan işlemin taraflarından Ülker, şekerli mamuller pazarının hemen her temel segmentinde faaliyet göstermekte iken, Horizon’un faaliyet alanı şekerleme ile sınırlıdır. Diğer bir deyişle, devralan ve devralınan teşebbüslerin örtüşen faaliyetleri de şekerleme ürünlerine işaret etmektedir. Dolayısıyla, ilgili ürün pazarı “şekerleme pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Türkiye genelinde bölgesel bir farklılığın mevcut olmadığı ve ilgili ürün pazarında faaliyet gösteren firmaların ürünlerini yurt çapında pazarlamakta oldukları göz önüne alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Ülker ile Horizon’un hissedarları arasında 9.10.2006 tarihinde imzalanan Hisse Devir Sözleşmesi’nde belirtildiği üzere, Horizon’da hisse sahibi olan tüm şahıslar bu hisselerin tamamını tüm aktif ve pasifleri ile birlikte Ülker’e devretmektedirler. 1998/2, 1998/6, 2000/2 ve 2006/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde"Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi" Tebliğ kapsamında kabul edilmiştir. Bu itibarla Horizon’un tüm hisselerinin Ülker tarafından devralınması işlemi Tebliğ anlamında bir devralma işlemidir.

1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi birleşme ve devralma işlemleri açısından Tebliğin 4. maddesinde iki eşik getirilmiştir. 1997/1 sayılı Tebliğ ve bu Tebliğ’de değişiklik yapan 1998/2 sayılı Tebliğ’de, birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon YTL’sını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almalarının zorunlu olduğu belirtilmiştir.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Ülker’in ilgili pazarda %(…) oranında paya sahip olduğu buna karşılık, devralınan taraf olan Horizon’un pazarda ancak ihmal edilebilecek düzeyde bir payının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan 2005 yılı itibarıyla tarafların şekerleme pazarında yurtiçinde elde ettiği cirolar, Ülker için (……………….) YTL ve Horizon için (……………….) YTL olarak gerçekleşmiştir. Dolayısıyla, ciro eşiği aşıldığından söz konusu işlem izne tabidir.

170

Yukarıda yer verildiği üzere, şekerleme pazarında aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer aldığı Baycan vasıtasıyla faaliyet gösteren Ülker’in pazar payı %(…) oranındadır. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, Kurul’un 9.6.2003 tarih, 03-40/436-187 sayılı Kararı’nda yer alan pazar payı rakamlarında, o tarihten bugüne kadar önemli oranda bir değişiklik gerçekleşmediği anlaşılmaktadır.

Yine bu Karar’da gerek şekerli mamuller pazarı, gerekse Ülker’in genel itibarıyla gıda sektöründeki konumu hakkında önemli saptamalarda bulunulmuştur. Buna göre, şekerli mamuller pazarında çeşitli ölçeklerde çok sayıda teşebbüsün faaliyet

göstermesine karşılık, geniş bir portföye, yoğun reklâm kampanyaları düzenleme gücüne ve yaygın bir dağıtım ağına sahip teşebbüslerin pazarın önemli bölümüne sahip olduğu görülmektedir. Bu açıdan Ülker, yüksek marka bilinirliği, finansal gücünden kaynaklanan yüksek reklâm harcamaları, gelişmiş dağıtım ağı ve bu yolla elde ettiği yüksek bulunurluk oranları ve portföy gücü itibarıyla pazarın önemli bir oyuncusu konumundadır.

Anılan unsurlar, özellikle gıda sektöründe pazarda mevcut teşebbüslere avantaj sağlayan unsurlar olmanın yanı sıra, yeni girecek teşebbüsler açısından giriş engeli yaratabilecek niteliktedir. Öte yandan, şekerleme segmenti özelinde bakıldığında, Kent Gıda’nın en yakın rakibi Ülker’in yaklaşık üç katı pazar payına sahip olması karşısında, Ülker’in sahip olduğu avantajlara rağmen pazarda hâkim durumda olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Dosya mevcudu bilgi ve belgeler, devralınan Horizon’un önemli bir pazar payına sahip olmamasının yanı sıra, pazarı etkileyen söz konusu diğer değişkenler açısından da avantajlı konumda bulunmadığına işaret etmektedir. Hisse Devir Sözleşmesi’nin incelenmesi sonucunda da, devralma işleminin rekabet hukuku açısından taraflara herhangi bir ek yükümlülük getirmediği sonucuna ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

200

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesine

210

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.