Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin şikayetçiye mal vermeyi reddettiği, şikayetçinin…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,

Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK

B. RAPORTÖRLER: Fatma ATAÇ, Can SARIÇİÇEK, Ender YILDIZ, Damla YAZ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Tok Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

Temsilcisi: Av. Mustafa KİRAZ

Cevizli Mah. Zuhal Cad. Dumankaya Ritim İstanbul Konutları

No:44, K:6, D.52 Maltepe/İSTANBUL

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.

Temsilcileri: Dr. M. Fevzi TOKSOY, Bahadır BALKI,

Ayberk KURT, Ertuğrul Can CANBOLAT

Francalacı Sk. Çamlıca köşkü No:28 Arnavutköy

Beşiktaş, İstanbul.

E. DOSYA KONUSU: Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin şikayetçiye mal vermeyi reddettiği, şikayetçinin rakipleri ile ortak hareket ederek şikayetçiyi pazar dışına itmeye çalıştığı böylelikle rekabeti engellediği iddiası üzerine alınan 18.02.2016 tarih ve 16-05/107-48 sayılı Rekabet Kurulu kararının Ankara 15. İdare Mahkemesinin 25.10.2017 tarih ve E: 2016/3742, K: 2017/2794 sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine dosyanın yeniden değerlendirilmesi ve adı geçen teşebbüsün yeniden satış fiyatını belirlemek yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti.

(1) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin (MAYSAN MANDO) şikâyetçi teşebbüsün pazardaki rakipleri ile ortak hareket ederek şikâyetçiyi pazar dışına itmeye çalıştığı, MAYSAN MANDO’nun şikâyetçi ile olan bayilik sözleşmesini önce fiilen ardından şifahen sona erdirerek şikâyetçiye mal vermeyi reddettiği ve böylelikle rekabeti engelleyerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunu (4054 sayılı Kanun) ihlal ettiği iddia edilmektedir.

(2) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 27. 08.2015 tarih, 4031 sayı ile intikal eden başvuru üzerine düzenlenen 08.09.2015 tarih ve 2015 - 4 - 42/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 06.10.2015 tarihli Rekabet Kurul u (Kurul) toplantısında görüşülmüş ve 15 - 37/594 - M sayı ile iddialar hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 03.02.2016 tarihli ve 2015 - 4 - 42/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu Kurulun 18.02.2016 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 16 - 05 /1 0 7 - 48 sayı ile MAYSAN MANDO tarafından üretilen amortisör lerin şikâyetçinin otomotiv yedek parça pazarında rekabet edebilmesi bakımından vazgeçilmez

olmadığı, MAYSAN MANDO ürünlerinin şikâyetçinin toplam geliri içindeki payının düşük olduğu, bu bakımından; söz konusu ürünleri satamamanın şikâyetçinin pazar dışına itilmesine ya da alt pazardaki etkin rekabetin ortadan kalkmasına yol açmasının mümkün olmadığı değerlendirilerek, mal vermenin reddinin kötüye kullanma olarak nitelendirilebilmesi için gerekli koşullarının mevcut olayda karşılanmadığı ve bu haliyle MAYSAN MANDO’nun şikâyetçiye ürün sevkiyatı yapmamasının kötüye kullanma olarak değerlendirilemeyeceği, bu bilgiler ışığında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikâyetin reddi ile soruşturma açılmamasına karar verilmiştir.

(3) Rekabet Kurulunun 18.02.2016 tarihli ve 16-05/107-48 sayılı söz konusu kararı, Ankara 15. İdare Mahkemesinin 25.10.2017 tarihli E: 2016/3742, K: 2017/2794 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Kararda özetle;

- Şikâyetçi ile MAYSAN MANDO arasında 2009 yılında bayilik anlaşması yapıldığı,

bu anlaşma gereği davacı şirkete 2015 yılı bahar dönemine kadar ürün

sevkiyatının yapıldığı ancak bayilik sözleşmesi sonlandırılmadığı halde Mayıs

ayından itibaren ürün sevkiyatının yapılmadığı,

- Kurul kararında örnek olarak gösterilen diğer firmalara da mal sevkiyatının

yapılamadığına dair e-posta içeriklerinin kısa süreli gecikmelerden bahsettiği,

diğer firmalara sevkiyat yapılmamasının süreklilik arz ettiğine ilişkin olmadığı,

- Şikâyetçinin toptan satış yapan bir şirket olduğu, şikâyet edilen şirketten mal

tedarik edememesi halinde, bu ürünü satın alamayan tüketicilerin bu ürünle birlikte

diğer ürünlerin de siparişinden vazgeçmesinin, bu durumun da alt pazarda

rekabeti ve piyasa etkinliğini azaltarak fiyatların yükselmesi neticesinde tüketicinin

zararına yol açmasının muhtemel olduğu,

- Şikâyetçinin iddiaları ile ilgili olarak yapılan önaraştırma sırasında elde edilen

deliller doğrultusunda araştırmanın genişletilmesi ve elde edilecek bilgi, belge ve

delillerin değerlendirilmesi suretiyle davacının iddialarının her türlü şüpheden uzak

bir şekilde açıklığa kavuşturulması için soruşturma açılması gerektiği,

- Şikâyet konusu iddialarla ilgili olarak yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan,

soruşturma açılmaması yönünde alınan dava konusu Kurul kararında hukuka

uyarlık bulunmadığı

belirtilmektedir. Ankara 15. İdare Mahkemesi nin kararının 10.11.2017 tarih ve 8219 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmesi üzerine hazırlanan 21.11.2017 tarihli ve 2 015 - 4 - 42/BN sayılı Bilgi Notu, 28.11.2017 tarihli Kurul gündeminde görüşül erek, şikâyetçiye mal vermeyi reddederek şikâyetçinin rakipleriyle ortak hareket edip şikâyetçiyi pazar dışına itmeye çalışıp çalışmadığının ve böylelikle 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla, MAYSAN MANDO hakkında soruşturma aç ılmasına 28.11.2017 tarih ve 17 - 39/630 - M sayı ile karar verilmiştir.

(4) Soruşturma bildirimi MAYSAN MANDO tarafından 12.12.2017 tarihinde tebellüğ edilmiş; tarafın birinci yazılı savunması 11.01.2018 tarih 473 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(5) 28.11.2017 tarih ve 17-39/630-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında 12.12.2017 tarihinde MAYSAN MANDO’da yerinde inceleme yapılmıştır. Ayrıca 03.04.2018 tarih ve 4301 sayı ile MAYSAN MANDO’nun rakiplerinden ve son olarak 03.04.2018 tarih ve 4311 sayı ile MAYSAN MANDO’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuş, istenen bilgi ve belgelere cevaben MAYSAN MANDO’dan gelen yazı 17.04.2018 tarih ve 3122 sayı ile, ZF Services Türk San. ve

Tic. A.Ş.’den (ZF SACHS) gelen yazı 24.04.2018 tarih ve 3294 sayı ile, KYB Europe GmbH’den (KYB) gelen yazı 16.04.2018 tarih ve 3092 sayı ile ve son olarak Monroe Amortisör İmalat ve Ticaret A.Ş.’den (MONROE) gelen yazı 17.04.2018 tarih ve 3116 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(6) Soruşturma sürecinde ayrıca 03.04.2018 tarihinde Davet Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti. (DAVET) ve Yedekçi Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti’de (YEDEKÇİ), 10.04.2018 tarihinde Dinamik Otomotiv Gıda Tekstil İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.’de (DİNAMİK), 12.04.2018 tarihinde Oto İsmail Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’de (OTO İSMAİL), Denge Motorlu Araçlar San. ve Tic. A.Ş.’de (DENGE) yerinde inceleme yapılmıştır.

(7) Soruşturma döneminde 12.04.2018 tarihinde şikâyetçi ile görüşülmüş ve görüşme kapsamında yerinde inceleme ve görüşme tutanağı tutulmuştur.

(8) Yürütülen soruşturma süresinin altı ay uzatılması talebini içeren 16.04.2018 tarih, 2014-4-42/BN-2 sayılı Bilgi Notu, 18-12 sayılı Kurul toplantısında ele alınmış ve Kurulun 24.04.2018 tarih ve 18-12/217-M sayılı kararı ile söz konusu soruşturmanın ilk altı aylık süresinin bitiminden itibaren altı ay uzatılmasına karar verilmiştir.

(9) Soruşturma kapsamında 18.05.2018 tarih ve 6397 sayı ile şikâyetçiden bilgi ve belge talebinde bulunulmuş, istenen bilgi ve belgelere cevaben gelen yazı 04.06.2018 tarih ve 4385 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(10) Öte yandan, Mahkemenin iptal kararına karşı Kurum tarafından istinaf talebinde bulunulmuş, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 26.04.2018 tarih ve E: 2018/55, K: 2018/525 sayılı kararında; “Dava konusu işlemin Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiğinden bahisle yapılan başvuru üzerine tesis edildiği, Mahkeme’ce verilen iptal kararı sonucunda davalı idarece yeniden inceleme yapılacağı ve sonucunda; Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş. hakkında para cezası verilebilecek olması nedeniyle, Maysan Mando Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’nin verilecek karardan menfaatinin etkileneceği açıktır. Bu itibarla, Mahkeme tarafından, davanın Maysan Mando Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’ye ihbarı yapılmadan verilen kararda usul hükümlerine uyarlık görülmemiştir.” şeklinde gerekçe kurmuş ve istinaf başvurusunun kabulüne, itiraza konu mahkeme kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine kesin olarak karar vermiştir.

(11) Bu gelişme üzerine hazırlanan 21.06.2018 tarih ve 2015 -4-42/BN-3 sayılı Bilgi Notu Kurula sunulmuş, Kurul 28.06.2018 tarih ve 18-21/365-M sayılı kararı ile söz konusu soruşturmaya devam edilebileceğine karar vermiştir. Soruşturma aşamasında elde edilen bilgi ve belgeler ışığında hazırlanan 11.07.2018 tarihli ve 2015-4-42/BN-4 sayılı Bilgi Notu 18.07.2018 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek 18-23/407-M sayı ile soruşturma kapsamında yeniden satış fiyatının belirlenmesi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin de incelenmesine ve dolayısıyla soruşturma konusunun bu yönde genişletilmesine karar vermiştir. Soruşturma konusunun değişikliği hakkındaki bildirim ve yazılı savunma talebi MAYSAN MANDO tarafından 06.08.2018 tarihinde tebellüğ edilmiş; yapılan yazılı savunma 03.09.2018 tarih 6506 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(12) 03.08.2018 tarih ve 9616 sayı ile DİNAMİK ve DENGE’den bilgi talep edilmiş cevabi yazıları sırasıyla 14.08.2018 tarih ve 5750 sayı ve 10.09.2018 tarih ve 6599 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. 26.09.2018 tarihinde Özçete Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş. (ÖZÇETE) ve Hıdırusta Otomotiv A.Ş.’de (HIDIRUSTA) yerinde inceleme

yapılmış ve şikâyetçi ile görüşülmüştür. Ayrıca DİNAMİK’ten 28.09.2018 tarih ve 11999 sayı, MAYSAN MANDO’nun bayilerinden 28.09.2018 tarih ve 12000 sayılı yazılar ile, Türk Standartları Enstitüsünden (TSE) 04.10.2018 tarih ve 12241 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.

(13) Cevabi yazılar sırasıyla 11.10.2018 tarih ve 7386 (Canlı Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.-CANLI), 7387 (Setaş Motorlu Araçlar San. ve Tic. A.Ş.-SETAŞ), 7389 (Sunar Ticaret-SUNAR) sayılı; 12.10.2018 tarih ve 7414 (Doğuş Otomotiv Elektronik Bilgisayar Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti.-DOĞUŞ), 7423 (Mest Otomotiv İth. İhr. ve Paz. Ltd. Şti.-MEST OTO),7425 (Özmepar Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.-ÖZMEPAR), 7427 (DAVET), 7432 (Dönmez Motorlu Araçlar San. ve Tic. A.Ş.-DÖNMEZ), 7433 (Uslular Oto San. ve Tic. Ltd. Şti.-USLULAR), 7438 (HIDIRUSTA) sayılı; 15.10.2018 tarih ve 7453 (DAVET), 7459 (Sunar Ticaret-SUNAR), 7465 (Başbuğ Yedek Parça San. İth. İhr. ve Tic A.Ş.-BAŞBUĞ), 7469 (Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.- OTOKOÇ) sayılı; 16.10.2018 tarih ve 7479 (Setaş Motorlu Araçlar San. ve Tic. A.Ş.- SETAŞ) sayılı; 17.10.2018 tarih ve 7525 (Çakmak Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.- ÇAKMAK), 7528 (YEDEKÇİ), 7530 (DİNAMİK) sayılı; 18.10.2018 tarih ve 7544 (İncegül Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.-İNCEGÜL), 7557 (Şeref Otomobil Yedek Parça Tic. Ltd. Şti.-ŞEREF), 7565 (OTO İSMAİL), 7566 (Gürler Otomotiv Yedek Parça San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.-GÜRLER), 7568 (Bayerler Makine San. Tic. A.Ş.-BAYERLER), 7569 (Özaş Otomotiv San. ve Tic Ltd. Şti.-ÖZAŞ) sayılı; 19.10.2018 tarih ve 7592 (Karland Otomotiv Ürünleri San. ve Tic A.Ş.-KARLAND), 7607 (Bursam Oto Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti.-BURSAM OTO, Belge-119), 7619 (Şener Oto Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş.-ŞENER), 7620 (ÖZÇETE), 7621 (DİNAMİK), 7622 (HIDIRUSTA) sayılı; 22.10.2018 tarih ve 7643 (Altıkardeşler Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.- ALTIKARDEŞLER), 7651 (Motor Aşin Oto Bilg. San. Tic. A.Ş.- MOTOR AŞİN), 7655 (DENGE), 7659 (Denizli Caner Otomotiv San. Ltd. Şti.- DENİZLİ CANER) sayılı ve son olarak 23.10.2018 tarih ve 7684 sayılı (Tok Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. - TOK) yazılar ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. TSE’nin cevabi yazısı ise 19.10.2018 tarih ve 7610 sayı ile Kurum kaydına alınmıştır.

(14) Ayrıca 23.10.2018 tarih ve 13135 sayılı yazı ile MAYSAN MANDO’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. MAYSAN MANDO’nun cevabi yazısı 09.11.2018 tarih ve 8136 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(15) Şikâyetçi ile 24.10.2018 tarihinde görüşme gerçekleştirilmiştir. Daha sonra 30.10.2018 tarih ve 13360 sayı ile TOK’tan 01.11.2018 tarih ve 13428 sayı ile HIDIRUSTA ve DİNAMİK’ten bilgi talebinde bulunulmuştur.

(16) Cevabi yazılar 06.11.2018 tarih ve 8014 sayı (TOK); 12.11.2018 tarih ve 8164 sayı (TOK); 09.11.2018 tarih ve 8110 sayı (DİNAMİK); 09.11.2018 tarih ve 8133 sayı (HIDIRUSTA) ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(17) Hazırlanan 28.11.2018 tarihli, 2015-4-42/SR sayılı Soruşturma Raporu Kurula ve taraf MAYSAN MANDO’ya tebliğ edilmiş ve 30 gün içerisinde ikinci yazılı savunmaların sunulması gerektiği bildirilmiştir. 04.12.2018 tarih ve 8652 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden yazıda taraf, ikinci yazılı savunmaların sunumu için 30 gün ilave süre talebinde bulunmuştur. Söz konusu talep Kurulun 13.12.2018 tarihli toplantısında ele alınmış ve 18-47/739-M sayılı karar ile taraflara ikinci yazılı savunmalarını sunmaları için 30 gün ilave süre tanınmıştır. İ kinci yazılı savunma 28.01.2019 tarih ve 597 sayı ile Ku rum kayıtlarına intikal etmiş, hazırlanan 12.02.2019 tarihli, 2015 - 4 - 42/EG - 1 sayılı Ek Yazılı Görüş Kurula ve taraf a tebliğ edilmiş, MAYSAN MANDO tarafından 14.02.2019 tarihinde tebellüğ edilmiştir.

(18) Kurum kayıtlarına 19.02.2019 tarih ve 1139 sayı ile intikal eden yazı ile MAYSAN

MANDO tarafından üçüncü yazılı savunmanın sunumu için 30 gün ek süre talebinde

bulunulmuştur. 28.02.2019 tarih ve 19-10/121-M sayılı Kurul kararı ile MAYSAN

MANDO’ya üçüncü yazılı savunmasını sunması için 30 gün ilave süre tanınmıştır.

(19) Ek yazılı görüşe karşı MAYSAN MANDO’nun üçüncü yazılı savunması 12.04.2019

tarih ve 2615 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu yazılı savunmada

MAYSAN MANDO tarafından sözlü savunma talep edilmiştir. Sözlü savunmaya ilişkin

15.04.2019 tarihli, 2015-4-042/BN-07 sayılı Bilgi Notu Kurulun 18.04.2019 tarihli

toplantısında görüşülmüş ve 19-16/233-M sayı ile sözlü savunma toplantısının

11.06.2019 günü saat 14:30’da yapılmasına karar verilmiştir.

(20) 11.06.2019 tarihinde yapılan sözlü savunmanın ardından Kurul; yürütülen soruşturma

ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı/sözlü

savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre 20.06.2019 tarih ve 19-22/353-159

sayı ile işbu nihai kararı tesis etmiştir.

(21) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İ lgili R apor sonucunda,

- MAYSAN MANDO’nun bayileri ile akdettiği bayilik sözleşmelerinin 2017/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2017/3 sayılı Tebliğ) ile öngörülen muafiyetten yararlanamadığı,

- Söz konusu sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sağlanan şartları karşılamaması nedeniyle anılan Kanun çerçevesinde bireysel muafiyet alamadığı,

- Söz konusu sözleşmelerin 2017/3 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde yer verilen genel koşullara uygun olarak yapılması ve rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin beş yıla kadar olmak üzere yeniden düzenlenmesi koşullarıyla Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlanabileceği; bu koşulların yerine getirilmesi için kararın tebliğinden itibaren ilgili taraflara Kurul tarafından takdir edilecek bir süre verilmesi ve öngörülen düzeltmelerin yapıldığına dair belgelerin bu süre içerisinde Kuruma sunulmasının gerektiği,

- MAYSAN MANDO’nun amortisör ürünlerinin yeniden satış fiyatlarını belirleme davranışlarından dolayı 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle aynı Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

- Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin şikayetçiye mal vermeyi reddettiği iddiasının 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında hakim durumun kötüye kullanılması niteliğinde bir eylem olmadığı, buna ilişkin şikayetin reddedilmesi gerektiği

ifade edilmiş, daha sonra Ek Görüş sonucunda;

- MAYSAN MANDO’nun bayileri ile akdettiği bayilik sözleşmelerinin revize edilmiş halinin 2017/3 s ayılı Tebliğ ile öngörülen muafiyetten yararlandığı, revize edilen sözleşmenin Kuruma ayrıca sun ulmasına gerek olmadığı, bununla birlikte;

- MAYSAN MANDO’nun amortisör ürünlerinin yeniden satış fiyatlarını belirleme davranışlarından dolayı 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle aynı Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

- MAYSAN MANDO’nun şikayetçiye mal vermeyi reddettiği iddiasının 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında hakim durumun kötüye kullanılması niteliğinde bir eylem olmadığı, buna ilişkin şikayetin reddedilmesi gerektiği

belirtilmiştir.

I. İnceleme ve Değerlendirme

I.1. Yapılan İnceleme ve Tespitler

I.1.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüs: Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş. (MAYSAN MANDO)

(22) MAYSAN MANDO 1969 yılında Bursa’da kurulmuş, daha sonra şirket Çukurova Grubu bünyesine katılmıştır. Şirket 1997 yılında Güney Kore menşeili Mando Corporation ile ortaklık anlaşması yapmıştır. MAYSAN MANDO’nun hisselerinin %50’si Mando Corporation’a, %39,43’ü Maysan Makine ve Yedek Parça A.Ş.’ye ve %10,57’si ise Endüstri Holding A.Ş.’ye aittir.

(23) MAYSAN MANDO’nun ürün gamı, binek araçlar, hafif ticari araçlar, otobüsler ve ağır kamyonların yanı sıra demiryolları ve askeri uygulamalara yönelik amortisör çeşitlerini kapsamaktadır. Şirket’in toplam üretiminin %(…..) oranındaki bölümü, Renault – Nissan, Hyundai Czech, Kia Slovakya, GM, Daimler AG, Iveco ve SAF gibi yurtdışı orijinal ekipman üreticilerine (OEM) ve Hyundai Assan, Oyak Renault, Mercedes Benz Türk, BMC, Ford Otosan, Fiat - Tofaş, Anadolu Isuzu, Otokar, Karsan, Temsa Global, FNSS ve E ge Endüstri gibi çok sayıda yerel OEM üretici sine ayrılmıştır. Şirket, üretiminin %(…..) oranında ki bölümüyle yurt içi satış sonrası (aftermarket) ürün ve servis talebini karşılamakta, kalan %(…..)’luk bölümü ise Almanya, İtalya, İngiltere, Rusya ve İran b aşta olmak üzere yaklaşık 75 ülkeye ihraç edilmektedir. [1]

(24) MAYSAN MANDO ticari araçlar ve binek araçlar için ayrı olmak üzere Türkiye genelinde bayilik sistemi yoluyla faaliyetlerine devam etmektedir.

I.2. Sektöre İlişkin Bilgiler

(25) Motorlu taşıtların önemli parçalarından biri olan amortisörün temel fonksiyonu, yol yüzeyi ile lastik arasında optimum temasın korunmasını sağlamaktır. Amortisör hızlanma, dönüş ve fren esnasında araç ağırlığının tekerlekler üzerinde eşit dengelenmesi ve aracı yolda tutan sürtünme kuvvetinin etkin olmasını sağlamasının yanı sıra sürüş sırasında oluşan titreşimlerin yolcular ve araç gövdesi üzerindeki olumsuz etkisinin ve araç kabini içindeki gürültü seviyesinin azaltılmasını sağlar. Fonksiyonlarına göre motorlu taşıtlarda kullanılan amortisörler; şaşi, motor, koltuk, direksiyon, kabin amortisörleri ve sürtünmeli amortisörler olarak ayrılmaktadır. 2

(26) Türkiye’de amortisör sektöründe; üretimini Türkiye’de yapan MAYSAN MANDO, ZF SACHS, Turbotek Otomotiv İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (GTSA), Mag Otomotiv ve Havacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. (MAG), Gürmak Amortisör Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (STAL), Piston Amortisör San. ve Tic. A.Ş. (PISTON), Destek Otomotiv Yan Sanayii ve Ticaret A.Ş. (DESTEK), Resco Otomobil Parçaları ve Kauçuk Endüstri Üretim ve Ticaret Ltd. Şti. (RESCO) ve Draf Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin (LENGER) yanı sıra ithalat yoluyla satışlarını gerçekleştiren KYB ve MONROE gibi teşebbüsler faaliyet göstermektedir. Bazı toptancı firmalar ise Çin’den ürün ithal ederek kendi markalarıyla satışa sunmaktadır. Ülkemizde amortisör satış miktarı mevcut araç parkının büyüklüğü ile ilgilidir. Aşağıdaki tabloda 2013-2017 döneminde ülkemizin araç parkı verileri yer almaktadır.

1 http://www.maysanmando.com/tr/kurumsal/hikayemiz (Erişim Tarihi: 15.10.2018).

2 http://www.maysanmando.com/tr/urunler (Erişim Tarihi:03.10.2018).

Tablo 1 [3]: Motorlu Kara Taşıtları İstatistikleri

Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK)

(27) TÜİK’in 2017 yılında açıklamış olduğu son veriler Tablo 1’de gösterilmektedir. Bu

bilgilere göre Türkiye araç pazarında binek araçlar, ağır ve hafif ticari araçlar ve

motosikletler de dâhil olmak üzere 22.218.945 adet motorlu taşıt bulunmaktadır. Araç

parkı verileri, ülke yol koşulları ve tüketici alışkanlıkları ile birlikte ele alındığında tüm

motorlu taşıtlar için yıllık maksimum 3,5 - 4 milyon adet amortisör satışının olabileceği

teşebbüslerce ifade edilmektedir. Toplam amortisör satışları tam olarak tespit

edilememekle birlikte 4 milyon olarak kabul edildiği durumda MAYSAN MANDO’nun

payını belirleyebilmek için aşağıdaki tabloda yer verilen MAYSAN MANDO’nun

satışlarına bakmak gerekmektedir. Aşağıdaki tabloda MAYSAN MANDO’nun

satışlarının içinde OEM ve bağımsız satıcıların (aftermarket) ve diğerlerinin oranları

görülmektedir.

Tablo 2: MAYSAN MANDO’nun Satış Verileri

2013 2014 2015 2016 2017

Adet Oran(%) Adet Oran(%) Adet Oran(%) Adet Oran(%) Adet Oran(%)

Yurt Dışı

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Aftermarket

Yurt Dışı

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

OEM

Yurt İçi

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Aftermarket

Yurt İçi

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

OEM

Yurt İçi

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Diğer

Genel

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Toplamlar

Kaynak: MAYSAN MANDO tarafından sağlanan veriler.

(28) Yukarıdaki tabloda yer alan veriler aşağıdaki iki grafikte miktar ve oran olarak

gösterilmektedir:

Grafik 1: 2013-2017 Dönemi MAYSAN MANDO’nun OEM, Aftermarket ve Diğer Satışları

(…..TİCARİ SIR…..)

Kaynak: MAYSAN MANDO’nun göndermiş olduğu satış bilgilerinden alınmıştır.

Grafik 2: 2013-2017 Dönemi MAYSAN MANDO’nun OEM, Aftermarket ve Diğer Satışlarının Dağılımı

(…..TİCARİ SIR…..)

Kaynak: MAYSAN MANDO’nun göndermiş olduğu satış bilgilerinden alınmıştır.

3 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri.

(29) Grafik 2’de görüldüğü üzere MAYSAN MANDO’nun toplam satışlarının %(…..)’si OEM’lere, %(…..)’i ise aftermarkete gitmiştir. Yurt dışındaki OEM’lere satışlarını %(…..)’den fazla artırdığı bununla birlikte yurt içindeki OEM satışlarında bazı yıllarda oransal olarak azalma görüldüğü, ancak Grafik 1’den izlenebileceği üzere miktar olarak önemli bir değişiklik olmadığı anlaşılmaktadır. Yurt içindeki aftermarket kanalında yapılan satışların miktar olarak önemli ölçüde arttığı, 2013’ten 2017’ye neredeyse (…..) katına çıktığı görülmektedir. Sonuç olarak MAYSAN MANDO’nun yıllar itibarıyla artan üretim miktarı, ağırlıklı olarak yurtdışı OEM ve yurt içi aftermarket satışlarına yönelmiştir.

(30) Yukarıdaki tablo ve grafiklere göre MAYSAN MANDO’nun yurtiçi OEM ve yurtiçi aftermarket kanalına satışları toplamının yaklaşık (…..) olduğu ve ülkemize yaklaşık 4 milyon amortisör satışı yapıldığı dikkate alındığında MAYSAN MANDO’nun amortisör üretimi ve satışı pazarında yaklaşık %(…..) civarında paya sahip olduğu tahmin edilmektedir. Bunun yanında yalnızca aftermarket kanalıyla yapılan satışlar incelendiğinde ise MAYSAN MANDO’nun pazar payı daha düşük görünmektedir. MAYSAN MANDO’nun hazırlamış olduğu firma içi sunumun gösterdiği oranlar aşağıdaki Grafik 3 ve Grafik 4’de yer almaktadır.

Grafik 3: 2016 Türkiye Aftermarket Pazar Payı Oranları (%)

(…..TİCARİ SIR…..)

Kaynak: MAYSAN MANDO’nun pazar araştırmalarına dayanan şirket içi sunum.

(31) MAYSAN MANDO’nun kendi hesaplamalarına dayanan Grafik 3’te görüleceği üzere 2016 yılında Türkiye’de aftermarket kanalıyla amortisör satışlarının %(…..)’ünün MAYSAN MANDO ürünlerinden oluştuğu, dolayısıyla MAYSAN MANDO’nun pazar lideri olduğu, ardından MONROE (%(…..)), ZF SACHS (%(…..)) ve KYB’nin (%(…..)) takip ettiği görülmektedir. Aşağıdaki grafikte MAYSAN MANDO’nun kendi hesaplamalarına göre yıllar itibarıyla firmaların aftermarket kanalına yaptıkları satışlar sunulmaktadır.

Grafik 4: Türkiye Aftermarket Kanalında Firmaların Satışları (bin adet)

(…..TİCARİ SIR…..)

Kaynak: MAYSAN MANDO’nun pazar araştırmalarına dayanan şirket içi sunum.

(32) Grafik 4 incelendiğinde MAYSAN MANDO’nun ülkemizde aftermarket kanalına yapılan satışlarda yıllar içerisinde lider firma haline geldiği görülmektedir. MAYSAN MANDO’nun sunumunda firmanın 2012’den 2017’ye yaklaşık %(…..)’lik bir büyüme oranını yakaladığı belirtilmektedir. Sunumda böyle bir büyüme karşısında MAYSAN MANDO’nun yeterli kapasitesini oluşturabilirse 2018 yılında yaklaşık (…..) milyonluk amortisör talebiyle karşılaşacağı öngörülmektedir. Giderek artan bir talep ile karşı karşıya kalan MAYSAN MANDO’nun son yıllarda yüksek kapasite kullanma oranlarına sahip olmasının yanı sıra stok tutma maliyetleri açısından da başlıca rakiplerine göre avantajlı olduğu aşağıdaki tabloda görülmektedir.

Tablo 3: Firma Stok Tutma Süreleri (gün)

MAYSAN MANDO KYB ZF SACHS MONROE

2013 (…..) (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden sağlanan veriler.

(33) Tablo 3’te amortisör üretimi ve satışı pazarındaki başlıca firmaların stok tutma süreleri gün olarak verilmiştir. Tablo 3’teki verilerin yıllar içerisinde değişkenlik gösterdiği, MAYSAN MANDO’nun stok tutma sürelerinin diğer firmalara oranla daha az olduğu, dolayısıyla stok devir hızının daha yüksek olduğu görülmektedir.

(34) Grafik 3, Grafik 4 ve Tablo 3’teki bilgiler çerçevesinde MAYSAN MANDO’nun giderek artan kapasite kullanma oranı ve yüksek devir hızının yanında, yıllar itibarıyla aftermarket kanalından yapılan satışlarını artırdığı ve %(…..)’nin üzerinde pazar payıyla pazar lideri olduğu anlaşılmaktadır. OEM’ler dikkate alındığında ise MAYSAN MANDO’nun pazar payı daha da artmaktadır. 4

(35) Türkiye’de amortisör üretimi ve ithalatını gerçekleştirmek isteyen firmaların TSE tarafından verilen TSE 3034 belgesine sahip olmaları gerekmektedir. TSE’den bilgi talebinde bulunularak TSE 3034 belgesi verilmesi için uygulanan prosedür, kanuni düzenlemeler ve süreçle ilgili genel açıklama istenmiş; gelen cevabi yazıda amortisör ürünlerinin belgelendirilmesinde TS 3034/Şubat 2014 sayılı “Karayolu Taşıtları- Süspansiyon Sistemleri-Amortisörler” ve TS 3034/T1/Haziran 2016 sayılı “Karayolu Taşıtları-Süspansiyon Sistemleri-Amortisör” standartlarının yanı sıra TSE’nin Belgelendirme Yönergesi ve belgelendirmeye yönelik çeşitli prosedürlerin uygulandığı belirtilmiş, bu çerçevede 2003 yılından itibaren amortisör ürünlerinin satışı ve üretimi için toplamda 96 başvurunun olduğu ancak bu başvurular sonucu alınan belgelerden 64 adedinin yürürlükte olduğu ifade edilmiştir. Her ne kadar TSE’den alınan bilgiler doğrultusunda pazarda TSE belgesini haiz birçok firma olduğu görülse de bu firmaların bir kısmının oldukça küçük olduğu, bir kısmının ise ithalat yoluyla pazarda faaliyette bulunduğu anlaşılmaktadır.

I.3. İlgili Ürün Pazarı

(36) MAYSAN MANDO, Türkiye genelinde doğrudan OEM’lere ve bayileri vasıtasıyla perakende alıcılara amortisör satışı yapmaktadır. Kurulun otomotiv pazarına ilişkin benzer konulu kararlarında benimsediği yaklaşım doğrultusunda [5]; otomotiv parçalarının birbirine ikame olamayacağı da dikkate alınarak bu dosya bakımından “amortisör üretimi ve satışı pazarı” ilgili ürün pazarı olarak belirlenmiştir.

(37) Bunun yanında şikâyetçinin faaliyet alanı dikkate alınarak “otom otiv yedek parça satışı pazarı” ve “amortisör dağıtım ve satışı pazarı” diğer ilgil i ürün pazarları olarak belirlenmiştir.

I.4. İlgili Coğrafi Pazar

(38) MAYSAN MANDO, ticari araçlar ve binek araçlar için amortisör satışı faaliyetlerini Türkiye geneline yayılmış bayileri vasıtasıyla yürütmektedir. MAYSAN MANDO, bayilerini Türkiye genelinde satış yapmak üzere yetkilendirmiştir. Bu doğrultuda

[4] MAYSAN MANDO’nun amortisör üretimi ve satışı pazarında yaklaşık %(…..) civarında paya sahip oldu ğu tahmin edilmektedir.

5 Kurulun 25.12.2001 tarih ve 01-63/644-170 sayılı, 18.02.2016 tarih ve 16-05/107-48 sayılı kararları.

bayilerin de farklı bölgelerde alt birimleri aracılığıyla MAYSAN MANDO ürünlerinin

dağıtımını yapabildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla dosya bakımından ilgili coğrafi

pazar “Türkiye” olarak tanımlanmıştır

I.5. Yapılan Tespitler

I.5.1. Şikâyetçi ile Yapılan Görüşme

(39) Şikayette özetle;

- Şikâyetçinin MAYSAN MANDO ile bayilik sözleşmesi imzalamak suretiyle söz konusu firmanın ürettiği otomobil amortisörlerinin satış ve pazarlamasına başladığı,

- Şikâyetçinin hızla büyümesi sebebiyle rakiplerinin MAYSAN MANDO’ya şikâyetçiye ürün verilmemesi hususunda baskılara başladığı,

- MAYSAN MANDO’nun yapılan şikâyetler üzerine son mal sevkiyatını 2015 yılının baharında yaptıktan sonra resmi olarak bayilik sözleşmesini bitirmemekle birlikte artık şikâyetçiye ürün tedarik etmeyeceğini şifahen bildirdiği ve bu yolla şikâyetçiyi pazar dışına ittiği,

- Şu anda mevcut otomotiv yedek parça piyasasında genel dağıtıcılar tarafından satışı yapılan ve ürettikleri ürün sınıfı (amortisör) aynı olan üç firma bulunduğu, bunlardan ilki olan KYB’nin ürünlerinin pahalı olması sebebiyle piyasada hâkimiyet alanının %(…..) civarında olduğu,

- İkinci marka olan MONROE ürünlerinin ise daha çok Türkiye’nin batı illerinde veya yeni nesil araçlar için tercih edilip kullanıldığı,

- MAYSAN MANDO’nun ürettiği ürünün fiyatının makul olması sebebiyle özellikle Türkiye’nin doğu illerinde ve ikinci el araçlar için tercih edilip kullanılmakta olduğu, bu nedenle de en fazla pazar payına sahip olan marka olduğu,

- Dolayısıyla bahse konu ürünün ikamesi var gibi görünmekle birlikte, aslında fiyatları ve hitap ettikleri araçların jenerasyonları sebebiyle farklı müşteri gruplarına hitap ettiği,

- Bu bakımdan bahse konu ürünü üreten her üç firmanın da aslında pazarda tekel konumunda olduğu ve birinden alınamayan bir ürünün başka bir distribütörden tedarik edilmesinin mümkün olmadığı,

- Sonuç olarak, şikâyetçinin rakiplerinin haksız ve hukuka aykırı baskısı sebebiyle MAYSAN MANDO’dan ürün alamadığı ve bu yolla pazar dışına itildiği

iddia edilmektedir. Bu kapsamda 12.04.2018 tarihinde şikayetçi ile görüşme yapılmıştır.

Yapılan görüşmede şikâyetçi özetle;

- Otomotiv yedek parça sektöründe faaliyet gösterdiklerini, 2009 yılından beri MAYSAN MANDO bayiliği yaptıklarını, 2015 yılından itibaren MAYSAN MANDO tarafından tedariğin kesildiğini,

- Zaman içinde büyüyen teşebbüsün rakibi bayilerin MAYSAN MANDO’ya şikâyette bulunduğunu, rakip bayilerin baskıları sonucunda bakiyeleri olmasına ve teminat mektuplarının süresi henüz bitmemiş olmasına rağmen MAYSAN MANDO tarafından sevkiyatlarının yavaşlatıldığını ve akabinde durdurulduğunu, MAYSAN MANDO’nun kendilerine kapasite kısıtı gerekçesiyle sevkiyat yapmadığını iddia ederken başka bayilere sevkiyat yapmaya devam ettiğini,

- Diğer bayilerin kendilerini MAYSAN MANDO’ya şikâyet etme gerekçesinin rakiplere göre indirimli fiyattan satış yapmaları olduğunu,

- MAYSAN MANDO’nun yetkilisinin sözlü olarak rakip bayilerin baskısı nedeniyle şikayetçiye mal vermeyi kestiklerini belirttiklerini, teminat mektuplarını MAYSAN MANDO’dan bu yönde bir talep gelmediği için yenilemediklerini,

- MAYSAN MANDO’nun gönderdiği fiyat listesinin yılda bir kere güncellendiğini, liste fiyatı üzerinden net fiyatlarını belirleyip satış fiyatına göre %(…..) ar asında kar marj ı ekleyip sattıklarını,

- MAYSAN MANDO’nun ürünlerinin düşük kar elde edilen ürünler olduğunu ve herkesin aşağı yukarı aynı fiyatlardan sattığını, satış fiyatına bağlı olarak %1-2’lik bir oynama olabileceğini, piyasa şartlarından dolayı farklı fiyat uygulayan bayilerin satış kaybı yaşayabileceğini,

- B2B sisteminden müşterilerin ve rakip bayilerin her bayinin fiyatının takip edilebildiğini,

- Diğer markaların da satışını yaptıklarını ancak MAYSAN MANDO ürünlerinin satışını yapamamalarının kendilerini müşteri nezdinde kötü duruma düşürdüğünü, başka ürünün yanında MAYSAN MANDO almak isteyen müşterilerin tüm siparişlerinden vazgeçebildiklerini, bu nedenle sadece MAYSAN MANDO satamadıkları için ettikleri zarardan daha fazla zarara uğradıklarını,

- Türkiye’de ZF SACHS, MONROE ve MAYSAN MANDO olmak üzere üç amortisör markasının bulunduğunu, MAYSAN MANDO’nun eski araçlarda, Renault-Fiat marka araçlarda pazar hâkimi olduğu, ZF SACHS’ın pazar payının düşük olduğu, MONROE’nun ise daha çok yeni model araçlarda tercih edildiğini ve MAYSAN MANDO ile aynı tür araçlarda kullanılabilse bile pahalı olduğu için tercih edilmediğini, KYB’nin ise son iki buçuk yıldır pazarda olduğunu ve Mercedes ve Japon marka araçlar haricinde fazla tercih edilmediğini, daha çok ihraç edildiğini,

- MAYSAN MANDO’nun primlerini alım miktarına göre belirlediğini, miktara bağlı olarak kendilerinin primlerinin artıp azalmasını da MAYSAN MANDO’nun takip edilebildiğini,

belirtmiştir.

(40) 26.09.2018 tarihinde yapılan bir başka görüşmede ise şikâyetçi tarafından özetle;

- MAYSAN MANDO’dan çok fazla ürün alan bazı bayilerin şikâyetçiye ürün satılmamasını, bu ürünlerin kendilerine satılmasını istedikleri, MAYSAN MANDO’nun da kendi fiyat politikasını bu bayilere daha kolay uygulatabildiği,

- DİNAMİK, DAVET ve ÖZÇETE’nin şikâyetçinin rakibi olduğu ve bu bayilerin ürün tedarik ettiği müşterilere şikâyetçinin daha uygun fiyattan ürün verdiği ve bu durumun rahatsızlık yarattığı,

- MAYSAN MANDO ürünlerinin satış fiyatının liste fiyatı üzerinden %(…..) arasında bir ora n belirlenerek satıldığı; DİNAMİK; DAVET ve ÖZÇETE’nin yılsonunda toplam sattığı üründen %(…..)’lik indirime tekabül edecek şekilde fiyat farkı aldıkları, şikâyetçinin ise yılsonunda %(…..) fiyat farkı almayıp direk t iskontolu fiyattan satış yaptığı, bu ba yilerin satış fiyatının kendilerininkinden daha yüksek olması için MAYSAN MANDO’ya baskı yaptıkları,

- MAYSAN MANDO’nun 2015 yılında OEM’lere satış yaptığı ve planlamayı organize

edemediğinden dolayı kendilerine ürün veremediğini belirttiği ancak kendilerine

yapılan ürün tedariği kesilmişken başka bayilere ürün tedariği yapıldığı,

- Teminat miktarını aşan tutarda sipariş verilebildiği, teminatın sipariş miktarının

%10’u oranında yatmış olmasının yeterli olduğu,

- MONROE ve KYB gibi ithal ürünlerin TSE’den sertifika almasının zor olduğu,

- MAYSAN MANDO’nun büyük bayileri arasındaki rekabetin daha fazla olduğu,

küçük bayilerin tüm Türkiye çapında faaliyet göstermediği için MAYSAN

MANDO’nun büyük bayilerine tehdit oluşturmadığı

ifade edilmiştir.

I.5.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgelere İlişkin Tespitler

(41) Dosya konusu iddialara ilişkin olarak teşebbüslerde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan tespitlere aşağıda yer verilmektedir. Aşağıda öncelikle yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin belgelere 1 ve 10 numaraları arasında ardından mal vermenin reddi ile ilgili belgelere de 11 ve 17 numaraları arasında yer verilmiştir. Her iki gruba ilişkin belgeler kendi içerisinde kronolojik olarak sıralanmıştır.

(42) Belge 1: Aşağıda görülen yazışmalar iki ayrı elektronik postadan elde edilmiş olup yazışmaların birbiriyle alakalı olmasından dolayı bu yazışmalara kronolojik sırayla yer verilmiştir. MAYSAN MANDO’dan elde edilen, HIDIRUSTA çalışanı (…..) MAYSAN MANDO çalışanı (…..) gönderilen 20.01.2015 tarihli ve “DİNAMİK VE DENGE” konulu yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

(…..) (HIDIRUSTA)

“(…..) Merhaba,

Dinamik Denge

5571101 (…..)TLBRÜT (…..)TL NET

7291101 (…..)TL BRÜT (…..)TL NET

7391106 (…..)TL BRÜT (…..)TL NET

Dinamik liste fiyatından %(…..) + %(…..) ıskonto yapmakta

Denge (…..) fiyattan satmakta !”

(43) Aşağıda MAYSAN MANDO’dan elde edilen, MAYSAN MANDO çalışanı (…..) tarafından MAYSAN MANDO bayisi DENGE çalışanı (…..) gönderilen, bilgi kısmında (…..) ve (…..) yer aldığı 21.01.2015 tarihli “Şikâyet” konulu belge görülmektedir:

(…..) (MAYSAN MANDO)

“(…..),

Yorumlarınız lütfen?”

Y5571101 (…..) (…..) (…..)

PN7291101 (…..) (…..) (…..)

PN7391106 (…..) (…..) (…..)

(44) DENGE çalışanı (…..),(…..) tarafından gönderilen açıklama isteyen bu elektronik postaya 22.01.2015 tarihinde şu şekilde cevap vermiştir:

(…..) (DENGE)

“(…..) merhaba

2009 yılından beri ortak çalışmamız devam etmekteki bugüne kadar size mahçup edecek zorda bırakacak bir satış yapmadım skype yazışmam aşağıdaki gibidir.Siz gerekli yerlere yorumlayınız sanırım yanlış firma ismi telafuz ettiler.

5571101

[20.01.2015 11:33:20] (…..): maysan

[20.01.2015 11:33:52 (…..): 7291101 maysan

[20.01.2015 11:33:59] (…..): varmn verirsinı kaç t

[20.01.2015 11:34:05] (…..): kaçtan verirsin

[20.01.2015 11:36:01] (…..) - Denge Motorlu Araçlar A.Ş.: 5571101 110TL

[20.01.2015 11:36:38] (…..) - Denge Motorlu Araçlar A.Ş.: 7291101 90TL HD MARKA

[20.01.2015 11:36:47] (…..) - Denge Motorlu Araçlar A.Ş.: MAYSAN İMALATI

[20.01.2015 11:36:48] (…..): MAYSAN YOKMU

[20.01.2015 11:36:57] (…..) - Denge Motorlu Araçlar A.Ş.: FABRİKADA YOK

[20.01.2015 11:37:02] (…..) - Denge Motorlu Araçlar A.Ş.: ŞUAN”

(45) Aşağıdaki belgede DENGE’den konuyla ilgili cevap alan (…..) eline geçen bilgiler

doğrultusunda tablo hazırlayıp 22.01.2015 tarihli ve “RE:DİNAMİK VE DENGE” konulu

cevabi elektronik posta ile (…..) bilgi verdiği görülmektedir: 6

(…..) (MAYSAN MANDO)

“(…..) Merhaba,

Bildiğiniz şikayet üzerine yapılan çalışma aşağıdaki gibidir. Dinamik ve Denge ilgili şikayet ile aranmıştır. Dinamik karlılığı birkaç puan sizden düşüktür ve ilgili uyarılar

Denge ile ilgili olarak da telefonda yaptığım açıklamaların kanıtı olarak firma müşteri yazışmasını gizli kalması ricasıyla sizinle paylaşıyoruz.

…”

(46) Belge 2 [7]: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, TOK çalışanı (…..) tarafından MAYSAN

MANDO çalışanı (…..) gönderilen 05.02.2015 tarihli ve “BİLGİLENDİRME” konulu

elektronik postada şu ifadeler yer almaktadır:

(…..) (TOK)

“Merhaba (…..)

Samsun bölgesinde BAYRAM BAYRAK-BAYRAK KARDEŞLER’e amortisör teklif ettiğimizde fiyat tutturamadık. Arkadaşlar görüştüklerinde DAVET OTO’nun 1 adet bile alım yapıldığında fabrika fiyatından sattığını tespit ettiler. Bakılan ürün PS9710235 Bıpper ön amortisördür. Fakat istemelerine rağmen müşteriden faturayı alamadılar. O bölgeye giden arkadaşlarınız da durumu tespit edebilirler.

Söz konusu yazışma HIDIRUSTA’da yapılan yerinde incelemede de elde edilmiştir.

Aynı belge TOK’ta yapılan yerinde incelemede de elde edilmiştir.

Biz normalinde bu tarz sıkıntılarımızı size yansıtmıyorduk ama bundan sonra tespitlerimizi sizinle paylaşacağımın bilgisini de vermek isterim.

İyi çalışmalar….”

(47) (…..) tarafından yukarıdaki elektronik postaya cevaben gönderilen 05.02.2015 tarihli

“RE: BİLGİLENDİRME” konulu elektronik posta şu şekildedir:

(…..) (MAYSAN MANDO)

“(…..) Merhaba,

Öncelikli olarak yaptığınız tespit için teşekkür ederiz. Müşterilerimizden gelen bu tarz tespitler ile piyasaya hakim olmaya çalışmaktayız.

Bildirdiğiniz bayimiz ile biraz önce konu ayrıntılı olarak görüşülmüştür. PS9710235 nolu ürünün Davet Oto tarafından BAYRAK KARDEŞLER’e 2015 yılı içerisinde satış yapılmadığı bilgisi tarafımıza iletilmiştir. Hatta Davet Otomotiv belirtilen firmayla yoğun çalışma yapmadıklarını BAYRAK KARDEŞLER’ in ağırlıklı olarak Özçete Oto ile çalıştığını tarafımıza iletmiştir. Aynı şikayetin devam etmesi durumunda ilgili arkadaşlardan fatura talep edeceğim.

Davet otomotiv bildirdiğiniz referansı min (…..) % kar ile satış yaptığını ayrıca belirtmiştir.

İlginiz için teşekkür ederim.”

(48) (…..) tarafından yukarıdaki postaya gönderilen 05.02.2015 tarihli ve “RE:

BİLGİLENDİRME” konulu cevabi elektronik postada ise şu ifadeler yer almaktadır:

(…..) (TOK)

“İlginiz için teşekkür ederim.

Davet’in müşterideki sistem fiyatının bu olduğunu bilmeniz yeterli.

İyi çalışmalar…”

(49) (…..) tarafından yukarıdaki elektronik postaya cevaben gönderilen 05.02.2015 tarihli

“RE: BİLGİLENDİRME” konulu elektronik posta şu şekildedir:

(…..) (MAYSAN MANDO)

Peki sizden sistem fiyatının ekran görüntüsünü göndermenizi rica etsem mümkün mü?

(50) (…..) tarafından yukarıdaki e-postaya cevaben gönderilen 05.02.2015 tarihli ve “RE:

BİLGİLENDİRME” konulu elektronik postada şu ifadeler yer almaktadır:

(…..) (TOK)

“Arkadaşım dün ordaydı, tekrar gittiğinde almaya çalışmasını isterim.”

(51) Belge 3: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, MAYSAN MANDO bayisi ÖZÇETE

çalışanı (…..) tarafından MAYSAN MANDO çalışanı (…..) gönderilen 18.02.2015

tarihli ve “pazar satış şartları (özellik ile tok oto)” konulu elektronik postada şu ifadeler

yer almaktadır:

(…..) (ÖZÇETE)

“Selam (…..)

Sizi daha fazla telefon ile rahatız etmemek adına mail atmayı daha uygun gördüm. Geçen yıl piyasa satış şartlarımı bayilerden gelen şikayet üzerine geri çekmemi istediniz. Bende ticaretimize ve diyaloğumuza zarar gelmemesi adına talebinizi yerine getirdim. Bu değişiklik nedeni ile de ciddi ciro kaybettim hattı zatında 2.yarı yıl +2 pirimi mi de alamadım. Buna rağmen diğer rakip firmaların satışlarına herhangi bir engel getirilmedi ve satışlar aynı şartlarda devam etti

Sonuç olarak fiyatımız pahalı kaldığı için ciro ve müşteri kaybetmeye devam etmekteyiz. Şuan adanada ve istanbulda toptancıya sene sonu ristörnünden +2 verilmeler devam etmekte ayrıca kayseride adetli japon alımı yapan perakendecilere ;

Dar çanak ve geniş çanak (…..) +kdv

Era (…..) +kdv

Satış fiyatları yer almakta

Siz bu duruma engel olamaz iseniz artık ben iyi niyet sınırımı aşmış durumda olduğum ve kaybettiğim ciro ve müşterileirmi toparlamak için üzülerek satış fiyatlarımı değiştirmek zorunda kalacağım. Bilgilerinize önem ile arz ederim.”

(52) (…..) tarafından yukarıdaki postaya gönderilen 24.02.2015 tarihli ve “RE: pazar satış

şartları (özellik ile tok oto)” konulu cevabi elektronik postada şu şekildedir:

(…..) (MAYSAN MANDO)

“(…..) Selam,

Konuyla ilgili Tok Oto firma sahibi ve genel müdür’ ü iyi ayrı ayrı iki defa ilgili konu görüşülmüştür. İlgili şikayetleriniz isim bildirilmeden kendileri iletilmiş, son olarak da ekteki fatura hiçbir veri gönderilmeden telefon ile görüşülmüştür. Kendileri de bu satışın yapıldığı kabul etmiş ve bir daha bu tarz bir satışın yapılmayacağını tarafımıza bildirmiştir. Konuyla ilgili olarak tarafınızdan firmanın satışlarını piyasada pazarlamacı arkadaşlar takip ettirmenizi önemle rica ederiz.

Gerekli uyarıların Tok Otomotiv’ e yapıldığı tekrar bildirmek isteriz.”

(53) Belge 4: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, 03.03.2015 tarihli ve MAYSAN MANDO

çalışanları (…..) ve (…..) hazırladığı “03 Mart 2015 İstanbul Avrupa Bayi Ziyareti” isimli

bayi ziyaret raporunun sekizinci sayfasında HIDIRUSTA’da HIDIRUSTA çalışanları

(…..) ve (…..)’ün katılımıyla gerçekleşen toplantı notlarında aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

“2014 yılı içerisinde diğer bayilerimiz tarafından Hıdırusta'nın %(…..) ortalama ile ürün sattığı şikayetleri yöneticileri ile görüşülmüş ve gerekli aksiyonlar alınmıştır. 2015 yılında piyasadan bu konu ile ilgili herhangi bir şikayet alınmamıştır.”

(54) Belge 5: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, TOK çalışanı (…..) tarafından MAYSAN

MANDO çalışanı (…..) gönderilen, bilgi kısmında (…..)@tokotomarket.com.tr ve

(…..)bulunduğu, 15.06.2015 tarihli ve “ÖZÇETE MAYSAN FİYATI” konulu elektronik

postada şu ifadeler yer almaktadır:

(…..) (TOK)

“(…..);

Ekte Özçete’nin fabrika fiyatını sisteme koyduğunu gösteren resim mevcuttur. (…..) sizinle paylaşmamı istedi.Kendisiyle görüşürsünüz.”

(55) Ekteki resmin; ÖZÇETE’nin 6210312 referans numaralı ürünün satışında uyguladığı

KDV’li ve KDV’siz liste fiyatı ve yapılan iskontonun görülebildiği B2B sisteminin ekran

resmi olduğu anlaşılmaktadır.

(56) MAYSAN MANDO çalışanı (…..) tarafından 19.06.2015 tarihinde (…..)@ozcete.com.tr

alıcısına gönderilen “Fiyat Şikayeti” konulu elektronik postada ise şu ifadeler yer

almaktadır:

(…..) (MAYSAN MANDO)

“(…..),

Yorumlarınız lütfen.”

(57) (…..)@ozcete.com.tr (…..) tarafından yukarıdaki elektronik postaya cevaben

gönderilen 19.06.2015 tarihli ve “RE: Fiyat Şikayeti” konulu elektronik posta ise şu

şekildedir:

(…..) (ÖZÇETE)

“Sağ üstteki dolara baksana 2.61 kim bilir ne zaman çekildi ama ben gene de bir bakim nedir ne değildir.”

(58) Belge 6: MAYSAN MANDO’dan elde edilen 29.11.2016 tarihli “2016 Aftermarket Bayi

Ziyaret Raporları” isimli Power Point sunu mununda, 09.11.2016 tarihinde İstanbul

Avrupa, HIDIRUSTA’da gerçekleşen MAYSAN MANDO’dan (…..) ve (…..),

HIDIRUSTA’dan (…..), (…..) ve (…..) katılımıyla gerçekl eşen toplantı yla ilişkin

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Alım adetlerinin en az 2014 yılı adedi olan (…..)bandında olması şirket yetkilileri iletilmiştir. Agresif satış faaliyetlerinin tekrar gündeme alınırken diğer bayilerin satış fiyatlarına oranla karsız satış olmaması gerektiği çok açık bir dil ile ifade edilmiştir.…”

(59) Belge 7: MAYSAN MANDO’dan elde edilen 29.11.2016 tarihli “2016 Aftermarket Bayi

Ziyaret Raporları” isimli Power Point sunumunda, 23.11.2016 tarihinde Ankara, Selin

Otomotiv’de gerçekleşen MAYSAN MANDO’dan (…..) ve (…..), Selin Otomotiv’den

(…..) ve (…..) katılımıyla gerçekleşen toplantıya ilişkin aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

“Dorse amortisör satışında açık hesp olarak gerçekleştirilen tüm dorse ürünlerinin karlılık problemi tarafımıza iletilmiş, Setaş-Selin ortaklığının ağırlıklı olarak pazarı domine eden firma olarak farklı bir destek beklediği tarafımıza iletilmiştir. 2017 yılı dorse amortisör fiyatları revize edilirken (…..)% olan karlılık ((…..) TL ile ürün sevkiyatı N6794102 F M (…..)TL→(…..), N6885516 F M (…..)TL→(…..)TL) (…..)% ((…..) TL) olarak bildirilmesi planlanmaktadır.”

(60) Belge 8: HIDIRUSTA’da yapılan yerinde inceleme elde edilen HIDIRUSTA çalışanları

(…..) ile (…..) arasında bilgi kısmında HIDIRUSTA çalışanı (…..) bulunduğu

18.02.2016 tarihli ve “MAYSAN (DİNAMİK OTO)” konulu yazışmada şu ifadeler yer

almaktadır:

(…..) (HIDIRUSTA)

“(…..),

Maysan da Dinamik oyunu kurallarına göre oynamıyor. Geçen yıllarda sürekli bizi şikayet eden bu firma fiyatla oynayarak satmakta.

N6771160PM

Örnek ürünün bizdek liste fiyatı (…..) TL. % (…..) ıskonto net (…..)TL . bunun dışında bir uygulamamız yok

Dinamik brüt (…..)TL. % (…..) ıskonto net (…..)TL. Bu rakamı b2b ekranında her müşterisine gösteriyor.

Bunun dışında yaptığı ıskontoları müşterilerimizden duyduk. İsim vermeyeceğim İstanbul da bir müşterimize bu ürünü net (…..) TL den vermiş, faturayı gördük. Resmini çekmemize müsaade etmedi.

Yine Anadolu dan bir müşterimizle görüştük. Liste fiyatından % (…..) dışında + (…..) daha her aldığı üründe yaptıklarını söyledi. Örnek ürün için (…..) TL gibi alış rakamı olduğunu belirtti.

Bu durumun önüne geçmemiz lazım. Bizim satışlarımızı etkilemekte.”

(61) HIDIRUSTA çalışanları (…..) ile (…..) arasında gerçekleşen bilgi kısmında

HIDIRUSTA çalışanı (…..) bulunduğu 30.03.2016 tarihli elektronik posta yazışmasında

şu ifadeler yer almaktadır:

(…..) (HIDIRUSTA)

“(…..) bu konu ile ilgili bir gelişme oldu mu?

Yine maysan la ilgili biraz önce bir şikayet daha geldi b2b den. Bizim satış fiyatımızın yüksek olduğunu belirttiler. Konu isim yine aynı dinamik

Geçtiğimiz hafta (…..) yine İstanbul da bir müşterimize maysan satışı yapacaktı karşımıza dinamik çıktı. Biz ürünü satamadık. Ürün dinamikin başka şubesinde olmasından ötürü müşterimiz dinamik in fiyatını kullanarak denge nin kapısını çaldı indirim almaya çalıştı. Nitekim (…..)ın bu müşterisi bu yola başvurarak denge den 2 tl daha indirim yaptırıp ürünü denge den aldı.

Maysan satışlarımızın düşük olmasının önemli bir nedeni olarak bu konu ciddiyetini koruyor.

Bir şeyler yapmamız lazım.”

(62) HIDIRUSTA çalışanı (…..) ile MAYSAN MANDO çalışanı (…..)arasında 30.03.2016

tarihinde gerçekleşen bilgi kısmında HIDIRUSTA (…..) bulunduğu elektronik posta

yazışmasında şu ifadeler yer almaktadır:

(…..) (HIDIRUSTA)

“(…..) Merhaba,

Söz konu sıkıtı halen tarafımıza bizim ekip tarafından ulaşmaktadır.

Senden ricam konu ile ilgili son durumu belirtir misin?”

(63) MAYSAN MANDO çalışanı (…..) ile HIDIRUSTA çalışanı (…..) arasında 30.03.2016

tarihinde gerçekleşen bilgi kısmında HIDIRUSTA çalışanı (…..) ve MAYSAN MANDO

çalışanı (…..) bulunduğu elektronik posta yazışmasında şu ifadeler yer almaktadır:

(…..) (MAYSAN MANDO)

“(…..) Selam,

Dinamik ile ilgili şikâyetiniz sonrasında firma sahibi (…..)Bursa’ ya davet edildi ve ilgili problem yüz yüze aktarıldı. Mercedes Axor arka (N6771160)ile ilgili (…..)%- (…..)%ile satış gerçekleştirdiği şikâyetini iletmiştiniz. İlgili toplantı sonrasında (…..)%-(…..)% kar hedefinin altında satış yapılmaması yönünde mutabık kalarak ertesi gün fiyat listelerini revize ettirdik (revize fiyatları bizde kontrol ettik, problem kalmamıştı).

Senden ricam hala aynı şikâyet devam ediyorsa bana acil olarak bildirmendir. Gerekirse sevkiyat gerçekleştirmeyiz”

(64) HIDIRUSTA çalışanları (…..) ile (…..) arasında gerçekleşen bilgi kısmında

HIDIRUSTA çalışanı (…..) bulunduğu 31.03.2016 tarihli elektronik posta yazışmasında

şu ifadeler yer almaktadır:

(…..) (HIDIRUSTA)

“(…..),

Aşağıdaki ürünleri karşılaştırdığımızda yaklaşık % (…..) gibi bir fark görünmekte. B2b deki görünen ıskonto dışında ekstra %(…..) ıskonto yaptığı konusunda tespit var. Fatura göremediğimiz için bu %(…..) lük farkı ispat edemiyoruz. Bu farkın normal olduğunu düşünüyor isek yapacak bir şey yok. Ama standart dışı ise şikayet edebilir hakkımız arayabiliriz. Bu durum ciddi anlamda ciro kaybı yaşamamıza neden olmakta.

B2b dinamik ekran görüntülerini ekte inceleyebilirsin.

YAYLI ACTROS

Y6271101PM AMORTİSÖR KABİN ARKA (…..) (…..) (…..) (…..)

YAYLI DİKEY AXOR

N6771160PM AMORTİSÖR ŞASE ARKA (…..) (…..) (…..) (…..)

1840, 1835

N6771167PM AMORTİSÖR ŞASE ARKA (…..) (…..) (…..) (…..)

3340, ACTROS

N6771155PM AMORTİSÖR ŞASE ARKA (…..) (…..) (…..) (…..)

4140, 3028

N6571139PM AMORTİSÖR ŞASE ÖN (…..) (…..) (…..) (…..)

1840, 1835

Saygılarımla…”

(65) HIDIRUSTA çalışanı (…..) ile MAYSAN MANDO çalışanı (…..) arasında 31.03.2016

tarihinde gerçekleşen bilgi kısmında HIDIRUSTA çalışanı (…..) bulunduğu elektronik

posta yazışmasında şu ifadeler yer almaktadır:

(…..) (HIDIRUSTA)

“(…..) Merhaba,

Dünkü mailinden sonra Dinamik firmasının B2b güncel bugün çekilmiş görüntüleri ektedir.”

(66) MAYSAN MANDO çalışanı (…..) ile HIDIRUSTA çalışanı (…..) arasında 31.03.2016

tarihinde gerçekleşen bilgi kısmında HIDIRUSTA çalışanı (…..) ve MAYSAN MANDO

çalışanları (…..) ve (…..) bulunduğu elektronik posta yazışmasında şu ifadeler yer

almaktadır:

(…..) (MAYSAN MANDO)

“(…..) Merhaba,

İlgili görüşme (…..) ve Dinamik Otomotiv Ticari grup yetkilileri ile yapılmış olup fiyatlar aşağıdaki görüşme detayında görüldüğü üzere revize edilmiştir. B2B sistem üzerinden yeni fiyatların ve karlılık seviyesinin tekrar kontrol edilmesini ve bize konu hakkında geri dönüşünüzü bekliyoruz. İyi çalışmalar.

(…..

(67) Belge 9: DİNAMİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, 02.05.2017 tarihli ve

“Re:MAYSAN” konulu DİNAMİK Yönetim Kurulu Başkanı (…..) ile Bursa Bölge Satış

Müdürü (…..) ve DİNAMİK çalışanı (…..) arasında geçen yazışmada şu ifadeler yer

almaktadır:

(…..) (DİNAMİK)

“(…..)

Bildiğiniz üzere Maysan da tüm rakiplerimiz bizim (…..)iskontolu fiyatlarımıza göre fiyat belirlemesi yaparak satış gerçekleştirmektedirler..

Bizim (…..)li çalışan müşterilerimizin ALIŞ ŞARTLARINDA da bu fiyatları rakiplerimiz uygulamaktadır..

Bizim de bu tip müşterilerimizi çalıştırmak adına ((…..)li müşterilerde ADETLİ (karışık veya tek bazda sizin belirlediğini adette) olarak satabilmek adına KAMPANYA adı altında ilave ıskonto tanımlaması yapılabilir mi?”

(…..) (DİNAMİK)

“(…..). Türkçe nizani daha önce bunu yapamayacağımızı çünkü buna göre rakiplerimiz ve maysan bizi takip ettiğini bildirmiştik bunun yerine her satışa normal ve süper isk hatta (…..) li lerde artı bir daha fazla uygularız yalnız sisteme tanımlayamayız

(…..) yokmu bir yöntemi müşteri atıyorum 3 daha ucuz aldığını bilecek gizli isk ama sisteme bakıldığın da görülemeyecek bu konu yü (…..)la görüş”

(68) Belge 10: DAVET’te yapılan yerinde incelemede DAVET çalışanı (…..) bilgisayarında

bulunan ve MAYSAN MANDO çalışanı (…..) ile yapıldığı kanaatine varılan 25.09.2017

tarihindeki çevrimiçi yazışmada şu ifadeler yer almaktadır:

“Maysan (…..):

Abi kontrol edermisiniz özaş ı

(…..) (DAVET):

AYNI

6530604 TESLİM TARİHİ

Maysan (…..):

ekim sonu abi

Özaş yarin sabah mutlaka düzeltmiş olacak.. aksi halde mutlaka haber ver abi

(…..) (DAVET):

daha erken olmamı

Maysan (…..):

mümkünatı yok abi maalesef”

(69) DAVET çalışanı (…..)’in bilgisayarında bulunan ve MAYSAN MANDO çalışanı (…..) ile

yapıldığı kanaatine varılan 28.11.2017 tarihindeki çevrimiçi yazışmada şu ifadeler yer

almaktadır:

“Maysan (…..):

Abi davet otomotiv b2b sisteminde maysan %(…..) zamn yapcak seklinde bir duyur yapıldığı bilgisi geldi

acilen bu duyuruyu kaldirmaniz gerekiyor

cok acil haber bekliyorum

Abi bilgilendirme sms ile yapılıyormuş birazdan mesaj ileteceğim sana

(…..) (DAVET):

Yok abim öyle bir şey

Maysan (…..):

Abi mesaj gitmiş

(…..) (DAVET):

İste mesajı

Maysan (…..):

Maysan grubunda %(…..) fiyat geçişi olacaktır değerli siparişlerinizi bekliyoruz hayırlı işler dilerim

yazilan metin bu bak

ekran görüntüsü de istedim

(…..) (DAVET):

Davet ibaresi nerede

Maysan (…..):

Ekran görüntüsü yollayacağım istedim

(…..) (DAVET):

Ok bekliyorum”

(70) DAVET çalışanı (…..)’in bilgisayarında bulunan ve MAYSAN MANDO çalışanı (…..) ile

yapıldığı kanaatine varılan 04.01.2018 tarihindeki çevrimiçi yazışmada şu ifadeler yer

almaktadır:

“…

(…..) (DAVET):

Oto İsmail fiyatları değiştirmiş

Dinamik hala aynı

Dinamik ve Davet Kampanyaları kaldırdı

Maysan (…..):

Abi teşekkür ediyorum bu saatte bile takip ediyorsun çok sagol”

(71) Belge 11: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, MAYSAN MANDO çalışanı (…..)

tarafından MAYSAN MANDO çalışanı (…..) gönderilen ve bilgi kısmında gene

MAYSAN MANDO çalışanı (…..) bulunduğu 03.02.2015 tarihli ve “FW:Maysan Mando

Sitesindeki fe52962ae2248 Sipariş Numaralı Siparişiniz Onaylanmıştır.” konulu

elektronik postada (…..), TOK’un sahibi (…..) tarafından kendilerine gönderilen sipariş

talebini iletmiş ve şu ifadeleri eklemiştir:

(…..) (MAYSAN MANDO)

“(…..);

Dinamik-Kayseri Şubesi var,

Tok Otomotiv adına sevkiyat yapalım mı ?

…”

(72) Belge 12: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, MAYSAN MANDO çalışanı (…..)

tarafından MAYSAN MANDO çalışanı (…..) gönderilen 16.05.2015 tarihli ve

“Tokotomarket sevkiyatları” konulu elektronik postada şu ifadeler yer almaktadır:

(…..) (MAYSAN MANDO)

“(…..)

Tokotomarket'e sevkiyat yapmayalım lütfen. Bilginize.”

(73) Belge 13: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, MAYSAN MANDO çalışanı (…..)

tarafından MAYSAN MANDO çalışanı (…..) gönderilen 29.05.2015 tarihli ve

“Aftermarket Sevkiyatı” konulu elektronik postadaki ifadeler şu şekildedir:

(…..) (MAYSAN MANDO)

“Merhaba,

An itibariyle 4126 adet aftermarket hazırlanacak durumda rezerve edilmiştir.

Başka da yoktur. Haftasonu için aksiyon alınmasını rica ederim.

Tok -> SATIŞIN BİLGİSİ DAHİLİNDE GÖNDERİLMİYOR.

Oto -> İsmail KİLİTLİ”

(74) (…..) tarafından yukarıdaki postaya gönderilen 29.05.2015 tarihli ve “RE: Aftermarket

Sevkiyatı” konulu cevabi elektronik postada ise şu ifadeler yer almaktadır:

(…..) (MAYSAN MANDO)

“(…..),

Müşteri bakiyelerimizde olup ta stok durumu müsait olan ürün maalesef bulunmamaktadır. Hafta sonu üretimden stoğa dahil olacak ürünlerin sevki ile ilgili iletişim içinde olacağız. Tok Otomarket’ e stratejik sebeplerle sevkiyat yapılmamaktadır.

Bilginize.”

(75) Belge 14: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, TOK çalışanı (…..) tarafından MAYSAN

MANDO çalışanı (…..)’e gönderilen 11.06.2015 tarihli ve “BİLGİLENDİRME” konulu

elektronik postada şu ifadeler yer almaktadır:

(…..) (TOK)

“(…..)merhaba;

Müşterilerden sürekli bizde olmayan MAYSAN ürünlerinin diğer bayilerde olduğu konusunda şikayetler kulağıma geliyor.

Bu şikayetler son zamanlarda aşağı yukarı tüm müşterilerden gelmeye başladı ve bu durum can sıkıcı bir hal aldı.

Konu ile ilgili yardımcı olmanızı rica ederim.”

(76) Ardından (…..)11.06.2015 tarihinde söz konusu postayı MAYSAN MANDO çalışanları

(…..) ve (…..) iletmiştir:

(…..) (MAYSAN MANDO)

“(…..),

Bilginize sunarım.”

(77) Belge 15: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, YEDEKÇİ tarafından MAYSAN MANDO

çalışanı (…..) gönderilen 24.06.2015 tarihli ve “SEVKİYAT,STOK” konulu elektronik

postada şu ifadeler yer almaktadır:

YEDEKÇİ

“2015 YILININ BAŞINDAN BERİ MAYSAN MANDO FABRİKASININ STRATEJİSİ YÜZÜNDEN BİZ MAYSAN BAYİLERİNE HEM PAZAR KAYBETTİRDİ HEMDE SATIŞ ÇÜNKÜ BAZI ÜRÜNLER 1 YILDAN BERI YOK STOKLARIMIZA TEK TARAFI GELMIS DİĞER TARAFI 1 YILDAN BERİ YOK VEYA MAYSAN MANDOYU AFTERMARKETTE AYAKTA TUTAN HYUNDAI GRUBUNDA BILE TEK TARAF VAR ARKA YOK 2 AYDA BIR SEVKİYAT OLUYOR BUNLARDA INSANLARIN ÇİN MALLARINA YÖNELMESİNİ VEYA AMORTİSÖR TAMİR YOLUNA GİTMESİNİ SAĞLIYOR.AKKARDAN ŞAFT FABRİKASI DA KAPANMADAN ÖNCE MONTAJA VE İHRACATA ÖNEM VERİP AFTERMARKETİ ÖNEMSEMEMİŞTİ SONRA BUTUN İÇ PİYASAYI RAKİPLERİNE KAPTIRMISTI.KORKARAK VE ÜZÜLÜREK SÖYLÜYORUM KI MAYSAN MANDO AFTERMARKET STRATEJİSİNİ BU ŞEKİLDE DEĞİŞTİRMEDİĞİ SÜRECE PİYASAYI HEM ÇİN MALI HEM KYB MONROE GİBİ MARKALARA KAPTIRACAKTIR VE BİZ AMORTİSÖR SATMAK ZORUNDA OLDUĞUMUZ İÇİN SÜREKLİ MAYSANDA Kİ İSTİKRARSIZLIK YÜZÜNDEN İSTEMEYEREKTE OLSA BİZİ BAŞKA MARKALARA YÖNLENDİRECEKSİNİZ.”

(78) Yukarıdaki elektronik posta (…..) tarafından aynı tarihte çeşitli MAYSAN MANDO

çalışanlarına aşağıdaki notla birlikte iletilmiştir:

(…..) (MAYSAN MANDO)

“Yorumsuz okumanızı rica ediyorum.”

(79) MAYSAN MANDO çalışanı (…..) ise gene aynı tarihte çeşitli MAYSAN MANDO

çalışanlarına şu iletiyi göndermiştir:

(…..) (MAYSAN MANDO)

Merhaba Arkadaşlar,

Aşağıdaki konu ile ilgili atacağımız adımlar net. Sadece 1 aylık ek bir süre zarfında bu konu çözülecektir.

Burada ağustos sonrasına kadar atılan her adımın detaylı sunumunun hazırlanılması ve bayi toplantılarımızda bizim tarafımızdan paylaşılması çok önemli bence.

Sunum için hep beraber toplanabiliriz sizin uygun olduğunuz zaman diliminde.”

(80) Belge 16: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, MAYSAN MANDO çalışanı (…..)

tarafından MAYSAN MANDO çalışanı (…..) gönderilen 26.06.2015 tarihli ve “Fwd:

Maysan Mando Sitesindeki 18f8758d31223 Sipariş Numaralı Siparişiniz

Onaylanmıştır.” konulu elektronik postada şu ifadeler yer almaktadır:

(…..) (MAYSAN MANDO)

“(…..) sipariş bakiyede dursun ancak sevkiyat yapmayalım lütfen. Teşekkürler. ....”

(81) Belge 17: DİNAMİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen 05.11.2015 tarihli ve

“FW: maysan” konulu DİNAMİK çalışanı (…..) ile MAYSAN MANDO (…..) arasında

geçen bilgi kısmında Dinamik Yönetim Kurulu Başkanı (…..) bulunduğu yazışmada şu

ifadeler yer almaktadır:

(…..) (DİNAMİK)

“(…..)artık şu sıkıntılı durumları aşmamız gerekmektedir.Malların yok olması çok ciddi satış ve itibar kaybına sebepoluyor ve (…..),e bu durumu açıklayamaz hale geldim artık.

Aşağıdaki yazışmaları oku lütfen.

…”

(…..) (MAYSAN MANDO)

“(…..)Merhaba,

Ekim ayı sonu Kasım ayı başı itibariyle aftermarket üretimi hız kazanmış olup tarafınıza her gün tüm şubelere sevkiyat gerçekleştirilmektedir. Kontrolünü rica ediyorum.”

I.5.3. Rakip Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler

(82) Dosya kapsamında MAYSAN MANDO ile aynı pazarda faaliyet gösteren rakip

teşebbüslerden 03.04.2018 tarih 4301 sayı ile bilgi ve belge talep edilmiştir:

I.5.3.1. KYB

(83) KYB tarafından gönderilen 16.04.2018 tarih ve 3092 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal

eden cevabi yazıda özetle;

- KYB’nın motorlu kara taşıtlarının parçalarının (dorse, damper, akü dâhil motosiklet parça ve aksesuarları hariç) toptan ticareti alanında faaliyet gösterdiği,

- Türkiye’de amortisör pazarında; amortisör, helezon yay, amortisör montaj kiti ve amortisör toz körüğü ürünlerinin satışını yaptıkları,

- Firmanın ilk tescil tarihinin 2017 yılı Eylül ayı olduğu ve satış faaliyetlerine Kasım ayı itibarıyla başladıkları, 2017 yılı Kasım-Aralık ayları itibarıyla sayılan ürün gruplarında toplam (…..) adet ürünün satışını gerçekleştirdikleri ve bu satışlardan

(…..) TL; 2018 yılı Ocak - Şubat - Mart ayları itibarıyla ise (…..) ürünün satışından (…..) TL ciro elde ettikleri,

- Türkiye’de binek ve hafif ticari araç parkına bakıldığında yaklaşık seksenin üzerinde marka olduğu ve her markanın yıllar içinde 10-15 farklı model ürettiği dikkate alınırsa piyasada binin üzerinde model olduğu ve bu araçların ihtiyacını karşılayabilmek için en az iki bin farklı amortisör ihtiyacının olduğu, Türkiye’de ilgili araç grupları için amortisör üreten kalitesi kabul görmüş iki adet firmanın bulunduğu bu firmaların aynı zamanda ithalatçı konumunda olduğu,

- KYB Türkiye’nin sadece binek ve hafif ticari araçlara yönelik ürünlerin satışını gerçekleştirdiği ve bu ürünlere ait araç parkı dikkate alındığında Türkiye yenileme pazarında toplam amortisör ihtiyacının 2-2,5 milyon adet civarında olduğunun düşünüldüğü ve 2018 yılı için hedeflerinin (…..) adet yaklaşık (…..) TL’lik amortisör satışı gerçekleştirerek adet bazında %(…..) ciro bazında %(…..) pazar payı elde etmek olduğu,

- Türkiye’de üretim yapmadıkları için üretim faaliyeti için gereken şartları bilmedikleri ancak satış için TSE 3034 belgesine sahip olunmasının gerektiği, KYB için Türk standartlarının uygunluk belgelerinin temin edildiği,

- Sertifikasyon süreci ve sonrasında ithalat aşamasında mevzuatın sık değişmesi sebebiyle pratikte yaşanan zorluklardan dolayı amortisör satışı pazarına girişin makul bir sürede mümkün olmadığı,

- Müşterilerin sağlayıcı değiştirmelerinin ya da kendi arzını yaratmalarının kâğıt üzerinde mümkün olsa da pratikte gerçekleşmesi oldukça zor ve büyük yatırım gerektiren bir süreç olduğu,

- Ağırlığı amortisör olmak üzere ortalama (…..) adetlik bir stok bulundurdukları ve stok devir hızlarının minimum (…..) ay arasında olacağının öngörüldüğü,

- Distribütörlerinden yazılı olarak aldıkları siparişleri stok ve lojistik durumuna göre günlük olarak sevk ettikleri, bakiye takibini ayrıca yönettikleri,

- 2017 ve 2018 yıllarında gerçekleştirdikleri satışların tamamını bağımsız yenileme pazarına yaptıkları

ifade edilmiştir.

I.5.3.2. MONROE

(84) MONROE tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 17.04.2018 tarih ve 3116 sayı

ile intikal eden cevabi yazıda özetle;

- MONROE’nun Türkiye’de amortisör, amortisör kitleri ve bağlantılı parçalarının ithalatı ve satışı alanında faaliyet gösterdiği,

- 2017 yılında (…..) adet amortisörün satışından (…..) TL ciro elde ettikleri,

- TÜİK 2018 verilerine göre Türkiye araç parkında (motosiklet vs. dâhil olmak üzere) toplam 20.469.400 adet motorlu taşıt bulunduğu, tüm motorlu taşıtlar için yıllık maksimum 3,5-4 milyon adet amortisör satışının olabileceği ve MONROE’nun pazar payının maksimum %(…..) arasında olabileceğinin tahmin edildiği,

- Amortisör satışı için TSE 3034 standardı ile piyasa gözetim ve denetimi uygulandığı, üreticilere bölgelere göre çeşitli yatırım teşvikleri sağlandığı, istenilen kalite ve üretim gereklilikleri yerine getirildiği takdirde pazara girişin mümkün olduğu,

- Müşterilerin ithalatçı, distribütör ve üreticilerle anlaşma sağlamaları halinde satış ve dağıtımını yaptıkları ürün ve markayı değiştirebilecekleri, firmaların aynı zamanda kendi özel markalarını oluşturabildikleri, yerli ve yabancı üreticiden temin ettikleri ürünleri Türkiye’de pazarlayabildikleri,

- MONROE’nun 2002 yılında Türkiye’de bulunan üretim tesislerini kapattığı ve o zamandan beri yalnızca ithalatçı olduğu bu nedenle bir kapasite raporunun bulunmadığı ancak 2017 yılı ortalama stok miktarının (…..) TL ortalama stok tutma süresinin (…..) gün olduğu,

- Siparişlerin elektronik sipariş sistemi olan TeeCom üzerinden alındığı, ürün tedarikinin fabrikalardaki üretime bağlı olarak ithalat yoluyla yapıldığı, İstanbul’daki dağıtım merkezinde depolanan ürünlerin müşterilere sevk edildiği, satışların müşterilerle yapılan yıllık anlaşma ve protokoller çerçevesinde yapıldığı,

- 2013-2017 yılları arasında tüm satışlarının aftermarket kanalında faaliyet gösteren müşterilere yapıldığı

belirtilmiştir.

I.5.3.3. ZF SACHS

(85) ZF SACHS tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 24.04.2018 tarih ve 3294 sayı

ile intikal eden cevabi yazıda özetle;

- ZF SACHS’in otomotiv sanayi, gemi sanayi, savunma sanayi, inşaat ve ziraat makineleri sanayi, uçak, havacılık sanayi ile diğer sanayi dallarının ihtiyaç duyduğu her türlü şanzıman diferansiyel, direksiyon, çeşitli akslar, pompalar, yağ tankları, ekipmanlar, çeşitli üniteler, inşaat makine ekipmanları imal etmek, ithal etmek vs. alanlarında faaliyet gösterdiği,

- 2017 yılında (…..) adet amortisör sattıkları ve bu satışlardan (…..) TL ciro elde ettikleri,

- Türkiye’de tahmini yıllık satılan amortisör sayısının aftermarket kanalı ve orijinal ekipman tedarikçileri (OES) dahil OEM hariç olmak üzere 5-6 milyon adet civarında olduğunun tahmin edildiği, aftermarket kanalına yıllık (…..) bin adet amortisör sattıkları,

- Fabrikalarından temin ettikleri TSE belgesi olan ürünlerin iç pazara satışında sorun yaşanmadığı ancak dünyadaki farklı fabrikalarda üretilen TSE belgesi olmayan ürünlerin satışı için pazara sokulabilmesinin zor olduğu,

- Türkiye’de müşteri/bayilerin istediği tedarikçiden amortisör alabildikleri,

- Amortisör üretimi yapmadıkları, ortalama stok miktarının (…..) ortalama stok tutma süresinin (…..) gün olduğu,

- Amortisör satışlarının aftermarket kanalıyla gerçekleştirildiği,

ifade edilmiştir.

I.5.3.4. MAYSAN MANDO’nun Bayilerinden Elde Edilen Bilgiler

(86) Soruşturma aşamasında bayilerden bilgi talebinde bulunulmuştur. Gelen cevabi

yazılarda özetle;

- Bayilerin tümünün otomotiv yedek parça satışı alanında faaliyette bulunduğu, bazılarının sadece binek bazılarının sadece ticari araçlara yönelik otomotiv yedek

parçaları sattığı; genelinin amortisör yanında balata, fren, debriyaj seti, şaft

aksamları vs. gibi başka otomotiv parçalarını da sattığı,

- Bayilerin 2014-2017 yılları arasında sattıkları toplam amortisörler içerisinde

MAYSAN MANDO markasının diğer markalara oranının genel olarak %50’nin

üzerinde olduğu ve yıllar içerisinde artış eğiliminde olduğu, bununla beraber birkaç

bayi için oldukça düşük olduğu ((…..)) kimi bayiler içinse bu oranın %90 civarında

olduğu ((…..)) , bazı bayile rin ((…..)) bu yıllarda amortisör satışının bulunmadığı,

bazı bayilerin de yalnızca MAYSAN MANDO marka amortisörlerin satışını yaptığı

((…..)),

- Bayilerin ürünleri mail göndererek ya da B2B sistemi aracılığıyla sipariş ettikleri, - Bayilerin genelinin; MAYSAN MANDO’dan ürünü aldıkları fiyatın üzerine

belirledikleri kar marjlarını koyarak brüt fiyatlarını belirlediği, ardından piyasa

koşullarına, müşterinin ödeme yöntemine ve alacağı ürün adedine göre çeşitli

oranlarda iskonto yaptığı, MAYSAN MANDO fiyatları güncelledikçe kendi

fiyatlarının da buna bağlı olarak güncellendiği ve bazen de piyasa koşullarına göre

fiyatlandırmada değişiklik olabildiği,

- Bayilerin çoğunun müşterilerinden sipariş almalarına yarayan B2B sistemini

kullandıkları, az sayıda bayinin ise B2B sisteminin olmadığı,

- Bayiler tarafından MAYSAN MANDO’ya verilen teminat mektuplarının tutarının

bayilik sözleşmesindeki tutardan az olmamak üzere bayilerin alım hacimlerine göre

belirlendiği

belirtilmiştir.

I.6. Değerlendirme

I.6.1. Yerinde İnceleme Belgelerinin Değerlendirilmesi

(87) Belge 1, MAYSAN MANDO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve HIDIRUSTA çalışanı ile MAYSAN MANDO çalışanı arasında gerçekleşen 20.01.2015 tarihli ve “DİNAMİK VE DENGE” konulu elektronik posta yazışması hakkındadır. Belgede üç üründe DİNAMİK ve DENGE’nin satış fiyatları listelenmekte, DİNAMİK’in %(…..)iskonto uyguladığı ve DENGE’nin net fiyattan sattığı bilgisi paylaşılmaktadır.

(88) MAYSAN MANDO çalışanının bundan bir gün sonra DENGE çalışanı (…..) 21.01.2015 tarihinde “Şikâye t” konulu elektronik posta gönderdiği, belgenin içeriğinde ürün referans numaraları, Nisan 2014 bayi alış liste fiyatı, DENGE net satış ve DENGE net/MAYSAN bayi alış sütunları nın bulu nduğu bir tablo nun yer aldığı, tablodaki referans numaralarının ve DENGE net satış sütunundaki rakamların HIDIRUSTA çalışanının bildirdiği rakamlar ile aynı olduğu görülmektedir.

(89) MAYSAN MANDO çalışanının 21.01.2015 tarihinde gönderdiği “Şikâyet” konulu e- postaya, DENGE çalışanı (…..) bir gün sonra 22.01.2015 tarihinde e-posta yoluyla verdiği cevapta, 2009 yılından beri firmaların ortak çalışmalarının devam etmekte olduğu, bu güne kadar onları zorda bırakacak bir satış yapmadıkları ve yanlış firma isminin telaffuz edildiğinin tahmin edildiği ifade edilmekte ve belge içeriğinde bir müşteriye 5571101 ve 7291101 referans numaralı ürünlere ait fiyatların verildiği Skype yazışması gösterilmektedir.

(90) MAYSAN MANDO çalışanı, DENGE tarafından verilen bilgiler doğrultusunda hazırladığı tabloyu 22.01.2015 tarihli ve “RE:DİNAMİK VE DENGE” konulu cevabi elektronik posta ile HIDIRUSTA çalışanına göndermektedir. Söz konusu tabloda

ürünlerin referans numaraları, Nisan 2014 Bayi alış liste fiyatları, DİNAMİK brüt satış, DİNAMİK %(…..) iskontolu satış, DİNAMİK %(…..) iskontolu satış (net), DİNAMİK net/MAYSAN Bayi alış %, DENGE net satış, DENGE net/Maysan bayi alış % sütunları bulunmaktadır. İletide ayrıca DENGE’nin müşterisi ile yaptığı Skype yazışması da paylaşılarak “Denge ile ilgili olarak da telefonda yaptığım açıklamaların kanıtı olarak firma müşteri yazışmasını gizli kalması ricasıyla sizinle paylaşıyoruz.” ifadeleri bulunmaktadır.

(91) Yapılan yerinde incelemelerde MAYSAN MANDO ile DİNAMİK arasında HIDIRUSTA tarafından yapılan şikâyet üzerine bilgi sağlamaya yönelik irtibata dair herhangi bir belgeye ulaşılamamıştır. Bununla birlikte HIDIRUSTA tarafından yapılan şikâyet üzerine DENGE ile irtibat kurulduğu ve bilgi alışverişi sağlandığı belgenin içeriğinden açıkça görülmektedir.

(92) Belgelerin tamamı ele alındığında, MAYSAN MANDO çalışanına HIDIRUSTA tarafından DİNAMİK ve DENGE’nin uyguladığı fiyatların şikâyet edildiği, şikâyet üzerine MAYSAN MANDO’nun DENGE’den e-posta yoluyla açıklama istediği, DENGE tarafından da cevabi e-posta ile açıklama yapıldığı, yine MAYSAN MANDO çalışanının DİNAMİK’in fiyatları hakkında da bilgi sahibi olarak söz konusu iki bayinin fiyatlarını, bir tabloda göstermek suretiyle ve gerekli uyarıların yapıldığı bilgisini ekleyerek HIDIRUSTA ile paylaştığı anlaşılmaktadır.

(93) Belge 2 kapsamında MAYSAN MANDO çalışanı ile TOK çalışanı arasında bir yazışma yer almaktadır. 05.02.2015 tarihli ve “Bilgilendirme” konulu söz konusu yazışmada, TOK çalışanı, teklif verdikleri Samsun bölgesindeki müşterilerden birine MAYSAN MANDO’nun diğer bayisi DAVET’in fabrika fiyatından satış yaptığını bildirmektedir. DAVET’in bir adet alımda bile fabrika fiyatından sattığının tespit edildiği söylenmektedir. TOK çalışanının “Biz normalde bu tarz sıkıntılarımızı size yansıtmıyorduk ama bundan sonra tespitlerimizi sizinle paylaşacağımın bilgisini de vermek isterim.” ifadelerinden bayinin rakip bayilerin fiyatlarını daha önce de takip ve tespit ettiği, bunu MAYSAN MANDO’ya şikâyet etmediği, fakat bu durumdan rahatsız olduğu ve bundan sonraki dönemde şikâyet etme niyetini paylaştığı anlaşılmaktadır.

(94) Yazışmanın devamında MAYSAN MANDO tarafından “Öncelikli olarak yaptığınız tespit için teşekkür ederiz. Müşterilerimizden gelen bu tarz tespitler ile piyasaya hâkim olmaya çalışmaktayız.” ifadeleriyle MAYSAN MANDO’nun bayilerin bu tür bildirimlerini dikkate alarak teşvik ettiği anlaşılmaktadır. Yine aynı yazıda MAYSAN MANDO tarafından söz konusu bayi ile konu hakkında ayrıntılı olarak görüştüğü, buna göre de bayinin 2015 yılında böyle bir satışı olmadığı, hatta bu bölgede anılan müşteri ile yoğun çalışmaları olmadığı, anılan müşteri ile daha çok ÖZÇETE’nin çalıştığı açıklamaları yapılmaktadır. Şikâyete konu ürünü DAVET’in %(…..) minimum kâr oranı ile sattığı ifadelerinden de MAYSAN MANDO’nun, DAVET’in satış fiyatları hakkında DAVET’ten aldığı bilgiyi TOK’a açıkladığı anlaşılmaktadır. Bu açıklamalardan sonra MAYSAN MANDO’nun “Aynı şikayetin devam etmesi durumunda ilgili arkadaşlardan fatura talep edeceğim.” ifadeleriyle şikayeti ciddi bir şekilde ele alarak gerekirse bayiden faturalarını isteyebileceği anlaşılmaktadır. Bununla beraber bayinin ticari faaliyetleri ile ilgili söz konusu faturalara erişim sağlayıp sağlamadığı tespit edilememektedir.

(95) Yazışmada TOK’un cevabi ifadelerinde DAVET’in müşteriye uyguladığı sistem fiyatı hakkında ısrarcı olması üzerine MAYSAN MANDO tarafından bu kez sistem fiyatının ekran görüntüsünün istendiği, TOK tarafından bunun sağlanmaya çalışılacağı bildirilmektedir.

(96) Belgenin tamamı ele alındığında MAYSAN MANDO’nun bu kez TOK tarafından yapılan şikâyet üzerine şikâyete konu bayinin uyguladığı satış politikaları ve fiyatları hakkında ayrıntılı araştırma yaptığı ve elde ettiği bilgileri şikâyetçi bayi ile paylaştığı anlaşılmaktadır.

(97) Belge 3 kapsamında ÖZÇETE adlı bayi ile MAYSAN MANDO arasında yapılan “pazar satış şartları (özellik ile tok oto)” konulu elektronik yazışmada, ÖZÇETE tarafından, geçen yıl diğer bayilerin şikâyeti üzerine MAYSAN MANDO’nun piyasa satış şartlarını geri çekmeleri talebini yerine getirdikleri, bu nedenle ciro ve prim kaybına uğradıkları, buna rağmen rakip firmaların satış şartlarına engel getirilmediği, ciro ve müşteri kayıplarının devam ettiği ifade edilmektedir. Adana, İstanbul ve Kayseri’de rakiplerin uyguladığı fiyatlar belirtilerek bu duruma MANSAN MANDO tarafından engel olunmazsa ciro ve müşterileri toparlamak için satış fiyatlarının değiştirileceği bildirilmektedir.

(98) 18.02.2015 tarihli yukarıdaki e-postaya MANSAN MANDO tarafından 24.02.2015 tarihinde verilen cevapta, konu ile ilgili olarak şikâyet edilen TOK’un sahibi ve genel müdürü ile ayrı ayrı görüşüldüğü, şikâyetlerin isim belirtilmeden iletildiği, bir fatura hakkında telefon ile görüşüldüğü, faturadaki satışın TOK tarafından kabul edildiği, bir daha bu tarz bir satışın yapılmayacağının bildirildiği açıklanmaktadır. Konuyla ilgili ÖZÇETE’nin pazarlamacılarının TOK’un satışlarını takip etmesi talep edilmektedir.

(99) Belgenin tamamı ele alındığında, MAYSAN MANDO tarafından şikâyete konu uygulamanın ayrıntılı bir şekilde araştırıldığı, ÖZÇETE’ye şikâyete konu uygulamanın bir daha tekrarlanmayacağı ve TOK’a gerekli uyarıların yapıldığı bilgisinin verildiği anlaşılmaktadır.

(100) Belge 4 kapsamında HIDIRUSTA’nın MAYSAN MANDO markalı amortisör satışlarının kâr oranının ortalama %(…..) olmasının 2014 yılı içerisinde diğer bayilerce MAYSAN MANDO’ya şikâyet edildiği, 2015 yılında ise bu yönde bir şikâyetin gelmediği belirtilmektedir. Söz konusu belgeden MAYSAN MANDO’nun bayilerinin kâr oranlarını takip ettiği anlaşılmaktadır.

(101) Belge 5 kapsamında 15.06.2015 tarihinde TOK tarafından bu kez ÖZÇETE’nin fabrika fiyatını uyguladığını gösteren sistem fiyatı MAYSAN MANDO’ya şikâyet edilmektedir. Birkaç gün sonra 19.06.2015 tarihinde MAYSAN MANDO çalışanı ile (…..)arasında bu şikâyet ile ilgili olduğu anlaşılan “Fiyat Şikayeti” konulu içeriğinde “(…..), Yorumlarınız lütfen.” ifadeleri bulunan e-posta yazışması yapılmıştır. (…..) buna cevap olarak “Sağ üstteki dolara baksana 2.61 kim bilir ne zaman çekildi ama ben gene de bir bakim nedir ne değildir” ifadelerini ilettiği görülmektedir.

(102) TOK tarafından gönderilen e-postanın ekindeki resimde yer alan ABD Doları kurunun (…..) cevabında yer alan kur ile aynı olduğu ve (…..) cevabının TOK’un şikâyetinden dört gün sonra iletildiği dikkate alındığında MAYSAN MANDO çalışanının TOK’un şikâyeti üzerinde Ali ÖZÇETE’den açıklama istediği ve (…..) buna cevap olarak açıklama yaptığı ve konuyla ilgileneceğini belirttiği anlaşılmaktadır. Söz konusu belgeden MAYSAN MANDO’nun bayilerin satış fiyatlarında gerçekleşen sapmaları konu edinen şikâyetleri ciddi bir şekilde araştırdığı görülmektedir.

(103) Belge 6 kapsamında MAYSAN MANDO yetkilileri tarafından 2016 yılında bayi ziyaretlerinde kârsız satış yapılmaması konusunda uyarıda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Bu uyarının MAYSAN MANDO tarafından HIDIRUSTA’ya yapıldığı varsayıldığında MAYSAN MANDO’nun bayinin satış politikalarına müdahale ettiği; söz konusu uyarının HIDIRUSTA tarafından rakiplerine dair yapıldığı varsayımında ise

bayinin rakip bayilerin uygulamalarını sağlayıcı MAYSAN MANDO’ya şikâyet ettiği sonucuna varılmaktadır. Her iki durum da yeniden satış fiyatının belirlenmesi kapsamında değerlendirilebilecektir.

(104) Belge 7 kapsamında MAYSAN MANDO yetkilileri tarafından 2016 yılında yapılan bayi ziyaretlerine ilişkin raporda Ankara’daki Selin Otomotiv’e 2017 yılı için %(…..) yerine %(…..) kârlılık oranının bildirilmesinin planlandığı notu yer almaktadır. Söz konusu belgeden MAYSAN MANDO yetkililerinin yaptıkları bayi ziyaretlerinde bayilerin kârlılık oranları gibi satış politikalarına müdahalede bulunduğu anlaşılmaktadır.

(105) Belge 8 HIDIRUSTA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen e-posta yazışmaları ile ilgilidir. HIDIRUSTA çalışanları (…..) ve (…..) arasında geçen ve 18.02.2016 tarihli yazışmada DİNAMİK’in oyunu kurallarına göre oynamadığı, bu firmanın geçen yıllarda HIDIRUSTA’yı şikâyet ettiği fakat fiyatlarla oynayarak satış yapmakta olduğu ifade edilmektedir. Devamında bu duruma örnekler verilerek bu durumun önüne geçilmesi gerektiği, satışlarının etkilendiği belirtilmektedir.

(106) Yine (…..) tarafından bu kez 30.03.2016 tarihinde (…..) gönderilen e-postada aynı sorunun devam etmekte olduğu, buna ek olarak bir müşterinin DİNAMİK fiyatından daha düşük bir fiyata DENGE’den mal aldığını tespit ettikleri ve bir şey yapılması gerektiği dile getirilmektedir.

(107) (…..) yukardaki e-postaları 30.03.2016 tarihinde MAYSAN MANDO çalışanına ileterek “(…..) Merhaba, Söz konusu sıkıntı halen tarafımıza bizim ekip tarafından ulaşmaktadır. Senden ricam konu ile ilgili son durumu belirtir misin?” ifadelerini kullandığı görülmektedir.

(108) Aynı gün MAYSAN MANDO çalışanı tarafından verilen cevapta HIDIRUSTA’nın şikâyeti sonrası DİNAMİK’in sahibinin Bursa’ya davet edilerek problemin yüz yüze aktarıldığı, şikâyette belirtilen ürünün kârlılık oranlarının %(…..) altında olmaması konusunda mutabık kaldıkları ve ertesi gün fiyat listelerini revize ettirdikleri, hala aynı şikâyet devam ediyorsa acilen bildirmeleri, gerekirse sevkiyat gerçekleştirmeyecekleri belirtilmektedir.

(109) 31.03.2016 tarihinde konu ile ilgili olarak HIDIRUSTA çalışanları arasında yapılan e- posta yazışmasında DİNAMİK ve HIDIRUSTA fiyatlarının karşılaştırmasının yapıldığı bir tablo paylaşılmakta ve iki bayi fiyatları arasında %(…..) gibi bir fark olduğu, DİNAMİK’in B2B’deki iskonto dışında %(…..) daha iskonto yaptığının tespit edildiği, bu fark normal ise yapacak bir şey olmadığı, fakat standart dışı ise şikâyet ederek hakkını arayabileceği, bu durumun ciro kaybına neden olduğu bildirilmektedir.

(110) Söz konusu yazışma üzerine HIDIRUSTA çalışanı aynı gün MAYSAN MANDO çalışanına gönderdiği e-postada, “Dünkü mailinden sonra Dinamik firmasının B2b güncel bugün çekilmiş görüntüleri ektedir.” ifadelerini kullanmaktadır. Aynı konuyla ilgili olarak MAYSAN MANDO çalışanı ile HIDIRUSTA çalışanı arasında yapılan e- posta yazışmasında HIDIRUSTA şikâyeti üzerine MAYSAN MANDO’nun DİNAMİK ile yaptığı görüşmenin detayları hakkında bilgi paylaşılmakta, söz konusu detayda DİNAMİK tarafından MAYSAN MANDO’ya gönderilen e-posta içeriği ve MAYSAN MANDO’nun talebi üzerine söz konusu ürünlerde DİNAMİK liste fiyatlarının güncel halini gösteren fiyat listesi görülmektedir. Ayrıca HIDIRUSTA’dan DİNAMİK’in yeni fiyatlarının ve kârlılık seviyesinin B2B sistem üzerinden tekrar kontrol edilmesi ve geri dönüş yapılması istenmektedir.

(111) Belgenin tamamından HIDIRUSTA tarafından DİNAMİK’in fiyat indirimi uygulamasının MAYSAN MANDO’ya şikâyet edildiği, MAYSAN MANDO’nun şikâyeti araştırdığı, hatta

DİNAMİK yetkilisini BURSA’ya çağırarak konu hakkında uyarı yaptığı, fiyat politikasında değişiklik yapma taahhüdü aldığı ve bayinin söz konusu değişikliği uygulamaya geçirip geçirmediğini HIDIRUSTA’nın takip etmesini ve kendisine bildirmesini, uygulamaya geçmezse sevkiyatı durdurabileceğini belirttiği anlaşılmaktadır. Söz konusu ürün fiyatlarını takip eden ve fiyat artışının gerçekleşmediğini düşünen HIDIRUSTA’nın yeniden MAYSAN MANDO’ya bildirimde bulunması üzerine MAYSAN MANDO’nun bu kez DİNAMİK ile yaptığı görüşme detayları hakkında HIDIRUSTA’ya bilgi verdiği anlaşılmaktadır.

(112) Söz konusu e-posta yazışmasının tarihi dikkate alındığında MAYSAN MANDO’nun bayilerin satış fiyatlarını ve kârlılık seviyeleri gibi satış parametrelerini 2016 yılında da ciddi bir şekilde kontrol etmeye devam ettiği, bu konuda yaptığı müdahalelere bayilerin uyma taahhüdü ile yetinmeyip diğer bayilerin bunu takip etmesini teşvik ettiği anlaşılmaktadır. Yukarıdaki belgede HIDIRUSTA çalışanının “Ama standart dışı ise şikayet edebilir hakkımız arayabiliriz.” şeklindeki ifadesinden MAYSAN MANDO’nun söz konusu uygulamalarının da etkisiyle bayilerin fiyatı düşüren rakiplerini şikayet etmeyi bir hak olarak gördükleri değerlendirilmektedir.

(113) Belge 9 kapsamında DİNAMİK’te yapılan incelemede elde edilen, 02.05.2017 tarihli “Re:MAYSAN” konulu DİNAMİK çalışanları arasında gerçekleşen e-posta yazışmasında (…..) tarafından bazı müşterilerine rakiplerinin daha yüksek indirim uyguladığı, bu nedenle söz konusu müşterilere kampanya adı altında ilave iskonto tanımlaması yapılmasının mümkün olup olmadığı sorulmakta; (…..) tarafından ise cevap olarak rakiplerin ve MAYSAN MANDO’nun firmayı takip ettiği için bunu yapamayacakları ifade edilmektedir. Bunun yerine rakipleri ile rekabet edebilmek için her satışta iskonto uygulanması gibi farklı satış yolları aradığı anlaşılmaktadır.

(114) Belge 10 kapsamında DAVET çalışanı (…..) ile MAYSAN MANDO çalışanı (…..) arasında 25.09.2017 tarihinde yapılan çevrimiçi yazışmada (…..) (…..) ÖZAŞ’ı kontrol etmesini istediği, (…..) aynı olduğunu belirttiği, (…..) ÖZAŞ’ın yarın sabah mutlaka düzeltmiş olacağını belirterek düzelmemişse haber vermesini istediği görülmektedir. Burada MAYSAN MANDO’nun bir bayinin fiyatlarına müdahalede bulunduğu ve söz konusu bayii başka bir bayi vasıtasıyla kontrol ettiği anlaşılmaktadır.

(115) Aynı kişiler arasında 28.11.2017 tarihinde yapılan çevrimiçi yazışmada da (…..) DAVET’in B2B sisteminde MAYSAN MANDO’nun %10 zam yapacağı duyurusunu kaldırması, DAVET’in bu bilgilendirmeyi mesaj ile yaptığı, mesajı da ileterek ekran görüntüsünü de göndereceği, (…..) ise buna cevap olarak böyle bir şey olmadığını, gönderilen mesajda DAVET ibaresinin olmadığı şeklinde kendini savunduğu anlaşılmaktadır. Burada da MAYSAN MANDO’nun bayine B2B sistemindeki fiyat duyurusunu kaldırması için müdahalede bulunduğu görülmektedir.

(116) Aynı kişiler arasında 04.01.2018 tarihinde yapılan çevrimiçi yazışmada ise (…..) “Oto İsmail fiyatları değiştirmiş, Dinamik hala aynı Dinamik ve Davet Kampanyaları kaldırdı” ifadeleri ile bildirimde bulunduğu, (…..) buna cevaben teşekkür ettiği görülmektedir. Buradan MAYSAN MANDO’nun bayi vasıtasıyla diğer bayilerin fiyatlarını ve kampanyalarını takip ettiği anlaşılmaktadır.

(117) Sıra numarası 1-10 arasında olan belgelerin incelenmesinden MAYSAN MANDO’nun; - Bayilerin satış fiyatları hakkında bilgi isteyebildiği,

- Bayilerin uyguladığı satış fiyatlarını değiştirmesini isteyebildiği, buna uymayan

bayiye sevkiyatı durdurabildiği,

- Bayilerin karsız satış yapmamas ını ya da karlılık oranını artırmasını sağlayabildiği, - Bayilerin rakip bayilerin satış fiyatlarını takip edip kendisine bilgi vermesini teşvik

ettiği,

- Bayinin satış fiyatları hakkında diğer bayilere bilgi verebildiği,

anlaşılmaktadır.

(118) Belge 11 kapsamında 03.02.2015 tarihli MAYSAN MANDO iç yazışması görülmektedir. Belgede “Dinamik-Kayseri Şubesi var, Tok Otomotiv adına sevkiyat yapalım mı?” ifadesi ile neyin kastedildiği konusunda MAYSAN MANDO’dan açıklama talep edilmiştir. MAYSAN MANDO tarafından gönderilen açıklamalarda, ilgili iletişimin gerçekleştiği dönemde otomotiv arzında ve talebinde rekor seviyede artışların gerçekleştiği, dolayısıyla OEM’lerin amortisör taleplerinin arttığı, MAYSAN MANDO’nun üretim kapasitesi ve stoklarının bu talebi karşılamaya yeterli olmadığı, hem ekonomik gerekçeler (OEM’lere yapılan satışların daha kârlı olması), hem de olası gecikmeler bakımından OEM’lerin öngördükleri cezai şartlara maruz kalmamak için OEM’lerin taleplerinin karşılanmasına öncelik verildiği açıklaması yapılmaktadır [8]. Bu açıklamalardan MAYSAN MANDO’nun bayilerinden DİNAMİK’in Kayseri şubesinin OEM kanalına satış yaptığı anlaşılmaktadır.

(119) Belge 12 kapsamında MAYSAN MANDO’nun bir çalışanından diğer bir çalışanına giden 16.05.2015 tarihli ve “Tokotomarket sevkiyatları” konulu e-postada TOK’a ürün sevkiyatı yapılmayacağı bilgisi paylaşılmaktadır.

(120) Belge 13 kapsamında MAYSAN MANDO’nun çalışanı olan (…..) diğer bir çalışan olan (…..) giden 29.05.2015 tarihli ve “Aftermarket Sevkiyatı” konulu e-postada, mevcut durumda 4126 adet ürünün bağımsız yenileme pazarı için ayrıldığı ve TOK’a satışın bilgisi dâhilinde ürün gönderilmeyeceği ifade edilmektedir. (…..)tarafından bu e- postaya gönderilen “RE-Aftermarket Sevkiyatı” konulu cevabi e-postada ise, hafta sonu üretimden stoka dâhil olacak ürünlerin sevki ile ilgili iletişim içinde olacakları, TOK’a stratejik sebeplerle sevkiyat yapılmayacağı bildirilmektedir.

(121) E-postada yer alan “Oto-> İsmail KİLİTLİ” ifadesinden ne kastedildiği anlaşılamamıştır. Bunun üzerine MAYSAN MANDO’dan “Oto-> İsmail KİLİTLİ” ifadesi ile ilgili olarak yapılan açıklamalarda, 29.05.2015 tarihli iletişimin gerçekleştiği dönemde OTO İSMAİL’in teminat mektubu tutarının (…..)TL, 20.05.2015-03.06.2015 dönemindeki cari hesap durumunun 27.05.2015 tarihinde (…..)TL olduğu, bu tarihten sonra OTO İSMAİL’in talep ettiği (…..)TL tutarındaki ürünün, teminat mektubu tutarını aşacak olması nedeniyle, 01.06.2015 tarihinde ödeme yapıldıktan sonra sevk edildiği belirtilmiştir.

(122) “Stratejik sebepler” ifadesi ile ne kastedildiği hakkında MAYSAN MANDO’dan bilgi talep edilmiş, MAYSAN MANDO’nun 17.04.2018 tarih ve 3122 sayılı cevabi yazısında, satışlarının oldukça büyük kısmını oluşturan OEM’lerin amortisör taleplerinde o dönemde meydana gelen artışlar karşısında hem ekonomik gerekçeler nedeniyle hem de olası gecikmeler bakımından OEM’lerin öngördükleri cezai şartlara maruz kalmamak için OEM’lerin taleplerinin karşılanmasına öncelik verildiği belirtilmiştir. Ek olarak MAYSAN MANDO’nun 2007 yılında bir yurt içi bayisinden büyük tutarlı bir alacağın tahsil edilmemiş olması sebebiyle 2007 yılından itibaren bayilerin MAYSAN MANDO’ya bir teminat mektubu sağladığı, bu teminat mektubunun varlığına/tutarına

[8] MAYSAN MANDO’dan OEM sözleşmeleri talep edilmiş ve sözleşmelerde sevkiyatın gecikmesi durumunda değişen oranlarda cezai şartlara ilişkin hükümlerin bulunduğu görülmüştür.

göre ürün alımı gerçekleştirdikleri, bayinin teminat mektubunu yenilememesi veya satışın teminat mektubunu tutarını aşması durumunda ise MAYSAN MANDO’nun müşterilerine yaptığı satışı durdurabildiği ifade edilmektedir. Bu kapsamda söz konusu yazışmadaki “stratejik sebepler” ifadesi ile, o dönemde OEM tarafından gelen yoğun talebin karşılanmaya çalışılması ve TOK tarafından teminat mektubunun yenilenmeyeceğinin belirtilmiş olmasının kastedildiği şeklinde açıklama yapılmıştır.

(123) Belge 14 kapsamında TOK çalışanı ile MAYSAN MANDO çalışanı arasında 11.06.2015 tarihinde “Bilgilendirme” konulu e-posta yazışmasında TOK çalışanının kendilerinde olmayan MAYSAN MANDO ürünlerinin diğer bayilerden temin edilebilmesi nedeniyle rahatsızlık duyduğu ifade edilmektedir. TOK tarafından gönderilen bu e-posta, alıcısı tarafından MAYSAN MANDO’nun diğer yetkililerine de iletilmektedir.

(124) Belge 15 kapsamında YEDEKÇİ adlı bayi tarafından 24.06.2015 tarihinde MAYSAN MANDO’ya gönderilen e-posta ve bunun ardından yapılan şirket içi yazışma görülmektedir. YEDEKÇİ’nin 2015 yılı başından bu yana MAYSAN MANDO’nun “aftermarket stratejisi” nedeniyle bayilerin ihtiyaç duyduğu stoku yeterli miktarda sağlayamadığı, bunun da başka markalara yönelmelerine yol açacağı uyarısı yapılmaktadır. Devamında yer alan şirket içi yazışmalardan MAYSAN MANDO tarafından bahsedilen sorunun bir ay içinde çözülmesi için adımlar atılmasının planlandığı anlaşılmaktadır.

(125) Belge 16 kapsamında MAYSAN MANDO çalışanları arasında 26.06.2015 tarihinde gerçekleşen e-posta yazışmasında TOK tarafından verilen siparişin bakiyede durmasının ve sevkiyat yapılmamasının istendiği görülmektedir.

(126) Son olarak Belge 17 kapsamında 05.11.2015 tarihinde bu kez DİNAMİK adlı bayinin malların “yok olması” ndan bahsederek bunun satış ve itibar kaybına neden olduğu belirtmektedir. Buna cevap olarak MAYSAN MANDO tarafından Kasım ayı başı itibarıyla aftermarket için yapılan üretimin arttığı ifade edilmektedir.

(127) Sıra numarası 11-17 arasında olan belgeler incelendiğinde;

- 2015 yılı başından itibaren OEM’lerin taleplerinin karşılanmasına öncelik verildiği, - YEDEKÇİ, DİNAMİK ve TOK taraf ından çeşitli tarihlerde sevkiyatta problemler

yaşandığına dair MAYSAN MANDO’ya şikâyetlerin iletildiği,

- OTO İSMAİL’e sevkiyat yapılmaması kararı alındığı, OTO İSMAİL’in sevkiyat

tutarının teminat mektubu tutarını aşması nedeniyle bu tutarı karşılayacak kadar

ödeme yaptıktan sonra OTO İSMAİL’e sevkiyat yapıldığı,

- TOK’a stratejik sebeplerle sevkiyat yapılmamasının gerekçesi olarak, OEM

talebindeki artışın, MAYSAN MANDO’nun, kapasite ile stok durumunun OEM

talebi ni karşılamaya yetmemesi halinde OEM’lerin ce zai şartlarına maruz kal acak

olması nedeniyle OEM’lere öncelik vermesinin ve aynı zamanda TOK tarafından

teminat mektubunun yenilenmeyeceğinin belirtilmesi nin gösterildiği

anlaşılmaktadır.

I.6.2. MAYSAN MANDO’nun Bayilik Sistemi

(128) MAYSAN MANDO üretimini yaptığı ürünlerin satışını Türkiye geneline yayılmış bayilik ağı aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Bayileri ile matbu olarak hazırlanan Bayilik Sözleşmesi’ni (Sözleşme) imzalayarak, bayilerden aldığı teminat mektubu karşılığında siparişlerin tedarikini yapmaya başlamaktadır. Bayiler ürün siparişlerini MAYSAN

MANDO’nun B2B sistemi aracılığıyla ya da elektronik posta göndererek veya telefonla iletmek suretiyle MAYSAN MANDO’ya iletmektedirler.

(129) Bayilerin uygulamada siparişlerini MAYSAN MANDO’ya iletmek için sıklıkla elektronik posta kanalını kullandıkları anlaşılmaktadır. Bunun yanında MAYSAN MANDO 2009 yılından beri B2B sistemini kullanmaktadır, B2B sistemi her bayinin kendi şifresi ile girerek MAYSAN MANDO’nun stok durumunu görebildiği, kendi sipariş bakiyelerini kontrol ederek siparişlerini iletebildiği bir sistemdir.

(130) MAYSAN MANDO’nun Bayilik Sözleşmesi’nin “Ticari Kurallar” başlıklı 3.14. maddesindeki düzenleme şu şekildedir: (…..) Bahsi geçen hüküm bir rekabet etmeme yükümlülüğü olmakla birlikte pratikte uygulanmadığı, bayilerin rakip teşebbüslerin ürünlerini de sattıkları bayilerin beyanlarından anlaşılmaktadır.

(131) MAYSAN MANDO’nun Bayilik Sözleşmesi’nin ekindeki “Ticari Şartlar”ın “Münhasırlık” başlıklı 1. maddesinde düzenlenen hüküm şu şekildedir: “(…..)” Buna göre MAYSAN MANDO’nun bayilerinin Türkiye kapsamında ürünlerin satış ve dağıtımı ile yetkili olduğu, MAYSAN MANDO’nun gerekli görmesi halinde Türkiye dışına da satış ve dağıtım yapabildiği anlaşılmaktadır.

(132) “Ticari Şartlar”ın “Sipariş” başlıklı 3. maddesinde ise şu düzenleme yer almaktadır: (…..). Söz konusu hükmün pratikte uygulamasının bulunmadığı bayilerce ifade edilmiştir.

(133) Sözleşme’nin ekindeki “Ticari Şartlar”ın “Miktar Bazlı Performans Primi” [9] başlıklı 5.7.1. maddesi şu şekildedir: “(…..)

”

(134) “Ticari Fiyat Listesindeki Ürünlere Uygulanacak Performans Primi” başlıklı 5.7.2. maddedeki düzenleme ise şu şekildedir: “(…..)”

”

(135) Yukarıdaki tablolarda MAYSAN MANDO’nun miktar bazlı ve ciro bazlı olmak üzere iki tip prim sistemi uyguladığı görülmektedir. MAYSAN MANDO, bayilerin miktar bazlı ve ticari liste alım cirosu bazlı olmak üzere üç aylık dönemler için belirlenen adetlere veya cirolara ulaşmaları durumunda, belirlenen prim oranlarını net dönem alım cirosu ile çarparak hesapladığı tutarı dönem sonunda prim faturası olarak dağıtıcılardan almaktadır.

(136) Son olarak sözleşmenin ekindeki “Ticari Şartlar”ın “Yıllık Kota” başlıklı 5.8. maddesi şu şekildedir: “(…..)”

(137) Bayilerin 2017 yılında MAYSAN MANDO ve diğer marka amortisör satış miktarları dikkate alınarak aşağıdaki hesaplamalar yapılmıştır.

9 2018 yılı Mayıs ayı itibariyle belirlenen prim oranlarıdır.

Tablo-4: Bayilerin 2017 Yılı Amortisör Satışları (Adet) Dağılımı

Bayi Adı Maysan Diğer Toplam Maysan Oranı (%) ALTINKARDEŞLER (…..) (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bayilerden elde edilen verilere dayanarak raportörlerce yapılan hesaplama.

(138) Tablodaki veriler bayilerin alım rakamları olmamakla beraber bayilerin alım miktarları açısından da bir gösterge olarak kabul edilebilecektir. Tabloda görüldüğü üzere MAYSAN MANDO bayilerinin bir kısmı yalnızca MAYSAN MANDO ürünlerinin, bir kısmı ise %45 ve üzeri oranlarda MAYSAN MANDO ürünlerinin satış ve dağıtımını yapmaktadır. 2017 yılında SUNAR hariç olmak üzere bayilerin çoğunluğunun yapmış olduğu satışların içinde MAYSAN MANDO ürünlerinin, bayilik sözleşmesinde öngörülen yıllık (…..) adet alım kotasının üzerinde olduğu dolayısıyla alımlarının da bu miktarın üzerinde olduğu kanaatine varılmaktadır. Yine bayilerin büyük kısmının yıllık (…..) adedin üzerinde MAYSAN MANDO ürünleri sattığı görülmektedir. Buna göre bayilerin çoğunluğunun 2017/3 sayılı Tebliğ’de belirtilen %30 eşiğinin üzerinde MAYSAN MANDO ürünleri satışı ve dağıtımı yaptığı tespit edilmektedir. Söz konusu bayilerin 2017 yılı amortisör alım miktarlarının %30 ve üzeri kısmının da buna paralel şekilde MAYSAN MANDO ürünlerinden oluştuğu değerlendirilmektedir. Diğer yandan 10 2017 yılında bayinin satışı olmamıştır.

[11] Bayiden gelen bilgilerden MAYSAN MANDO ve diğer amortisör satışı oranları tam anlaşılamamaktadır.

12 MAYSAN MANDO bayiliğine 2018 yılında başlamıştır.

13 Bayi satış bilgisini ciro üzerinden verdiği için ciroları üzerinden yaklaşık oran hesaplanmıştır.

14 Bayi satış bilgisini ciro üzerinden verdiği için ciroları üzerinden yaklaşık oran hesaplanmıştır.

15 Veriler sağlıklı olmadığından hesaplama yapılamamıştır.

16 Bayi satış bilgisini ciro üzerinden verdiği için ciroları üzerinden yaklaşık oran hesaplanmıştır.

bayilerin bazılarının toplam satış miktarının MAYSAN MANDO’nun yıllık kotasının oldukça üzerinde olduğu ve SUNAR’ın yıllık kotanın altında satış yaptığı dikkate alındığında bayilik sözleşmesinin yıllık kotaya ilişkin hükmünün katı bir şekilde uygulandığı ileri sürülememektedir.

(139) MAYSAN MANDO’nun hâlihazırda 30 bayisi bulunmaktadır. Bayilerin bazıları yalnızca binek ya da yalnızca ticari araçlara yönelik amortisör satış ve dağıtımı alanında faaliyet göstermekte, bunun yanında bazı bayiler de her iki gruba yönelik amortisör tedarikinde bulunmaktadır. Yerinde incelemelerde ve bayilere gönderilen bilgi isteme yazılarına alınan cevaplarda bayilerin büyük kısmı [17], kendine özgü oluşturdukları B2B sistemi yoluyla müşterilerden sipariş almaktadır. B2B sistemi kapsamında müşterilerin bilgisayarına B2B programı kurulmakta, müşteriler de bu sayede bayinin ürün ve fiyat bilgilerine erişim sağlamaktadır.

(140) Uygulamada bazı müşterilerin birden fazla bayinin B2B sistemine erişim sağlayabildiği, bu yolla bayilerin fiyatlarını karşılaştırabildiği görülmektedir. Ayrıca yerinde incelemede elde edilen belgelerden anlaşıldığı üzere bazı bayilerin müşteri temsilcileri müşteri ziyaretlerinde müşteriden rakip bayilerin fiyatlarını kontrol etmesini isteyebilmektedir. Bunun yanı sıra MAYSAN MANDO’nun da bayilerden B2B sistemi yoluyla rakipleri hakkında fiyat bilgisine ulaşmaya çalıştığı Belge 8 ve 9’dan anlaşılmaktadır.

I.6.3. MAYSAN MANDO Bayilik Sözleşmelerinin 4054 Sayılı Kanun’un 4. ve 5. Maddeleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi

(141) Bu bölümde MAYSAN MANDO ile bayileri arasında imzalanan 10.05.2018 tarihli Bayilik Sözleşmesi’nin (Sözleşme) değerlendirilmesine yer verilmiştir. MAYSAN MANDO’nun bütün bayilerle aynı sözleşmeleri imzaladığı dolayısıyla işbu sözleşmenin matbu sözleşme olduğu dikkate alındığında bu başlıkta yapılacak değerlendirmeler MAYSAN MANDO’nun bütün bayilik sözleşmeleri için geçerli olacaktır.

(142) Sözleşme’ye göre bayilerin MAYSAN MANDO ürünleri ile rekabet eden ürünleri üretmeme ve dağıtmama yükümlülüğü altında ve aynı zamanda yıllık alım kotalarına tabi olmaları bayilerin amortisör pazarında faaliyet göstermesini sınırlayıcı nitelikte olduğundan Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu değerlendirilmektedir.

(143) MAYSAN MANDO ve bayileri arasında dikey nitelikli bir ilişki bulunduğu anlaşılmaktadır. Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar -dikey anlaşmalar- 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde (2002/2 sayılı Tebliğ) belirtilen koşulları taşıması kaydıyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamadan Kanun’un 5. maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmuştur.

(144) Bununla birlikte yeni motorlu taşıtların alımı, satımı veya yeniden satımı; motorlu taşıtların yedek parçalarının alımı, satımı veya yeniden satımı ve motorlu taşıtlara yönelik bakım ve onarım hizmetlerinin sağlanması konulu dikey anlaşmaların, dikey sınırlamalar içermeleri halinde, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamadan Kanun’un 5. maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmalarını sağlayan koşullar 2017/3 sayılı Tebliğ ile düzenlenmiştir. MAYSAN MANDO’nun üretimini yaptığı amortisör ürünlerinin motorlu taşıtların yedek parçaları arasında 17 Yaklaşık 25 bayide B2B sistemi kullanıldığı tespit edilmiştir.

bulunması dolayısıyla MAYSAN MANDO’nun bayileriyle akdetmekte olduğu Sözleşme’nin 2017/3 sayılı Tebliğ çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

(145) Sözleşme’nin “Bayinin Hak ve Yükümlülükleri” başlıklı 3. maddesinin genel standartlar başlıklı 3.1. maddesi şu şekildedir: “(…..).”

(146) 2017/3 sayılı Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde nitel seçici dağıtım sisteminin “Sağlayıcının, dağıtıcılar için sadece nitel olan, anlaşma konusu mal veya hizmetlerin niteliğinin gerektirdiği, dağıtım sistemine katılmak için başvuran tüm aday teşebbüsler için aynı olacak şekilde belirlenen ve ortaya konan, ayrımcı bir biçimde uygulanmayan ve doğrudan ya da dolaylı olarak dağıtıcıların sayısını sınırlamayan kriterler kullandığı seçici dağıtım sistemini” ifade ettiği belirtilmiştir. Bu kapsamda MAYSAN MANDO’nun nitel seçici dağıtım sistemi uyguladığı görülmektedir.

(147) 2017/3 sayılı Tebliğ’in “Genel Koşullar” başlıklı 5. maddesinin ikinci fıkrasında nitel seçici dağıtım sistemi bakımından pazar payı eşiği bulunmadığı düzenlenmiştir. Bu çerçevede MAYSAN MANDO’nun bayilik sisteminin 2017/3 sayılı Tebliğ kapsamında nitel seçici dağıtım sistemi olduğu anlaşılmaktadır.

(148) Sözleşmenin “Sözleşme’nin Süresi ve Yenilenmesi” başlıklı 8. maddesi şu şekildedir: (…..) Söz konusu hükümden sözleşmenin aslen bir yıl süreli olarak düzenlenmiş olsa da tarafların açık iradeleri ile feshedilmediği sürece bir yıl daha uzayacağı anlaşılmaktadır.

(149) 2017/3 sayılı Tebliğ’in Genel Koşullar başlıklı 5. maddesinin dördüncü fıkrası şu şekildedir:

“Muafiyet sağlayıcı ile dağıtıcı arasında yapılan anlaşmanın;

a) En az beş yıl süreli olması ve anlaşmada yer alacak olan yenilememe isteğini

anlaşmanın sona ermesinden asgari altı ay önce bildirmeyi her iki tarafın da kabul

etmesi veya,

b) Belirsiz bir süre için yapılması halinde feshi ihbar süresinin her iki taraf için de

en az iki yıl olması ancak bu sürenin; sağlayıcının anlaşmaya son vermesi

durumunda kanundan veya anlaşmadan dolayı uygun bir tazminat ödemek

zorunda olduğu veya dağıtım sisteminin önemli bir kısmını ya da tamamını

yeniden düzenlemesinin zorunlu olması nedeniyle sağlayıcının anlaşmayı sona

erdirmesi hallerinde en az bir yıla indirilmesi,

koşullarıyla uygulanır.”

(150) Dolayısıyla belirsiz süreli olduğu anlaşılan sözleşmenin feshi ihbar süresinin her iki taraf için de en az iki yıl olması veya belli hallerde en az bir yıla indirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte MAYSAN MANDO’nun bayilik sözleşmelerinin feshi ihbar süresinin bir ay ile sınırlı tutulduğu görülmektedir. Bu çerçevede sözleşmenin 2017/3 sayılı Tebliğ’den yararlanmasını sağlayacak feshi ihbar sürelerini karşılamadığı ve bu nedenle grup muafiyetinden yararlanamayacağı değerlendirilmektedir.

(151) Buna ek olarak Sözleşme’nin “Ticari Kurallar” başlıklı 3.14.maddesindeki düzenleme şu şekildedir: “(…..)”

(152) 2017/3 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde Tebliğ ile sağlanan muafiyetin uygulanmayacağı rekabet etmeme yükümlülükleri düzenlenmektedir. Söz konusu maddenin (b) bendi şu şekildedir:

“b) Yedek parçaların dağıtımı bakımından; 1) Alıcıya anlaşmanın süresi içinde

getirilen her türlü rekabet etmeme yükümlülüğü. Ancak, bağımsız yedek parça

sağlayıcılarının kurdukları yedek parça dağıtım ağları bakımından bağımsız yedek

parça dağıtıcılarına süresi beş yıla kadar olmak üzere getirilen rekabet etmeme

yükümlülüğü grup muafiyetinden yararlanır. 2) Alıcıya anlaşmanın sona

ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü”

(153) Buna göre bağımsız yedek parça sağlayıcılarının kurdukları yedek parça dağıtım ağları bakımından bağımsız yedek parça dağıtıcılarına süresi beş yıla kadar olmak üzere getirilen rekabet etmeme yükümlülükleri 2017/3 sayılı Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlanmaktadır. Sözleşme’nin belirsiz süreli olduğu dikkate alındığında “Ticari Kurallar” başlıklı 3.14. maddesindeki rekabet etmeme hükmünün beş yılı aşması nedeniyle 2017/3 sayılı Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlanamadığı anlaşılmaktadır.

(154) Sözleşmenin ekindeki “Ticari Şartlar”ın “Yıllık Kota” başlıklı 5.8. maddesi ise şu şekildedir: (…..)

(155) 2017/3 sayılı Tebliğ’in Tanımlar başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde rekabet etmeme yükümlülüğü; “Alıcının anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden malları veya hizmetleri üretmesini, satın almasını, satmasını veya yeniden satmasını engelleyen doğrudan ya da dolaylı her türlü yükümlülüğü (Ayrıca alıcının bir önceki takvim yılındaki alımları esas alınarak, ilgili pazardaki anlaşma konusu mal veya hizmetlerin ya da onları ikame eden mal veya hizmetlerin yeni motorlu taşıtların satışı pazarında %80’inden, satış sonrası pazarında %30’undan fazlasının sağlayıcıdan veya sağlayıcının göstereceği başka bir teşebbüsten satın almasına yönelik olarak alıcıya doğrudan veya dolaylı biçimde getirilen herhangi bir yükümlülük de rekabet etmeme yükümlülüğü olarak kabul edilir.)… ifade eder” şeklinde tanımlanmaktadır.

(156) Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Grup Muafiyeti Tebliğini Açıklayıcı Kılavuz’da yukarıdaki tanım çerçevesinde öngörülen %30’luk sınır ile isteyen ağ üyelerinin, en az üç farklı rakip sağlayıcıdan mal alıp satmasına imkân verilmesi amaçlanmıştır. Sözleşme’nin yıllık kota hükmüyle bayiye alım kotası belirlenmesinin, alıcının bir önceki takvim yılındaki alımları esas alınarak satış sonrası pazarında anlaşma konusu mal veya hizmetlerin ya da onları ikame eden mal veya hizmetlerin %30’undan fazlasını sağlayıcıdan veya sağlayıcının göstereceği başka bir teşebbüsten satın almasına yönelik olarak doğrudan veya dolaylı biçimde getirilen bir rekabet etmeme yükümlülüğü yaratabileceği değerlendirilmektedir.

(157) 2017/3 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde; “bağımsız yedek parça sağlayıcılarının kurdukları yedek parça dağıtım ağları bakımından bağımsız yedek parça dağıtıcılarına süresi beş yıla kadar olmak üzere getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü grup muafiyetinden yararlanır.” denilmektedir. Sözleşme’nin belirsiz süreli olduğu dikkate alındığında Sözleşme’nin ekindeki Ticari Şartlar’ın “Yıllık Kota” başlıklı 5.8. maddesindeki rekabet etmeme hükmünün beş yılı aşması nedeniyle 2017/3 sayılı Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlanamadığı anlaşılmaktadır.

(158) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olan ve 2017/3 sayılı Tebliğ’in sağladığı muafiyetten yararlanamayan Sözleşme için bireysel muafiyet değerlendirilmesi yapılması gerekmektedir. Bir sözleşmenin bireysel muafiyetten yararlanabilmesi için 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenmiş olan iki olumlu iki olumsuz şartın tamamını karşılayabilmesi gerekmektedir. Söz konusu hüküm şu şekildedir:

“Kurul, aşağıda belirtilen şartların tamamının varlığı halinde, teşebbüsler arası

anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4 üncü madde

hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilir:

a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme

ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,

b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,

c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,

d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu

olandan fazla sınırlanmaması.”

(159) Yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında Sözleşme’nin “Ticari Kurallar” başlıklı 3.14. maddesindeki ve Sözleşme’nin ekindeki “Ticari Şartlar” ın “Yıllık Kota” başlıklı 5.8. maddesindeki hükümler ile bayilere çeşitli rekabet etmeme yükümlülükleri getirildiği görülmekte ve Sözleşme’nin, içerdiği bu hükümlerle amortisör üretimi veya dağıtımı pazarında çok markalılığı engelleyebileceği, dolayısıyla ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması ve rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlamaması koşullarını sağlamadığı değerlendirilmektedir.

(160) Sonuç olarak MAYSAN MANDO’nun belirsiz süreli olduğu anlaşılan Bayilik Sözleşmesi’nin 2017/3 sayılı Tebliğ’den yararlanmasını sağlayacak genel koşullardan feshi ihbar sürelerini karşılamaması ve rekabet etmeme hükümlerinin beş yılı aşması nedeniyle 2017/3 sayılı Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlanamadığı anlaşılmaktadır. Sözleşme ile öngörülen rekabet etmeme yükümlülüklerinin amortisör üretimi veya dağıtımı pazarında çok markalılığı engelleyebileceği dolayısıyla Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bendindeki koşulları sağlamadığı görüldüğünden Sözleşme’ye aynı madde çerçevesinde bireysel muafiyet tanınması mümkün değildir. Bu çerçevede MAYSAN MANDO’nun Bayilik Sözleşmesi’nin “Sözleşme’nin Süresi ve Yenilenmesi” başlıklı 8. maddesinin, “Ticari Kurallar” başlıklı 3.14. maddesinin ve sözleşmenin ekindeki “Ticari Şartlar”ın “Yıllık Kota” başlıklı 5.8. maddesinin 2017/3 sayılı Tebliğ’in hükümlerine uygun hale getirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

I.6.4. MAYSAN MANDO’nun Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 5. Maddeleri Bakımından Değerlendirilmesi

(161) MAYSAN MANDO hakkında açılan soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde elde edilen bilgi ve belgelerden MAYSAN MANDO’nun ürünlerinin yeniden satıcısı olan bayilerinin satış fiyatlarını belirleme niteliğinde olan uygulamalarda bulunduğu değerlendirilmektedir.

(162) Belge 1, 22.01.2015 tarihinde yapılan bir şikâyet ile ilgilidir. Bu kapsamda MAYSAN MANDO’nun bir bayisinden gelen şikâyet üzerine şikâyete konu bayiler ile irtibat kurulduğu ve bayilerden birinin k â rlılığının görece düşük olduğu tespit edilerek gerekli uyarıların yapıldığı, belgenin içeriğind en anlaşılmaktadır. Belgede yer alan verilerden yola çıkarak şikâyete konu DİNAMİK ve DENGE’den ilgili dönemde ilgili ürünlerde uyguladığı fiyat bilgileri talep edilmekle beraber yapılan analizlerde şikâyetten sonraki dönemde fiyatların değiştiği ortaya ko nulamamaktadır.

(163) 05.02. 2015 tarihinde yapılan yazışma ile ilgili Belge 2 kapsamında MAYSAN MANDO’nun rakip bayinin fiyat düşürmesi hakkında bir bayiden gelen şikâyet üzerine araştırma yaptığı görülmekte ve “m üşterilerimizden gelen bu tarz tespitler ile piy asaya hâkim olmaya çalışmaktayız” ifadesi ve “a ynı şikayetin devam etmesi durumunda ilgili

arkadaşlardan fatura talep edeceğim.” ifadeleri birlikte ele alındığında, bayilerin biribirlerini takip ederek satış politikaları hakkında kendisine bildirimde bulunmalarını teşvik ettiği ve gerektiğinde müdahale ettiği değerlendirilmektedir.

(164) Belge 3 kapsamında 18-24.02.2015 tarihlerinde ÖZÇETE ile MAYSAN MANDO arasında gerçekleşen yazışmalardan MAYSAN MANDO’nun ÖZÇETE tarafından şikâyet edilen TOK’un fiyatlarını sorguladığı, görece düşük olan fiyatların yükselmesi konusunda TOK’tan taahhüt aldığı ve ÖZÇETE’den TOK’un bu taahhüdünü yerine getirip getirmediğini takip etmesini istediği anlaşılmaktadır. Yazışmanın ekinde yer alan faturalarda belirtilen ürünlerin 2015 yılı Şubat ayı dâhil olmak üzere satış fiyatları hakkında TOK’tan bilgi talep edilmiştir. TOK’un sağladığı söz konusu bilgiye dayanarak yapılan incelemede TOK’un şikâyete konu fiyat seviyelerinde satış yaptığı, bununla birlikte 24.02.2015 tarihinden sonra söz konusu fiyatları uygulamadığı gözlenmektedir. Söz konusu belgeden MAYSAN MANDO’nun TOK’un satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu anlaşılmaktadır.

(165) Belge 5 kapsamında MAYSAN MANDO’nun bu kez TOK’un şikâyeti üzerine ÖZÇETE’den satış fiyatları hakkında açıklama istemesi üzerine ÖZÇETE yetkilisinin konuyla ilgileneceğini belirtmesinin, MAYSAN MANDO’nun ÖZÇETE’nin satış fiyatlarına müdahale edebildiğini gösterdiği değerlendirilmektedir.

(166) Belge 4, 6, 7’den MAYSAN MANDO’nun, çeşitli tarihlerde gerçekleştirdiği bayi ziyaretlerinde bayileri kârsız satış yapılmaması ve kârlılık seviyelerinin belirli bir düzeyin altına inmemesi konusunda uyardığı anlaşılmaktadır.

(167) Belge 8’den, MAYSAN MANDO’nun bayilerin satış fiyatlarına müdahale etme politikasının devam ettiği, bu müdahalelerin sonucu olarak bazı bayilerin diğer bayi fiyatlarını şikâyet etme yi ve bu fiyatların değiş tirilmesini talep etmeyi bir hak olarak görmeye başladığı anlaşılmaktadır. Ayrıca MAYSAN MANDO’nun, şikâyet üzerine DİNAMİK’i arayarak şirket yöneticisini Bursa’ya çağırması, firmanın karlılık seviyesinin belirli bir düzeyin altına inmemesi konusunda mutabakata varıldığını belirtmesi, HIDIRUSTA’dan durumun takipçisi olmasını istemesi, şikâyetin devam etmesi durumunda gerekirse DİNAMİK’e sevkiyat yapılmayacağ ını belirtmesi dikkate alındığında, MAYSAN MANDO’nun bayilerin yeniden satış fiyatlarına müdahaleye devam ettiği, gerekli durumlarda sevkiyatı kesmek suretiyle yaptırım uygulayabildiği anlaşılmaktadır.

(168) Yazışmada yer alan tabloda DİNAMİK’in uyguladığı belirtilen fiyatların DİNAMİK fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığının anlaşılması amacıyla DİNAMİK’ten yazışmaların gerçekleştiği 2016 yılı Mart ayını içine alan dönemde gerçekleşen satışlara ilişkin fatura bilgileri talep edilmiş ve bu taleplerin incelenmesinden DİNAMİK’in fiyatlarının bundan önceki ve sonraki dönem boyunca değişkenlik gösterdiği gözlenmiştir.

(169) Öte yandan ilgili yazışmada DİNAMİK’in liste fiyatının değişeceği yönünde taahhütte bulunduğu ifade edilmektedir. Bu kapsamda B2B sisteminde yer alan satış fiyatlarındaki değişimlerin gösterilmesi DİNAMİK’ten talep edilmiş, DİNAMİK tarafından belirtilen ürünlerin B2B sisteminde yer alan satış fiyatlarının değişimleri ve değişim tarihlerini gösteren veri kayıtlarının bulunmadığı cevabı verilmiştir.

(170) Belge 8 kapsamında MAYSAN MANDO’nun bir bayinin fiyatlarına müdahale ettiği ve müdahalenin ardından bayinin uygulamalarını kontrol ettiği anlaşılmaktadır.

(171) Belge 9’den DİNAMİK’in müşterilere uyguladığı fiyatlarda indirim yapmaya çalıştığı fakat MAYSAN MANDO’nun müdahale etme ihtimali nedeniyle satış politikalarını bağımsız bir şekilde belirleyemediği anlaşılmaktadır.

(172) Yukarıda yer verilen uygulamalar MAYSAN MANDO’nun bayileri arasında fiyat rekabetini önlemeye yönelik olarak bayilerin fiyatlamasını, karlılık oranlarını ve kampanyalarını takip ettiğini, bunlara müdahalede bulunmak suretiyle yeniden satış fiyatını belirlediğini ortaya koymaktadır.

(173) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri” yasaklanmaktadır.

(174) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde; dikey veya yatay ilişkiler konusunda herhangi bir ayrıma gidilmeksizin “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının belirlenmesi” hukuka aykırı eylemler arasında sayılmıştır. Bu kapsamda sağlayıcının, bayilerin satış fiyatlarını, kar marjlarını, indirim oranlarını ve diğer satış koşullarını belirlemesi yasaklanmaktadır. Dolayısıyla MAYSAN MANDO’nun bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlemesi 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamındadır.

(175) Yeniden satış fiyatının tespiti dikey nitelikli bir sınırlamadır ve bu nitelikteki uygulamaların genellikle marka içi rekabeti kısıtladığı kabul edilmektedir. 2017/3 sayılı Tebliğ’in anlaşmaların grup muafiyetinden yararlanmasını engelleyen sınırlamalar başlıklı 6. maddesine göre dağıtıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi rekabeti doğrudan ya da dolaylı olarak engelleme amacı taşıyan sınırlamalardan biri olarak kabul edilmekte ve bu tür kısıtlamalar içeren anlaşmalar Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanamamaktadır.

(176) Rekabetin en önemli unsurlarından fiyatın, yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla belirlenmesinin çoğunlukla amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil ettiği kabul edilmekte ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet alması mümkün görünmemektedir. Zira söz konusu uygulamanın, bazı istisnai haller dışında, 5. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan “malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması” ve “tüketicilerin bundan yarar sağlaması” koşullarını karşılaması beklenmemektedir.

(177) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesinde üretimde, dağıtımda vb. alanlarda ekonomik/teknik gelişme ve kazanımlar, üretim ve dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin artırılması, malın arzında devamlılığın sağlanması, yeni piyasalara girişin kolaylaştırılması ve yeni ürünlerin ya da üretim tekniklerinin bulunması gibi yollarla anlaşmanın rekabeti azaltıcı olumsuz etkisini bertaraf edebilecek seviyede etkinlik kazanımları sağlaması beklenmektedir. MAYSAN MANDO’nun bayilik ağında rekabet etmesi gereken bayilerin MAYSAN MANDO tarafından sıkı bir şekilde takip edilmesi neticesinde bayiler arasında rekabetin ortadan kalkmasıyla bayilerin dağıtım maliyetlerini azaltacak yatırımlarda bulunmak için herhangi bir güdünün olmayacağı dolayısıyla bayilerin sunduğu ürün ve hizmetlerde gelişme olmayacağı kanaatine varılmıştır.

(178) Yeniden satış fiyatları belirlenmesiyle, bayiler arasında fiyat rekabeti ortadan kalkacak ve tüketiciler daha yüksek fiyatlara maruz kalacaktır. Bu durumda 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan tüketicilerin yarar sağlaması koşulunun da yerine getirilemeyeceği görülmektedir.

(179) Özetle, yerinde inceleme belgelerinin içeriklerinden anlaşıldığı üzere, MAYSAN MANDO’nun 2014 yılından 2018 yılına kadar bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlemeye yönelik eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu, 2017/3 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyetten yararlanamadığı, dolayısıyla MAYSAN MANDO’nun bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmaktadır.

I.6.5. 4054 Sayılı Kanun’un 6. Maddesi Bakımından Yapılan Değerlendirme

(180) Şikâyetçi tarafından Kuruma yapılan başvuruda ve inceleme sürecinde yapılan görüşmelerde, bayisi olduğu MAYSAN MANDO’nun son mal sevkiyatını 2015 yılının baharında yaptıktan sonra resmi olarak bayilik sözleşmesini bitirmemekle birlikte şifahen ürün tedarik etmeyeceğini şikâyetçiye bildirdiği, MAYSAN MANDO ürünlerinin ülkemizde diğer amortisör satıcısı firmalara kıyasla fiyatlarının düşük olması ve ikinci el araçlara hitap etmesi nedeniyle farklılaştığı, dolayısıyla bu alanda yüksek pazar payına sahip olduğu, diğer markaların da satışını yaptıklarını ancak MAYSAN MANDO ürünlerinin satışını yapamamalarının kendilerini müşteri nezdinde kötü duruma düşürdüğü, başka ürünün yanında MAYSAN MANDO almak isteyen müşterilerin tüm siparişinden vazgeçebildikleri, bu nedenle sadece MAYSAN MANDO satamadığı için ettikleri zarardan daha fazla zarara uğrattığı ifade edilmektedir.

(181) Kurulun bu iddiaların incelenmesi üzerine verdiği 18.02.2016 tarih ve 16-05/107-48 sayılı kararı Ankara 15. İdare Mahkemesi tarafından, Kurul kararında diğer bayilere de mal sevkiyatı yapılamadığına dair örnek gösterilen e-posta içeriklerinin diğer firmalara sevkiyat yapılmamasının süreklilik arz ettiğine ilişkin olmadığı, bu e-postaların kısa süreli gecikmelerden bahsettiği, şikâyetçinin toptan satış yapan bir şirket olduğu ve MAYSAN MANDO satamadığı zaman bu ürünü kendilerinden alamayan müşterilerinin diğer ürün siparişlerinden de vazgeçmesinin alt pazarda rekabeti ve piyasa etkinliğini azaltarak fiyatların yükselmesine ve böylelikle tüketici zararına yol açmasının muhtemel olabileceği, dolayısıyla araştırmanın genişletilmesi ve elde edilecek delillerin değerlendirilmesi suretiyle şikâyetçinin iddialarının her tür şüpheden uzak bir şekilde açıklığa kavuşturulması için soruşturma açılması gerektiği gerekçeleriyle iptal edilmiştir.

(182) Mahkemenin gerekçesi özetle şikâyetçinin toptan satış yapan bir firma olduğundan bahisle şikâyetçinin MAYSAN MANDO ürünü alamayan müşterilerinin diğer ürün siparişlerinden de vazgeçmesinin amortisör dağıtımı pazarında rekabeti azaltarak tüketici zararına yol açmasının muhtemel olabileceğine ilişkindir. Kuruma yapılan şikâyetde de MAYSAN MANDO’nun faaliyet gösterdiği pazarda hâkim durumda olduğunun ve MAYSAN MANDO’nun bayisi olan şikâyetçiye mal vermeyi reddettiğinin iddia edildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle söz konusu iddiaların hâkim durumun kötüye kullanılması kavramı bağlamında ele alınması gerekmektedir.

(183) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında incelenen bir davranışın ihlal teşkil edebilmesi için davranışı gerçekleştiren teşebbüsün ilgili pazarda hâkim durumda olması ve davranışın bir kötüye kullanma niteliği taşıması gerekmektedir. Hakim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Davranışlarına İlişkin Kılavuzun (Hakim Durum Kılavuzu) 7. paragrafında belirtildiği üzere Kurul, bu iki temel unsurdan birinin bulunmadığının açıkça gösterilebildiği durumlarda diğer unsura ilişkin analize yer vermeyebilir. Bu doğrultuda şikâyet konusu iddiaların öncelikle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında ihlal türlerinden biri olan mal vermenin reddedilmesi niteliğinde olup olmadığının ele alınması yoluna gidilmiştir.

(184) Hâkim durumda olan bir firmanın mal veya hizmet sağlamayı reddetmesi veya işletme unsurlarına erişimi engellemesi halinde 4054 sayılı Kanunu ihlal etmesi söz konusu olabilir. Her ne kadar hâkim durumdaki firmalar da kendilerine yapılan bütün mal ve hizmet taleplerini karşılama yükümlülüğü altında olmasa da bazı durumlarda mal vermenin reddi, kötüye kullanma niteliğindedir.

(185) Hakim Durum Kılavuzu’nun 43. paragrafında da belirtildiği üzere sözleşme yapmayı/mal vermeyi reddetmenin ihlal olarak değerlendirilebilmesi için üç koşulun aynı anda gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılması gerektmektedir. Bu çerçevede;

- Reddetme, alt pazarda rekabet etmek için vazgeçilmez bir ürüne ya da hizmete

ilişkin olmalı,

- Reddetmenin, alt pazarda etkin rekabeti ortadan kaldırması muhtemel olmalı,

- Reddetmenin tüketici zararına yol açması muhtemel olmalıdır.

(186) Bu koşulların yanı sıra reddetme eyleminin nesnel olarak haklı bir gerekçeye dayanıp dayanmadığı da incelenmektedir. Sayılan koşulların birlikte sağlanmasının gerekliliği, koşullardan herhangi birinin noksan olması halinde, analize konu olay bakımından sözleşme yapmanın reddi ihlalinden bahsedilemeyeceği anlamına gelmektedir. Bu nedenle analize herhangi bir koşuldan başlanabilmekte, koşulun varlığının ortaya konulması halinde analize devam edilebilmekte, yokluğu halinde ise hâkim durumun ilgili yöntemle kötüye kullanılmadığı sonucuna ulaşılabilmektedir.

(187) Hakim Durum Kılavuzu’nda bir girdinin alt pazarda rekabet edebilmek için vazgeçilmez olmasının, alt pazardaki firmaların reddetmeden dolayı uğradığı zararı en azından uzun dönemde telafi edebileceği mevcut ya da potansiyel ikamelerin olmaması anlamına geldiği ifade edilmektedir. Redde konu uygulamanın vazgeçilmezlik koşulunu sağladığının tespit edilmesi halinde, hâkim durumdaki teşebbüsün sözleşme yapmayı reddetmesinin hemen ya da zaman içinde, alt pazarda etkin rekabetin ortadan kaldırılmasına yol açmasının muhtemel olup olmadığı değerlendirilmektedir. Mevcut bir tedarik ilişkisinin kesilmesi durumunda öncelikle alt pazarda faaliyeti olan bir müşteriye mal vermenin kesilmesinin tek başına bir kötüye kullanma olarak değerlendirilemeyeceği belirtilmelidir. Üçüncü koşul kapsamında mal vermenin reddinin tüketici refahı üzerindeki olumsuz etkileri değerlendirilmekte ve mal vermeyi reddetmenin ortaya çıkardığı olumsuz sonuçların uzun dönemde mal verme yükümlülüğü getirmenin ortaya çıkaracağı olumsuz sonuçlardan daha fazla olup olmadığı belirlenmeye çalışılmaktadır.

(188) Yukarıda sıralanan koşullardan ilkini incelemeye başlamadan önce genellikle hammadde niteliğindeki fiziksel ürünlerin belirli hizmetlerin sağlanması için gerekli altyapıların, ürün dağıtım sistemlerinin ve fikri mülkiyet hakları ile korunan ya da korunmayan gayri maddi işletme unsurlarının teşebbüslerin sözleşme yapmayı reddetme türü ihlallerinin odağında yer aldığı; sadece alım satım ilişkisine konu ürünlerin ise istisnai durumlar hariç reddetme ihlalinin konusunu oluşturmasının beklenmediği belirtilmelidir. Kurulun 18.03.2010 tarihli, 10-24/330-118 sayılı; 08.04.2010 tarihli, 10- 29/446-169 sayılı; 02.09.2010 tarihli, 10- 57/1155-439 sayılı, 03.01.2015 tarihli 13-01/3-3 sayılı ve 23.02.2017 tarih ve 17-08/99-42 sayılı kararlarında da ilgili malı alıp tekrar (herhangi bir katma değer eklemeksizin) satmak isteyen yeniden satıcının söz konusu olduğu hallerde mal vermeyi reddetme eyleminin ihlal olarak değerlendirilmesinin güç olduğu belirtilmiştir.

(189) Dosya bakımından birinci koşul kapsamında MAYSAN MANDO amortisörlerinin vazgeçilmez nitelikte olup olmadığının ele alınması gerekmektedir. Buna göre otomotiv yedek parça pazarında faaliyet gösteren şikâyetçinin cirosu içinde MAYSAN

MANDO ürünlerinin 2012 yılından reddetmenin gerçekleştiği 2015 yılına kadar olan süreçteki ağırlığı aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:

Tablo-5: Şikâyetçinin MAYSAN MANDO Ürünleri Satışları ve Toplam Satışları İçindeki Payı

MAYSAN MANDO Toplam Cirodaki

Yıllar Diğer Satış (TL) Toplam Ciro (TL)

Satış (TL) Payı (%)

2012 (…..) (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Şikâyetçi tarafından sağlanan bilgiler.

(190) Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere şikâyetçinin 2012 yılında MAYSAN MANDO ürünlerinin satışından elde ettiği cironun toplam cirosu içindeki payı %(…..), 2013 yılında %(…..), 2014 yılında %(…..) ve 2015 yılında %(…..) olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu oranlar dikkate alındığında, MAYSAN MANDO ürünlerinin şikâyetçinin toplam satışları içinde düşük bir paya sahip olduğu dolayısıyla MAYSAN MANDO ürünlerini satamamasının şikâyetçinin otomotiv yedek parça pazarında faaliyet göstermesine engel nitelikte olmadığı kanaatine varılmaktadır.

(191) Şikâyetçinin MAYSAN MANDO ürünlerini satamamasının daha dar bir pazar tanımı çerçevesinde, amortisör dağıtımı pazarı bakımından ele alınması halinde aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere 2015 yılından sonraki dönemde şikâyetçinin satışları içinde MAYSAN MANDO amortisörlerinin miktarının azaldığı, bununla birlikte diğer amortisör markalarının satışlarının artmakta olduğu görülmektedir.

Tablo-6: Şikâyetçinin Marka Bazında Amortisör Satışları (Adet) ve Dağılımı

Toplam

MAYSAN DİĞER/ZF

KAYABA MONROE Amortisör

Yıllar MANDO SACHS

S atışı

Miktar Oran (%) Miktar Oran (%) Miktar Oran (%) Miktar Oran (%) Miktar

Kaynak: Şikâyetçi tarafından sağlanan bilgiler.

(192) Yukarıdaki tablodan da görülebileceği üzere şikâyetçinin MAYSAN MANDO ürünleri satışları 2014 yılında (…..), 2015 yılında (…..) iken 2016 yılında (…..)’ya düşmüştür. Bunun yanında KYB satışları 2015 yılında (…..) adet iken 2016 yılında artmış ve (…..) çıkmıştır. Şikâyetçinin KYB satışları 2017 yılında ise yine azalarak (…..) adede gerilemiştir. MONROE markalı amortisör satışları bu yıllarda sürekli olarak artış göstermiştir. Şikâyetçi, 2014 yılında (…..) adet, 2015 yılında (…..) adet, 2016 yılında (…..) adet ve 2017 yılında (…..) adet MONROE markalı amortisör satmıştır. ZF SACHS dâhil diğer diğer markaların satışı oldukça düşük olmakla birlikte 2017 yılında ZF SACHS markalı amortisör satışında artış gözlenmektedir. Dolayısıyla şikâyetçinin MAYSAN MANDO markalı amortisör satışının yıldan yıla azaldığı, bununla birlikte diğer markaları satmaya devam ettiği, 2014 yılında toplam satışları (…..) iken, 2015 yılında artarak (…..) olduğu, bununla birlikte 2016 yılında bir miktar azaldığı ve (…..) olduğu, 2017 yılında ise yine artarak (…..)’e ulaştığı gözlenmektedir.

(193) Yukarıda verilen bilgiler çerçevesinde, şikâyetçinin azalan MAYSAN MANDO satışlarının yerini rakip marka amortisör ürünlerinin aldığı görülmektedir. Toptan satış

[18] ZF SACHS satış adedi (…..) ve oranı %(…..) şeklindedir.

yapan şikâyetçi müşterilerine MAYSAN MANDO’nun amortisörleri ile aynı pazarda yer alan rakip ürünleri satmakta dolayısıyla MAYSAN MANDO amortisör satışını rakip amortisör satışlarıyla ikame etmekteir.

(194) Yukarıdaki bilgi, belge ve açıklamalar çerçevesinde, Mahkeme kararında belirtilen iddiaların incelenmesi için soruşturma açılmış ve yapılan incelemede şikayetçinin amortisör dağıtımı ve satışı pazarında faaliyet göstermeye devam ettiği görülmüştür. MAYSAN MANDO ürünleriyle aynı pazarda yer alan alternatiflerinin şikâyetçinin satışlarında yer aldığı dolayısıyla MAYSAN MANDO ürünlerinin vazgeçilmez nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.

(195) Sonuç olarak sözleşme yapmayı/mal vermeyi reddetmenin ihlal olarak değerlendirilebilmesi için karşılanması gereken ilk koşul olan vazgeçilmez lik koşulunun karşılanmadığı anlaşıldığından dosya konusu uygulamanın 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında hâkim durumun kötüye kullanılması niteliğinde olmadığı sonucuna varılmaktadır.

I.7. MAYSAN MANDO’nun Savunmaları ve Bunlara İlişkin Değerlendirme

I.7. MAYSAN MANDO Tarafından Yapılan Savunmalar

(196) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi hükümleri uyarınca soruşturma açıldığına ilişkin bildirim yazısını 13.12.2017 tarihinde tebellüğ eden MAYSAN MANDO’nun birinci yazılı savunması 11.01.2018 tarihinde 473 sayı ile ve yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Soruşturmanın konusunun genişletilmesinin ardından tarafa tekrar soruşturma bildirimi yapılmış, tarafın ek yazılı savunması 03.09.2018 tarih ve 6506 sayı ile, ikinci yazılı savunması 28.01.2 019 tarih ve 597 sayı ile, üçüncü yazılı savunması 12.04.2019 tarih ve 2615 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Taraf 11.06.2019 ta rihinde sözlü savunmasını sunmuştur.

(197) Buna ek olarak tarafa 23.10.2018 tarih ve 13135 sayı ile bilgi talebi gönderilmiş ve Belge 6, Belge 9 ve Belge 11’e yönelik açıklamaları sorulmuştur. 09.11.2018 tarih ve 8136 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden cevabi yazıyla açıklamalarda bulunulmuştur.

I.7.1. Usule İlişkin Savunmalar

I.7.1.1. MAYSAN MANDO’da Yapılan Yerinde İnceleme İçin Hazırlanan Yetki Belgesine Göre Yeniden Satış Fiyatı Tespiti İddialarına İlişkin Elde Edilen Belgelerin Soruşturma Konusunun Kapsamı dışında Olduğu Savunması

(198) 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesinde belirtildiği üzere incelemenin konusu ve amacının yetki belgesinde açık ve şeffaf bir şekilde belirtilmesi gerektiği, MAYSAN MANDO bünyesinde gerçekleştirilen yerinde inceleme sırasında sunulan yetki belgesinde ise yalnızca “Rekabet Kurulu 28.11.2017 tarih ve 17-39/630-M sayıyla, 18.12.2016 tarih, 16-05/107-48 sayılı Kurul kararının Ankara 15. İdare Mahkemesi’nin 25.10.2017 tarihli, 2016/3742 E. ve 2017/2794 K. kararı ile iptal edilmesi üzerine, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş. hakkında soruşturma açılmasına karar vermiştir” ifadelerinin yer aldığı, incelemenin konusuna ve amacına yer verilmediğinin görüldüğü ve bu nedenle yetki belgesinin 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesine aykırı olduğu iddia edilmiştir.

(199) Ayrıca Ankara 15. İdare Mahkemesinin iptal kararının gerekçesinden de anlaşıldığı üzere soruşturmanın konusunun şikâyet ve iddialarla sınırlı olması gerektiği, Kurulun soruşturma açılmasına dair kararında da soruşturma konusu olarak “şikayetçiye mal

vermeyi reddederek şikayetçinin rakipleriyle ortak hareket edip şikayetçiyi pazar dışına itmeye çalışıp çalışmadığının tespiti” ifadelerine yer verildiği; incelemesinin konusu ve amacının MAYSAN MANDO’ya soruşturma açılmasına dayanak olarak gösterilen Ankara 15. İdare Mahkemesinin iptal kararı olarak kabul edilmesi varsayımında bile yerinde inceleme kapsamında incelenen ve alınan belgelerin uzmanlara tanınmış yetkinin sınırlarını aştığının görüldüğü ifade edilmiştir.

(200) Bunun yanı sıra Kurulun yerinde inceleme yetkisinin, yetki belgesinde yer verilen incelemenin amacı ve konusuyla sınırlı olduğu, bu konunun dışındaki ihlallere yönelik gerçekleştirilen incelemelerin ve elde edilen belgelerin ölçülülük ilkesine aykırılık teşkil ettiği, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik iddiaların temelini oluşturan bulguların mahkemenin iptal kararının ve soruşturmanın konusunun dışında olduğu, bu belgelerin soruşturma kapsamında kullanılmasının hukuka aykırılık teşkil ettiği ve Kurulun hukuka aykırı olarak nitelendirilebilecek bu bulguları kararında esas almaması gerektiği belirtilmiştir.

(201) İnceleme sırasında taraflara ibraz edilen yetki belgelerinde 18.12.2016 tarih, 16- 05/107-48 sayılı Kurul kararının Ankara 15. İdare Mahkemesinin 25.10.2017 tarihli, E: 2016/3742 ve K: 2017/2794 K. sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik soruşturma açıldığı açıkça yazmaktır; ayrıca tarafın da savunmasında belirttiği üzere söz konusu incelemenin amacı ve konusunun yetki belgesinde gösterilen karardan anlaşılması mümkündür. Bahsi geçen mahkeme kararı da soruşturma bildirimin ekinde taraflara iletilmiştir. Bu nedenle yetki belgesinin 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesine aykırılık teşkil ettiğine dair iddiaların yerinde olmadığı değerlendirilmektedir.

(202) Uzmanlar tarafından yapılan incelemede kendilerine tanınan yetkinin aşıldığı ve bu yetki aşılarak yeniden satış fiyatının belirlenmesine dair incelenen ve alınan belgelerin soruşturma konusunun dışında olduğundan kullanılmasının hukuka aykırılık teşkil ettiği ve bu belgelerin karara esas alınmaması gerektiği iddia edilmiştir. Her ne kadar yetki belgesinde yeniden satış fiyatının belirlenmesinin soruşturma konusu olduğunun belirtilmemesine rağmen Kurulun MAYSAN MANDO hakkında soruşturma açılmasına yönelik kararından da görülebileceği üzere kararda incelemenin hangi madde kapsamında yapılacağı sınırlanmamış 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak soruşturma açılmıştır. Bununla birlikte kamu görevi ifa eden bir kamu görevlisinin inceleme yaparken inceleme konusu dışında bir hukuka aykırılık tespit ettiği zaman bu bulguları göz ardı etmesi beklenemeyecek olup, uzmanların da inceleme yaparken tarafların her türlü belgesini inceleme yetkisi bulunmakta ve bu kapsamda dosya konusuyla ilgili olmasa dahi buldukları belge başka bir araştırmanın başlatılmasına dayanak teşkil edebilmektedir. İptal kararı üzerine açılan soruşturma esnasında MAYSAN MANDO ve bayilerinde yapılan yerinde incelemelerde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal niteliği taşıyabilecek olan yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bilgi ve belgelere ulaşılmıştır. Kurulun bu yeni belgelerle ilgili soruşturma açma yetkisi ilk derece mahkemesinin kararından bağımsız olarak mevcuttur. Bu bağlamda gerek ilk derece mahkemesi tarafından işaret edilen eksikliğin giderilmesi ve gerek yeni bilgi ve belgelerin irdelenmesinin aynı soruşturma sürecinde yürütülmesinde bir hukuki engel bulunmamaktadır.

(203) Bahsi geçen nedenlerle tarafın, uzmanların söz konusu incelemede buldukları belgelerin hukuka aykırı olduğu ve karara esas teşkil edemeyeceği yönündeki iddialarının isabetli olmadığı kanaatine varılmıştır.

I.7.1.2. MAYSAN MANDO’ya Yönelik Soruşturmanın Dayanağının Ortadan Kalktığı Savunması

(204) Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 26.04.2018 tarih ve E: 2018/55, K: 2018/525 sayılı kararıyla yukarıda bahsi geçen ve soruşturmanın dayanağını oluşturan Ankara 15. İdare Mahkemesi kararının Kurumun istinaf yoluna başvurmasının ardından usul hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle kaldırılmasına hükmettiği ve bu nedenle idari işlemdeki hukuka aykırılığın saptandığı, bu hukuka aykırılığın hiç gerçekleşmemiş gibi ortadan kaldırılmasının gerektiği, dolayısıyla idare mahkemesinin kararının tüm sonuçlarıyla ortadan kalkmasının gerektiği, bu kapsamda MAYSAN MANDO hakkında verilen soruşturma açılmasına ve soruşturmanın konusunun genişletilmesine dair kararların ortadan kalkması nedeniyle soruşturma açılması ve soruşturmanın konusunun genişletilmesi işlemlerinin idari işlemin sebep unsuru yönünden sakat olduğu ve bu nedenle mevcut soruşturmanın tüm etkileri ve sonuçlarıyla birlikte icrasına son verilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

(205) Ankara Bölge İdare Mahkemesinin bahsi geçen kararıyla Ankara 15. İdare Mahkemesinin Kurul kararını iptal eden kararı yalnızca usul yönünden bozulmuş esas yönünden inceleme yapılmamıştır. İlk derece Mahkemesi kararı üzerine soruşturma açmak ve 4054 sayılı Kanun’da öngörülen prosedürü işleterek karar almak yasal bir zorunluluk olup, kaldırma kararının bu durumu engelleyeceğine ilişkin herhangi bir hukuki düzenleme bulunmamaktadır. Ayrıca iptal kararı üzerine açılan soruşturma esnasında MAYSAN MANDO ve bayilerinde yapılan yerinde incelemelerde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal niteliği taşıyabilecek olan yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bilgi ve belgelere ulaşıldığından; Kurulun bu yeni belgelerle ilgili olarak soruşturma açma yetkisi ilk derece mahkemesinin kararından da bağımsız olarak mevcuttur. Bu bağlamda gerek ilk derece mahkemesi tarafından işaret edilen eksikliğin giderilmesi ve gerek yeni bilgi ve belgelerin irdelenmesinin aynı soruşturma sürecinde yürütülmesinde bir hukuki engel bulunmamaktadır. Bu çerçevede tarafın soruşturmanın dayanağının ortadan kalktığı yönündeki iddialarının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

I.7.2. Esasa İlişkin Savunmalar

I.7.2.1. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi İncelemesinde Etki Bazlı Bir Yaklaşımın Benimsenmesi Gerektiği Savunması

(206) Savunmada, Kurulun son yıllarda yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik dosyalarda etki bazlı yaklaşımı benimsediği ve bu kapsamda rekabeti ihlal eden davranışların rekabet üzerindeki etkilerinin, pazarın rekabetçi yapısının, sağlayıcı ve alıcıların pazardaki güçlerinin vs. incelenmesi gerektiğinin çeşitli kararlarda [19] ortaya konulduğu ifade edilmiştir. Bununla birlikte etki bazlı yaklaşımın benimsendiği Efes Kararı sonrası yalnızca üç kararda [20] amaç yönünden ihlal tespiti yapıldığının görüldüğü, bu kararlarda da etki değerlendirmesi yapılması gerektiğine dair karşı oyların bulunduğu, bu nedenle Kurul Kararlarında amaç bazlı yaklaşımın benimsendiğinin söylenemeyeceği belirtilmiş ve MAYSAN MANDO hakkındaki iddialara ilişkin olarak da etki analizi yapılması gerektiği ifade edilmiştir.

19 02.11.2011 tarih ve 11-55/1434-509 sayılı Bellona Kararı. 20.11.2015 tarih ve 15-41/682-243 sayılı Mars Sinema Kararı, 15.07.2009 tarih ve 09-33/725-165 sayılı Dagi Kararı vs.

20 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Aral Oyun Kararı, 21.02.2007 tarih ve 07-15/142-45 sayılı Alarko Kararı, 23.06.2011 tarih ve 11-39/838-262 sayılı Samsung-Anadolu Kararı.

(207) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi; belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaları yasaklamaktadır. Özellikle alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi de bu çerçevede yasaklanmaktadır. Sağlayıcının alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemesi gerek 2002/2 sayılı Tebliğ gerekse 2017/3 sayılı Tebliğ kapsamında anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaran ağır sınırlamalardan biridir. MAYSAN MANDO’nun bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlemesi 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında amaç yönünden rekabet ihlali teşkil etmektedir. Dosya kapsamında, bu genel yaklaşımdan ayrılarak, “rule of reason” yaklaşımına benzer kabul edilebilecek ve yeniden satış fiyatının tespiti türü ihlal iddialarında istisnai koşullar altında gündeme gelebilecek etki analizinin uygulanmasına sevk edecek herhangi bir gerekçe bulunmamaktadır.

(208) Yeniden satış fiyatının belirlenmesini içeren önaraştırma kararlarının [21] bir kısmında, yeniden satış fiyatının belirlenmesinin etkilerinin sınırlı kalması gerekçesiyle soruşturma açılmadığı ve ilgili teşebbüslere 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş yazısı gönderilmesine karar verildiği görülmektedir. Ancak Kurulun soruşturma sonucunda aldığı kararlar incelendiğinde, yeniden satış fiyatının belirlenmesi iddiasının ele alındığı kararların çoğunda ihlal tespiti yapılarak para cezası uygulandığı anlaşılmaktadır. Bu kararlara son dönemde örnek olarak 19.09.2018 tarihli, 18-33/556-274 sayılı Henkel ve 07.11.2016 tarihli, 16-37/628-279 sayılı tüketici elektroniği-konsol oyun kararları verilebilir. Her iki kararda da yeniden satış fiyatının belirlendiği, bunun amaç yönünden 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edilmiş ve idari para cezası uygulanmıştır.

(209) Genel olarak bu konudaki soruşturma kararları incelendiğinde, Kurul kararlarının büyük çoğunluğunda yeniden satış fiyatının belirlenmesinin amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı olduğu yönünde değerlendirme yapıldığı görülmektedir.

(210) Mevcut dosyada da yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasının bir bayinin fiyatlarına etki ettiği, diğer bayilerin fiyatlarına yansıması gösterilememekle birlikte MAYSAN MANDO’nun bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlemesinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin amaç yönünden ihlali teşkil ettiği sonucuna varılmaktadır. I.7.2.2. MAYSAN MANDO’nun Pazar Gücüne Sahip Olmadığı Savunması

(211) Savunmada, MAYSAN MANDO’nun pazar payının tahmini veriler değerlendirilerek hesaplandığı ve amortisör üretimi ve satışı pazarının rekabetçi pazar yapısının göz önünde bulundurulmadığı için bu değerlendirmelere katılmadıkları, Soruşturma Raporunda amortisör satışının 3,5-4 milyon olduğu yönünde rakip teşebbüsten gelen tahmini verilerin esas alındığı, rakiplerin tahmini verilerine ilaveten bir araştırma yapılmadığı, oysa ki Otomotiv Sanayii Derneğinin taşıt üretimi verileri incelendiğinde 2017 yılında Türkiye’de yalnızca OEM’e yapılan asgari amortisör satışının 7 milyona yaklaştığının görülebileceği ve aftermarket kanalı da dahil edilince toplam pazar büyüklüğünün 9,5-10 milyon adede yaklaşacağı, bu bilgiler ışığında MAYSAN

[21] 22.10.2014 tarihli ve 14-42/764-340 sayılı Dogati; 16.12.2010 tarihli ve 10-78/1624-624 sayılı İstikbal; 25.11.2009 tarihli, 09-57/1365-357 sayılı KWS; 15.7.2009 tarihli, 09-33/725-165 sayılı Dagi; 27.5.2008 tarihli, 08-35/462-162 sayılı Kuruçayırlı; 11.1.2007 tarihli, 07-01/12-7 sayılı Frito Lay; 24.8.2006 tarih 06- 59/773-226 sayılı Kütaş Teekanne; 15.11.2006 tarihli, 06-84/1059-306 sayılı Akaryakıt önaraştırma kararları.

MANDO’nun pazar payının, raporda belirtilen %(…..) oldukça altında olduğu hatta en fazla %(…..) seviyelerinde olduğu ileri sürülmüştür.

(212) Savunmada ayrıca pazarda yerli üretim yapan ve ithalat yoluyla faaliyet gösteren çok sayıda firma olduğu, OEM’lerin yüksek alıcı gücü bulunduğu, bayilerin de her marka ürün satışı gerçekleştirebildikleri ve birden çok sağlayıcı ile çalışabildikleri, bu hususların Soruşturma Raporunda da belirtildiği, bununla birlikte pazara girmek için gerekli olan TSE belgesinin kolayca alınabildiği, böylece pazarda kısa sürede faaliyet gösterilmeye başlanabileceği, global oyuncuların da pazara girmesinin önünde herhangi bir engel bulunmadığı, amortisör pazarının doymamış, büyümeye açık ve dinamik bir pazar olduğu dikkate alındığında MAYSAN MANDO’nun pazar gücüne sahip olmadığı kanaatinde oldukları belirtilmiştir.

(213) MAYSAN MANDO’nun pazar gücü değerlendirilirken, her ne kadar rakip teşebbüslerden pazarın büyüklüğü hakkında bilgi talep edilmiş olsa da, esas olarak yerinde inceleme sırasında MAYSAN MANDO’dan alınan pazar araştırmalarına dayanan şirket içi sunum ve yine MAYSAN MANDO’nun gönderdiği verilerden yararlanılmıştır. MAYSAN MANDO’nun pazar payının %(…..) civarında olduğunun belirlendiği de göz önüne alınınca MAYSAN MANDO’nun pazar gücüne sahip olmadığı yönündeki iddiaların geçerli olmadığı kanaatine varılmıştır.

I.7.2.3. MAYSAN MANDO’nun Bayilerinin Yeniden Satış Fiyatlarını Belirlemediği Savunması

(214) Bu başlık altında öncelikle yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında yer alan tespitler ile tarafın yaptığı savunmalar sırasıyla özetlenmekte, bu savunmalara dair ilgili kısımdaki değerlendirmelere tekrar yer verilmemekte, ek açıklamalara yer verilmektedir.

(215) Savunmada Belge 1’deki iletişimlerden MAYSAN MANDO bayilerinin kendi kararları çerçevesinde farklı fiyatlara satış yaptığının görüldüğü, bundan da; MAYSAN MANDO’nun bayilerinin fiyatlarını belirlemediği, bayilerin iskontolar verdikleri ve MAYSAN MANDO ürünlerinde pazarda fiyat katılığı olmadığı, ayrıca yazışmada uyarıldıkları iddia edilen bayilerin fiyatlarında bir değişiklik olmadığı da göz önüne alındığında söz konusunu yazışmanın ihlal niteliği taşımadığının anlaşıldığı belirtilmiştir.

(216) Belge 2 için ise yazışmalardan anlaşılan bayilerin birbirlerinin fiyatlarını takip etmesi davranışının pazarın rekabetçi yapısını gösterdiği ve “… fiyat tutturamadık”, “…fabrika fiyatından satıyorlar” ifadelerinden ise marka içi rekabetin yüksek olduğunun ve ürünlerin farklı fiyatlardan satıldığının anlaşıldığı ifade edilmiştir.

(217) Belge 3’teki yazışmalardan bayilerce yapılan şikâyetlerin pazardaki farklı ve düşük fiyatları gösterdiği, MAYSAN MANDO tarafından düzenli baskı uygulanması durumunda bu farklı fiyatların gözlenememesi gerektiği ve soruşturmada TOK’un 24.02.2015’ten sonra fiyatlarının yükselttiğinin iddia edildiği, ancak bu artışın MAYSAN MANDO’nun zorlamasıyla gerçekleştiğine dair bir açıklamanın bulunmadığı, ayrıca bu fiyat değişikliğine dair ekteki tabloların kendilerine sunulmadığı, dolayısıyla bu bulguların Kurul kararına dayanak yapılmasının hukuka aykırı olduğu [22] ileri sürülmüştür.

[22] 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesinin üçünücü fıkrası şu şekildedir: “Kurul, tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak yapamaz.”

(218) Belge 4’teki ifadelerin MAYSAN MANDO ve HIDIRUSTA arasında bir iletişim olmadığı, belgede MAYSAN MANDO’nun HIDIRUSTA’ya kârsız satış yapmaması ya da fiyatını belirli bir seviyenin altına indirmemesi yönünde bir uyarısının olmadığı “gerekli aksiyonlar” ifadesinin de içeriğinin belli olmadığı ve diğer bayilerden şikâyet gelmemesinin MAYSAN MANDO’nun bayinin fiyatını belirlediğini göstermeyeceği ifade edilmiştir.

(219) Belge 5 ile ilgili olarak ise taraf savunmasında, MAYSAN MANDO’nun bayisinden yorum istemesinin yeniden satış fiyatını belirlediğini göstermeyeceği ve MAYSAN MANDO’nun ÖZÇETE’nin fiyatlarını belirlediğine ve bayinin bu fiyatlardan satış yaptığına dair bir ifadenin ilgili yazışmada bulunmadığı belirtilmiştir.

(220) Belge 6’ya ilişkin olarak kârsız satış yapılmaması uyarısının kim tarafından yapıldığıyla ilgili varsayımlarda bulunulduğu, kaldı ki MAYSAN MANDO’ya iletilen bilgi talebinde belgedeki ifadelerin HIDIRUSTA’ya ait olduğunun belirtildiği, HIDIRUSTA’nın bayilerin fiyatlarından şikâyetçi olmasının ise MAYSAN MANDO’nun fiyatları belirlediğini değil, bayiler arasında fiyat rekabeti olduğunu göstereceği ifade edilmiştir.

(221) Belge 7’deki toplantı notlarının yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin olamayacağı çünkü söz konusu belgede bayinin MAYSAN MANDO ürünlerinin satışından edilen kârın düşük olduğu ve MAYSAN MANDO’dan satış desteği istediği, MAYSAN MANDO’nun da alımlara dair fiyatların revize edilerek bayinin ilgili ürünlerden muhtemel karlılığının %(…..)’den %(…..)’ye çıkarılmasını planladığı, yeniden satış fiyatının tespitinin gerçekleştiği durumlarda ise yeniden satıcının daha düşük fiyatla ve daha düşük kârlılıkla ürün satmasının sağlayıcı tarafından engelleneceği tespitteki durumda ise bayinin daha yüksek karlılıkla satış yapma isteğinin görüldüğü iddia edilmiştir.

(222) Savunmada Belge 8’deki yazışmalardan her dönemde MAYSAN MANDO bayileri tarafından iskontolu farklı fiyatların uygulandığının ve dolayısıyla MAYSAN MANDO’nun nihai satış fiyatlarını belirlemediğinin, ayrıca müşterilerin marka içi rekabetten fayda sağlayarak daha ucuza ürün temin ettiklerinin görüldüğü, bu nedenlerle söz konusu yazışmaların rekabeti kısıtlamadığı ifade edilmiştir.

(223) Belge 9’daki ifadelerden yeniden satış fiyatının belirlenmesi davranışının gerçekleştiğine dair bir sonuca ulaşılmasının mümkün olmadığı ileri sürülmüştür.

(224) Belge 10’da 25.09.2017 tarihindeki yazışmadan MAYSAN MANDO’nun ÖZAŞ fiyatlarını belirlediğine dair bir ifadenin bulunmadığı, bayinin bu müdahale ile fiyatlarını değiştirdiğine dair bir tespitin de ortaya konulamadığı, 28.11.2017 tarihli iletişimin ise DAVET’in nihai satış fiyatına ilişkin olmadığı aksine piyasaya doğru olmayan bir haberin yayılmasını engellemek için gerçekleştirildiği, son iletişimde ise yine MAYSAN MANDO’nun fiyatları tespit ettiğine dair bir ifadenin yer almadığı ileri sürülmüştür.

(225) Yukarıda yer alan savunmalardaki belgelerle ilgili ayrıntılı değerlendirmelere 87. ve 117. paragraflar arasında yer verilmiştir. Bu çerçevede MAYSAN MANDO’nun; bayilerin satış fiyatları hakkında bilgi isteyebildiği, bayilerin uyguladığı satış fiyatlarını değiştirmesini isteyebildiği, buna uymayan bayiye sevkiyatı durdurabildiği, bayilerin k â rsız satış yapmamasını ya da k â rlılık oranını artırmasını sağlayabildiği, bayil erin rakip bayilerin satış fiyatlarını takip edip kendisine bilgi vermesini teşvik ettiği, bayinin satış fiyatları hakkında d iğer bayilere bilgi verebildiği sonucuna ulaşılmıştır.

(226) Buna ek olarak yukarıda üç numaralı belge ile ilgili yapılan savunma kapsamında Soruşturma Raporunda TOK’un 24.02.2015’ten sonra fiyatlarını yükselttiğinin iddia edildiği ancak bu artışın MAYSAN MANDO’nun zorlamasıyla gerçekleştiğine dair bir

açıklamanın bulunmadığı ayrıca bu fiyat değişikliğine dair tabloların kendilerine sunulmadığı, dolayısıyla bu bulguların Kurul kararına dayanak yapılmasının hukuka aykırı olduğu öne sürülmektedir.

(227) TOK’tan elde edilen veriler teşebbüsün ticari sır olarak korunan verileri olması nedeniyle tarafa gönderilmemiştir. Bununla birlikte fiyatların seyrine ilişkin açıklamalar dosya kapsamında yer almıştır. Kaldı ki dosya kapsamında amaç bazlı yaklaşım benimsendiğinden tarafın kendilerine sunulmayan bulguların Kurul kararına dayanak yapılmaması gerektiği yönündeki savunmasının geçerli olmadığı değerlendirilmektedir.

(228) Belge 6’daki ifadelerden [23] kârsız satış yapılmamasının kimin talebi olduğunun tam olarak anlaşılamadığı görülmektedir. Tarafa belgenin açıklaması sorulduğunda raportörlerin yaklaşımı üzerinden hareket edilmiş aksi belirtilmemiştir. Bununla birlikte, belgeden kârsız satış yapılmaması talebinin kimden geldiği net olarak anlaşılamadığından talebin MAYSAN MANDO’dan ya da HIDIRUSTA’dan gelmiş olması şeklindeki her iki durum için de değerlendirme yapılmış ve bu değerlendirmeler sonucunda her iki durumun da yeniden satış fiyatının belirlenmesi kapsamında ele alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

(229) 118. ile 127. paragraflar arasında yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde MAYSAN MANDO’nun bayiler arasında fiyat rekabetini önleme amacıyla bayilerin fiyatlamasını, kârlılık oranlarını ve kampanyalarını takip ederek bunlara müdahalede bulunmak suretiyle yeniden satış fiyatını belirlediği sonucuna ulaşılmaktadır.

I.7.2.4. Bayilerin Nihai Satış Fiyatlarını Serbest Şekilde Belirlediklerine Dair İfadelerine Dosya Kapsamında Yer Verilmediği İddiası

(230) Savunmada, dosyaya giriş hakkı kapsamında incelenen bayilerden gelen cevap yazılarındaki “müşterilerin potansiyeline ve ürün özelliklerine göre fiyat belirledikleri, müşteri niteliği ve piyasa koşullarına göre farklı fiyatlar oluştuğu, vade ve alım miktarı değerlendirilerek fiyat belirlendiği” vs. ifadelerinin MAYSAN MANDO’nun fiyatları tespit ettiği durumda ortaya çıkamayacak piyasa koşulları olduğu, ayrıca dosya kapsamındaki “MAYSAN MANDO’nun bayilik ağında rekabet etmesi gereken bayilerin MAYSAN MANDO tarafından sıkı şekilde takip edilmesi neticesinde bayiler arası rekabetin ortadan kalktığı” ifadelerinin bayi cevapları çerçevesinde doğru olmadığı ve bayiler tarafından sunulan bilgiler dikkate alındığında MAYSAN MANDO’nun yeniden satış fiyatının belirlediği iddialarının pazar gerçeklerini yansıtmadığı iddia edilmiştir.

(231) Soruşturma sürecinde elde edilen bilgi ve belgeler, MAYSAN MANDO’nun bayiler arasında fiyat rekabetini önlemeye yönelik olarak bayilerin fiyatlamasını, kârlılık oranlarını ve kampanyalarını takip ederek bunlara müdahalede bulunmak suretiyle yeniden satış fiyatını belirlediğini ortaya koymaktadır.

I.7.2.5. MAYSAN MANDO’nun İddia Edilen Davranışları Sonucunda Pazarda Herhangi Bir Etkinin Doğmadığı Savunması

(232) Savunmada, bazı kararlarında Kurulun önaraştırma aşamasında dosya kapsamındaki davranışları ihlal olarak kabul edip soruşturma açılmamasına ve 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanmasına karar verdiğinin ifade edildiği ancak

[23] Belgedeki ifadeler şu şekildedir: “Alım adetlerinin en az 2014 yılı adedi olan (…..)bandında olması şirket yetkilileri iletilmiştir. Agresif satış faaliyetlerinin tekrar gündeme alınırken diğer bayilerin satış fiyatlarına oranla karsız satış olmaması gerektiği çok açık bir dil ile ifade edilmiştir.…”

etki bazlı analizin yapıldığı kararlarda söz konusu davranışın ihlal olarak kabul edildiğinin doğru olmadığı, Kurulun ilgili maddeyi uygulamasının bir ihlal tespiti niteliği içermediği, dolayısıyla 9. maddenin üçüncü fıkrasının uygulama alanı bulduğu önaraştırma dosyalarında ihlal tespiti yapıldığı ve Kurulun yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin davranışların amaç bakımından değerlendirilmesinin yeterli olacağı şeklindeki yaklaşımın yerinde olmayacağı ve etki bazlı yaklaşımı benimseyen içtihat bütünlüğüne aykırı olacağı, bu nedenle MAYSAN MANDO’nun davranışının da etki bazlı değerlendirilmesi gerektiği iddia edilmiştir.

(233) Savunmada ayrıca; dosya kapsamında MAYSAN MANDO’nun davranışlarının sadece bir bayinin (TOK) fiyatlarına etki ettiğinin öne sürüldüğü bu durumun kabul edildiği varsayımda bu davranışın ilgili pazar olarak belirlenen Türkiye amortisör satış ve dağıtım pazarında rekabeti ne ölçüde kısıtladığının belirlenmesinin önem taşıdığı, bu çerçevede MAYSAN MANDO ile TOK’un bayilik sözleşmelerinin sona erdiği Haziran 2015’ten önceki iki yıla bakıldığında TOK’un amortisör satışının MAYSAN MANDO’nun toplam amortisör satışları içinde %(…..), sadece bayi kanalıyla yapılan satışlar içerisinde ise en fazla %(…..) çıkabildiği, dolayısıyla MAYSAN MANDO’nun davranışlarının TOK üzerinde etki doğurduğu kabul edilse bile TOK’un amortisör satışlarının Türkiye amortisör satışı ve dağıtımı pazarında etki doğurmayacağı ileri sürülmüştür.

(234) Yukarıda Kurulun yeniden satış fiyatının tespiti iddialarına yaklaşımına ilişkin bilgi verilmiş olup, mevcut dosyada da yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasının bir bayinin fiyatlarına etki ettiği tespit edilmekte, diğer bayilerin fiyatlarına yansıması gösterilememekte, bununla birlikte MAYSAN MANDO’nun bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlemesinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin amaç yönünden ihlali teşkil ettiği sonucuna varılmaktadır.

I.7.2.6. MAYSAN MANDO Tarafından Bayilerin Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmediği, Bayilerin Nihai Satış Fiyatlarını Kendilerinin Belirlediği, Piyasada Farklı Fiyatların Uygulandığı Savunması

(235) Kurulun 18.07.2018 tarih ve 18-23/407-M sayılı kararı ile soruşturma kapsamında yeniden satış fiyatının belirlenmesi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin de incelenmesine ve dolayısıyla soruşturma konusunun bu yönde genişletilmesine karar verilmesinin ardından tarafa tekrar soruşturma bildirimi yapılmış ve tarafça 06.08.2018 tarihinde tebellüğ edilen ek yazılı savunma 03.09.2018 tarih ve 6506 sayı ile yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(236) Ek yazılı savunmada bayilerin satış fiyatlarının kendi karar alma mekanizmaları sonucu oluştuğu, bazı dönemlerde bayilerin MAYSAN MANDO ürünlerine yönelik kampanya uyguladığının bilindiği, soruşturma bildiriminde yer alan belgelerden de bayilerin yeniden satış fiyatı bakımından birbirleri ile rekabet ettiklerinin ve fiyatlarını kendi iradeleri ile belirlediklerinin görülebileceği ifade edilmiştir.

(237) Belge 1 kapsamında MAYSAN MANDO çalışanının açıklama talep ettiği DENGE çalışanının cevabında yer alan “2009 yılından beri ortak çalışmamız devam etmekteki bugüne kadar size mahçup edecek zorda bırakacak bir satış yapmadım skype yazışmam aşağıdaki gibidir.Siz gerekli yerlere yorumlayınız sanırım yanlış firma ismi telafuz ettiler.” ifadeleri, Belge 4 kapsamında “2014 yılı içerisinde diğer bayilerimiz tarafından Hıdırusta'nın %(…..) ortalama ile ürün sattığı şikayetleri yöneticileri ile görüşülmüş ve gerekli aksiyonlar alınmıştır. 2015 yılında piyasadan bu konu ile ilgili herhangi bir şikayet alınmamıştır.” şeklindeki MAYSAN MANDO çalışanının ifadeleri, Belge 5 kapsamında MAYSAN MANDO çalışanının ÖZÇETE yetkilisine gönderdiği

“Fiyat Şikayeti” konulu e-postada yer alan “(…..), Yorumlarınız lütfen.” ifadeleri, Belge 6 kapsamında “2016 Aftermarket Bayi Ziyaret Raporları” isimli Power Point sunumunda yer alan “…Agresif satış faaliyetlerinin tekrar gündeme alınırken diğer bayilerin satış fiyatlarına oranla karsız satış olmaması gerektiği çok açık bir dil ile ifade edilmiştir.…” ifadeleri, Belge 7 kapsamında “2016 Aftermarket Bayi Ziyaret Raporları” isimli Power Point sunumundaki “2017 yılı dorse amortisör fiyatları revize edilirken (…..) olan karlılık ((…..) TL ile ürün sevkiyatı N6794102 F M (…..)TL→(…..), N6885516 F M (…..)TL→(…..)TL) (…..)%((…..) TL) olarak bildirilmesi planlanmaktadır.” ifadeleri, Belge 9 kapsamında DİNAMİK iç yazışmasındaki “(…..). Türkçe nizani daha önce bunu yapamayacağımızı çünkü buna göre rakiplerimiz ve maysan bizi takip ettiğini bildirmiştik” şeklindeki ifadeler ve son olarak Belge 10 kapsamında DAVET çalışanının “Oto İsmail fiyatları değiştirmiş, Dinamik hala aynı, Dinamik ve Davet Kampanyaları kaldırdı” ifadelerine cevaben MAYSAN MANDO çalışanının “Abi teşekkür ediyorum bu saatte bile takip ediyorsun çok sagol” ifadeleri dikkate alındığında bayilerin satış fiyatlarının kendi karar alma mekanizmaları sonucunda belirlendiği yönündeki savunmanın mesnetsiz kaldığı görülmektedir.

(238) Belgelerin incelenmesinden MAYSAN MANDO’nun bayilerin fiyatlama, karlılık ve kampanyalarını takip ederek bunlara müdahalede bulunabildiği, bayinin buna uygun davranmaması halinde sevkiyat gerçekleştirmeyebildiği görülmektedir. Buna göre MAYSAN MANDO’nun söz konusu eylemleri yeniden satış fiyatlarını belirlemeye yöneliktir ve bayiler arasındaki rekabeti kısıtlama amacı taşımaktadır.

I.7.2.7. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi Uygulamasında Sağlayıcının Yeniden Satış Fiyatına Uyulması Yönünde Zorlamada Bulunması veya Yaptırım Uygulaması Gerektiği Savunması

(239) Savunmada, bayilere belirli bir fiyata uyulması yönünde zorlamada bulunulduğuna ya da belirli bir fiyata uymayan bayilere yaptırım uygulandığına dair bir delil bulunmadığı ifade edilmektedir.

(240) Belge 1 kapsamında MAYSAN MANDO çalışanının HIDIRUSTA çalışanına gönderdiği e-posta’da yer alan “Bildiğiniz şikayet üzerine yapılan çalışma aşağıdaki gibidir. Dinamik ve Denge ilgili şikayet ile aranmıştır. Dinamik karlılığı birkaç puan sizden düşüktür ve ilgili uyarılar yapılmıştır” ifadeleri, Belge 2 kapsamında MAYSAN MANDO çalışanının TOK çalışanına gönderdiği e-posta’da yer alan “Aynı şikayetin devam etmesi durumunda ilgili arkadaşlardan fatura talep edeceğim.” şeklindeki ifadeler, Belge 3 kapsamında ÖZÇETE çalışanının MAYSAN MANDO çalışanına gönderdiği e- posta’da yer alan “Geçen yıl piyasa satış şartlarımı bayilerden gelen şikayet üzerine geri çekmemi istediniz. Bende ticaretimize ve diyaloğumuza zarar gelmemesi adına talebinizi yerine getirdim.” şeklindeki ifadeler, buna cevaben MAYSAN MANDO çalışanının “Konuyla ilgili Tok Oto firma sahibi ve genel müdür’ ü iyi ayrı ayrı iki defa ilgili konu görüşülmüştür. İlgili şikayetleriniz isim bildirilmeden kendileri iletilmiş, son olarak da ekteki fatura hiçbir veri gönderilmeden telefon ile görüşülmüştür” şeklindeki ifadeler, Belge 8 kapsamında MAYSAN MANDO çalışanının HIDIRUSTA çalışanına gönderdiği e-posta’da yer alan “Dinamik ile ilgili şikâyetiniz sonrasında firma sahibi (…..)Bursa’ya davet edildi ve ilgili problem yüz yüze aktarıldı. Mercedes Axor arka (N6771160)ile ilgili (…..)% ile satış gerçekleştirdiği şikâyetini iletmiştiniz. İlgili toplantı sonrasında (…..)%-(…..)% kar hedefinin altında satış yapılmaması yönünde mutabık kalarak ertesi gün fiyat listelerini revize ettirdik (revize fiyatları bizde kontrol ettik, problem kalmamıştı). Senden ricam hala aynı şikâyet devam ediyorsa bana acil olarak

bildirmendir. Gerekirse sevkiyat gerçekleştirmeyiz” şeklindeki ifadeler dikkate alındığında bu savunmanın da geçersiz olduğu kanaatine varılmıştır.

I.7.2.8. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi Sonucunda Marka İçi Rekabetin Ortadan Kalkması ile Fiyat Katılığının Oluşması Gerektiği Savunması

(241) Ek yazılı savunmada yeniden satış fiyatı belirlenmesinin doğal sonucu olarak ortaya çıkması beklenen marka içi rekabetin ortadan kalkması ile fiyat katılığı oluşması durumlarının gerçekleşmediği, aksine ilgili pazardaki rekabetçi ortamın varlığı ve MAYSAN MANDO bayilerinin farklı fiyat uygulamalarının MAYSAN MANDO’nun marka içi rekabeti kısıtlamadığını gösterdiği belirtilmiştir.

(242) Belge 6 ile ilgili savunmada, söz konusu belgede HIDIRUSTA çalışanlarının kârsız satış yapılmaması yönündeki beyanlarının bulunduğu ve bu beyanların MAYSAN MANDO ürünlerinin farklı kâr oranlarıyla hatta kârsız olarak satılabildiğini ve bu ürünler için fiyat rekabeti olduğunu gösterdiği ileri sürülmüştür.

(243) Söz konusu belgede MAYSAN MANDO çalışanları, HIDIRUSTA çalışanlarına diğer MAYSAN MANDO bayilerinin kârsız satış yapmamaları yönündeki uyarılarını iletmektedir. MAYSAN MANDO’nun bayilerin kâr oranlarına müdahalede bulunması, dolaylı olarak yeniden satış fiyatlarını belirlemeye yöneliktir ve bayiler arasındaki rekabeti kısıtlama amacı taşımaktadır. Bayilerin uygulamada farklı kâr oranları belirlemeye yönelik girişimleri, MAYSAN MANDO’nun eyleminin ihlal niteliğini değiştirmemektedir.

(244) Belgelerin tamamının incelenmesinden MAYSAN MANDO’nun bayilerin fiyatlama, kârlılık ve kampanyalarını takip ederek bunlara müdahalede bulunduğunu gösteren tespitler ışığında, bayilerin birbirleri ile rekabet ettikleri ve fiyatlarını kendi iradeleri ile belirledikleri savunmasının da bu çerçevede temelsiz olduğu, aksine MAYSAN MANDO’nun, Belge 2 kapsamında “Müşterilerimizden gelen bu tarz tespitler ile piyasaya hakim olmaya çalışmaktayız.” ifadeleriyle özetlenen şekilde bayiler arasında rekabeti yansıtan farklı fiyat uygulamalarını önlemeye çalıştığı anlaşılmaktadır.

(245) Savunmada, HIDIRUSTA çalışanlarının kendi aralarında geçen yazışmadan DİNAMİK’in MAYSAN MANDO’nun revize ettiği fiyattan değil, iskontolu fiyatlarla ürün satmaya devam ettiğinin görüldüğü; ayrıca liste fiyatlarının nihai satış fiyatları olmadığı göz önünde bulundurulduğunda MAYSAN MANDO tarafından bir bayinin B2B sisteminde yer alan liste fiyatlarına müdahale edildiği varsayımında bile bayinin yeniden satış fiyatının tespit edildiği sonucuna ulaşılamayacağı ifade edilmiştir.

(246) Savunmada, MAYSAN MANDO’nun yeniden satış fiyatını belirlediği varsayımında bile satış faaliyetlerini Türkiye geneline yayılmış 30 bayisi ile yürüttüğü, her dönemde bayilerce iskontolu farklı fiyatların uygulandığı ve müşterilerin de marka içi fiyat rekabetinden fayda sağladığı ve daha ucuza ürün temin ettiği göz önüne alındığında, Kurulun Aygaz kararında [24] da belirttiği üzere, bu müdahalenin pazarda hissedilir rekabet karşıtı herhangi bir etkisinin bulunmadığı kanaatinde oldukları ifade edilmiştir.

(247) Kurulun söz konusu Aygaz kararında yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasının bir bayiye yönelik olduğu ve bu nedenle piyasada rekabeti kısıtlayıcı etkilere yol açmasının beklenmediği belirtilmiştir. Oysa ki MAYSAN MANDO’nun yeniden satış fiyatı belirleme uygulamalarının birden çok bayisine yönelik olduğu incelemede elde edilen belgelerden anlaşılabilmektedir.

24 16.11.2016 tarih ve 16-39/659-294 sayılı Kurul kararı.

(248) MAYSAN MANDO’nun müdahalesinin ardından TOK’un fiyatlarında yükselme olmasına karşın MAYSAN MANDO’nun müdahalesinin DİNAMİK’in fiyatlarına yansıdığı net olarak görülememektedir. Bununla birlikte Kurulun Doğuş Oto kararında [25] DOĞUŞ’un kontrollerine rağmen uygulamada indirim yapıldığının gösterilmesi, bayiler arası rekabetin sınırlandırılması amacının varlığını ve dolayısıyla eylemin rekabet ihlali niteliğini ortadan kaldırmadığı; rekabet hukukunun bir eylemin yalnızca etkisi ile değil amacı ile de ilgilendiği, uygulamanın etkisinin rekabeti kısıtlayıcı olmasına gerek olmadığı; amacının rekabeti kısıtlayıcı olmasının yeterli olduğu; amaç varsa, ayrıca sonucun gerçekleşmesinin şart olmadığı ifade edilmiştir. I.7.2.9. Pazara Girişin Kolay Olduğu Büyüyen Pazarlarda Dikey Rekabet Kısıtlamalarının Etkisinin Sınırlı Olacağı Savunması

(249) Savunmada, girişin kolay olduğu pazarlarda dikey rekabet kısıtlamalarının etkisinin sınırlı olacağı, amortisör satışı pazarında birçok oyuncunun bulunduğu, bunun yanı sıra ithalat yoluyla da satış yapılabildiği ayrıca pazarda alıcı gücü oluşturan OEM’lerin bulunduğu, MAYSAN MANDO bayilerinin rakip firmaların da amortisörlerini sattıkları, bayiler ve müşterilerin birden çok sağlayıcı ile çalışmasının sağlayıcılar arasında geçiş yapmalarına olanak sağladığı, bayilerin amortisörün yanında birçok yedek parça satışı da yaptıkları ve pazara giriş için herhangi bir engel bulunmadığı dikkate alındığında amortisör satışı pazarının rekabetçi, dinamik ve büyüyen bir yapıda olduğu belirtilmiştir.

(250) Yeniden satış fiyatının belirlenmesi doğası gereği rekabeti kısıtlamaktadır. Dolayısıyla MAYSAN MANDO’nun bayilerin yeniden satış fiyatını belirlemesi, bayiler arasında rekabeti kısıtlama amacı taşıyan 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) bendi kapsamında bir ihlaldir. Söz konusu maddede yatay yahut dikey rekabet ihlalleri şeklinde bir ayrım bulunmamaktadır.

(251) Nitekim Kurulun Aral Oyun konsolu kararında [26] markalar arası rekabetin sınırlandığı durumlarda daha büyük bir tüketici kitlesinin etkilenmesi beklenmekle birlikte, aynı markayı satan perakendeciler arasındaki rekabetin kısıtlanmasının da rekabet sürecini ve tüketicileri olumsuz etkileyeceğinin aşikâr olduğu, Kurulun sağlayıcının pazar gücü, pazardaki markalar arası rekabetin seviyesi ve uygulamanın pazardaki etkisinin sınırlı olması gibi hususları değerlendirerek önaraştırma sonunda soruşturma açmadığı ve 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi üçüncü fıkrası uyarınca görüş gönderilmesine karar verdiği dosyaların da bulunduğu ancak bu hususun yeniden satış fiyatının belirlenmesinin amaç yönüyle rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalardan sayılmadığı anlamına gelmediği ifade edilmiştir.

(252) Amortisör satışı pazarının büyüyen yapıda olması, pazarda alıcı gücüne sahip OEM’lerin bulunması, bayilerin farklı marka amortisörleri satabilmesi, MAYSAN MANDO’nun yeniden satış fiyatını belirlemesinin 4054 sayılı Kanun’u ihlal niteliğini ortadan kaldırmamaktadır. Sektöre ilişkin kısımda açıklandığı üzere, ülkemizde OEM’lere amortisör tedarikinde bulunan başlıca firmanın MAYSAN MANDO olduğu ve MAYSAN MANDO’nun da toplam satışlarının %(…..)’ını OEM’lere yapıyor olmasına karşın 2013 yılından 2017 yılına kadar bayi kanalıyla satışlarını miktar olarak neredeyse iki katına çıkardığı görülmektedir. MAYSAN MANDO’nun satışlarının yaklaşık %(…..)’ını oluşturan bayi kanalıyla satışların toplam iş hacminin (…..) bir payı oluşturması, bunun küçük bir pay olmaması ve herhalukârda söz konusu payın büyük ya da küçük olması MAYSAN MANDO’nun eyleminin ihlal niteliğini 25 25.12.2001 tarih ve D.4/1/L.K.-01/3 sayılı Kurul kararı.

26 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Kurul kararı.

değiştirmemektedir. Nitekim Kurulun Alarko kararında [27] da ihlalin gerçekleştiği alanın toplam iş hacmi içinde küçük bir paya sahip olmasının bu alanda yapılacak bir rekabet kısıtlamasını haklı göstermeyeceği ve rekabet ihlalleri ile elde edilen ciro arasında, eylemin rekabet ihlali olması açısından, doğrusal bir ilişki bulunmadığı belirtilerek Alarko’ya ceza verilmesine karar vermiştir.

I.7.2.6. Mal Vermeyi Reddetme İddialarına Yönelik Savunmalar

(253) Savunmada mal vermenin reddi iddialarına yönelik olarak, MAYSAN MANDO’nun hâkim durumda olmadığı, MAYSAN MANDO ürünlerinin şikâyetçi için vazgeçilmez olmadığı ve MAYSAN MANDO’nun şikâyetçiye mal vermemesinin haklı gerekçeleri olduğu, dosya kapsamında şikâyetçiye mal vermenin reddedilmesi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmediği sonucuna ulaşıldığı; kendilerinin de bu değerlendirmeye katıldıkları ifade edilmiştir.

I.7.2.7. MAYSAN MANDO’nun Hâkim Durumda Olmadığı Savunması

(254) Savunmada, amortisör satışı pazarında birçok küçük ve büyük ölçekli firma bulunduğu, bazı firmaların da ithalat yoluyla pazarda faaliyet gösterdiği belirtilmiş, ilgili pazarda hâkim durumun varlığından söz edilemeyeceği MAYSAN MANDO’nun amortisör satışı pazarında hâkim durumda olmadığı ifade edilmiştir.

(255) Dosya kapsamında öncelikle kötüye kullanma davranışının varlığı incelenmiş, incelenen eylemlerin kötüye kullanma niteliğinde olmadığı değerlendirilmiş; Hâkim Durum Kılavuzu’nun 7. paragrafında da belirtildiği üzere hâkim durumun kötüye kullanılmasının iki temel unsurundan birinin bulunmadığının açıkça gösterilebildiği durumlarda diğer unsura ilişkin analize yer verilmeyebileceği göz önünde bulundurularak hâkim durum değerlendirmesi yapılmamıştır.

I.7.2.8. MAYSAN MANDO Hâkim Durumda Varsayılsa Dahi MAYSAN MANDO’nun Amortisör Ürünlerinin Vazgeçilmez Nitelikte Olmadığı Savunması

(256) Savunmada MAYSAN MANDO’nun satışını yaptığı ürünlerin alternatif kaynaklardan temin edilebileceği ayrıca ithalatın da mümkün olduğu dolayısıyla MAYSAN MANDO ürünlerinin şikâyetçinin otomotiv yedek parça satışı pazarında rekabet edebilmesi için vazgeçilmez nitelikte olmadığı iddia edilmiştir.

(257) İlgili bölümde açıklandığı üzere MAYSAN MANDO’nun ürünlerinin vazgeçilmez nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

I.7.2.9. MAYSAN MANDO Ürünlerinin Vazgeçilmez Olarak Nitelendirilmesi Varsayımında Sözleşme Yapmayı Reddetme Eyleminin İkincil Piyasadaki Rekabeti Ortadan Kaldırmadığı ve MAYSAN MANDO Hâkim Durumda Varsayılsa Dahi Davranışlarının Objektif Bir Gerekçeye Dayandığı Savunması

(258) Savunmada, MAYSAN MANDO’nun alt pazardaki rekabetin ortadan kalkmasından bir yararının olamayacağı, şikâyetçinin gelirleri içinde MAYSAN MANDO ürünlerinin önemli bir yer kaplamadığı, şikâyetçinin rakip markaların ürünlerini de sattığı, söz konusu mal vermeme eyleminin şikâyetçinin pazar dışına itilmesine yol açmadığı belirtilmiştir. MAYSAN MANDO’nun satışlarının çoğunu oluşturan OEM’lerin taleplerinde ihlal iddiası olan dönemde artış yaşandığı ve dolayısıyla o dönemde OEM’lere yapılan satışlara öncelik verildiği ifade edilmiştir.

(259) MAYSAN MANDO’nun şikâyetçiye sevkiyat yapmamasının 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal niteliğinde bir mal vermeyi reddetme olması için gereken 27 21.02.2007 tarih ve 07-15/142-45 sayılı Kurul kararı.

unsurlardan vazgeçilmezlik unsuru karşılanmadığından, diğer unsurların incelenmesine gerek kalmaksızın, MAYSAN MANDO’nun söz konusu uygulamasının ihlal niteliğinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

I.7.2.10. MAYSAN MANDO ile Şikâyetçinin Rakipleri Arasında Rekabeti Kısıtlayıcı Herhangi Bir Anlaşma Bulunmadığı Savunması

(260) Savunmada Kurulun iptal edilen MAYSAN MANDO kararında şikâyetçinin rakibi olan bayilerle ortak hareket ederek şikâyetçiyi pazar dışına itmeye çalıştığı iddialarının incelendiği ancak bu iddialara yönelik bir bulguya rastlanmadığının belirtildiği ifade edilmiştir.

(261) Soruşturma döneminde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgeler çerçevesinde MAYSAN MANDO’nun bayilerin uygulayacağı yeniden satış fiyatını belirlemesi dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği kanaatine ulaşılmıştır.

I.7.2.8. Temel Para Cezası Belirlenirken MAYSAN MANDO’nun Pazar Gücüne Sahip Olmadığının ve İlgili Pazarda Zarar Oluşmadığının Göz Önüne Alınması Gerektiği Savunması

(262) MAYSAN MANDO’nun pazar gücüne sahip olmadığı, ayrıca ilgili davranışların pazarda bir etki doğurmadığı ve Kurulun önceki yeniden satış fiyatının belirlenmesine dair kararlarında [28] da temel para cezasının alt sınırdan belirlendiği, Kurulun daha önceki kartel kararlarında [29] dahi takdir ettiği ceza oranının düşük olduğu, bu nedenlerle hukuki belirlilik ve ölçülülük ilkeleri çerçevesinde geçmiş kararlarına uygun olarak -MAYSAN MANDO’nun bir ihlal gerçekleştirmediğine dair savunmaları saklı kalmak üzere- temel para cezasının alt sınırdan belirlenmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

(263) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 5. maddesinin ikinci fıkrası ile maddenin birinci fıkrasında yazılı temel para cezasına esas oranın belirlenmesinde ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır. Söz konusu hüküm kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde MAYSAN MANDO’ya uygulanacak temel para cezasına esas oran %0,5 olarak belirlenmiştir.

I.7.2.9. MAYSAN MANDO’nun İhlal Olarak (Kabul Edilmemekle Birlikte) Değerlendirilen Davranışlarının Bir Yıldan Kısa Sürdüğü Savunması

(264) Savunmada, Soruşturma Raporu’nda MAYSAN MANDO’nun iddia edilen davranışının yalnızca bir bayinin fiyatlarına yansıdığının belirtildiği dolayısıyla esas alınması gereken etki bazlı yaklaşım uyarınca ihlal süresi tespit edilirken TOK’un fiyatları üzerinde yarattığı iddia edilen etki kapsamında değerlendirme yapılması gerektiği, bu çerçevede Soruşturma Raporu’nda TOK’un fiyatlarının değiştiği belirlenen 24.02.2015 tarihi ile bayilik ilişkisinin sona erdiği 22.06.2015 tarihleri arasındaki sürenin dikkate alınarak, bu süre bir yıldan az olduğu için temel cezanın başlangıç oranının artırılmaması gerektiği iddia edilmiştir.

28 21.02.2007 tarih ve 07-15/142-45 sayılı Alarko Kararı, 09.06.2016 tarih ve 16-20/340-155 sayılı 3M Sanayi Kararı, 23.06.2011 tarih ve 11-39/838-262 sayılı Samsung-Anadolu Kararı.

29 14.01.2016 tarih ve 16-02/44-14 sayılı Ege-Akdeniz Çimento Kararı.

(265) Soruşturma kapsamında MAYSAN MANDO’nun yeniden satış fiyatını belirleme davranışı amaç yönünden ihlal olarak değerlendirilmiş, bu kapsamda elde edilen deliller çerçevesinde ihlalin süresinin bir yıldan uzun olduğu sonucuna varılmıştır.

I.7.2.9. MAYSAN MANDO’nun İhlal Konusu Davranışlarının (Kabul Edilmemekle Birlikte) Gelirlerinin Küçük Bir Bölümünü Oluşturmasının ve Söz Konusu Davranışların Pazarda Etkisinin Sınırlı Olmasının Hafifletici Unsur Olarak Değerlendirilmesi Gerektiği Savunması

(266) Savunmada ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olmasının Ceza Yönetmeliği’nde hafifletici sebeplerden biri olarak sayıldığı, MAYSAN MANDO’nun yurtiçi aftermarket pazarından elde ettiği cirosunun toplam cirosu içindeki oranının %(…..) gibi düşük bir oran olduğu da göz önüne alındığında belirlenecek para cezasında indirim yapılması gerektiği ileri sürülmüştür.

(267) Savunmada ayrıca, Kurulun 21.11.2016 tarih ve 16-40/662-296 sayılı Antalya Seyahat Acenteleri ve 29.08.2013 tarih ve 13-49/710-297 sayılı Endüstriyel Gaz kararlarında ihlal olarak nitelenen davranışların pazardaki etkisinin sınırlı olmasının hafifletici unsur olarak kabul edildiği, Soruşturma Raporu’nda MAYSAN MANDO’nun davranışının etkisinin yalnızca bir bayi üzerinde görüldüğünün belirtildiği bu kapsamda söz konusu hafifletici unsurun MAYSAN MANDO’nun davranışları için de dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir.

(268) MAYSAN MANDO, yurtiçi aftermarket pazarından elde ettiği cirosunun toplam cirosu içindeki oranının %(…..) gibi düşük bir oran olduğunu belirtmiştir. Ancak MAYSAN MANDO tüm cirosunu amortisör satışından elde etmektedir. İlgili ürün pazarları “amortisör üretimi ve satışı pazarı”, “otom otiv yedek parça satışı pazarı” ve “amortisör dağıtım ve satışı pazarı” olarak belirlenmiştir. Görüldüğü üzere pazarlar belirlenirken aftermarket ayrımı yapılmamıştır. Bu nedenle MAYSAN MANDO’nun yurtiçi aftermarket pazarından elde ettiği cironun tüm cirosu içindeki oranının düşüklüğünden bahisle cezada indirim yapılması gerektiği savunması geçerli bulunmamıştır.

(269) MAYSAN MANDO’nun dosya konusu uygulamaları Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri kapsamında değerlendirildiğinde herhangi bir ağırlaştırıcı ya da hafifletici unsur bulunmamaktadır.

I.8. İdari Para Cezasının Tespitine İlişkin Değerlendirme

(270) Yukarıda yer verilen tüm bu bilgi, belge ve değerlendirmeler kapsamında MAYSAN MANDO’nun amortisör ürünlerinin yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu gerekçeyle teşebbüse aynı Kanun’un 16. Maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

(271) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesi çerçevesinde 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüslere uygulanacak para cezasının belirlenmesinde önce 5. madde çerçevesinde temel para cezası hesaplanmakta, ardından 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde, ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artış ve/veya indirim yapılmaktadır. Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre MAYSAN MANDO’nun dosya kapsamında ihlal olarak görülen eylemleri kartel tanımı dışında kalmakta ve “diğer ihlaller” tanımına uymaktadır. Buna göre Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesinde temel para cezasına esas oranın, teşebbüsün nihai karardan bir önceki mali yıl olan 2018 yılında oluşan yıllık gayri safi gelirlerinin %0,5’i ile %3’ü arasında belirlenmesi gerekmektedir. Ceza Yönetmeliği’nin

5. maddesinin ikinci fıkrası ile, maddenin birinci fıkrasında yazılı temel para cezasına esas oranın belirlenmesinde ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır. Söz konusu hüküm kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde MAYSAN MANDO’ya uygulanacak temel para cezasına esas oran %0,5 olarak belirlenmiştir.

(272) MAYSAN MANDO’nun ihlal eyleminin başlangıç ve bitiş tarihleri bakımından ise, önaraştırma aşamasında yapılan yerinde inceleme belgeleri arasında yer alan 03.03.2015 tarihli bayi ziyaret raporundan ihlalin 2014 yılında da mevcut olduğu görülmekte, ancak 2014 yılı içerisinde tam tarihi bilinmemektedir. İhlale ilişkin son belgenin tarihinin ise 04.01.2018 olduğu dikkate alındığında ihlalin süresi en geniş tarih aralığıyla üç yıl 11 ay 27 gün, en dar tarih aralığıyla ise üç yıl dört gün olarak hesaplanmaktadır. Bu çerçevede ihlalin süresi her koşulda bir yıldan fazla beş yıldan azdır. Dolayısıyla Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca temel para cezasına esas oran yarısı oranında artırılarak, temel para cezası oranı %0,75 olarak belirlenmiştir.

(273) MAYSAN MANDO’nun söz konusu uygulamaları Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri kapsamında değerlendirildiğinde herhangi bir ağırlaştırıcı ya da hafifletici unsur bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

J. SONUÇ

(274) 28.11.2017 tarih, 17-39/630-M sayılı ve 16.07.2018 tarih, 18-23/407-M sayılı Kurul kararları uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin bayileri ile akdettiği

bayilik sözleşmelerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna

OYBİRLİĞİ ile,

2. Söz konusu sözleşmelerin 2017/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey

Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden

yararlanamadığına OYBİRLİĞİ ile,

3. Söz konusu sözleşmelere, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan şartları

sağlamaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınamayacağına OYBİRLİĞİ ile,

4. Söz konusu sözleşmelerin, 2017/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey

Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 5. maddesinde yer verilen genel

koşullara uygun olarak yapılması ve rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin

beş yıla kadar olmak üzere yeniden düzenlenmesi koşullarıyla Tebliğ ile

sağlanan muafiyetten yararlanabileceğine; bu koşulların gerekçeli kararın

tebliğinden itibaren 90 gün içerisinde yerine getirilerek Rekabet Kurumuna tevsik

edilmesine OYBİRLİĞİ ile,

5. Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin amortisör ürünlerinin

yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal

ettiğine OYBİRLİĞİ ile,

6. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti

Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye

Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5.

maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi

uyarınca 2018 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren, %0,75 oranında olmak üzere,

- Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’ye (…..) TL

idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile,

7. Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin şikayetçiye mal vermeyi reddetmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal etmediğine OYBİRLİĞİ ile

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde

yargı yolu açık olmak üzere, karar verilmiştir.