10-52/976-344
- Şikayet olunanın hâkim durumda olmasından faydalanarak sözleşme şartlarını
dayattığı ve mahkemede dava açığı
ifade edilerek, 4054 sayılı Kanun’a aykırı olarak talep edilen cezai şart ve maddi tazminatın alınamayacağına ve müvekkilin borçlu olmadığına karar verilmesi talep edilmektedir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikâyet konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddedilmesinin uygun olacağı görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Teşebbüs (Kalegaz)
Dosyadaki bilgilere göre, hakkında inceleme yapılan Kalegaz’ın esas faaliyet konusu sıvılaştırılmış petrol gazının (LPG) temini, stoklanması, dolumu ile tüplügaz ve otogaz olarak dağıtımı ve tüketiciye ulaştırılmasıdır. Söz konusu teşebbüs bu faaliyetlerini, EPDK’dan almış olduğu LPG dağıtıcı lisansı kapsamında sürdürmektedir.
I.2. İlgili Pazar
Taraflar arasındaki “Bayilik Sözleşmesi”nin kapsamı dikkate alınarak, dosya özelinde ilgili ürün pazarı, “Oto-LPG”; ilgili ürünün dağıtım faaliyetlerinin yurt çapında gerçekleştirilmesi ve ilgili hizmetler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar ise, “Türkiye” olarak kabul edilmiştir.
I.3. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
Dosya kapsamında rekabet hukukuna ilişkin şikâyet konusu iddiaların Kanun’un 6. maddesi anlamında bir kötüye kullanma olarak değerlendirilebilmesi için öncelikli olarak, Kalegaz’ın ilgili ürün pazarı olan Oto-LPG pazarında hâkim durumda bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Zira bu tespitin olumsuz olması halinde, başka bir değerlendirme yapmaya ihtiyaç bulunmamaktadır.
Dosyadaki bilgilere göre, 2009 yılı için Türkiye genelinde bazı dağıtıcıların ürün bazındaki pazar payı verileri incelendiğinde, Kalegaz’ın Oto-LPG pazarındaki pazar
1
payının %0,21 olduğu görülmektedir. 2010 yılının ilk çeyreğinde ise Kalegaz’ın ilgili
2
pazardaki payının %0,27 seviyesinde olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca gerek LPG pazarındaki toplam pazar payı, gerekse Oto-LPG pazarlarındaki pazar payları açısından Aygaz’ın ilk sırada yer aldığı, pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerden pazar payı itibariyle ilk 4 sırada yer alan teşebbüslerin toplamda yaklaşık %50, ilk 10 sırada yer alanların ise toplamda %78 civarında pazar payına sahip olduğu görülmektedir.
Rekabet Kurulunun, hâkim durumun kötüye kullanılmasına ilişkin olarak yerleşmiş uygulamaları ile ortaya konulan kriterler çerçevesinde, ilgili pazarlarda faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar payları, rakiplerin sayısı ve konumu, ilgili pazara giriş koşulları ve sektöre yönelik yakın tarihli incelemeler dikkate alındığında Kalegaz’ın, ilgili pazarda
3
hâkim durumda bulunmadığı değerlendirilmektedir. Bütün bu nedenlerle, şikâyet olunan hususların 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi anlamında hâkim durumun kötüye kullanılması olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.
1 EPDK, LPG Piyasası 2009 Yılı Sektör Raporu, s. 17
2 EPDK, 2010 yılı Ocak-Mart Dönemi LPG Piyasası Raporu, s. 4
http://www.epdk.org.tr/yayin_rapor/lpg/2010/2010OcakMart.pdf
3 01.10.2009 tarih ve 09-43/1093-274 sayılı Rekabet Kurulu kararı.