İlgili dikey anlaşmanın sonlandırılmasına yönelik 13.08.2014 tarih ve 14-28/563-244 sayılı Kurul kararı çerçevesinde taraflara verilen otuz günlük sürenin, ilgili karara karşı Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. tarafından açılan dava kapsamında yürütmeyi durdurma talebinin sonuçlanmasına kadar uzatılması talebi.
The text below is extracted from the decision document published by the Turkish Competition Authority; page numbers, tables and figures keep their position in the original document. The summaries, classifications and explanations on this page are provided for information only and do not constitute legal opinion or advice; the binding text is the decision as published by the Authority.
Fatih Mah. Yakacık Cad. No:24 Ortadağ, Sancaktepe/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: İlgili dikey anlaşmanın sonlandırılmasına yönelik 13.08.2014 tarih ve 14-28/563-244 sayılı Kurul kararı çerçevesinde taraflara verilen otuz günlük sürenin, ilgili karara karşı Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. tarafından açılan dava kapsamında yürütmeyi durdurma talebinin sonuçlanmasına kadar uzatılması talebi.
(2) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.11.2014 tarihinde giren başvuru üzerine hazırlanan 21.11.2014 tarih ve 2014-1-53/BN sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda; yapılan başvuruya yönelik olarak dosya kapsamında yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, 13.08.2014 tarih ve 14-28/563-244 sayılı Kurul kararı ile takdir edilen 30 günlük sürenin uzatılmasına ilişkin talebinin reddedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Yapılan başvuruda özetle;
- Rekabet Kurulunun 13.08.2014 tarih ve 14-28/563-244 sayılı kararında dosya konusu
Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. (STARPET) ile ES-SA Petrol Kimya
Doğal Gaz Turizm Gıda ve Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (ES-SA) arasındaki muhtelif
sözleşmelerle kurulan dikey ilişkinin gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren otuz
gün içinde sonlandırılmasına karar verildiği,
- Söz konusu karara karşı 10.11.2014 tarihinde Ankara 4. İdare Mahkemesinde
yürütmenin durdurulması talepli dava açıldığı,
- Rekabet Kurulu kararlarına karşı açılan davaların öncelikle görüleceğine ilişkin yasa
hükmü olduğu,
- STARPET kayıtlarına göre, ES-SA’nın (…..) TL tutarında cari hesap bakiyesinin
bulunduğu,
- İlgili kararda muhalefet şerhinin de bulunmasının göz önünde bulundurularak
yürütmenin durdurulması talebi sonuçlanıncaya kadar dikey anlaşmanın
sonlandırılması hususunda STARPET’e ek süre tanınması
talep edilmektedir. Öte yandan yapılan görüşmelerde STARPET vekili tarafından özetle; karara konu istasyonun açılan tahliye davası sonucunda STARPET’in elinde bulunduğu, bununla birlikte belediye ruhsatının çeşitli nedenlerle alınamaması nedeniyle hâlihazırda faal olmadığı, ayrıca ES-SA tarafından STARPET’e olan borçlarının ödenmesinin tek güvencesinin istasyon üzerindeki intifa hakkı olduğu ifade edilmiştir.
Page 2
(5) Başvuru konusu dosyaya ait süreçler incelendiğinde, Kurulumuzun 13.08.2014 tarih ve 14-28/563-244 sayılı kararında;
“
1. ES-SA Petrol Kimya Doğal Gaz Turizm Gıda ve Otomotiv Sanayi Tic. Ltd. Şti. ile
Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. arasındaki muhtelif
sözleşmelerle kurulan dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde
düzenlenen istisnadan yararlanamadığına; söz konusu dikey ilişkinin 30.11.2012
tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve
uygulanma imkânı bulunduğuna,
2. Dosya konusu dikey anlaşmaya 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında
bireysel muafiyet de tanınamayacağına,
3. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, taraflara
gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içinde aralarındaki dikey
ilişkiyi sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi hususunda
Başkanlığın görevlendirilmesine…”
sonucuna varıldığı görülmektedir.
(6) Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, anılan Kurulumuz kararının STARPET tarafından 27.10.2014 tarihinde tebellüğ edildiği anlaşılmaktadır. STARPET tarafından gönderilen bilgilere göre, ilgili Kurulumuz kararına karşı Ankara 4. İdare Mahkemesinde 10.11.2014 tarih ve E.2014/1982 sayı ile dava açıldığı görülmektedir.
(7) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 55. maddesinin ikinci fıkrası, “Kurul kararlarında karşı yargı yoluna başvurulması kararların uygulamasını ve idari para cezasının takip ve tahsilini durdurmaz.” şeklindedir. Bu nedenle, Rekabet Kurulu kararlarına karşı Danıştay ve İdari Mahkemelerinde dava açılması, dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmamaktadır. Bununla birlikte, bu durumun istisnalarından birisini 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (İYUK) yer alan müesseselerden olan yürütmenin durdurulması oluşturmaktadır. İYUK’un 27. maddesi ile mahkemelere; “idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda” yürütmenin durdurulmasına karar verme yetkisi tanınmaktadır.
(8) Akaryakıt sektörü özelinde Kurulumuz uygulamalarına ve kararlarına bakıldığında, 4054 sayılı Kanun’un 9/3. maddesine ilişkin yapılan değerlendirmelerde taraflara aralarındaki dikey ilişkiyi sonlandırmak için gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren otuz gün süre verilmektedir. Bu süre ise Kurulumuzun 09.10.2013 tarih, 13-57/797-M ve 19.12.2013 tarih, 13-71/969-415 sayılı kararları ile birlikte altmış günden otuz güne indirilmiştir. Bu çerçevede, Kurulumuz, sektördeki rekabetçi yapının korunması bakımından kararlarının zamanında ve eksiksiz uygulanmasına büyük önem atfetmektedir.
(9) Bununla birlikte, Kurulumuz 29.06.2011 tarih ve 11-40/849-M sayılı kararında, benzer bir başvuruya ilişkin olarak şu değerlendirmeleri yapmıştır: “Rekabet Kurulunun ilgili kararında BP’ye tanınan 30 günlük sürenin, ilgili karar kapsamında yer alan diğer dağıtım şirketlerine de aynı şekilde tanındığı görülmektedir. Bu çerçevede, kimi dağıtım şirketleri tarafından, söz konusu Kurul kararının gereklerinin yerine getirilerek geri bildirimlerin yapıldığı, tam da bu aşamada bir dağıtım şirketine tanınan sürenin uzatılmasının, diğer dağıtım şirketleri bakımından eşitsizlik doğurabileceği, keza ilgili Kurul kararı çerçevesinde BP’nin yalnızca iki istasyona ilişkin olarak tapudan terkin işlemi yapması gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca Kurul kararlarına karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 günlük dava açma süresinin bulunduğu dikkate alındığında, başvuru sahibi şirketin dava açabilmek için yeterli süreye sahip olduğu anlaşılmaktadır. Konuyla ilgili
Page 3
olarak değinilmesi gereken son bir husus da, yapılan başvuruda, Danıştay’ın yürütmenin durdurulması talebine yanıt vereceği tarihe kadar ek süre talep edildiği, ancak Danıştay’ın konuya ilişkin kararını hangi süre içerisinde alabileceğini idarenin öngörerek makul bir ek süre belirlemesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.”.
(10) Benimsenen bu yaklaşımın yanı sıra, ilgili Kurulumuz kararlarının zamanında uygulanmasında bayi/malikin önemli menfaatleri olduğu da açıktır. Nitekim akaryakıt sektöründe akaryakıt istasyonu olmaksızın istasyonlu bayilik faaliyeti yürütülememesi nedeniyle, dağıtım firmalarının ve bayilerin yürüttükleri ticari faaliyet ile istasyon arasında sıkı bir ilişki söz konusudur. Somut olayda da STARPET temsilcisi tarafından taraflar arasında devam eden hukuki süreç nedeniyle ilgili akaryakıt istasyonun mevcut durumda faal olmadığı belirtilmiştir.
(11) Öte yandan STARPET tarafından sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde, taraflar arasında ciddi miktarda bir alacak ilişkisi bulunduğu, alacağın tahsil edilebilmesi bakımından STARPET’in intifa hakkı dışında ipotek, banka teminat mektubu gibi bir güvencesinin bulunmadığı görülmektedir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 795. ve 796. maddelerine göre taşınmazlarda intifa hakkı tapu kütüğüne tescil ile kurulmakta ve tescilin terkini ile son bulmaktadır. Bu bağlamda bahse konu Kurulumuz kararı gereğince STARPET tarafından intifa şerhinin terkin edilmesini müteakiben intifa hakkı son bulacaktır. Bu çerçevede, yetkili mahkemece olası bir yürütmenin durdurulması kararı verilmesi halinde STARPET aleyhine telafisi imkânsız zararlar doğabileceği ileri sürülebilecek olsa da taraflar arasındaki alacak ilişkisinin özel hukuk çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
(12) Yukarıda yer verilen tüm bu bilgi ve değerlendirmeler doğrultusunda, geçmiş Kurul kararları da göz önünde bulundurularak, STARPET’in 13.08.2014 tarih, 14-28/563-244 sayılı Kurul kararının gereğinin yerine getirilmesine yönelik gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren taraflara verilen otuz günlük sürenin, STARPET tarafından açılan dava kapsamında yürütmeyi durdurma talebinin sonuçlanmasına kadar uzatılması talebinin reddedilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 13.08.2014 tarih, 14-28/563-244 sayılı Kurul kararı ile takdir edilen 30 (otuz) günlük sürenin uzatılmasına ilişkin Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. tarafından yapılan başvurunun reddine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
Page 4
KARŞI OY GEREKÇESİ
(26.11.2014 tarihli ve 14-46/842-382 sayılı Kurul Kararı)
Kurul’un 26/11/2014 tarih ve 14-46 sayılı toplantısında görüşülen Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş.’nin yapmış olduğu dikey anlaşmanın sonlandırılmasına yönelik 13.08.2014 tarih, 14-28/563-244 sayılı Kurul kararı çerçevesinde taraflara verilen otuz günlük sürenin, ilgili karara karşı Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. tarafından açılan dava kapsamında yürütmeyi durdurma talebinin sonuçlanmasına kadar uzatılması talebi ile ilgili olarak Kurulca alınan " 13.8.2014 tarih, 14-28/563-244 sayılı Kurul kararı ile takdir edilen 30 (otuz) günlük sürenin uzatılmasına ilişkin Starpet Garzan Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş tarafından yapılan başvurunun reddi..." kararına anılan karar ekindeki karşı görüşümüzde belirtilen gerekçeler bu karara da karşı olmamızı gerektirmiştir.
Bahse konu karşı görüşte belirtildiği üzere konu ile ilgili olarak benzer nitelikli bir dosyada alınan Ankara 15.İdare Mahkemesi’nin 22/04/2014 tarih ve 2014/501K. sayılı kararında Kurul kararı ile muafiyet kararı verildikten sonra tarafları belirli bir sürede anlaşmaya zorlamak anlaşma olmazsa muafiyetin geçersizliğini hükmetmek taraflar arasındaki hukuki meselede taraflardan biri lehine ağırlık konulması ya da taraflardan birinin yargı sürecindeki avantajlı konumunu kaybedebilmesine yol açabilecek sonuçlar doğurabileceği belirtilmiştir.
Anılan Yargı kararı gereğince Kurul’un muafiyet kararlarında tarafların haklarına halel getirebilecek şekilde süre verilerek süre sonunda anlaşma olmaması durumunda muafiyetin geçersiz kılınması kararının iptal edildiği dikkate alınarak, bu aşamada Kurul’ca süre şartı konulmaksızın muafiyet verilmesi gerekirken bunun yapılmaması, dahası hatalı olduğunu ve ilgili tarafça götürülen idari yargıda düzeltileceğini düşündüğümüz iş bu kararın iptali için açılan davanın yürütmenin durdurulması aşamasının neticelenmesine kadar yapılacak işlemler için süre istenilmesi yerinde ve doğabilecek hatalı işlemleri önleyebilecek olması nedeniyle olumlu karşılanması gerekirken aksine karar alınması karşı olmamızı gerektirmiştir.
Fevzi ÖZKAN
Kurul Üyesi
Some values in the tables are redacted as (.....) by the Turkish Competition Authority on trade-secret grounds.