ILVA Group kontrolündeki bazı İtalyan çelik iş birimlerinin taraflar arasında akdedilen İşkolu Kira ve Alım…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Adem BİRCAN,

Şükran KODALAK, Mehmet AYAN

B. RAPORTÖRLER : Ayşe Özlem Uzun, Esra KÜÇÜKİKİZ, Merve BİROĞLU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - ArcelorMittal S.A.

Temsilcisi: Av. Kayra ÜÇER

Büyükdere Caddesi 199 34394 Levent İSTANBUL

(1) D. DOSYA KONUSU: ILVA Group kontrolündeki bazı İtalyan çelik iş birimlerinin taraflar arasında akdedilen İşkolu Kira ve Alım Anlaşması hükümleri çerçevesinde ArcelorMittal InvestCo Italy S.r.l. tarafın dan devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 18.10.2017 tarihinde giren ve eksiklikleri 20.02.2018 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 07.03.2018 tarihli ve 2017-5-37/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

(4) Bildirim ile ILVA Group (ILVA) tarafından kontrol edilen bazı İtalyan çelik iş birimlerinin ArcelorMittal S.A. (ARCELORMITTAL) tarafından kiralama yoluyla devralınmasına 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir.

(5) Başvuru konusu işlemin detaylı olarak incelenebilmesi adına sektörde faaliyet gösteren rakip teşebbüslerden, müşterilerden ve Çelik İhracatçıları Birliğinden bilgi talebinde bulunulmuştur. Talep edilen bilgiler, ilgili teşebbüsler tarafından Kurum kayıtlarına intikal ettirilmiştir. Bunun yanı sıra, konuya ilişkin olarak 05.12.2017 tarihinde Türkiye Çelik Üreticileri Derneğinde (TÇÜD) bir görüşme yapılmıştır.

G.1. İşleme İlişkin Bilgiler

(6) Bildirim konusu işlem, ILVA’nın sadece Taranto, Genova ve Novi Ligure’deki tesislerinin, Salerno ve Sénas’taki çelik hizmet merkezlerinin, ILVA’nın denizcilik filosunun, Taranto tesisindeki güç istasyonunun, İtalya ve Fransa’daki bazı dağıtım noktalarının devrine ilişkindir. Taraflar 28.06.2017 tarihinde, İşletme Birimlerini Satın Alma Yükümlülüğü Getiren Kira Sözleşmesi’ni (Kira ve Alım Sözleşmesi) imzalamışlardır.

(7) Bildirim Formunda, ILVA’nın ticari, endüstriyel ve çevresel zorluklar sebebiyle 2015’in başında olağanüstü yönetim altına alındığı, o tarihten bu yana İtalyan hükümeti tarafından atanmış üç temsilci tarafından yönetildiği, temsilcilerin ekonomik ve finansal düzelmenin sağlanması için 2016 başında ILVA’ya ait belirli işletmelerin satışı için bir açık artırma düzenlediği belirtilmektedir. Bu açık artırma kapsamında ARCELORMITTAL, %85 hisse oranı ile tek başına kontrol ettiği AM InvestCo Italy S.r.l (A.M INVEST) aracılığıyla, ILVA’ya ait işletme birimlerinin devralınması için bağlayıcı bir teklif sunmuştur. A.M INVEST’in geri kalan %15 hissesi ILVA’nın en büyük alıcılarından Marcegaglia Carbon Steel S.p.A’ya (MARCEGAGLIA) aittir. Bildirim Formunda İtalyan hükümetinin devir işlemine ilişkin ihaleyi 05.06.2017’de A.M INVEST lehine sonuçlandırdığı ve nihai Kira ve Alım Sözleşmesi’nin 28.06.2017’de imzalandığı belirtilmektedir. Ayrıca işlemin gerçekleşmesi akabinde ARCELORMITTAL’in A.M INVEST’in yaklaşık %90’ına sahip olacağı, geriye kalan bölümde ise MARCEGAGLIA ve Intesa Sanpaolo S.p.A’nın [1] %5,5 oranında küçük hissedar konumuna geleceği, ancak söz konusu hisselerin ILVA üzerinde ortak kontrol sağlamayacağı ve ILVA’nın devre konu birimlerinin nihai olarak ARCELORMITTAL kontrolünde olacağı ifade edilmektedir.

G.2. Taraflara İlişkin Bilgiler

G.2.1. Devralan - ARCELORMITTAL

(8) ARCELORMITTAL, asıl faaliyet konusu çelik ürünlerinin imalatı, dağıtımı, pazarlaması ve satışı olan küresel bir çelik ve madencilik şirketidir. Ürün portföyünde yarı tamamlanmış ve tamamlanmış yassı ve uzun karbon çelik mamulleri bulunmaktadır. Bunun yanı sıra demir cevheri ve kömür üretimi ile de iştigal etmektedir. ARCELORMITTAL ürünleri inşaat, otomotiv, ev aletleri, paketleme ve enerji dâhil olmak üzere birçok endüstride kullanılmaktadır.

(9) Bildirim Formunda yer alan bilgilere göre, ARCELORMITTAL’in Türkiye faaliyetleri doğrudan dış ticaret vasıtasıyla gerçekleştirdiği satışlardan ve Türkiye’de kurulmuş olan bağlı kuruluşları ile ortak girişimleri vasıtasıyla gerçekleştirdiği satışlardan oluşmaktadır. ARCELORMITTAL’in Türkiye’de faaliyet gösteren bağlı kuruluşları ve ortak girişimlerine aşağıda yer verilmektedir.

G.2.1.1. Arcelormittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. (A.M AMBALAJ)

(10) A.M AMBALAJ İstanbul’da kuruludur. Şirket, ARCELORMITTAL’in tek kontrolü altında bulunan bir bağlı kuruluştur ve teneke levha kesim işlemi ve ambalaj çeliği üzerine uzmanlaşmış olan bir çelik hizmet merkezi olarak faaliyet göstermektedir. Diğer çelik hizmet merkezlerinden farklı olarak ince malzemelerin (teneke levhaların) kesimi için gerekli olan özel hatta sahiptir.

G.2.1.2. AM Çelik Dış Ticaret A.Ş. (A.M ÇELİK)

(11) A.M ÇELİK ARCELORMITTAL’in tek kontrolü altında bulunan bir bağlı kuruluştur. ARCELORMITTAL’in uzun karbon çelik ve yassı karbon çelik ürünlerinin Türkiye, Ortadoğu, Mısır ve Hazar Denizi bölgelerindeki satışı alanında faaliyet göstermektedir. 1 ILVA’nın alacaklısı olan bir İtalyan bankası.

G.2.1.3. Bamesa Çelik Servis Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BAMESA)

(12) BAMESA, ARCELORMITTAL ile Bamesa Aceros S. L. tarafından ortak kontrol edilen ve asıl olarak otomotiv sektörünün çelik talebini karşılayan bir ortak girişim şirketidir ve çelik hizmet merkezi olarak faaliyet göstermektedir. Şirket, Bamesa Muradiye Demir Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BAMESA MURADİYE) ve Bami Çelik Servis Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BAMİ)’nin hisselerinin tamamına sahiptir. BAMESA MURADİYE Manisa’da kurulu olup çelik hizmet merkezi olarak faaliyet göstermektedir. BAMİ ise ölçülü kaynaklı levha üreticisidir.

G.2.1.4. Borçelik Çelik Sanayi ve Ticaret A. Ş. (BORÇELİK)

(13) ARCELORMITTAL ve Borusan Holding [2] (BORUSAN) tarafından ortak kontrol edilen bir ortak girişimdir. BORÇELİK soğuk haddelenmiş yassı karbon çelik ve galvanizli çelik ürünlerinin üretimi alanında faaliyet göstermektedir. Bildirim Formunda yer verilen bilgilere göre ARCELORMITTAL, galvanizli çelik ürünlerini BORÇELİK’ten temin etmekte, rakiplerden temin etmemektedir. BORÇELİK aynı zamanda Türkiye’de çelik hizmet merkezi olarak faaliyet gösteren Kerim Çelik Mamulleri İmalat ve Ticaret A.Ş.’nin (KERİM ÇELİK) %99,98’ine sahiptir.

G.2.1.5. Arcelormittal RZK Çelik Servis Merkezi Sanayi ve Ticaret A. Ş. (A.M RZK ÇELİK)

(14) A.M RZK ÇELİK, ARCELORMITTAL ve RZK Çelik Servis Merkezi Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ortak kontrolü altında bulunan bir ortak girişimdir. A.M RZK ÇELİK çelik toptancısı ve çelik hizmet merkezi olarak faaliyet göstermektedir. Bildirim Formunda yer verilen bilgilere göre A.M RZK ÇELİK, ARCELORMITTAL’in münhasırlık anlaşması ile bağlanmış dağıtım kanalıdır.

G.2.1.6. Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş (ERDEMİR)

(15) ARCELORMITTAL bağlı kuruluşları Expert Placements Services Limited ve Arcelor Investment Services S.A. aracılığıyla ERDEMİR’de borsa kanalıyla edindiği (…..) paya sahiptir. Bildirim Formunda ERDEMİR’deki hissedarlığın ARCELORMITTAL’e herhangi bir kontrol hakkı sağlamadığı belirtilmektedir. ERDEMİR, yassı çelik üreticisi olarak faaliyet göstermektedir ve bu pazarda ARCELORMITTAL’in rakibi konumundadır. G.2.3. Devre Konu – ILVA’nın Bazı Çelik İş Birimleri

(16) ILVA karbon çelik ürünlerinin üretimi, işlenmesi ve dağıtımı alanlarında faaliyet göstermektedir. Önceki sahiplerinin düzenleyici izinleri uzun süre ihlal etmesi nedeniyle sebep olunan sağlık ve çevre sorunları sonrasında 2012 tarihli bir mahkeme kararıyla ILVA’nın bazı iş birimlerinde üretimi durdurması ve çeşitli çevre problemlerini telafi etmesi talep edilmiştir.

(17) Bildirim Formunda yer verilen bilgilere göre ILVA’nın Türkiye’deki satışları dış ticaret ve satış için aracı konumunda olan Demir Metal Dış Tic. Ltd. Şti. vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir. Türkiye’de ILVA’nın bir bağlı kuruluşu veya ortak girişimi bulunmamaktadır.

2 BORUSAN, çelik sektöründe çelik boru üretimi özelinde faaliyet göstermektedir.

G.3. İlgili Pazar

G.3.1. Pazara İlişkin Genel Bilgiler 3

(18) Demir çelik sektörü, başta inşaat olmak üzere altyapı, otomotiv, dayanıklı tüketim malları ve makine sanayii gibi birçok sektöre girdi sağlaması sebebiyle ülke ekonomisinin ve sanayileşmenin lokomotif sektörü olarak nitelendirilmektedir. Nitekim ülkelerin kalkınmışlık düzeyinin ölçülmesi bakımından kişi başına ham çelik tüketimi bir gösterge niteliği taşımaktadır.

(19) 2000’li yıllardan itibaren sektöre yapılan yatırımlar ile birlikte, Türkiye’de demir çelik sektörü, küresel gelişmelere paralel olarak kapasite ve üretim artışında ivme kazanmıştır. 2000 yılında 20 milyon ton civarında olan üretim kapasitesi 2016 yılı itibarıyla 51,5 milyon tona yükselmiştir. Bununla birlikte, gerçekleşen üretim miktarı tam kapasiteye ulaşamamıştır. 2016 yılında Türkiye çelik üretimi 33,2 milyon ton civarındadır ve kapasite kullanım oranı %65 olarak gerçekleşmiştir. Türkiye hâlihazırda dünya çelik üretiminin yaklaşık %2,1’ini karşılamakta ve bu konuda dünyada sekizinci sırada yer almaktadır.

G.3.2. İlgili Ürün Pazarları

G.3.2.1. Çelik Üretimi ile İlgili Ürün Pazarları

G.3.2.1.1. Yatay İlişkili Pazarlar

(20) Rekabet Kurulunun (Kurul) sektöre ilişkin vermiş olduğu kararlar [4] incelendiğinde ilgili ürün pazarının uzun demir çelik ürünleri pazarı, yassı demir çelik ürünleri pazarı ve vasıflı çelik ürünleri pazarı olarak üç temel gruba ayrıldığı görülmektedir.

(21) Demir çelik sektörüne yönelik Avrupa Komisyonunun (Komisyon) vermiş olduğu kararlara bakıldığında ise demir çelik ürünlerinin kimyasal bileşimlerine ve fiziksel şekillerine göre iki farklı biçimde sınıflandırıldığı görülmektedir [5]. Çelik ürünleri kimyasal bileşimlerine göre karbon çelik, paslanmaz çelik, vasıflı çelik ve silikon çelik ürünleri olmak üzere dört kategoriye ayrılmaktadır. Fiziksel özelliklerine göre ise uzun ürünler, yassı ürünler ve borumsu (düz ve uzun) ürünler olarak sınıflandırılmaktadır [6].

(22) Öte yandan, gerek Kurul gerekse Komisyon tarafından çeliğin bitirme aşamaları ve şekillerindeki farklılığa göre yassı karbon çelik; sıcak haddelenmiş yassı çelik mamulleri, soğuk haddelenmiş yassı çelik mamulleri, quarto levhalar, galvanizli mamuller, teneke levhalar ve organik kaplamalı mamuller şeklinde farklı sınıflandırmalara tabi tutulduğu görülmektedir [7].

3 https://www.vakifyatirim.com.tr/files/news_7829.pdf

4 16.06.2009 tarih ve 09-28/600-141 sayılı, 14.07.2011 tarih ve 11-43/924-293 sayılı, 07.12.2011 tarih ve 11-60/1568-559 sayılı, , 13.10.2016 tarih ve 16-33/578-254 sayılı Kurul kararları.

[5] COMP/M.7839 -OUTOKUMPU/HERNANDEZ EDELSTAHL para.18,19,21, COMP/M.7273 -GERDAU EUROPE/ASCOMETAL para.20,21,24

[6] COMP/M.6974 -METINVEST/LANEBROOK/SOUTHERN GOK para.27. COMP/M.4890 - ARCELOR/FERNGAS para.15., COMP/M.4225 -CELSA/FUNDIA para.10-13.

7 03.08.2006 tarih ve 06-57/730-217 sayılı, 29.04.2009 tarih ve 09-20/408-102 sayılı, 16.06.2009 tarih ve 09-28/600-141 sayılı Kurul kararları. Komisyon’un 29.01.2016 tarihli COMP/M.7762 kararı ile 20.03.2015 tarihli COMP/M.7461 kararı.

(23) Bildirim Formunda yer alan bilgilere göre ARCELORMITTAL ve ILVA’nın Türkiye’deki faaliyetleri yatay olarak yassı karbon çelik ürünlerinde çakışmaktadır. Alt pazarlar bakımından ise ARCELORMITTAL ve ILVA’nın Türkiye’deki faaliyetleri sıcak haddelenmiş yassı karbon çelik ürünleri, soğuk haddelenmiş yassı karbon çelik ürünleri, galvanizli mamuller, teneke levhalar ve quarto levhalar alanlarında örtüşmektedir. Bu sebeple, dosya kapsamında ilgili ürün pazarı genel olarak “yassı karbon çelik ürünleri pazarı” olarak belirlenebilecektir. Bu pazarın alt pazarları ise “sıcak haddelenmiş yassı karbon çelik ürünleri”, “soğuk haddelenmiş yassı karbon çelik ürünleri”, “galvanizli mamuller”, “teneke levhalar” ve “quarto levhalar” olarak tanımlanmıştır.

G.3.2.1.2. Dikey İlişkili Pazarlar

(24) Gerek ARCELORMITTAL’in ve gerekse ILVA’nın çelik sektöründe daha farklı alanlarda da faal olmaları sebebiyle dosya kapsamında yassı karbon çelik pazarının üst pazarlarında herhangi bir örtüşmenin bulunup bulunmadığı da incelenmelidir. Yassı karbon çelik ürünleri; demir cevheri, kok kömürü, pik demiri, PCI [8] & koklaşabilir kömür veya hurdadan üretilen sıvı çeliğin sürekli döküm yöntemiyle katılaştırılması sonucu meydana gelen dikdörtgen kesitli ara ürünün (slab) haddehanelerde haddelenmesi ile üretilmektedir.

(25) Bildirim Formunda ARCELORMITTAL’in karbon çelik üretiminde kullanılan demir cevheri, kok kömürü, pik demiri, PCI & koklaşabilir kömür ve hurda çelik hammaddelerinin üretimi ve satışı ile iştigal ettiği belirtilmektedir. Öte yandan ARCELORMITTAL’in Türkiye’de söz konusu hammaddelerden yalnızca pik demir ürününün satışını gerçekleştirdiği, ILVA’nın ise küresel ölçekte kok kömürü ve hurda çelik ticareti alanında faaliyetleri bulunmakla birlikte Türkiye’de herhangi bir hammadde faaliyetinin bulunmadığı ifade edilmektedir. Dolayısıyla “pik demir” pazarı, dosya konusu devralma işleminde Türkiye’de dikey olarak ilişkili pazarlardan biri olarak tespit edilmektedir.

(26) ARCELORMITTAL’in Türkiye’de yarı tamamlanmış levha satışı da bulunmaktadır. ILVA’nın ise 2015 ve 2016 yıllarında Türkiye’de yarı tamamlanmış levhaya yönelik bir satışı bulunmamakla birlikte ILVA söz konusu ürünün üreticisidir. Bildirim Formunda yer verilen bilgilere göre yarı tamamlanmış levhalar quarto levhalara ve diğer yassı karbon çelik mamullerine dönüştürülmektedir. Dolayısıyla yarı tamamlanmış levhalar nihai ürünlerin üretiminde kullanılan bir ara mamul niteliğindedir. Bu çerçevede, “yarı tamamlanmış levha” pazarı bildirilen işlem kapsamında Türkiye’de bir diğer dikey ilgili ürün pazarı olarak tanımlanmıştır.

G.3.2.2. Çelik Dağıtımı ile İlgili Ürün Pazarları

(27) ARCELORMITTAL’in çelik ürünlerinin üretimi ve satışı dışında bağlı kuruluşları veya ortak girişimleri aracılığıyla çelik dağıtımı alanında da faaliyetleri bulunmaktadır. Öte yandan Bildirim Formunda, ILVA’nın Türkiye’de herhangi bir bağlı kuruluşu veya ortak girişimi bulunmadığı belirtilmektedir.

8 Pulverize kömür enjeksiyonu (pulverized coal injection)

(28) Çelik dağıtım kanalları çelik ürünlerinin üretimi ve dağıtımında özel önem arz

etmektedir. Zira farklı çelik türleri farklı dağıtım merkezlerini gerektirebilmektedir.

Örneğin, quarto levhalar sadece oksijenle kesim merkezlerinde satılmaktadır. Bildirim

Formunda yer alan bilgilere göre çelik ürünleri fabrika satışlarına ilave olarak üç tahsisli

dağıtım kanalı üzerinden satılmaktadır. Tarafların faaliyetlerinin yatay anlamda

örtüştüğü yassı karbon çelik ürünlerinin dağıtımı aşağıdaki kanallar üzerinden

gerçekleşmektedir:

- Toptan Satış Merkezi (TSM): Bu tesislerde, üreticilerden toptan olarak ürün alınıp daha küçük miktarlarda tekrar satış yapılmaktadır. TSM’lerde ürüne yönelik herhangi bir işlem yapılmamakta yalnızca alışılagelmiş toptancılık faaliyetleri yürütülmektedir. ARCELORMITTAL ortak girişimi A.M RZK ÇELİK ile TSM pazarında faaliyet göstermektedir.

- Çelik Hizmet Merkezleri (ÇHM): ÇHM’lerde çelik üreticilerinden şerit hadde mamulleri alınarak müşterilerin ihtiyaçlarına göre malzeme kesilmektedir. Bu tesislerde, TSM’lerden farklı olarak çelik ürünlerini işleme faaliyeti de bulunmaktadır. ÇHM’lerde çoğu yassı çelik ürünleri işlenebilmekte ancak ağır levhalar, quarto levhalar ve teneke levhalar işlenememektedir. ARCELORMITTAL ortak girişimleri A.M RZK ÇELİK, BAMESA ve KERİM ÇELİK aracılığıyla ÇHM pazarında faaliyet göstermektedir.

- Teneke Levha ÇHM: Teneke levha ÇHM’leri, 0,50 mm’den ince materyalleri kesebilecek hatlar ile donatılmaktadır. Bildirim Formunda teneke levha ÇHM’lerinin donanımından dolayı diğer ÇHM’lerin aksine kaplanmış veya kaplanmamış çelik ürünlerini kalınlıkları nedeniyle işleyemediği belirtilmektedir. ARCELORMITTAL bağlı kuruluşu A.M AMBALAJ aracılığıyla teneke levha ÇHM pazarında faaliyet göstermektedir.

- Oksijenle Kesim Merkezleri (OKM): ÇHM’lerde işlenmesi mümkün olmayan ağır levhalar, quarto levhalar ve ağır plakalar farklı teknikler kullanılarak OKM’lerde işlenebilmektedir. Bildirim Formunda OKM’lerin müşteri ile yakinen ve küçük miktarda çelik ile çalıştığı belirtilmektedir. ARCELORMITTAL’in ve ILVA’nın Türkiye’de OKM alanında faaliyetleri bulunmamaktadır.

(29) ARCELORMITTAL’in Türkiye’de ÇHM ve TSM alanındaki faaliyetleri dikkate

alındığında “toptan satış merkezleri”, “çelik hizmet merkezleri” ve “teneke levha çelik

hizmet merkezleri”nin bildirilen işlem kapsamındaki dikey ilgili ürün pazarlarından

olduğu değerlendirilmektedir. Nitekim Kurul’un Rozak Demir Profil Ticaret Sanayi

A.Ş.’nin kontrolünün ARCELORMITTAL tarafından devralınması işlemine izin

verilmesini konu edinen kararında her bir dağıtım segmentinin ayrı bir ürün pazarı

oluşturduğu belirtilmiştir [9].

08.11.2007 tarih ve 07-85/1048-408 sayılı karar.

(30) Yukarıda yer verilen bilgiler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, işbu dosya kapsamında tarafların faaliyetlerinin örtüştüğü yatay ve dikey ilgili ürün pazarlarını aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür.

Tablo 1: Yatay ve Dikey İlgili Ürün Pazarları

Yatay İlgili Ürün Pazarları Dikey İlgili Ürün Pazarları

Sıcak Haddelenmiş Yassı Karbon Çelik Ürünleri Pik Demir

Soğuk Haddelenmiş Yassı Karbon Çelik Ürünleri Yarı Tamamlanmış Levhalar

G.3.3. İlgili Coğrafi Pazar

(31) Kurul’un yassı çelik ürünlerini konu edindiği kararlarda, sektörde teşebbüslerin hemen hemen tüm bölgelere satış yapabildikleri ve pazarın küresel özellikler içerdiği dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. [10] İşbu dosya bakımından da ARCELORMITTAL ve ILVA’nın faaliyetlerinin Türkiye geneline yayıldığı göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tanımlanmıştır.

G.4. Bildirim Konusu İşleme İlişkin Üçüncü Kişilere Ait Görüşler

(32) (…..) tarafından ARCELORMITTAL’in ILVA’yı devralmasıyla daha da güçleneceği, ILVA’nın hâlihazırda aktif olmayan ve iflasın eşiğinde olan bir üretici olduğu, Komisyon’un devralma işlemine endişeyle baktığı, ancak Türkiye pazarının bu işlemden çok fazla etkilenmeyeceği, yine de çelik üreticilerinin bildirim konusu işlemden hoşnut olmayacağı ifade edilmiştir.

(33) Sektörde faaliyet gösteren teşebbüsler ve müşterilerin görüşlerine ise aşağıda yer verilmektedir:

- (…..) tarafından (…..), bildirim konusu işlemin yassı ürün pazarını etkileyecek

olmasından ötürü kendilerinin işlemden etkilenmeyeceği ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, devralma sonucu ARCELORMITTAL’in Avrupa’daki sıvı çelik

üretim kapasitesinin %51’ine sahip olacağı, bu durumda özellikle Güney

Avrupa’daki hâkimiyetini artırarak piyasada net fiyat yapıcı haline geleceği ve

küçük ölçekli firmaların ekonomik faaliyetlerine zarar vereceği, devralma

sonucunda ARCELORMITTAL’in pazardaki hâkimiyetinin rekabeti bozacağı,

(…..) alanlarında faaliyet gösterdiği ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından devralma işleminin uygun bulunduğu ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, devralma sonucu ithalatta alternatiflerin azalacağı,

hammadde maliyetlerinin artarak ihracatın olumsuz etkileneceği, kozmetik ve

endüstriyel pazar gibi ardıl pazarların da bundan olumsuz etkileneceği ifade

edilmiştir.

- (…..) tarafından, ARCELORMITTAL’in ortak olduğu şirketlere öncelik vererek

menfaat sağladığı, benzer alanda faaliyet göstermekte olan firmalara

hammadde tedarik etmediği, kapasite avantajıyla tekel gibi hareket ettiği, bu

nedenle devralma işlemine ilişkin görüşlerinin olumsuz olduğu ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, devralma işleminin kendilerini etkilemeyeceği ifade edilmiştir. 10 12.06.2001 tarih ve 01-27/260-74 sayılı karar, 16.06.2009 tarihli ve 09-28/600-141 sayılı karar.

- (…..) tarafından, devralma sonucu İtalyan ürünlerinin yerel fiyatlarında artış beklendiği, bunun yassı ürün ithalatını azaltacağı, ülkemizde yapılan yassı sıcak sac yatırımları için alternatiflerin azalacağı, yerli sıcak sac üreticilerinin artan talebi karşılayamayacağı, öte yandan ithal ürünlere ilişkin fiyat artışının Avrupa’ya yapılan nihai ürün ihracatını artırma açısından fırsat olabileceği ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, İtalya’nın en büyük ihracat pazarının Türkiye olduğu, ILVA’nın devralınmasıyla birlikte İtalya’dan Türkiye’ye yapılan ihracatın artacağı, zira ARCELORMITTAL’in üretiminin 6 milyon ton’dan 9,5 milyon ton’a artacağı, dolayısıyla ARCELORMITTAL’in pazar payının ve gücünün artacağı, pazarın global yapısı ve Türkiye’nin ithalatçı konumu göz önüne alındığında demir çelik ithalatının Türkiye’de faaliyet gösteren şirketler üzerinde ciddi rekabetçi baskı yaratacağı, Türkiye’nin 2015 yılındaki yassı çelik ithalatının yarısının ARCELORMITTAL’in Romanya ve ILVA’nın İtalya’daki tesislerinden yapıldığı, ILVA’nın sıvı çelik üretiminde İtalya’da ilk sırada olduğu, İtalya’dan AB dışına gerçekleştirilen ihracatta Türkiye’nin %30’luk pay ile ilk sırada yer aldığı ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, ellerinde konuyla ilgili bilgi belge bulunmadığı ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, ILVA’nın sıradan bir üretici olmadığı, ARCELORMITTAL’in 2015 sonrasında levha ürünlerinde tekelleşmeye gittiği, sıcak haddelenmiş sacda da tekelleşmeye yakın bir strateji izlediği, üreticiler olarak soğuk haddelenmiş sac ve galvaniz sacı için sıcak haddelenmiş saca ihtiyaç duyulduğu ve ARCELORMITTAL’in sıcak haddelenmiş sacdaki tekelci yapısının soğuk haddelenmiş saca da sirayet etmesinden endişe edildiği ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, işlem sonucunda ARCELORMITTAL’in AM RZK ÇELİK aracılığıyla yassı çelik satışlarında artış olacağı, mali yapısı bozuk olan ILVA’nın bazı birimlerini devralmasıyla ARCELORMITTAL’in piyasadaki etkinliği hissettireceği ve rekabeti artıracağı ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, ARCELORMITTAL ile rakip oldukları ürün grupları bakımından (…..) Türkiye şubesinin devralma işleminden etkilenmeyeceği ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, çelik sektöründe AB ile Türkiye pazarının birbirine entegre olduğu, dolayısıyla devralma işlemi sonucunda ARCELORMITTAL’in artan üretim kapasitesi nedeniyle pazar gücünde önemli oranda artış yaşanacağı, kapasite artırımı sonucunda maliyet avantajı ile daha saldırgan bir fiyatlama ve pazarlama politikası izleyebileceği, alt ve üst pazarda hâkimiyet sağlayacağı, dolayısıyla Türkiye’deki rekabetçi ortamın olumsuz yönde etkileneceği ve yerel üreticilerin pazar dışına çıkacağı ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, piyasa yapısından kaynaklanan aşırı kapasite nedeniyle devralma işleminin rekabetçi yapıyı etkilemeyeceği, yassı ürünlerde özellikle Asya ülkelerinden yapılan ithalat nedeniyle yüksek fiyat rekabeti olduğu, bu nedenle işlemin yapısal değişikliklere yol açmayacağı ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, işleme ilişkin itirazlarının olmadığı ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, devralma işlemi sonucunda tarafların toplam ithalat pazar paylarının rekabetçi yapıyı bozacak seviyede olmadığı ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, sağlıklı bir analiz yapılabilmesi için Komisyon’un nihai

inceleme sonucunun gerekli olduğu ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, devralma işleminin sektördeki rakiplerin alternatif kaynaklara

ulaşmasında herhangi bir kısıt yaratmayacağı ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından, devir işleminin alcosta (alusi) çelik üretimi ile ilgili olduğunun

bilindiği, Türkiye’de ise bu çelik türünde üretimin yapılmadığı, bu sebeple yerel

üreticilerin bundan etkilenmeyecekleri ancak devir işleminin

ARCELORMITTAL’e güç katacağı ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından devralmadan etkilenmeyecekleri ifade edilmiştir.

- (…..) tarafından devralma sonucunda ILVA’nın atıl durumdaki 3 milyon tonluk

kapasitesinin tekrar kullanılması olasılığı ile arzın artacağı, yassı çelik talep

eden Türk üreticiler için ilave bir tedarik imkânı oluşabileceği, AB piyasasındaki

üretici sayısının azalmasının fiyat disiplini ve piyasa istikrarı açısından olumlu

olacağı, öte yandan yassı çelik üreticisi ve ihracatçıları için AB ve diğer ihraç

pazarlarında ilave rekabet ortamı oluşacağı ve yarı mamul fiyatlarının yukarı

yönlü hareket edebileceği ifade edilmiştir.

(34) İlgili pazardaki oyunculara ait yukarıda sunulan görüşler incelendiğinde, sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerden bazılarının devralma işlemi hakkında olumsuz görüşleri olduğu ve işlemin pazardaki rekabeti kısıtlayıcı etkiler yaratabileceğinden endişe edildiği görülmektedir. Bu konuda (…..) ortak görüşü, devralma işlemi ertesinde ARCELORMITTAL’in Avrupa’da artan üretim hacmi ile Türkiye’ye yapılan ithalatın artacağı, bu durumun yerli üreticiler üzerinde ithalat baskısı yaratacağı ve devir işlemi ile alternatif tedarik kaynaklarından birinin ortadan kalkacağı yönünde olmuştur. Söz konusu endişelerin devir işlemi ertesinde ARCELORMITTAL’in yurt içindeki potansiyel rekabeti engelleyici eylemlerinden ziyade yurt dışı kaynaklı olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan sadece (…..) tarafından dile getirilen ve ARCELORMITTAL’in ortak olduğu şirketlere öncelik verdiği ve kapasite fazlası sebebiyle tekel gibi davrandığı görüşüne yönelik olarak ise bu şüphelere işaret edecek nitelikte ek bir bilgi veya belge Kuruma gönderilmemiştir.

G.5. Değerlendirme

(35) Bildirim konusu işlem ARCELORMITTAL’in ILVA’nın Taranto, Genova ve Novi Ligure’deki tesislerinin, Salerno ve Sénas’taki çelik hizmet merkezlerinin, ILVA’nın denizcilik filosunun [11], Taranto tesisindeki güç istasyonunun, İtalya ve Fransa’daki bazı dağıtım noktalarının devralmasına ilişkindir. Dolayısıyla devralma işlemi sonucunda ILVA’nın belirli iş birimlerinin tek kontrolü ARCELORMITTAL’e geçecektir. Bu tespitler çerçevesinde başvuru konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.

(36) Tarafların 2016 yılı Türkiye ve dünya ciroları incelendiğinde, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ve (b) bendinde öngörülen ciro eşiklerinin aşıldığı anlaşılmaktadır. Bu bilgiler ışığında, bildirim konusu işlemin Kurul’un iznine tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna varılmaktadır.

11 ARCELORMITTAL tarafından gönderilen ek bilgi yazısında denizcilik filosunun ILVA’nın yarı işlenmiş ürünlerini ve nihai ürünlerini taşımak amacıyla münhasıran Taranto/Genoa ve Taranto/Ravenna (İtalya) arasındaki güzergâhlarda kullanıldığı belirtilmektedir. Bunun yanı sıra ARCELORMITTAL’in de kendisine ait bir denizcilik filosuna sahip olduğu, ancak Türkiye’ye tüm gönderilerini seferlik taşıma ile edinilen harici filolarla yaptığı, bildirime konu işlem sonrasında da maliyet unsurları göz önünde bulundurularak harici filo kullanmaya devam edeceği ifade edilmektedir.

(37) 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması” hukuka aykırı ve yasaktır.

(38) Buna göre, bildirim konusu işlemin ilgili pazarda hâkim durum yaratmak veya mevcut bir hâkim durumu daha da güçlendirmek sonucunu doğurup doğurmayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda, dosya konusu işlem bakımından tarafların faaliyet alanlarının yatay ve dikey olarak örtüştüğü pazarlar ayrı ayrı değerlendirilecektir.

G.5.1. Yatay Olarak Örtüşen Pazarlar Bakımından Değerlendirme

(39) Tarafların faaliyetleri, yassı karbon çelik ürünleri pazarının alt pazarları olan “sıcak haddelenmiş yassı karbon çelik ürünleri”, “soğuk haddelenmiş yassı karbon çelik ürünleri”, “galvanizli mamuller”, “teneke levhalar” ve “quarto levhalar” pazarlarında yatay olarak örtüşmektedir. Bu bağlamda tarafların her bir ilgili ürün pazarındaki pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 2: İşlem Taraflarının 2016 Yılı Pazar Payları (%)

İlgili Ürün Pazarı ARCELORMITTAL ILVA Toplam

Sıcak Haddelenmiş Yassı Karbon Çelik Ürünleri (…..) (…..) (…..)

(40) Tablodan görüldüğü üzere tarafların toplam pazar payları sıcak haddelenmiş yassı karbon çelik ürünleri, soğuk haddelenmiş yassı karbon çelik ürünleri ve teneke levhalar pazarlarında %20’nin altında kalmaktadır. Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da (Yatay Kılavuz) da ifade edildiği üzere birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20’nin altında olması halinde söz konusu birleşmenin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilecektir.

G.5.1.1. Sıcak Haddelenmiş Yassı Karbon Çelik Ürünleri

(41) Sıcak haddelenmiş yassı karbon çelik ürünlerinde bildirime konu işlem taraflarının ve rakiplerinin pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 3: İşlem Taraflarının ve Rakiplerinin Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2014 2015 2016

ERDEMİR (…..) (…..) (…..)

(42) Tablo 2 ve Tablo 3’teki veriler incelendiğinde ILVA’nın sıcak haddelenmiş yassı karbon çelik ürünleri pazarındaki payının ihmal edilebilir düzeyde olduğu, dolayısıyla devralma işlemi sonrasında ARCELORMITTAL’in pazar gücündeki artışın çok sınırlı olacağı anlaşılmaktadır. ERDEMİR üzerinde sahip olduğu %(…..) hisse sebebiyle ARCELORMITTAL’in 2014-2016 döneminde bu pazardaki gücünün %(…..)-%(…..) aralığının biraz ötesinde olduğu, dolayısıyla bu etkinin ARCELORMITTAL ve ILVA’nın pazar gücünü de artıracağını öngörmek mümkün olmakla birlikte, her halükarda devir işlemi ertesinde ERDEMİR’in pazar lideri olacağı söylenebilmektedir. Bunun yanı sıra, ilgili pazarda ÇOLAKOĞLU METALURJİ, TOSÇELİK ve HABAŞ gibi yerli üreticilerin de faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır.

G.5.1.2. Teneke Levhalar

(43) Teneke levhalar pazarında bildirime konu işlem taraflarının ve rakiplerinin pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 4: İşlem Taraflarının ve Rakiplerinin Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2014 2015 2016

ERDEMİR (…..) (…..) (…..)

(44) Tarafların pazar payları incelendiğinde gerek ILVA’nın gerek ARCELORMITTAL’in teneke levhalar pazarındaki payının çok sınırlı düzeyde olduğu, toplam pazar paylarının (…..)’in oldukça altında kaldığı ve pazarda ERDEMİR’in hâkimiyetinin bulunduğu görülmektedir.

G.5.1.3. Soğuk Haddelenmiş Yassı Karbon Çelik Ürünleri

(45) Soğuk haddelenmiş yassı karbon çelik ürünlerinde bildirime konu işlem taraflarının ve rakiplerinin pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 5: İşlem Taraflarının ve Rakiplerinin Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2014 2015 2016

ERDEMİR (…..) (…..) (…..)

(46) ILVA’nın soğuk haddelenmiş yassı karbon çelik ürünleri pazarındaki faaliyetleri sınırlı olup bu pazardaki payı %(…..) altındadır. Bu sebeple devralma işlemi sonrasında ARCELORMITTAL’in pazardaki sıralaması değişmemektedir.

(47) Öte yandan soğuk haddelenmiş yassı karbon çelik ürünleri pazarında ARCELORMITTAL ve BORUSAN’ın ortak kontrolünde bir ortak girişim olan BORÇELİK’in de faaliyet gösterdiğinin belirtilmesinde fayda görülmektedir. Rekabet hukukunda bir ortak girişimin unsurları, ana teşebbüslerin ortak kontrolü altında olması ve ana teşebbüslerden bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyet göstermesidir. BORÇELİK’in de tam işlevsel bir ortak girişim olduğu göz önüne alındığında pazarda ARCELORMITTAL’den bağımsız olarak faaliyet göstermesi beklenmektedir. Ancak BORÇELİK pazarda ARCELORMITTAL’den bağımsız olarak faaliyet gösterse dahi ARCELORMITTAL’in ortak kontrolünde olan bir teşebbüsün aynı pazarda faaliyet gösteriyor olması ARCELORMITTAL’in pazar gücünü artırmaktadır.

(48) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuzun 80. paragrafında da ortak girişim ile ana teşebbüsler arasındaki menfaat bağına işaret edecek şekilde; “Bir ortak girişimin tam işlevsel bir teşebbüs olabilmesi için operasyonel bakımdan iktisadi bağımsızlığa sahip olması gerekmekte olup bu durum stratejik kararların alınmasında da ana teşebbüslerden bağımsız hareket edebileceği anlamına gelmez” ifadelerine yer verilmektedir.

(49) Nitekim Kurul’un 19.07.2017 tarih ve 17-23/371-162 sayılı Unmaş Unlu Mamüller San. ve Tic. A.Ş. kararında da işlem taraflarının faaliyet gösterdiği pazarda olan ortak girişimin pazar payının tamamı devralma kapsamında dikkate alınmıştır. Bunun yanı sıra Kurul’un 16.06.2009 tarihli ve 09-28/600-141 sayılı kararında da BORÇELİK’in faaliyet gösterdiği pazarlardaki payı ARCELORMITTAL’in pazar payına dâhil edilerek değerlendirme yapılmıştır [12].

(50) BORÇELİK’in pazar payının tamamı eklendiğinde ARCELORMITTAL’in devralma işlemi sonucunda soğuk haddelenmiş yassı karbon çelik pazarında 2014-2016 dönemindeki payının %(…..)-%(…..) aralığında kaldığı ve %40 eşiğinin altında olduğu görülmektedir.

(51) Bir pazardaki yoğunlaşma seviyeleri pazarın rekabetçi yapısı hakkında bilgi sunmaktadır. Yatay Kılavuz’un 20. paragrafına göre pazardaki yoğunlaşma seviyesini ölçmeye yarayan HHI endeksinin birleşme sonrası 1.000 ile 2000 arasında olması ve işlem neticesinde HHI endeksindeki değişimin 250’nin altında olması veya birleşme sonrası HHI endeksinin 2.000’in üzerinde olması ancak endeks değerindeki değişimin 150’nin altında kalması durumlarında işlemin rekabetçi kaygılar oluşturma ihtimalinin düşük olduğu belirtilmektedir. Tarafların ve pazardaki diğer oyuncuların 2016 yılı pazar payları dikkate alındığında, işlem öncesi HHI endeksinin 2.950 olduğu, işlem sonrasında endeksin 2.962’ye ulaşacağı, dolayısıyla değişim değerinin 12 olacağı anlaşılmaktadır [13].

(52) Devralma işlemi neticesinde tarafların elde edeceği pazar gücünün değerlendirilmesi bakımından rakiplerin pazardaki konumu da önem arz etmektedir. İşlem neticesinde taraflar üzerinde rekabetçi baskı uygulayabilecek nitelikte rakiplerin var olması durumunda, işlem dolayısıyla ortaya çıkacak rekabetçi endişelerin azalacağı söylenebilir.

(53) Tablo 5’ten görüldüğü üzere ilgili dönemde pazar lideri olan ERDEMİR’in pazar payı %(…..) pazar aralığındadır. Bunun yanı sıra pazarda ERDEMİR dışında küçük çaplı üreticilerin de bulunduğu görülmektedir. ERDEMİR tarafından Kuruma gönderilen cevabi yazıda, pazara %40-45 civarında ithal ürün girişi olduğu. Dolayısıyla devralma ertesinde ARCELORMITTAL’in üzerinde potansiyel olarak rekabetçi baskı yaratabilecek rakiplerin bulunduğu görülmektedir.

12 İlgili karar ARCELORMITTAL, ERDEMİR, A.M AMBALAJ ve ARCELORMITTAL FCE Çelik Ticaret A.Ş.’nin yassı demir çelik ürünleri pazarında 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediğini konu edinmektedir. Bahse konu kararda ERDEMİR’in BORÇELİK üzerinde %9,34 ve A.M AMBALAJ üzerinde %25 oranında azınlık hissesi bulunduğu belirtilmektedir. Bu nedenle taraflar arasında yapısal bağ bulunduğu sonucuna varılmış olup ERDEMİR, ARCELORMITTAL ve BORÇELİK’in pazar payları birlikte değerlendirilmiştir. Karar sonucunda ERDEMİR, A.M AMBALAJ ve BORÇELİK üzerindeki hisselerini elden çıkarmıştır. 13 Pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin payının tam olarak bilinmemesinden ötürü tabloda belirtilemeyen diğer rakiplerin pazar paylarının tek bir teşebbüse ait olduğu kabul edilmiştir.

G.5.1.4. Galvanizli Mamuller

(54) Galvanizli mamuller pazarında bildirime konu işlem taraflarının ve rakiplerinin pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 6: İşlem Taraflarının ve Rakiplerinin Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2014 2015 2016

ARCELORMITTAL (…..) (…..) (…..)

(55) Galvanizli mamuller pazarı incelendiğinde, teşebbüslerin pazar paylarının birbirine yakın olduğunu söylemek mümkündür. Öte yandan BORÇELİK, galvanizli mamuller pazarında da faaliyet göstermektedir. BORÇELİK’in pazar payının tamamı eklendiğinde devralma sonrası ARCELORMITTAL’in pazar payı 2016 yılında %(…..)’e ulaşmaktadır. Söz konusu pazar payı ile ARCELORMITTAL pazar lideri konumuna gelecek olsa da pazar payının hâkim durum değerlendirmelerinde esas alınan kritik eşik olarak bakılan %40 eşiğinin altında kalacağını ve pazardaki rakip teşebbüslerin pazar paylarının rekabetçi baskı yaratacak büyüklükte olduğunu söylemek mümkündür.

(56) Pazardaki HHI endeksine ve endeksin değişim değerine bakıldığında, işlem öncesi 1.807 olan endeksin işlem sonrasında 2.043’e ulaşacağı, dolayısıyla değişim değerinin 236 olacağı anlaşılmaktadır. [14] Bu çerçevede, işlem sonucunda pazardaki HHI endeksinin kritik eşik olarak kabul edilebilecek 2.000 seviyesinin çok az miktarda üzerine çıkacağı görülmektedir. Öte yandan pazarın geri kalanı incelendiğinde rekabetçi baskı yaratabilecek nitelikte üreticilerin de faaliyet gösterdiği değerlendirilmektedir. G.5.1.5. Quarto Levhalar

(57) Quarto levhalar pazarında bildirime konu işlem taraflarının ve rakiplerinin pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 7: İşlem Taraflarının ve Rakiplerinin Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2014 2015 2016

ERDEMİR (…..) (…..) (…..)

14 Pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin payının tam olarak bilinmemesinden ötürü tabloda belirtilemeyen diğer rakiplerin pazar paylarının tek bir teşebbüse ait olduğu kabul edilmiştir.

(58) Quarto levhalar pazarı incelendiğinde, ERDEMİR’in pazar lideri olduğu ve devir işlemi öncesinde ARCELOMITTAL’in ikinci teşebbüs konumunda bulunduğu anlaşılmaktadır. Devralma işlemi sonrasında ARCELORMITTAL’in pazardaki sıralamasında herhangi bir değişiklik olmamakla birlikte pazar payı ERDEMİR’e yaklaşmaktadır. Pazardaki HHI endeksine ve endeksin değişimine bakılacak olduğunda 2016 yılı için işlem öncesinde HHI değerinin 1.845 olduğu, işlem sonrasında endeks değerinin 2.077’ye ulaşacağı, dolayısıyla değişim değerinin 232 olacağı anlaşılmaktadır [15]. Bu çerçevede, işlem sonucunda pazardaki HHI endeksinin yine kritik eşik olarak kabul edilebilecek 2.000 seviyesinin çok az miktarda üzerine çıkacağı görülmektedir. Öte yandan, ARCELORMITTAL’in ERDEMİR’deki sınırlı hissesi sebebiyle pazar gücünde meydana gelecek artış dikkate alındığında bile devralma işlemi ertesinde tarafların toplam pazar payının %40’ın oldukça altında kalması ve pazarın geri kalanında ERDEMİR dışında rekabetçi baskı yaratabilecek küçük ölçekli yabancı üreticilerin de faaliyet göstermesi sebebiyle devralma işlemi ile hâkim durum yaratılmayacağı değerlendirilmektedir. G.5.1.6. Yatay Pazarlara İlişkin Genel Değerlendirme

(59) 2010/4 sayılı Tebliğ’in “Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi” başlıklı 13. maddesinde birleşme ve devralma işlemleri değerlendirilirken özellikle; ilgili pazarın yapısı, ülke içinde veya dışında yerleşmiş olan teşebbüslerin fiili ve potansiyel rekabeti, teşebbüslerin pazardaki durumu, ekonomik ve mali güçleri, sağlayıcı ve müşteri bulabilme alternatifleri, arz kaynaklarına ulaşabilme imkânları, pazarlara giriş engelleri, arz ve talep eğilimleri, tüketicilerin menfaatleri, tüketici yararına olan etkinlikler ve diğer hususların göz önünde tutulacağı belirtilmiştir. Bu doğrultuda, Kurul tarafından yapılacak değerlendirme neticesinde tek başına ya da birlikte hâkim durum yaratmaya veya mevcut hâkim durumu daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran birleşme veya devralmalara izin verilmeyeceği hükme bağlanmıştır.

(60) Kurul’un yerleşik uygulamasında ise genel olarak %40’ın altında pazar payına sahip olan teşebbüslerin hâkim durumda olması ihtimalinin düşük olduğu kabul edilmekte [16], bu oranın üzerinde pazar payına sahip teşebbüsler bakımından ise yukarıda arz edilen konular bakımından ilave değerlendirmelere gidilmektedir.

(61) Bildirime konu devralma işlemi sonrasında ARCELORMITTAL’in en yüksek pazar payına galvanizli mamuller pazarında sahip olacağı anlaşılmaktadır. İlgili işlem ertesinde, pazar lideri haline geleceği bu pazarda dahi ARCELORMITTAL’in payı %(…..) olarak gerçekleşecektir. Öte yandan galvanizli mamuller haricinde tüm alt pazarlarda ERDEMİR’in pazar lideri konumunda olmaya devam edeceği görülmektedir. ARCELORMITTAL’in devralma işlemi sonrasında elde edeceği pazar payı %40’ın altında kalmaktadır. Bunun yanı sıra tüm alt pazarlarda küçük montanlı teşebbüsler de bulunmaktadır. Gerek ERDEMİR gerekse küçük montanlı üreticilerin ilgili pazarlarda rekabetçi baskı yaratma potansiyeli bulunmaktadır.

15 Pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin payının tam olarak bilinmemesinden ötürü tabloda belirtilemeyen diğer rakiplerin pazar paylarının tek bir teşebbüse ait olduğu kabul edilmiştir.

16 12.05.2010 tarihli ve 10-36/575-205 sayılı, 05.08.2010 tarihli ve 10-52/956-335 sayılı kararlar.

(62) Bu noktada, Türkiye demir çelik sektörünün yapısından bahsetmekte fayda görülmektedir. Sektörün uzun yıllardan beri süregelen yapısal sorunu, uzun ürün-yassı ürün dengesizliğidir. Uzun ürünlerde arz fazlası, yassı ürünlerde ise talep fazlası bulunmaktadır. Söz konusu problemin giderilmesi için atılan adımlardan biri İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.’nin yassı ürün üretmek şartıyla 2002 yılında ERDEMİR’e devredilmesi olmuştur. Bunun dışında yassı ürün kapasitesinin artırılması adına 2006 yılından sonra önemli yatırımlar yapılmıştır. Bununla birlikte, çelik sektörü özellikle Uzak Doğu ve Avrupalı üreticilerin ithalat baskısına maruz kaldığından 2016 yılında yassı ürünlerde kapasite kullanım oranı %55 civarında gerçekleşmiştir [17].

(63) İlave olarak Türkiye çelik sektörü küresel piyasalar ile bütünleşmiş durumdadır. Dolayısıyla yurtiçi fiyatlar küresel piyasalarda oluşan fiyatlar tarafından şekillenmektedir. Bir başka deyişle çelik piyasasındaki rekabet küresel çapta olmaktadır. Bu durum da alıcıların gerek yurtiçinden gerek yurtdışından sağlayıcı bulma şansını artırmaktadır. Bildirim Formunda işlemin kapanışının ardından ARCELORMITTAL ürünlerinin ILVA Grubunun da ürünlerini içerecek şekilde Türkiye’ye ithal edilen ürünler olarak satılmaya devam edeceği, zira her iki grubun da Türkiye’de üretim kapasitesinin olmadığı belirtilmektedir. Dolayısıyla devralma işlemi sonrasında ARCELORMITTAL’in yerli üreticilerin yanında küresel piyasadaki oyuncular tarafından da potansiyel olarak rekabetçi baskıya maruz bırakılabileceği değerlendirilmektedir.

(64) Bu kapsamda yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, söz konusu devralma işleminin yatay ilgili ürün pazarlarında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde hâkim durumun meydana gelmesine ya da mevcut hâkim durumun güçlenmesine neden olacak nitelikte bir işlem olmadığı anlaşılmaktadır.

G.5.2. Dikey Olarak Örtüşen Pazarlar

(65) Yassı karbon çelik ürünlerinin üst pazarı olan “pik demir” ve “yarı tamamlanmış levhalar” ile alt pazarı olan “toptan satış merkezleri”, “çelik hizmet merkezleri” ve “teneke levha çelik hizmet merkezleri” işbu dosya kapsamında dikey ilgili ürün pazarlarını oluşturmaktadır. Daha önceki bölümlerde de belirtildiği üzere “pik demir” ve “yarı tamamlanmış levhalar” pazarları karbon çelik ürünlerinin üretimi; “toptan satış merkezleri”, “çelik hizmet merkezleri” ve “teneke levha çelik hizmet merkezleri” ise karbon çelik ürünlerinin dağıtımı ile ilişkili pazarlardır.

(66) ARCELORMITTAL Türkiye’de karbon çelik üretiminde kullanan pik demir ürününün satışını gerçekleştirmektedir. Aşağıdaki tabloda ARCELORMITTAL’in ve rakiplerinin pik demir pazarındaki pazar paylarına yer verilmektedir. Tablo 8’de görüldüğü üzere bu pazarda ARCELORMITTAL’in dışında KARDEMİR ve ithalatçı firmalar rekabetçi baskı yaratma potansiyeline sahiptir.

Tablo 8: Pik Demir Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2014 2015 2016

İthalat (…..) (…..) (…..)

ARCELORMITTAL (…..) (…..) (…..)

KARDEMİR (…..) (…..) (…..)

17 TOBB 2016 Demir ve Demirdışı Metallar Meclisi Raporu

(67) ARCELORMITTAL ayrıca quarto levha ve diğer yassı karbon çelik mamullerinin üretiminde kullanılan bir ara ürün olan yarı tamamlanmış levha satışı gerçekleştirmektedir. Aşağıdaki tabloda ARCELORMITTAL’in ve rakiplerinin yarı tamamlanmış levha pazarındaki paylarına yer verilmektedir. Tablo 9’da görüldüğü üzere ARCELORMITTAL’in pazardaki payı sınırlıdır. Pazarda ARCELORMITTAL dışında sadece ithalatçı firmalar bulunmaktadır. Çelik sektöründeki küresel fiyat rekabeti göz önüne alındığında söz konusu firmaların bu pazarda rekabetçi baskı yaratma potansiyeli bulunduğu değerlendirilmektedir.

Tablo 9: Yarı Tamamlanmış Levha Pazar Payları (%) 18

Teşebbüs 2014 2015 2016

İthalat (…..) (…..) (…..)

ARCELORMITTAL (…..) (…..) (…..)

(68) Öte yandan yassı karbon çelik ürünlerinin alt pazarı olan çelik dağıtım kanalları pazarlarında da ARCELORMITTAL ortak girişimleri ve bağlı kuruluşu aracılığıyla faaliyet göstermektedir. İşlem taraflarının gönderdiği cevabi yazıya göre Türkiye’de yassı karbon çelik ürünlerinin %36’sı üreticiler tarafından doğrudan nihai kullanıcı niteliğindeki müşterilere satılmakta, %54’ü ise ÇHM ve TSM olmak üzere çeşitli dağıtım kanalları üzerinden satılmaktadır. Aşağıdaki tabloda Türkiye toplam yassı karbon çelik tüketimi ve dağıtımına ilişkin bilgilere yer verilmektedir.

Tablo 10: Türkiye Yassı Çelik Tüketimi ve Dağıtımı (%)

Teşebbüs 2014 (kt) 2015 (kt) 2016 (kt)

Doğrudan Satışlar 5.256 5.922 6.230

(69) ARCELORMITTAL’in ortak girişimi A.M RZK ÇELİK’in ve rakiplerinin TSM pazarındaki paylarına Tablo 11’de yer verilmektedir. Görüldüğü üzere A.M RZK ÇELİK’in ilgili pazardaki payı sınırlıdır.

Tablo 11: TSM Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2014 2015 2016

Metal Market International (…..) (…..) (…..)

(70) ARCELORMITTAL’in ortak girişimleri BAMESA ve A.M RZK ÇELİK, ÇHM pazarında faaliyet göstermektedir. Bunun yanı sıra, ARCELORMITTAL’in ortak girişimi olan BORÇELİK’in kontrolünde bulunan KERİM ÇELİK de ÇHM pazarında faaliyet göstermektedir. Teşebbüslerin ÇHM pazarındaki pazar paylarına aşağıda yer verilmektedir. İlgili teşebbüslerin pazar payları toplamı alınsa dahi %40 eşiğinin altında olduğu Tablo 12’de görülmektedir.

Tablo 12: ÇHM Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2014 2015 2016

BAMESA (…..) (…..) (…..)

18 Yerli üretimin çok büyük bir kısmı yerli üreticiler tarafından nihai mamul üretiminde kullanılmaktadır.

(71) ARCELORMITTAL bağlı kuruluşu A.M AMBALAJ aracılığıyla teneke levha ÇHM pazarında faaliyet göstermektedir. Aşağıdaki tabloda teneke levha ÇHM pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar paylarına yer verilmektedir. İlgili pazarda SARTEN’in lider olduğu Tablo13’te görülmektedir.

Tablo 13: Teneke Levha ÇHM Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2014 2015 2016

SARTEN (…..) (…..) (…..)

A.M AMBALAJ (…..) (…..) (…..)

KONTENSAN (…..) (…..) (…..)

Başak Teneke Kutu Metal

(…..) (…..) (…..)

Ofset San. Tic. AŞ (BAŞAK)

Arkın Metal San. ve Tic. Ltd.

(…..) (…..) (…..)

Şti. (ARKIN)

(72) Yukarıda yer verildiği üzere işlem dolayısıyla “pik demir” ve “yarı tamamlanmış levhalar” pazarları ile “toptan satış merkezleri”, “çelik hizmet merkezleri” ve “teneke levha çelik hizmet merkezleri” pazarlarında dikey bir örtüşmenin olduğu anlaşılmaktadır. Yatay Kılavuz’a göre dikey birleşmelerin tek taraflı etkilerinin girdi kısıtlaması ve müşteri kısıtlaması olarak ortaya çıkması mümkündür. Girdi kısıtlaması birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün alt pazardaki rakiplerin ihtiyacı olan önemli girdilere erişimini kısıtlaması ve bu yolla rakiplerin maliyetini artırmasını; müşteri kısıtlaması da birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün üst pazardaki rakiplerin yeterli müşteri tabanına erişimini kısıtlamasını ifade etmektedir.

(73) Yassı karbon çelik ürünlerinin üst pazarı olan “pik demir” ve “yarı tamamlanmış levha” açısından değerlendirildiğinde her iki pazarda da ithal ürünlerin pazarda hâkimiyetinin bulunduğunu söylemek mümkündür. Yine Türkiye’nin küresel piyasalar ile entegre olduğu, çelik sektöründe küresel geçişkenliğin yüksek olduğu ve ILVA’nın Türkiye’de herhangi bir üretim faaliyetinin bulunmadığı göz önüne alındığında ARCELORMITTAL’in pik demir pazarındaki %(…..) ve yarı tamamlanmış levha pazarındaki %(…..) pazar paylarının girdi kısıtlaması açısından herhangi bir rekabetçi endişeye sebebiyet vermeyeceği değerlendirilmektedir.

(74) Yassı karbon çelik ürünlerinin alt pazarları olan “toptan satış merkezleri”, “çelik hizmet merkezleri” ve “teneke levha çelik hizmet merkezleri” pazarlarında ise ARCELORMITTAL ortak girişimleri ve bağlı kuruluşu aracılığıyla faaliyet göstermektedir.

(75) ARCELORMITTAL’in TSM pazarında faaliyet gösteren ortak girişimi A.M RZK ÇELİK’in pazar payı %(…..) seviyesindedir. ÇHM pazarında faaliyet gösteren ortak girişimleri BAMESA ve A.M RZK ÇELİK’in pazar payları sırasıyla %(…..) ve %(…..) civarındadır. BORÇELİK’in bağlı kuruluşu KERİM ÇELİK’in ÇHM pazarındaki payı ise %(…..)’tür. Dolayısıyla ARCELORMITTAL’in doğrudan veya dolaylı olarak kontrol ettiği ortak girişimlerin TSM pazarındaki toplam pazar payı %(…..) ve ÇHM pazarındaki toplam pazar payı %(…..) olup %40 eşiğinin altındadır. Daha önce de ifade edildiği üzere söz konusu ortak girişimlerin faaliyetleri ARCELORMITTAL’in alt pazarlarda da belirli bir pazar gücü elde etmesini sağlamaktadır. Bununla birlikte, TSM ve ÇHM pazarlarında faaliyet gösteren ortak girişimlerin toplam pazar payları dikkate alınsa dahi gerek müşteri kısıtlama imkânı gerek müşteri kısıtlama güdüsü bakımından herhangi bir rekabetçi endişe doğmayacağı değerlendirilmektedir. İlave olarak bildirime konu devralma işlemi sonrasında hiçbir üst pazarda ARCELORMITTAL’in pazar payında önemli bir artış meydana gelmemektedir. Bu sebeple, üst pazardaki teşebbüslerin, alt

pazar olan çelik dağıtımı alanında da faaliyetlerinin kısıtlanmayacağı değerlendirilmektedir.

(76) Teneke levha ÇHM pazarında ARCELORMITTAL bağlı kuruluşu A.M AMBALAJ aracılığıyla faaliyet göstermektedir. A.M AMBALAJ’ın ilgili pazardaki payı %(…..) olarak gerçekleşmiştir. Aşağıdaki tabloda A.M AMBALAJ’ın üst pazardaki üreticilerden yaptığı alımların oranına yer verilmektedir.

(77) Tablo 14’te görüldüğü üzere A.M AMBALAJ’ın alımlarının %(…..)’ı rakip teşebbüs olan ERDEMİR’den, %(…..)’ı ARCELORMITTAL’den oluşmaktadır. Zira Tablo 4’te yer verildiği üzere ERDEMİR’in teneke levhalar pazarındaki payı 2014-2016 döneminde %(…..) -%(…..) aralığındadır. Öte yandan hem ARCELORMITTAL’in hem de ILVA’nın Türkiye teneke levha satışı alanındaki faaliyetleri çok sınırlı düzeydedir. Bunun yanı sıra teneke levha ÇHM pazarında SARTEN’in pazar lideri olduğu, ayrıca pazarda KONTENSAN, BAŞAK ve ARKIN gibi küçük montanlı teşebbüslerin de faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bildirime konu işlemin TSM ve ÇHM pazarlarına benzer şekilde teneke levha ÇHM pazarında da müşteri kısıtlama güdüsü ve imkânı bakımından rekabetçi endişe yaratmaktan uzak olduğu değerlendirilmektedir.

(78) Yukarıda yer verilen bilgi ve değerlendirmeler doğrultusunda, bildirime konu devralma işleminin ilgili pazarlarda hâkim durum yaratan ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendiren nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(79) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.