Limak Çimento San. ve Tic. A.Ş. ile Altıntaş Kardeşler Beton Kömür Nak. İnş. Mal. Akar. Turz. Mad. San.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,

Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK

B. RAPORTÖRLER : Hasan ADIYAMAN, Eren YALDIZLI, Furkan BAŞTÜRK,

Furkan ÇELEN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Limak Çimento San. ve Tic. A.Ş.

Temsilcisi: Dr. Aydın ÖZTUNALI

Mustafa Kemal Mahallesi, Dumlupınar Bulvarı No:280/G,

Zemin Kat, Ofis No: 15, Ankara

(1) D. DOSYA KONUSU: Limak Çimento San. ve Tic. A.Ş. ile Altıntaş Kardeşler Beton Kömür Nak. İnş. Mal. Akar. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Limak Bandırma Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. üzerinde ortak kontrol tesis edilecek şekilde yeni bir ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 07.12.2018 tarih ve 8706 sayı ile giren ve eksiklikleri 16.01.2019 tarih ve 293 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 28.01.2018 tarih ve 2018-5-055/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Başvuruda, Limak Holding A.Ş.’nin (LİMAK HOLDİNG) kontrolünde bulunan Limak Çimento San. ve Tic. A.Ş. (LİMAK ÇİMENTO) ile Abdullah ALTINTAŞ, Hüseyin ALTINTAŞ ve Ali ALTINTAŞ tarafından kontrol edilen Altıntaş Kardeşler Beton Kömür Nak. İnş. Mal. Akar. Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ALTINTAŞ BETON) tarafından Balıkesir ili Bandırma ilçesinde temel faaliyet alanı çimento üretimi olacak Limak Bandırma Çimento San. ve Tic. A.Ş. (LİMAK BANDIRMA ÇİMENTO) üzerinde ortak kontrol tesis edilecek şekilde yeni bir ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.

(5) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde, bir ortak girişimin anılan Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için i) ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ii) ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması unsurlarının birlikte sağlanması gerekmektedir.

(6) Bir ortak girişimde ortak kontrolden söz edilebilmesi için genel olarak tarafların eşit sayıda hisseye sahip olmaları gerekmektedir. Ancak eşit hisseye sahip olunmasa dahi, tarafların alınan kararlarda eşit oy hakkına sahip olması ya da stratejik

kararların alınmasında tarafların veto haklarının bulunması ortak kontrol için yeterli olmaktadır.

(7) Taraflarca kabul edilen “Çerçeve Sözleşme” (Sözleşme) uyarınca, işlem tarafları LİMAK ÇİMENTO ve ALTINTAŞ BETON sırasıyla ortak girişimin sermayesinin %20 ve %80 hissesine sahip olacaktır. LİMAK ÇİMENTO’nun veto hakkı bulunmakta olup Sözleşme gereği şirket üzerinde LİMAK ÇİMENTO ve ALTINTAŞ BETON'un ortak kontrol tesis edeceği anlaşılmaktadır.

(8) Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyetlerini sürdürebilmesi için, yönetim, personel, finansman olanağı, taşınır ve taşınmaz malvarlıklarını da içeren yeterli kaynağa sahip olması gereklidir. Sözleşme hükümlerinden görüldüğü üzere, ortak girişimin kendi malvarlığına sahip olacağı; nakliye, loader ve taşeron faaliyetler gibi ihtiyaçlarının piyasa koşullarında sağlanacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca ortak girişimin, taraflardan bağımsız olarak çimento satışı gerçekleştirilebileceği ve ortak girişim taraflarına yapacağı satışların teşebbüsün tam işlevsellik niteliğini etkilemeyecek şekilde gerçekleşeceği ifade edilmiştir.

(9) Bu çerçevede ortak girişim şirketinin kurucularının ortak kontrolünde, bağımsız bir iktisadi varlık niteliğinde olacağı ve bildirim konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu değerlendirilmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan ciro eşiklerini aştığı bu sebeple bahse konu işlemin izne tabi olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

(10) Ortak girişim taraflarından LİMAK HOLDİNG’in faaliyet alanları ulaşım, enerji, turizm, inşaat, altyapı, çimento ve hazır beton, liman işletmeciliği ve gıdadan oluşmaktadır. LİMAK HOLDİNG, çimento ve hazır beton faaliyetlerini, bağlı şirketi olan LİMAK ÇİMENTO üzerinden yürütmektedir. Ortak girişimin diğer tarafı olan ALTINTAŞ BETON’un başlıca faaliyet alanları çimento, alçı, kiremit gibi inşaat malzemelerinin perakende satışı, ikamet amaçlı binaların inşaatı, kireçtaşı ocakçılığı, kömür ithalatı, hazır beton üretimi, düğün salonu, otel, kafe işletmeciliği gibi alanlardan oluşmaktadır. Kurulacak ortak girişim LİMAK BANDIRMA ÇİMENTO ise Balıkesir ili Bandırma ilçesinde çimento öğütme ve paketleme tesisi şeklinde çimento üretimi alanında faaliyet gösterecektir.

(11) Bu kapsamda ortak girişimin ve işlem taraflarının faaliyet alanları ele alındığında, tarafların ortak faaliyeti olan çimento pazarı yatay olarak, bu pazarın alt pazarı olan ve işlem taraflarından ikisinin faaliyet gösterdiği hazır beton pazarı ise dikey olarak etkilenen pazarları oluşturmaktadır.

(12) LİMAK ÇİMENTO’yu kontrol eden LİMAK HOLDİNG bünyesinde yer alan çimento fabrikaları Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Doğu Akdeniz, Marmara, İç Anadolu ve Ege Bölgelerinde faaliyet göstermektedir. LİMAK HOLDİNG bünyesinde bulunan fabrikaların yerleri ve kapasiteleri aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.

Siirt/Kurtalan Çimento Fabrikası (…..) (…..)

Tablo 1’in devamı:

Klinker Üretim Çimento Üretim Fabrika

Kapasitesi (ton/yıl) Kapasitesi (ton/yıl)

Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri

(13) Tablo 1’den görüldüğü üzere, LİMAK ÇİMENTO’nun faaliyet gösterdiği coğrafi alanlar ile ortak girişim şirketi LİMAK BANDIRMA ÇİMENTO bünyesinde çimento pazarında faaliyet gösterilecek coğrafi alanlar örtüşmektedir. Zira LİMAK BANDIRMA ÇİMENTO’nun faaliyet göstereceği Balıkesir ilinde LİMAK HOLDİNG’in kontrolündeki LİMAK ÇİMENTO’nun da çimento fabrikası bulunmaktadır.

(14) Çimento sektöründe coğrafi alanların belirlenmesi esas itibarıyla taşıma maliyetleri ile ilgilidir. Çimento sektörünü diğer sektörlerden ayıran en önemli özellik taşıma maliyetlerinin üretim maliyetlerine oranla yüksekliğidir. Rekabet Kurulu (Kurul) çimento sektörüne ilişkin çeşitli kararlarında [2], taşıma giderlerinin birim maliyete etkisinin yüksek olması nedeniyle çimentonun ekonomik olarak satılabileceği uzaklığı kapsayan alanı coğrafi pazar olarak dikkate almakta, ilgili coğrafi pazarın tanımında fabrika merkezine en fazla 250-300 km. mesafeyi kapsayan coğrafi alan dikkate alınmaktadır.

(15) LİMAK BANDIRMA ÇİMENTO bünyesinde faaliyete geçecek olan çimento fabrikası Balıkesir ili Bandırma ilçesinde konumlanacağından, Kurul kararları göz önüne alındığında, Balıkesir ili ve 250-300 km. mesafedeki çevre iller ilgili coğrafi pazar olarak değerlendirilmektedir. Söz konusu coğrafi pazar içerisinde bulunabilecek iller; Balıkesir, Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, İstanbul, Çanakkale, Bursa, Bilecik, Sakarya, Eskişehir, Kütahya, İzmir ve Manisa illerinden oluşmaktadır.

(16) Bu noktada, bu illere ortak girişim taraflarından LİMAK HOLDİNG bünyesinde bulunan çimento fabrikalarından çimento satışı yapılıp yapılmadığı önem arz etmektedir. Buna ilişkin tabloya aşağıda yer verilmektedir:

Tablo 2: LİMAK HOLDİNG’in, Bünyesinde Bulunan Çimento Fabrikalarından İlgili Coğrafi Pazardaki İllere Yapılan 2017 Yılı Çimento Satışlarına Göre Pazar Payı (%)

İller Dökme Çimento (%) Torbalı Çimento (%) Genel Toplam (%) Balıkesir (…..) (…..) (…..)

Kaynak: 07.01.2019 tarih ve 114 sayılı TÇMB verileri

1 Söz konusu teşebbüs, IC İçtaş Mühendislik ve Yapı A.Ş. ve LİMAK ÇİMENTO tarafından ortak kontrol edilmekte olup henüz faaliyetine başlamamıştır.

2 Kurulun 02.12.2004 tarih, 04-77/1108-277 sayılı ve 25.12.2001 tarih, 01-63/652-174 sayılı kararları.

(17) Tablo 2’deki verilerden, LİMAK HOLDİNG’in ilgili coğrafi pazarda bulunabilecek illerden Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, İstanbul (Avrupa), Çanakkale, Bursa, Kütahya, İzmir, Manisa, Balıkesir illerine çimento satışı bulunduğu görülmektedir. İlgili coğrafi pazar içerisinde yer alan illerdeki toplam çimento satışına göre LİMAK HOLDİNG’in 2017 yılındaki pazar payları Edirne’de %(…..), Kırklareli’nde %(…..), Tekirdağ’da %(…..), İstanbul’da (Avrupa) %(…..), Çanakkale’de %(…..), Bursa’da %(…..), Kütahya’da %(…..), İzmir’de %(…..), Manisa’da %(…..) ve Balıkesir’de %(…..) olarak gerçekleşmiştir. Bu çerçevede ilgili coğrafi pazardaki çimento satışları bakımından LİMAK HOLDİNG’in pazar payı %(…..) dolaylarında kalmaktadır. ALTINTAŞ BETON’un ise bu bölgelerde çimento pazarında henüz bir faaliyeti bulunmamaktadır. Ayrıca söz konusu coğrafi pazardaki illerde faaliyet gösteren çimento üreticilerine ait çimento fabrikalarının kapasite bilgilerine ilişkin tabloya aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 3: Coğrafi Pazarda Faaliyet Gösteren Üreticilerin Kapasite Bilgileri (ton/yıl)

Kapasite Miktarı Kapasite Payı

Çimento Üreticisi

(ton/yıl) (%) Akçansa Çimento San. A.Ş. (AKÇANSA ÇİMENTO) (B.Çekmece) (…..) (…..)

(18) Tablo 3’te yer aldığı üzere, ilgili coğrafi pazarda faaliyet gösteren, kapasitelerine göre %10’un üzerinde payı olan çimento şirketlerinden AKÇANSA’nın payı %(…..), NUH ÇİMENTO’nun %(…..), LİMAK ÇİMENTO’nun yeni kurulacak ortak girişim hariç %(…..) ve ortak girişim dâhil %(…..) ve ÇİMENTAŞ ÇİMENTO’nun ise %(…..)’dur. Bölgede kapasitelerine göre pazar payı %10’un altında olan dokuz adet daha çimento şirketi bulunmaktadır. LİMAK ÇİMENTO’nun coğrafi pazarda kapasitesine göre hâlihazırda üçüncü büyük şirket olduğu, yeni kurulacak olan ortak girişim şirketinin kapasitesi dâhil edilse dahi sırasının değişmediği anlaşılmaktadır.

(19) Yatay olarak etkilenen pazar olan çimento pazarında ALTINTAŞ BETON’un hâlihazırda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. LİMAK BANDIRMA ÇİMENTO Balıkesir ve çevre illerde (…..) (ton/yıl) kapasite ile faaliyet gösterecek olup henüz faaliyetine başlamamıştır. İşlemin diğer tarafı olan LİMAK ÇİMENTO’nun, kurulması planlanan çimento fabrikasının faaliyet gösterebileceği coğrafi pazardaki toplam payı, 2017 yılı çimento satışları bakımından %(…..) ve kapasite bakımından %(…..)’dur. LİMAK BANDIRMA ÇİMENTO’nun ise kapasite bakımından pazar payı %(…..)’dır. İlgili coğrafi pazardaki çimento satışları ele alındığında, LİMAK ÇİMENTO’dan daha fazla pazar payına sahip teşebbüslerin bulunduğu, yine kapasite açısından LİMAK ÇİMENTO ve LİMAK BANDIRMA ÇİMENTO’nun toplamından daha fazla kapasiteye

sahip teşebbüslerin varlığı dikkate alındığında işlem sonucunda rekabetçi bir endişenin oluşmayacağı kanaatine varılmaktadır.

(20) Diğer yandan dikey olarak etkilenen pazar olan hazır beton pazarına bakıldığında; ALTINTAŞ BETON’un Balıkesir ili ve ilçelerinde dokuz adet ve Bursa ili Karacabey ilçesinde bir adet olmak üzere toplamda on adet hazır beton tesisi bulunmaktadır. LİMAK ÇİMENTO’nun ise hazır beton faaliyetleri Ankara ve İstanbul illerinde bulunan toplamda sekiz adet hazır beton tesisiyle yürütülmektedir [3].

(21) Hazır beton pazarında genel olarak coğrafi pazarın, tesisin bulunduğu merkez etrafındaki 50 km’lik mesafeyi kapsayan bölgeler olarak belirlenmesi mümkündür. Bu kapsamda LİMAK ÇİMENTO bünyesinde faaliyet gösteren hazır beton tesisleri ile ALTINTAŞ BETON bünyesinde faaliyet gösteren hazır beton tesislerinin birbirinden uzak bölgelerde konumlandığı, dolayısıyla aynı coğrafi pazarda yer almadıkları anlaşılmaktadır. Yine aşağıda yer alan Tablo 4’te de yer verildiği üzere, Balıkesir ili ve ilçelerinde ALTINTAŞ BETON’un tesisleri haricinde çok sayıda hazır beton tesisi bulunmaktadır.

Tablo 4: Balıkesir İl ve İlçelerinde Faaliyet Gösteren Hazır Beton Tesisleri

Hazır Beton Tesisleri

Şelale Harfiyat Lojistik Nakliye Taşımacılık İnş. Yapı Malz. Maden. Hazır Beton San. ve Tic. Ltd. Şti. (Altıeylül Tesisi)

Şelale Harfiyat Lojistik Nakliye Taşımacılık İnş. Yapı Malz. Maden. Hazır Beton San. ve Tic. Ltd. Şti. (Dursunbey Tesisi)

Kurşunlar Yapı Malz. İnş. San Ve Tic. A.Ş.

Sayınlar Beton İnş. Nak. İnş. Malz. Taah. Ltd. Şti.

Terzioğlu Beton San ve Tic. Ltd. Şti.

Gürler Beton Akar. İnş. Malz. Köm. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

ALTINTAŞ BETON (Ağır Sanayi Tesisi)

ALTINTAŞ BETON (Bandırma Tesisi)

ALTINTAŞ BETON (Edincik Tesisi)

ALTINTAŞ BETON (İvrindi Tesisi)

ALTINTAŞ BETON (Gönen Tesisi)

ALTINTAŞ BETON (Şamlı Tesisi)

ALTINTAŞ BETON (Susurluk Tesisi)

ALTINTAŞ BETON (Susurluk 2 Tesisi)

Kafkas İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Edremit Tesisi) (KAFKAS)

KAFKAS (Burhaniye Tesisi)

Özil Turz. Mad. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.

Uygun Beton

Hocaoğulları Nak. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.

Camyapı Paz. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Batı Beton San. A.Ş.

Yıldırım Hafr. Nak. İnş Turz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Şah Hafr. İnş. Yapı Malz. Hazır Beton San. ve Tic. Ltd. Şti.

Alptekin İnşaat Taahhüt Turizm Enerji Beton San. ve Tic. Ltd. Şti. (Ayvalık Tesisi)

Alptekin İnşaat Taahhüt Turizm Enerji Beton San. ve Tic. Ltd. Şti. (Altınova Tesisi)

Betonsa Prefabrik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Edremit Tesisi)

Karakalem Körfez Hazır Beton Santrali Sanayi İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti.

Yazıcıoğlu Nak. İnş. Taah. Turz. San ve Tic. A. Ş.

Çebitaş İnş. ve Endüstri Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Susurluk Tesisi)

Çebitaş İnş. ve Endüstri Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Bandırma Tesisi)

Faruk Duman Hazır Beton İnş. Turizm San. Tic. Ltd. Şti. (Gönen Tesisi)

Faruk Duman Hazır Beton İnş. Turizm San. Tic. Ltd. Şti. (Gönen 2 Tesisi)

3 Bu tesisler dışında LİMAK ÇİMENTO tarafından franchise verilmek suretiyle farklı illerde faaliyet gösteren hazır beton tesisleri de bulunmaktadır.

Bursa Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Edincik Tesisi)

Bursa Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Bandırma Tesisi)

Sındırgı Beka İnş. Hazır Beton San. ve Tic. Ltd. Şti.

Borçim İnş. Turz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

Temiz Beton Mad. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Teknik Beton Turz. İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş.

Başak Beton

Marmara Beton İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Kaynak: Bildirim Formu ve 16.01.2019 tarih ve 293 sayılı Cevabi Yazı

(22) Dikey olarak etkilenen pazar olan hazır beton pazarı açısından, ALTINTAŞ BETON ve LİMAK ÇİMENTO’nun hazır beton tesislerinin bulunduğu konumlar ve Tablo 4’teki veriler dikkate alındığında, tarafların hazır beton tesislerinin farklı coğrafi pazarlarda bulunduğu ve yine Balıkesir ili ve ilçelerinde ALTINTAŞ BETON’un haricinde çok sayıda hazır beton tesisinin daha yer aldığı, bu nedenle bölgede hazır beton faaliyeti yürüten teşebbüslerin çimento tedariki noktasında alternatif kaynaklarının yeterli olacağı, aynı şekilde bölgede çimento alanında faaliyet gösteren şirketler bakımından da alternatif alıcıların fazla olacağı değerlendirilmektedir. Dolayısıyla hazır beton pazarında da, işlem sonrasında herhangi bir rekabetçi endişenin ortaya çıkmayacağı değerlendirilmektedir.

(23) Bu çerçevede bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

(24) Bildirim konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca değerlendirildiğinde, hem çimento pazarı hem de hazır beton pazarı bakımından ana teşebbüslerden sadece birinin ortak girişim ile aynı pazarda ya da ortak girişimin alt pazarında faaliyet gösterecek olması nedeniyle söz konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı bir amacının ya da etkisinin olmadığı değerlendirilmektedir.

H. SONUÇ

(25) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.