22.4.2005 tarih ve 05-27/317-80 sayılı Kurul Kararının Bimpaş Bira ve Meşrubat Pazarlama A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan),

Üyeler: Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin

KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN

B. RAPORTÖR: Aydın ÇELEN

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Bimpaş Bira ve Meşrubat Pazarlama A.Ş.

Temsilcisi Av.Dr.Nurkut İNAN

Çobanyıldızı Sok. 8/12 Çankaya Ankara

20

D. TARAFLAR: - Bimpaş Bira ve Meşrubat Pazarlama A.Ş.

Kemalpaşa Cad. No:52 Işıkkent İzmir

E. DOSYA KONUSU: 22.4.2005 tarih ve 05-27/317-80 sayılı Kurul Kararının Bimpaş Bira ve Meşrubat Pazarlama A.Ş. açısından yeniden değerlendirilerek kararın Bimpaş (ve bayileri/distribütörleri) için kaldırılmasının ve yeniden gözden geçirmenin ne zaman yapılacağının kendilerine bildirilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu 22.4.2005 tarih ve 05-27/317-80 sayılı kararında (Karar), Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş. (Efpa) ile Bimpaş Bira ve Meşrubat Pazarlama A.Ş.’nin (Bimpaş) ve bu teşebbüslerin bayi ve distribütörlerinin nihai satış noktalarıyla yaptıkları münhasırlık içeren tek elden satın alma anlaşmalarından muafiyetin geri alınmasına karar vermiştir. Karar’da ayrıca, sözleşmelerde gerekli değişikliklerin yapılabilmesi için kararın tebliği tarihinden itibaren taraflara 90 gün süre verilmiştir. Karar Bimpaş ve Efpa’ya 16.6.2005 ve 17.6.2005 tarihlerinde tebliğ edilmiş ve ardından sırasıyla 12.9.2005 ve 15.9.2005 tarihlerinde alınan tevsik yazılarında, sözleşmelerde değişiklikler yapılarak Karar gereğince bu değişikliklerin nihai satış noktalarına bildiriminin yapıldığı ifade edilmiştir.

Geri bildirimlerin değerlendirildiği 6.10.2005 tarihli Bilgi Notu, 14.10.2005 tarih ve REK.0.07.00.00/251 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul’a sunulmuş ve Kurul’un 31.10.2005 tarih ve 05-76/1031-288 sayılı kararı ile, taraflarca bayi/distribütörlere yapılan bildirimlerin bir kısmının Kurul’un 22.4.2005 tarih ve 05-27/317-80 sayılı Kararına aykırı olduğu sonucuna varılmış ve gerekli değişikliklerin yapılabilmesi için teşebbüslere 30 gün süre verilmiştir.

Kurul’un 31.10.2005 tarihli kararının Efpa ve Bimpaş’a 7.11.2005 tarihinde bildirilmesinin ardından, bu teşebbüslerden sırasıyla 7.12.2005 ve 8.12.2005

tarihlerinde alınan yazılarda, karar gereği olan bildirimlerin bayi/distribütörlere ve nihai satış noktalarına yapıldığı ifade edilmiştir.

Geri bildirimlerin değerlendirildiği 26.12.2005 tarihli Bilgi Notu, 2.1.2006 tarih ve REK.0.07.00.00-130/2 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul’a sunulmuş ve Kurul, 4.1.2006 tarihinde, Efpa ve Bimpaş’ın bayi/distribütörlere yapmış oldukları bildirimlerin 05-76/1031-288 sayılı Karar doğrultusunda olduğundan 06-1/8-MB sayı ile bilgi almıştır.

Efpa ve Bimpaş, Kurul’un 22.4.2005 tarih ve 05-27/317-80 sayılı kararına karşı Danıştay’a giderek kararın yürütmesinin durdurulması ve kendileri ile ilgili kısımlarının iptal edilmesini talep etmişlerdir. Yürütmenin durdurulması talebi her iki teşebbüs bakımından da hem Danıştay 13. Dairesi hem de İdari Dava Daireleri Kurulu’nca reddedilmiş bulunmaktadır ve dava esastan görüşülmeye devam etmektedir.

Efpa, Kurul’un 31.10.2005 tarih ve 05-76/1031-288 sayılı kararına da itirazda bulunmuş ve Danıştay 13. Dairesi teşebbüsün yürütmenin durdurulması talebini reddederek esasa geçmiş bulunmaktadır.

Bu defa, Kurum kayıtlarına 11.7.2006 tarihinde intikal ettirilen 4683 sayılı yazıda Bimpaş vekili Av.Dr. Nurkut İnan, Kurul’un 22.4.2005 tarih ve 05- 27/317-80 sayılı kararını yeniden gözden geçirmesini, kararın Bimpaş (ve bayileri/distribütörleri) için kaldırılmasını ve yeniden gözden geçirmenin ne zaman yapılacağının kendilerine bildirilmesini talep etmektedir. Söz konusu yazı üzerine hazırlanan 14.7.2006 tarihli Bilgi Notu, 17.7.2006 tarih ve REK.0.07.00.00-130/209 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-53 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda; 22.4.2005 tarihli Kurul kararın bira pazarına olan etkilerinin tam olarak değerlendirilebilmesi için kararın üzerinden yeterli sürenin geçmediği, bunun için ne kadar bir süre geçmesi gerektiğini belirlemenin zor olduğu, ancak, sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesi için söz konusu Kurul kararının bira pazarında en az iki yıl etkin bir biçimde uygulanması gerektiği ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Bimpaş 22.4.2005 tarihli kararın gözden geçirilmesi talebine gerekçe olarak, karar üzerinden bir yıldan fazla zaman geçtiğini, bu süredeki gelişmelere bakıldığında Kurul’un kararda açıklanan amacına ulaşamadığını, aksine pazardaki yoğunlaşmanın daha da sakıncalı hale geldiğini ifade etmektedir. Bimpaş, Kurul’un 22.4.2005 tarihli kararından bu yana kapalı satış noktalarındaki pazar paylarının %(…)’den %(…)’e düştüğünü, hakim durumdaki Efpa’nın bu sürede pazar payını %(….)’den %(…)’a çıkardığını, üçüncü teşebbüs Mey’in pazar payında önemli bir değişiklik olmadığını, hatta Kasım 2005’den itibaren devamlı pazar payı kaybettiğini belirtmektedir. Ayrıca, Kurul’un 4.5.2006 tarih ve 06-32/393-103 sayılı Karar’ında da (Mey’in Martini Paz.ve Tic. A.Ş. tarafından devralınmasına ilişkin karar) Efpa, Bimpaş ve Mey’in pazar paylarının %(…), %(…) ve %(…) olduğunun belirtildiği ifade edilmektedir.

Muafiyetin geri alınmasına ilişkin 22.4.2005 tarih ve 05-27/317-80 sayılı karar sonrasında Kurul’un bira pazarını izlemeye devam etmesi hiç kuşkusuz zorunludur. Pazarın takip edilmesi iki açıdan çok önemlidir: Birincisi, münhasırlığın kaldırılmasına ilişkin Kurul kararının pazarda gerçekten de uygulanıp uygulanmadığının tespit edilmesi gerekir. İkincisi ve daha da önemlisi, münhasırlığın kaldırılmasının pazardaki rekabeti ne şekilde etkilediğinin gözlemlenmesi şarttır.

Ancak, muafiyetin geri alınmasına ilişkin 22.4.2005 tarihli Kurul kararının pazarda ne tür etkilerinin oluştuğunu değerlendirebilmek için karar üzerinden yeterli bir süre geçmesi gerekmektedir. Bimpaş geçen bir yıllık süreyi yeterli görmektedir. Oysa, kararın pazardaki etkilerinin görülebilmesi için bu bir yıllık süre kesinlikle yeterli değildir. Söz konusu kararın yargı süreci dahi bitmemiştir. Üstelik, geçen bu bir yıl içerisinde söz konusu karar tam olarak uygulanabilmiş de değildir: 22.4.2005 tarihli karar Bimpaş’a 16.6.2005 tarihinde tebliğ edilmiş ve gerekli düzenlemeleri yapabilmesi için teşebbüse 90 gün süre verilmiştir. Bimpaş ve Efpa tarafından bu süre içerisinde yapılan değişikliklerin yeterli görülmemesi nedeniyle Kurul’un ikinci bir karar (31.10.2005 tarihli) alması zorunluluğu doğmuş ve bunun neticesinde hem Bimpaş’ın hem de Efpa’nın 22.4.2005 tarihli kararın gereğini yerine getirebilmeleri 4.1.2006 tarihini bulmuştur. Dolayısıyla, geçen bu kısa süre içerisinde piyasada uygulamaların tam olarak yerleşmesinin beklenemeyeceği açıktır.

I. SONUÇ

Düzenlenen Bilgi Notu ve incelenen dosya kapsamına göre; Rekabet Kurulu’nun 22.4.2005 tarih ve 05-27/317-80 sayılı Kararının yargı süreci devam ettiğinden ve bu aşamada yapılacak başkaca bir işlem olmadığından talebin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.