Hadım, Ilgın, Kadınhanı, Tuzlukçu, Yalıhüyük, Güneysınır, Derbent, Çeltik, Taşkent, Derebucak, Altınekin, Akören, Selçuklu, Karatay, Meram, Yunak, Seydişehir ve Sarayönü ilçeleri için verildiği belirtilmektedir. Ayrıca aynı ekonomik bütünlük içerisinde değerlendirilen Koçkara Traktör Zirai Aletler Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (Koçkara)’ne de benzer şekilde Akşehir ilçesi için satış yetki belgesi verilmiştir.
Bununla birlikte, yapılan incelemede Koçaklar’ın satış yetki belgesinde yer almayan Cihanbeyli, Karapınar ilçelerine ve Kütahya, Afyonkarahisar, Çanakkale, Karaman ve Aksaray gibi çeşitli illere satış yapmış olduğu tespit edilmiştir. Bu tespit, teşebbüs yetkilisinin ifadelerini doğrular niteliktedir.
Tümosan yetkilisi görevli raportörlerle yaptığı görüşmede, benzer şekilde, bayilere bölge dışı satış yasağı uygulanmadığını belirtmiştir. Ayrıca yapılan yerinde incelemede, Sakarya bayisinin Bilecik, Bolu, Düzce, Kocaeli, Zonguldak illerine, Denizli bayisinin Aydın’a, Çorum bayisinin Amasya ve Ağrı illerine satış yaptığını gösteren faturalar tespit edilmiştir.
I.3. Değerlendirme
2002/2 sayılı “2003/3 ve 2007/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği”nin 4. maddesine göre, alıcının kendi alış ve satış fiyatını belirleme serbestîsinin engellenmesi ve aktif satışlar hariç olmak kaydıyla alıcının sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlar getirilmesi yasaktır.
Tümosan’ın tarımsal traktörler pazarındaki payının yaklaşık %... olması ve bu çerçevede Tebliğ’de getirilen eşiğin aşılmaması sebebiyle, Tümosan ve bayileri arasındaki anlaşmalar ilgili Tebliğ kapsamında değerlendirilmiştir. Buna göre, Tebliğ’in yukarıda yer verilen hükmü uyarınca, Tümosan’ın aktif satış yasağını kısıtlaması grup muafiyeti kapsamında olup, pasif satışın kısıtlanması ise muafiyet alamamaktadır.
Esasen, Tümosan’ın 2006 yılına kadar yapmış olduğu bayilik sözleşmelerinin yasaklanmış olan pasif satışın kısıtlanması anlamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Konuyla ilgili görüşmede teşebbüs yetkilisi pasif satışı kısıtlayan maddelerin 2006 yılında kaldırıldığını beyan etse de bahse konu maddelerin sözleşmeden çıkarıldığı ilk bayilik sözleşmesinin 2008 tarihli olduğu görülmektedir; daha önceki tarihli bir örnek sunulamamıştır.
Diğer yandan, teşebbüs yetkilisiyle yapılan görüşmede, 2006’ya kadar yapılan bayilik sözleşmelerinde her ne kadar pasif satışların kısıtlanması sonucunu doğuran maddeler bulunsa da fiilen pasif satışların anılan tarihlerde de devam ettiği dile getirilmiştir. Yerinde incelemelerde anılan tarihlerde pasif satışların fiilen yapılıp yapılmadığına ilişkin herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır.
Raportörlerce yapılan yerinde incelemeler ve elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde, hâlihazırda Tümosan tarafından pasif satışın engellenmesi yönünde bir politika izlendiği ya da bayilere bu yönde baskı yapıldığına dair herhangi bir delile rastlanmamış, aksine bölge dışına satış yapıldığını gösteren faturalar elde edilmiştir. Ayrıca, Tümosan yetkilisi, kendilerince bölge dışına satış yasağı uygulanmadığını, bölge dışına satış yapmak istemeyen bayilerin T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’nin kredileri (buy-back kredileri) kapsamında müşteriye kefil olmalarının banka tarafından istenmesi nedeniyle, böyle bir tutum takınılmış olabileceğini ifade etmiştir. Bu bağlamda, başka bölgeden müşterilere satış yapılmamasının nedeninin müşterinin ödeme riskinin/kredibilitesinin bilinememesi olduğu, dolayısıyla uygulamanın pasif satışın engellenmesine dönük bir politikadan değil, ticari risk almama eğiliminden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.