Kemerköy ve Yeniköy Termik Santralleri, Kemerköy Liman Sahası, 10413, 32234, 20058131, 20068010 ve 72706…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ

B. RAPORTÖRLER : Metin PEKTAŞ, Selen Yersu ŞAHİN, Hakan EREK,

İbrahim KUŞÇU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Yeniköy Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş.

ve Kemerköy Liman Hizmetleri A.Ş.

İşçi Blokları Konya Yolu Mevlana Bulvarı No. 182

B Blok Kat:23 Balgat / Ankara

(1) D. DOSYA KONUSU: Kemerköy ve Yeniköy Termik Santralleri, Kemerköy Liman Sahası, 10413, 32234, 20058131, 20068010 ve 72706 No.lu Maden Ruhsatları ve bu varlıklara bağlı tüm taşınır ve taşınmazların IC İbrahim ÇEÇEN Yatırım Holding A.Ş. ve Limak Holding A.Ş.’nin ortak kontrolünde bulunan Yeniköy Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. ve Kemerköy Liman Hizmetleri A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın (ÖİB) Kurum kayıtlarına 22.04.2014 tarih ve 2286 sayı ile intikal eden yazısında; Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun (ÖYK) 26.08.2013 tarihli ve 2013/146 sayılı, 20.12.2013 tarihli ve 2013/206 sayılı ve 03.12.2009 tarihli ve 2009/66 sayılı kararları ile özelleştirme kapsam ve programına alınan Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş.’ye (KEAŞ) ait Kemerköy Termik Santralinin (KEMERKÖY SANTRALİ), Yeniköy Yatağan Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş,’ye (YEAŞ) ait Yeniköy Termik Santralinin (YENİKÖY SANTRALİ), Yeniköy Linyitleri İşletmesi (YLİ) tarafından kullanılan taşınırların"Varlık Satışı"; KEMERKÖY SANTRALİ ve YENİKÖY SANTRALİ tarafından kullanılan taşınmazların, YLİ'nin üzerinde bulunduğu taşınmazlar ve YLİ tarafından kullanılan taşınmazların "Varlık Satışı"/"Kullanım İzninin Devri"; 10413, 32234, 20058131, 20068010 ve 72706 No.lu Maden Ruhsatları ve bu Ruhsatların kapsadığı Maden Sahaları ile Kemerköy İskelesi ve geri sahasında bulunan taşınmazların (KEMERKÖY LİMAN SAHASI) "İşletme Hakkının Verilmesi" yöntemi ile bir bütün halinde (Kemerköy ve Yeniköy Termik Santralleri ile Kemerköy Liman Sahası) özelleştirilmesine ilişkin nihai pazarlık görüşmelerinin 18.04.2014 tarihinde yapıldığı belirtilerek ÖYK’nın onayına sunulmak üzere belirlenen teklif sahiplerine ilişkin bildirim yapılmıştır.

(3) Rekabet Kurulu 12.06.2014 tarih 14-21/411-179 sayılı kararı ile KEMERKÖY SANTRALİ ve YENİKÖY SANTRALİ ile KEMERKÖY LİMAN SAHASI’nın özelleştirilmesi kapsamında teklif sahiplerinden;

- IC İçtaş Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. (İÇTAŞ) veya,

- Çelikler Taah. İnş. ve San. A.Ş. – Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişim

Grubu’na,

devredilmesine izin vermiştir.

(4) ÖİB‘in Kurum kayıtlarına 14.10.2014 tarih ve 5853 sayı ile intikal eden yazısında ise özetle;

- KEMERKÖY SANTRALİ ve YENİKÖY SANTRALİ ile KEMERKÖY LİMAN SAHASI,

özelleştirilmesi için İhale Komisyonu tarafından 18.04.2014 tarihinde yapılan nihai

pazarlık görüşmeleri sonucunda en yüksek teklifi veren İÇTAŞ’a İhale Şartnamesi

çerçevesince satılması ve işletme hakkının verilmesine ilişkin karar ÖYK tarafından

07.08.2014 tarihli ve 2014/78 sayılı kararı ile onaylama işleminin gerçekleştiği ve

bahse konu kararın 27.08.2014 tarihli ve 29101 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandığı, - Özelleştirmeye konu varlıkların devralınması için İÇTAŞ ve Limak Yatırım Enerji Üretim

İşletme Hizmetleri ve İnşaat A.Ş. (LİMAK YATIRIM) tarafından İhale Şartnamesi

hükümleri çerçevesinde, Yeniköy Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. (YENİKÖY

ELEKTRİK), Kemerköy Liman Hizmetleri A.Ş.’nin (KEMERKÖY LİMAN) kurulduğu, - KEMERKÖY SANTRALİ ve YENİKÖY SANTRALİ ile KEMERKÖY LİMAN SAHASI

İhale Şartnamesi’nin 21 inci maddesinde; “İhale sonucunda ÖYK tarafından tüzel

kişiye satış ve devrin yapılmasına karar verilmesi halinde, Teklif Sahibi’nin talebi

durumunda, Teklif Sahibinin pay sahibi olduğu anonim şirket veya Teklif sahibinin

bildireceği anonim şirket statüsündeki Grup şirketi ile sözleşmeler imzalanabilecektir.”

Hükmü ile “Sözleşmelerin imzalanacağı anonim şirket/şirketlere yani katılmış

hissedar/hissedarların Rekabet Kurulu nezdinde idarece belirlenecek süre içinde, izin

ve onay alınması ve İdare’ye başvurması gerekmektedir.” hükmü uyarınca Kurumumuz

tarafından yapılacak işlemlerin YENİKÖY ELEKTRİK ve KEMERKÖY LİMAN hakkında

yapılması gerektiği,

hususları ifade edilmiştir.

(5) Bunun üzerine eksiklikleri en son 07.11.2014 tarihi itibarıyla tamamlanan ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 7. maddesi ve 2013/2 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumu’na Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ” (2013/2 sayılı Tebliğ) ile 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 20.11.2014 tarih ve 2014-1-98/Öİ sayılı Özelleştirme Nihai İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; dosya konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında Rekabet Kurulunun iznine tabi olduğu, inceleme konusu işlemin bir hâkim durumun yaratılması, mevcut hâkim durumun güçlendirilmesine veya yatay yoğunlaşmayı ve koordinasyon etkisinin artmasına yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir devralma işlemi olmadığı ve bu nedenle söz konusu devralma işlemine izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. Bildirim Konusu İşlem

(4) Bildirim konusu işlem, ÖİB portföyünde bulunan KEAŞ’a ait KEMERKÖY SANTRAL, YEAŞ’a ait YENİKÖY SANTRAL ve YLİ tarafından kullanılan taşınırların ve taşınmazlar ile 10413, 32234, 20058131, 20068010 ve 72706 No.lu Maden Ruhsatları ve bu Ruhsatların kapsadığı Maden Sahalarının, IC Holding A.Ş. (IC HOLDİNG) [1] ve Limak Holding A.Ş. (LİMAK HOLDİNG) tarafından ortak kontrol edilecek olan YENİKÖY

[1] IC İçtaş Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.’nin IC Holding A.Ş., Limak Yatırım Enerji Üretim İşletme Hizmetleri ve İnşaat A.Ş’nin de Limak Holding A.Ş. ekonomik bütünlüğü içinde yer alaması sebebi ile IC Holding A.Ş. ile Limak Holding A.Ş. ortak kontrol sahibi olarak nitelendirilmiştir.

ELEKTRİK tarafından; ve ayrıca Kemerköy İskelesi ve geri sahasında bulunan taşınmazların"İşletme Hakkının Verilmesi" yöntemi ile bir bütün halinde yine aynı teşebbüsler tarafından kontrol edilecek olan, KEMERKÖY LİMANI tarafından devralınmasından oluşmaktadır.

G.2. Devredilenler

G.2.1. KEMERKÖY ve YENİKÖY

(5) Muğla ili, Milas ilçesinde bulunan KEMERKÖY, her biri (…..) MW gücünde üç adet

üniteden oluşmakta olup, santralin toplam kurulu gücü (…..) MW ve üretim kapasitesi

(…..)TWh’dir. Santralin 2012 yılındaki brüt üretim miktarı (…..) TWh olmuştur.

KEMERKÖY, YLİ tarafından çalıştırılan Hüsamlar kömür havzasından beslenmek

üzere projelendirilmiştir. KEMERKÖY’ün 2012 yılındaki kömür tüketimi (…..) milyon

ton, fuel oil tüketimi ise (…..) ton olmuştur. KEMERKÖY’ün 2012 yılı cirosu (…..) TL,

2013 yılı cirosu ise (…..) TL olarak gerçekleşmiştir.

(6) YENİKÖY ise, her biri (…..) MW gücündeki iki adet ünite ile toplam (…..) MW kurulu

güce ve (…..)TWh üretim kapasitesine sahiptir. YENİKÖY’ün ihtiyacı olan kömür, YLİ

tarafından Sekköy ve İkizköy havzalarından temin edilmektedir. Santralin 2012

yılındaki brüt üretim miktarı (…..)TWh olmuştur. Kömür tüketimi 2012 yılında (…..)

milyon ton, fuel oil tüketimi ise 2012 yılında (…..)ton olarak gerçekleşmiştir.

YENİKÖY’ün bağlı bulunduğu YEAŞ'ın 2012 yılı cirosu (…..) TL, 2013 yılı cirosu ise

(…..) TL olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu santrallerin kurulu güç, üretim ve satış

miktarı bilgilerine aşağıda yer verilmiştir:

Tablo 1: KEMERKÖY ve YENİKÖY’ün Kurulu Güç, Üretim ve Pazar Payı Bilgileri

Türkiye Kurulu Türkiye Elektrik

Kurulu Güç Brüt Üretim

Santral Adı Güç İçindeki Pay Tüketimi İçindeki Ciro (2013; TL)

MW 2012 (TWh)

(%) Pay (%)

G.2.2. Kemerköy Limanı Sahası

(7) KEMERKÖY’e ait ağır makinelerin ikmali ve gerek görülmesi halinde akaryakıt ihtiyacını karşılamak üzere 1987 yılında kurulan Kemerköy Liman Sahası; devletin hüküm ve tasarrufu altındaki Muğla ili, Milas ilçesi, Ören beldesindeki Kemerköy İskelesi ile 1059 ve 1072 nolu parsellerle Kemerköy İskelesi arasında kalan alanı ve iskele geri sahasında bulunan Muğla ili, Milas ilçesi, Ören beldesi, Türkevleri köyünde yeralan 1052, 1072, 1074, 1059 ve 1077 nolu parselleri kapsayan İmar Planında ‘’Liman Tesisleri Alanı’’, ‘’Dolfen’’ ve ‘’yol’’ olarak fonksiyon verilen alanlar, bu alanlar üzerinde iskele ve diğer yapılardan oluşan kara tesisleri ve deniz alanı ile her türlü altyapı tesisleri, yerüstü yapıları ve bütünleyici parçalardan oluşmaktadır.

(8) Dosyadaki bilgilerden; KEMERKÖY için kurulan, santral inşasından sonra hiç kullanılmadığı ve limanda yükleme boşaltma yapılabilecek herhangi bir ekipmanın olmadığı anlaşılan Kemerköy Liman Sahası, 3.871,55 m [2] yüzölçümlü, 85 metre uzunluğunda 10 metre genişliğinde kazıklar üzerinde beton irtibat yolu ile karaya bağlantısı olan ve 135,10 m uzunluğunda 20 metre genişliğinde iskele yanaşma platformu ile RO-RO rampası olan çelik kazıklı ‘’T’’ şeklinde betonarme yapıya sahiptir. Su derinliği 12 metre olan iskeleye 16.500 DWT’luk yük gemileri ve 10.000 DTW’luk Ro- Ro tipi gemiler yanaşabilmektedir. İskelede, aynı anda bir adet yük gemisi ile rampaya yanaşmak üzere bir adet Ro-Ro gemisine hizmet verebilir niteliktedir.

G.3. Teklif Sahipleri

G.3.1. IC İbrahim Çeçen Yatırım Holding A.Ş.- Limak Holding A.Ş. Ortaklığı

(9) IC İbrahim Çeçen Yatırım Holding A.Ş. (IC HOLDİNG) ve Limak Holding A.Ş. (LİMAK

HOLDİNG) tarafından ortak olarak kontrol edilecek olan YENİKÖY ELEKTRİK, başvuru

konusunu oluşturan tüm varlıkları devralmak ve elektrik üretim ve madencilik

sektörlerinde faaliyet göstermek amacıyla kurulmuştur. Yine; IC HOLDİNG ve LİMAK

HOLDİNG’in ortak kontrolünde olan KEMERKÖY LİMAN, KEMERKÖY LİMAN SAHASI’nı

devralarak limancılık alanında faaliyet göstermek amacıyla kurulmuştur.

G.3.1.1. IC HOLDİNG

(10) IC HOLDİNG; enerji, inşaat, turizm ve altyapı alanlarında faaliyet göstermektedir. IC HOLDİNG, elektriğin toptan satışı alanında IC İçtaş Elektrik Toptan Satış ve Ticaret A.Ş., elektriğin dağıtımı alanında Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. ve elektriğin perakende satışı alanında Trakya Elektrik Perakende Satış A.Ş. aracılığıyla faaliyet göstermektedir. IC İçtaş Elektrik Toptan Satış ve Ticaret A.Ş. 2012 yılında (…..) kWh ve 2013 yılında (…..) kWh elektrik enerjisi satışı gerçekleştirmişken; elektrik dağıtım piyasasında faaliyet gösteren Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. (TREDAŞ) ise 2012 yılında (…..) kWh elektrik enerjisinin dağıtımını gerçekleştirmiştir. Enerji sektörüne ek olarak, IC HOLDİNG, IC İçtaş Sanayi ve Ticaret A.Ş. isimli iştiraki aracılığıyla, Yap- İşlet-Devret modeli ile Muğla ili, Milas-Güllük beldesinde bulunan kuru yük yükleme ve boşaltma limanı olan Güllük Limanı’nı işletmektedir. Limanda temel olarak, dökme ve torbalı feldspat, blok veya işlenmiş mermer, kalsit, zımpara taşı, kuvars ve diğer dökme ve paketli yüklerin yüklemesi ve boşaltımı yapılmaktadır. Enerji ve limancılık faaliyetleri dışında IC HOLDİNG’in, inşaat, sanayi, turizm ve altyapı sektörlerinde, yurt içinde ve dışında faaliyetleri bulunmaktadır. Dosya konusu işlemi gerçekleştiren IC İÇTAŞ ve İÇTAŞ TERMİK, IC HOLDİNG ekonomik bütünlüğü içinde faaliyet göstermektedirler. IC İÇTAŞ 1998 yılında enerji sektöründe, elektrik, gaz ve kömür dâhil her tür enerji ile ilgili sahada proje geliştirici, yapımcı, üretici ve dağıtıcı olarak faaliyet göstermek amacıyla kurulmuştur. Şirketin hissedarlık yapısı ve yönetim kurulu üyeleri aşağıdaki tablolarda gösterilmiştir. IC İÇTAŞ’ın işletmede bulunan 6 adet hidroelektrik santrali ve proje aşamasında 4 adet hidroelektrik santrali, 2 adet doğal gaz kombine çevrim santrali ve 1 adet ithal kömür santrali bulunmaktadır. Mevcut projelerin tamamlanması ile İÇTAŞ’ın, hidro enerji bazında (…..) MW ve termik enerji bazında (…..) MW olmak üzere toplamda (…..) MW kurulu güce ve yıllık (…..) GWh elektrik üretimine sahip olması planlanmaktadır.

Yukarı Mercan HES

Hidro (…..) (…..) (…..) (…..)

(Erzincan)

Girlevik II Mercan HES

Tablo 3: IC İÇTAŞ’ın Proje Aşamasındaki Elektrik Üretim Faaliyetleri

Planlanan Kurulu Güç Planlanan Faaliyete

Santral Yakıt Tipi

(MW) Geçme Yılı

Adana Yumurtalık Doğal gaz (…..) (…..) Adana Yumurtalık İthal kömür (…..) (…..) TOPLAM - (…..) - Tablo 4: IC İÇTAŞ’ın İnşaatı Devam Eden ve Yatırım Aşamasındaki Elektrik Üretim Faaliyetleri

Planlanan Kurulu Güç Planlanan Faaliyete

Santral Yakıt Tipi

(MW) Geçme Yılı

İkisu (Giresun) Hidro (…..) (…..)

(…..)

Çileklitepe (Giresun) Hidro (…..)

(…..)

Güneyce (Trabzon) Hidro (…..)

(…..)

Bağıstaş (Erzincan) Hidro (…..)

(…..)

Isparta Doğal gaz (…..)

(…..)

TOPLAM - (…..)

(11) IC HOLDİNG bünyesinde bulunan İÇTAŞ Termik Enerji Yatırım A.Ş. (İÇTAŞ TERMİK), termik santral yatırımlarında bulunmak için kurulmuş bir şirkettir.

G.3.1.2. LİMAK HOLDİNG

(12) 1976 yılında Limak İnşaat ile faaliyetlerine başlayan LİMAK HOLDİNG; turizm,

çimento, gıda, hayvancılık, altyapı, havalimanı yönetimi ve operasyonu ve liman

işletmeciliği alanlarında faaliyet göstermektedir. LİMAK HOLDİNG’in 2013 yılı cirosu

(…..) TL olarak gerçekleşmiştir. Dosya konusu işlemin diğer tarafı olan LİMAK

YATIRIM, LİMAK HOLDİNG bünyesinde faaliyet göstermektedir.

(13) LİMAK YATIRIM, mevcut durumda her türlü altyapı projesinin inşası ve işletmeciliğinin yapılması, maden ve cevherlerinden enerji üretilmesi, havacılık ve enerji üretimi ve dağıtımı konularında fizibilite, çalışma ve eğitim çalışmalarının yapılması, turizm tesislerinin kurulması ve kiraya verilmesi, enerji tesislerinin kurulması ve işletmeye alınması, üretilen elektriğin satılması alanlarında faaliyet göstermektedir. LİMAK YATIRIM’ın hali hazırda kontrol ettiği ve elektrik üretimi alanında faaliyet gösteren şirketlerin sahip oldukları aktif olan, inşaat halinde bulunan ve proje aşamasında olan santrallere aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir.

Tablo-5: LİMAK YATIRIM’ın Aktif Durumdaki Elektrik Üretim Faaliyetlerine İlişkin Veriler (2013)

Kurulu Güç Kurulu Güç Üretim Miktarı Üretim Pazar

Santral Yakıt Tipi

(MW) Pazar Payı (%) (kWh) Payı (%)

(…..)

Çal HES (Denizli) Hidro (…..) (…..) (…..)

(…..)

Alkumru HES (Siirt) Hidro (…..) (…..) (…..)

(…..)

Kirazlık HES (Siirt) Hidro (…..) (…..) (…..) Uzunçayır HES (…..)

Hidro (…..) (…..) (…..) (Tunceli)

(…..) (…..)

Tatar HES (Elazığ) Hidro (…..) (…..) Seyrantepe HES (…..) (…..)

Hidro (…..) (…..) (Elazığ)

(…..) (…..)

Pamuk HES (Mersin) Hidro (…..) (…..) Hamitabat Doğalgaz (…..) (…..)

Doğalgaz (…..) (…..) Çevrim Santrali

(…..) (…..)

TOPLAM (…..) (…..)

(…..) (…..)

TÜRKİYE - (…..) (…..) Tablo 6: LİMAK YATIRIM’ın Proje Aşamasındaki Elektrik Üretim Faaliyetleri

Planlanan Kurulu Güç Planlanan Faaliyete

Santral Yakıt Tipi

(MW) Geçme Yılı

Kargı HES Hidro (…..) (…..) Buharkent Jeotermal (…..) (…..) TOPLAM (…..) (…..) Tablo 7: LİMAK YATIRIM’ın İnşaatı Devam Eden ve Yatırım Aşamasındaki Elektrik Üretim

Faaliyetleri

Planlanan Kurulu Güç Planlanan Faaliyete

Santral Yakıt Tipi

(MW) Geçme Yılı

Pembelik HES

Hidro (…..) (…..)

(Giresun)

TOPLAM (…..)

(14) LİMAK YATIRIM’ın elektrik üretimi pazarının yanı sıra, elektrik dağıtım ve elektrik

perakende satış pazarlarında da faaliyetleri bulunmaktadır. Bursa, Balıkesir,

Çanakkale ve Yalova illerinin elektrik dağıtım faaliyetinden sorumlu Uludağ Elektrik

Dağıtım A.Ş. ile aynı illerde görevli tedarik şirketi olarak faal olan Uludağ Elektrik

Perakende Satış A.Ş., Yozgat, Sivas ve Tokat illerinin elektrik dağıtım faaliyetlerinde

sorumlu Çamlıbel Elektrik Dağıtım A.Ş. ile aynı illerde görevli tedarik şirketi olarak

faal olan Çamlıbel Elektrik Perakende Satış A.Ş., Antalya, Isparta ve Burdur illerinde

elektrik dağıtım faaliyetlerinden sorumlu olan Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. ile aynı

illerde görevli tedarik şirketi olarak faal olan Akdeniz Elektrik Perakende Satış A.Ş. ve

İstanbul Avrupa Yakası’ndaki elektrik dağıtım faaliyetlerinden sorumlu Boğaziçi

Elektrik Dağıtım A.Ş. ile aynı bölgede görevli tedarik şirketi olarak faal olan Boğaziçi

Elektrik Perakende Satış A.Ş., LİMAK YATIRIM’ın %(…..) oranında ortak olduğu CLK

Enerji Yatırım A.Ş.’nin kontrolü altında bulunmaktadır.

G.4. İlgili Pazar

(15) Elektrik endüstrisi kapsamında dört temel faaliyet alanı farklı varlıklar, kaynaklar, piyasa yapıları ve rekabet şartları içerdiği için geleneksel olarak ayrı ilgili ürün pazarları olarak nitelendirilmektedir: Elektriğin üretimi ve toptan satışı, elektriğin iletimi, elektriğin dağıtımı, elektriğin nihai tüketicilere satışı. Dosya bakımından ise incelemeye konu olan faaliyetleri elektrik üretimi ve toptan satışı ile elektriğin nihai tüketicilere satışı oluşturmaktadır. Dosya özelinde bu aşamada en dar ilgili pazar tanımlarının dahi rekabetçi analizin

sonuçlarına etki etmeyecek olmasından yola çıkarak, elektrik üretimi ve toptan satışına dair nihai bir pazar tanımının yapılmasına gerek görülmemiştir.

G.5. Değerlendirme

(16) Bildirime konu işlem öncelikle izne tabi olma açısından değerlendirilmiş, ardından işleme ilişkin rekabetçi hususlar; yatay yoğunlaşma, dikey bütünleşme ve rekabetçi davranışların koordinasyonu riski anlamında incelenmiştir.

G.5.1. Eşikler Bakımından Değerlendirme

(17) YENİKÖY ve KEMERKÖY’ün 2013 yılındaki toplam cirosunun (…..) TL olduğu

dikkate alındığında, 2013/2 sayılı Tebliğ’de 30.000.000 TL olarak öngörülen eşiğin

aşılması nedeniyle işlemin Rekabet Kurulu iznine tabi olduğu görülmektedir.

G.5.2. Yatay Yoğunlaşmaya İlişkin Değerlendirme

(18) Birleşme ve devralmalar açısından rakip teşebbüsler arası işlemleri niteleyen yatay yoğunlaşma sonucunda oluşan yapının hâkim durum yaratması ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirmesi rekabetçi açıdan birtakım riskler doğurabilecektir. Nitekim bu durum 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında yasaklanmıştır. Türkiye elektrik üretimine ilişkin olarak kurulu gücün kuruluşlara göre dağılımına aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir:

Tablo 8: Türkiye Elektrik Kurulu Gücünün Üretici Kuruluşlara Göre Dağılımı (2013)

2013 Yıl Sonu

Kuruluşlar

Kurulu Güç (MW) Katkı (%)

EÜAŞ 21.068 32,9

Tablo 9: Türkiye Elektrik Üretiminin Üretici Kuruluşlara Göre Dağılımı (2013)

Kuruluşlar Toplam Üretim (GWh) Pazar Payı (%)

EÜAŞ 70.424 29,4

(19) Bu pazar yapısı çerçevesinde, devre konu YENİKÖY ve KEMERKÖY santraller ile söz konusu santralleri ortak olarak kontrol edecek olan tarafların mevcut kurulu güçleri, elektrik üretim miktarları ve pazar payı bilgilerine aşağıda yer verilmektedir:

Tablo 10: YENİKÖY ve KEMERKÖY İle Ortak Kontrole Sahip Olacak Tarafların 2013 Yılındaki Türkiye’deki Toplam Üretim ve Kurulu Güç İçindeki Payı

Kurulu Güç Pazar Üretim Pazar Payı

Taraflar Kurulu Güç (MW) Üretim (MWh)

Payı (%) (%)

(…..) (…..) (…..) (…..) IC HOLDİNG

(…..) (…..) (…..) (…..) LİMAK HOLDİNG

(…..) (…..) (…..) (…..) YENİKÖY-

KEMERKÖY

(20) Elektrik üretim ve toptan satış piyasalarına yönelik hâkim durum değerlendirmesinde,

ilgili pazarlarda oluşan pazar payı, hâkim duruma ilişkin pazar gücünün

göstergelerinden biri olarak ele alınmaktadır. Devre konu santrallerin kurulu güç ve

üretim miktarına, bu santralleri kontrol edecek teşebbüslerin mevcut kurulu güçleri ve

üretimleri eklendiğinde, IC HOLDİNG’in kurulu güç bakımından (…..), üretim

bakımından (…..); LİMAK HOL(…..)ise kurulu güç bakımından (…..), üretim

bakımından (…..) gibi bir büyüklüğe ulaştığı görülmektedir.

(21) Piyasanın dışında bir fiyatlandırma mekanizmasına sahip olmaları sebebi ile Yİ-YİD santrallerinin kurulu güçleri ve elektrik üretimlerinin dışarıda bırakılması gerektiğine yönelik bir değerlendirmeye dayanılarak yapılan analizde tarafların yukarıda yer verilen paylarında ihmal edilebilir seviyede düşük bir artış gerçekleşmektedir.

(22) Yatay yoğunlaşma bakımından dikkate değer bir diğer konu, devir sonrası oluşan büyüklüğün Türkiye’deki kömür santralleri içerisindeki yeridir. Devre konu santrallerin sahip oldukları kurulu güç kapasitesi ile üretim miktarının, Türkiye’deki kömür santralleri içindeki yeri aşağıda gösterilmektedir.

Tablo-11: KEMERKÖY ve YENİKÖY ile Türkiye’deki diğer termik santrallerin üretim ve kurulu güçleri

Santral Adı Kurulu Güç Kemerköy+Yeniköy/ Brüt Üretim Miktarı Kemerköy+Yeniköy/

(MW) (TWh) (2013)

Kömür Santralleri (%) Kömür Santral (%)

(…..) (…..) (…..) (…..)

Kemerköy

Santralleri

(23) Devre konu santrallerin, kurulu güç ve üretim miktarı bakımından, Türkiye’deki kömür santrallerinin toplam kurulu güç ve üretimi içerisindeki payı %10’un altında kalmaktadır. İşlem taraflarının elektrik üretim portföyünde kömür bazlı herhangi bir üretim santrali bulunmadığından dosya bakımından bu yönde bir yatay yoğunlaşma değerlendirmesine gerek duyulmamıştır.

(24) Tarafların sahip oldukları kurulu gücün ve elektrik üretiminin düşük olması nedeniyle, bu dosya kapsamında, tarafların elektrik toptan satış piyasasına (gün öncesi piyasası,

dengeleme güç piyasası, ikili anlaşmalar piyasası) yaptığı satışlara ve buna bağlı olarak toptan satış pazarına ilişkin bir analiz yapmanın da gerekli olmadığı düşünülmüştür. Ancak, ilerleyen dönemde özelleştirme ya da birleşme ve devralma işlemleri sonucunda elektrik üretimi alanında daha yüksek kurulu güce ve üretime sahip olunması halinde bu yönde değerlendirmelerin yapılması ihtiyacı doğacaktır.

(25) Dosya kapsamında değerlendirilen tarafların elektrik üretimine ilişkin aktif kapasiteleri dışında, elektrik üretimine yönelik yatırım, plan ve projeleri de bulunmaktadır. Ancak, mevcut pazar payı ve kapasite miktarlarının düşük seviyede olduğu dikkate alınarak söz konusu yatırımlara ilişkin olarak hakim durum kapsamında ayrıntılı bir değerlendirme yapılmamıştır. Tüm bu değerlendirmeler çerçevesinde, dosya konusu işlemin elektrik üretiminde yatay anlamda bir yoğunlaşma doğurmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

G.5.3. Dikey Bütünleşmeye İlişkin Değerlendirme

(26) Elektrik endüstrisinin serbestleşme sürecindeki yeniden yapılandırılmasında üretim, iletim, dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin hukuki olarak ayrıştırılması öngörülmekle birlikte, üretim ve perakende satış faaliyetlerinin bütünleşmesinin engellenmediği görülmektedir. Dikey bütünleşme sağlıklı işleyen rekabetçi bir piyasa yapısı açısından hem olumlu hem de olumsuz sonuçlar doğurabilecektir.

(27) Üretim ve perakende satış bütünleşmesinin sağlanmasıyla elde edilen olumlu sonuçlardan birinin, tüm tüketicilerin serbest olmasıyla uzun dönemli ikili anlaşmaların azalması ve üretim yatırımlarının cazibesini kaybetmesi riskini azaltmaya yönelik olarak üretim yatırımlarının teşvik edilmesi olduğu söylenebilir. Bunun yanında, spot piyasada oluşacak değişken fiyat seviyelerine karşı da dağıtım/perakende satış firmalarının üretim ile bütünleşik bir yapıya sahip olmasının avantaj yaratacağı ileri sürülebilir. Tüm tüketicilerin seçme hakkını kazanmasıyla dikey bütünleşmenin bir risk olmaktan çıkacağı yönünde görüşler bulunsa da, serbest olmayan tüketicilerden oluşan münhasır bir müşteri portföyüyle özelleştirilen dağıtım firmaları açısından, dikey bütünleşmenin rekabetçi yapı açısından hiçbir risk taşımadığını söylemenin mümkün olmadığı görülmektedir.

(28) Dağıtım bölgelerinde perakende satış faaliyetlerinde rekabetin oluşturulması açısından, dağıtım şirketlerinin aynı ekonomik bütünlük içindeki üretim şirketleriyle ikili anlaşmalar yapmaları elektrik üretim ve toptan satış ya da nihai tüketicilere satış pazarlarında faaliyet göstermek isteyen, ancak alt pazarda faaliyeti olmayan üretim şirketlerinin satış yapmak üzere yeterli alıcı bulamamalarına; yeterli üretimi olmayan alıcıların da elektrik tedarik etmek üzere yeterli satıcı bulamamalarına neden olabilecektir. Dikey bütünleşme sonucu likiditenin azalması anlamına gelecek bu durum sonucunda toptan satış fiyatlarında yüksek dalgalanmalar yaratarak yeni yatırımlar için ciddi öneme sahip olan fiyat sinyalleri de olumsuz etkilenebilecektir.

(29) Tüm bunlara ek olarak, dikey bütünleşme sonucunda dağıtım şirketlerine yapılan satışlar bakımından yüksek fiyatla alınan elektriğin maliyetinin tüketicilere yansıtılması riski ortaya çıkabilecektir. Bu nedenle, iyi işleyen bir ikili anlaşmalar piyasası sağlanabilmesi açısından dağıtım ve üretim şirketlerinin özelleştirme işlemleri, dikey bütünleşme yönüyle de ayrıntılı olarak ele alınmalı ve hem yapısal hem de davranışsal olarak rekabetçi bir toptan satış piyasası oluşturulması sağlanmalıdır. Şüphesiz, üretim-perakende satış bütünleşmesi ile piyasada hâkim durum yaratma riski, üretim ve/veya perakende satış seviyelerinde yoğunlaşmanın varlığı halinde ortaya çıkacaktır.

(30) Önceki bölümde yer verilen tablolarda tarafların kurulu güç ve elektrik üretim bilgilerine yer verilmiştir. Aşağıdaki tabloda IC HOLDİNG’in ve LİMAK HOLDİNG’in tek başlarına veya birlikte kontrol ettikleri dağıtım şirketlerinin 2013 yılında dağıttıkları elektrik enerjisi ve toplam dağıtılan enerji içindeki payları gösterilmektedir.

Enerji Miktarı ve Payları

(31) Tablodan da görülebileceği üzere, bölgeler itibariyle dağıtılan enerji miktarları

bakımından, IC HOLDİNG %(…..), LİMAK HOLDİNG’in ortağı olduğu CLK Enerji

Yatırım A.Ş. %(…..) oranında paya sahiptir.

(32) Söz konusu dağıtım şirketlerince dağıtılan elektriğin tamamının o bölgede görevli tedarik şirketi olarak faaliyet gösteren tedarik şirketince veya işlem taraflarının kontrolünde bulunan veya ilişkili olduğu tedarikçiler tarafından yapılmadığı açıktır. Bu bağlamda, işlem taraflarının ve işlem taraflarının ortaklıklarının bulunduğu teşebbüslerin söz konusu bölgelerde ve tüm Türkiye sathında nihai tüketicilere yaptığı satışlar, dikey bütünleşme değerlendirmesi açısından önem kazanmaktadır. Aşağıdaki tabloda, işlem taraflarının ve işlem taraflarının ortaklık ilişkisinde bulunduğu teşebbüslerin, 2013 yılında tüm Türkiye’de serbest tüketicilere (5.000 kwh ve üstü) yaptığı satışlar ve bu satışların Türkiye toplamı içindeki paylarına yer verilmektedir.

Tablo-13: Serbest Tüketici Satışları

Teşebbüs Adı Satılan Elektrik Miktarı (MWh) Pay (%)

CLK (…..) (…..)

LİMAK HOLDİNG (…..) (…..)

IC HOLDİNG+ Trakya Elektrik (…..) (…..)

Perakende Satış A.Ş.

Diğer (…..) (…..)

Türkiye Toplam

(33) Dosya kapsamında, dikey bütünleşme sonucunda ortaya çıkabilecek riskleri irdelemek için işlem taraflarının mevcut üretim portföyüne KEMERKÖY SANTRALİ ile YENİKÖY SANTRALİ’ni eklemesi durumunda ortaya çıkacak üretim gücüyle, tarafların mevcut durumda yaptıkları satışları karşılaştırmanın da faydalı olacağı düşünülmüştür.

Tablo-14: İşlem Taraflarının Sahip Oldukları Üretim Miktarı ve Sattıkları Elektrik (2013)

Taraflar Üretim (MWh) Satılan Elektrik (MWh)

IC HOLDİNG (…..) (…..)

İşlem Öncesi LİMAK HOLDİNG (…..) (…..)

IC HOLDİNG+YENİKÖY- (…..) (…..)

KEMERKÖY

LİMAK HOLDİNG + (…..) (…..)

İşlem Sonrası

YENİKÖY-KEMERKÖY

(34) Dosya konusu devralma işlemi ile birlikte LİMAK HOLDİNG’in karşılamakla yükümlü olduğu tüketim ile üretim hemen hemen aynı seviyeye gelmektedir. İşlemin diğer tarafı olan IC HOLDİNG açısından bakıldığında ise, devir işlemi sonrasında bu teşebbüsün üretim fazlası elde ettiği görülmektedir. Yer verilen bu bilgiler bağlamında, işlemin üretim ile tedarik arasında bir dikey bütünleşmeye yol açacağı düşünülmekle birlikte, Türkiye’deki elektrik talebinin her yıl artıyor olması ve tarafların hem üretimdeki hem de tedarik alanındaki paylarının düşük olması nedeni ile söz konusu dikey bütünleşmenin herhangi bir rekabetçi endişeye yol açmayacağı değerlendirilmiştir.

G.5.4. 4054 Sayılı Kanunun 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

(35) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinde belirtildiği üzere, teşebbüsler arasında rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olan ve bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, Kanunun 4. ve 5. maddeleri çerçevesinde de değerlendirilmektedir. Bu noktada, Kanunun 4. maddesi kapsamında yapılacak değerlendirmelerde, bildirime konu işlemin neticesinde rekabetçi davranışların koordinasyonu riski oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

(36) Koordinasyon riskine ilişkin değerlendirmelerde, tarafların kendi pazarlarında ya da kurulan ortak girişimin faaliyet gösterdiği pazarlarda veya bu pazarların alt, üst ya da komşu pazarlarında dikkate değer bir pazar payına sahip olup olmadıkları önem kazanmaktadır. Bu noktada tarafların pazardaki pozisyonu, piyasa yapısı, pazar payları, pazara giriş engelleri, alım gücü, ürün özellikleri ve benzeri birçok unsur dikkate alınabilmektedir. Bunun yanında işlemin gerçekleştiği piyasanın yapısı, serbestleşme süreci ve geleceğe dönük öngörüler de bu değerlendirmelerde belirleyici olabilmektedir. (37) Bildirim konusu işlem kapsamında, elektrik üretimi alanında faaliyetleri bulunan iki

ayrı teşebbüs olan IC HOLDİNG ile LİMAK HOLDİNG’in kendi faaliyetlerini

sonlandırmadan yine elektrik üretim alanında faaliyet gösterecek olan bir ortak girişim

kurmaları söz konusudur. Yukarıdaki bölümlerde yer verilen tablolara bakıldığında,

işlem sonucunda IC HOLDİNG ile LİMAK HOLDİNG’in sahip olacağı kapasite miktarı

Türkiye’nin toplam kapasitesinin içinde %(…..), sahip olacakları elektrik üretim

miktarının Türkiye elektrik üretimine oranı ise %(…..) olarak gerçekleşeceği

görülmüştür.

(38) İşlem taraflarının elektrik üretimi ile dikey ilişkisi bulunan elektrik tedarik aşamasında

da faaliyetleri bulunmaktadır. İşlem sonucunda işlem taraflarının elektrik sağlamak ile

yükümlü olacağı toplam tüketim miktarının Türkiye tüketimine oranı, %(…..)

seviyesine ulaşılacaktır. Bu çerçevede, işlem taraflarının hem üretim hem de tedarik

alanında sahip oldukları payların düşük seviyelerde kalması sebebi ile işbu işlem

sonucunda rekabetçi endişelere sebep olabilecek bir koordinasyon etkisi

oluşturmayacağı düşünülmüştür.

(39) İşlem taraflarının elektrik üretimi ve tedariki alanlarında faaliyetlerinin bulunmasına ek olarak, işlem taraflarından LİMAK HOLDİNG’in kontrolünde söz sahibi olduğu CLK’nın diğer ortakları olan KOLİN ve CENGİZ’in hem elektrik üretiminde hem de CLK’dan bağımsız olarak elektrik tedariki alanında faaliyetleri bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, CLK’nın ortaklarından olan CENGİZ’in Alarko Holding A.Ş. ile ortak olarak Meram Elektrik Perakende Satış A.Ş. ve Meram Elektrik Toptan Satış A.Ş.’yi kontrol etmektedir. Herhangi bir piyasada çapraz ortaklıkların koordinasyonu kolaylaştırıcı etkisi göz önünde bulundurulduğunda, bahsi geçen çapraz ortaklığın da dikkate alınması gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

(40) Söz konusu çapraz ortaklık neticesinde ortaya çıkabilecek bir koordinasyon etkisini değerlendirebilmek için işlem taraflarının ve LİMAK HOLDİNG ile ortaklık ilişkisi bulunan

KOLİN ve CENGİZ’in üretim ve tedarik alanlarında sahip oldukları faaliyetlerin de dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda, IC HOLDİNG, LİMAK HOLDİNG, KOLİN ve CENGİZ’in sahip olduğu kurulu güç, üretim ve tedarik ettikleri elektrik miktarı ile bunların Türkiye toplamları içerisindeki paylarına aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir. Tablo-15: İşlem Taraflarının ve İşlem Taraflarının Ortaklık İlişkisinde Bulunduğu Teşebbüslerin, 2013 yılında Tüm Türkiye’de Serbest Tüketicilere (5.000 kwh) Yaptığı Satışlar ve Bu Satışların Türkiye Toplamı İçindeki Payları

Teşebbüs Adı Satılan Elektrik Miktarı (MWh) Pay (%)

CLK (…..) (…..)

LİMAK HOLDİNG (…..) (…..)

IC HOLDİNG+ Trakya Elektrik (…..) (…..)

Perakende Satış A.Ş.

A.Ş. + Meram Elektrik Toptan

Satış A.Ş.

Diğer (…..) (…..)

Türkiye Toplam (…..) (…..)

2013 Yılı Üretim ve Kurulu Güç Bilgileri

Payı (%)

(41) Çapraz ortaklıkların kontrol ettiği kurulu gücün toplam Türkiye kurulu gücüne oranı

%(…..), üretilen elektrik miktarının Türkiye elektrik üretimine oranı da %(…..) olarak

gerçekleşmektedir. Üretim tarafına ek olarak, 5000 kwh’in üzerinde tüketimi olan

tüketiciler dikkate alındığında; söz konusu çapraz ortaklıkların sahip olduğu toplam

tüketim portföyünde bulunan tüketim miktarının Türkiye toplam tüketimine oranı ise;

%1(…..) olarak ortaya çıkmaktadır. Elektrik üretimi, kurulu güç ve sahip olunan

tüketim portföyü anlamında tarafların bu işlem sonrasında kontrol ettikleri büyüklük bu

aşamada rekabetçi bir endişeye yol açmamakla birlikte, tarafların ilerleyen dönemde

yapacağı birleşme ve devralmaların Rekabet Kurumu tarafından daha ayrıntılı

incelemelere tabi tutulabileceği değerlendirilmiştir.

H. SONUÇ

(42) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. ÖİB portföyünde bulunan Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş.’ye ait Kemerköy

Termik Santrali, Yeniköy Yatağan Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş.’ye ait Yeniköy Termik

Santrali ve Yeniköy Linyitleri İşletmesi tarafından kullanılan taşınırların ve taşınmazlar

ile 10413, 32234, 20058131, 20068010 ve 72706 No.lu Maden Ruhsatları ve bu

Ruhsatların kapsadığı Maden Sahalarının, IC Holding A.Ş. ve Limak Holding A.Ş.

tarafından ortak kontrol edilecek olan Yeniköy Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret

A.Ş. tarafından; ve Kemerköy İskelesi ile geri sahasında bulunan taşınmazların

"İşletme Hakkının Verilmesi" yöntemi ile bir bütün halinde yine aynı teşebbüsler tarafından kontrol edilecek olan, Kemerköy Liman Hizmetleri A.Ş. tarafından devralınması işleminin, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2013/2 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna;

2. Gerçekleştirilecek muhtemel devralma işlemi sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Mehmet Akif ERSİN