MBCC Group’un tek kontrolünün Sika International AG aracılığıyla Sika AG tarafından devralınması işlemi.

Rekabet Kurumu Başkanlığıdan,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci B aşkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK,

Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Emin Cenk GÜLERGÜN, Yunus Salih YİĞİT

C. BİLDİRİMDE

B ULUNAN: - Sika International AG

Temsilcileri: Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Cem BURAN,

Av. Esen ERGÜL, Av. Celal Duruhan AYDINLI

Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No:2 Maya Park Tower 2

Akatlar - Beşiktaş 34335 İstanbul

- LSF11 Skyscraper Midco 2 S.à.r.l

Temsilcileri: Togan TURAN, Büşra AKTÜRE,

Sabiha ULUSOY, Selen TOMA

Orjin Maslak, Eski Büyükdere Caddesi No:27 K:11 34485

Maslak /İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: MBCC Group’un tek kontrolünün S ika International AG aracılığıyla Sika AG tarafından devral ın ması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 16.12.2021 tarih ve 23810 sayı ile intikal eden ve eksikleri 18.02.2022 tarih ve 25538 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 02.03.2022 tarih ve 2021 - 3 - 080 /Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanm ıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) B aşvuruda, Sika International AG ile LSF11 Skyscraper Midco 2 S.à.r.l (Lone Star) arasında 10.11.202 1 tarihinde imzalanan Hisse Alım Anlaşması ile, LSF11 Skyscraper HoldCo S.à.r.l.’ın %(…..) hissesini n ve böylelikle MBCC (Master Builders Construction Chemicals) Group’un tek kontrolünün Sika International AG aracılığıyla Sika AG tarafından devralınması iş lemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir.

(5) Bildirim konu su işlem, sonucunda MBCC Group’un tek kontrolü Sika AG’ye geçeceğinden, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. Tarafların ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aştığından işlem izne tabidir.

(6) MBCC Group, yeni inşaatlar, konut ve ticari binaların yanı sıra altyapıların bakım,

onarım ve restorasyonu için kimyasal karışımlar ve inşaat sistemleri üretmekte ve dağıtmaktadır. MBCC Group, beton onarım ve koruma sistemleri, performans groutları [1], su yalıtım sistemleri, derz dolguları, performans zemin kaplama sistemleri, ahşap ve yangın yalıtımı ürünleri ile kimyasal beton karışımların üretimi alanında faaliyet göstermektedir. MBCC Group'un iki temel iş birimi bulunmaktadır: (i) EBA (kimyasal karışımlar), beton ve diğer çimento esaslı malzemeler için kimyasal karışımların üretiminde özelleşmiştir ve (ii) EBC (yapı sistemleri) ise beton onarım ve koruma sistemleri, performans groutları, su yalıtım sistemleri, derz dolgular, zemin kaplama sistemleri ile ahşap ve yangın koruma ürünleri üretmektedir. MBCC Group, Türkiye’de Master Builders Solutions Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (MBCC Türkiye) unvanlı iştiraki ve doğrudan satışlar vasıtasıyla faaliyet göstermektedir.

(7) Yapı kimyasallarına ilişkin olarak, MBCC Group'un Türkiye'de sunduğu ana ürünler şu şekildedir:

 EBA: Karışım Sistemleri-Kimyasal karışımlar,

 EBC: Yapı Sistemleri- Beton işleri, su yalıtımı, hazır harçlar, endüstriyel zemin

kaplamaları, dış cephe ısı yalıtım kompozit sistemleri (external thermal

insulation composite systems - ETICS), derz dolguları ve yapıştırıcılar.

(8) MBCC Türkiye; küresel yapı kimyasalları markası Master Builders Solutions altında yeni yapıların inşası, bakımı ve mevcut yapıların onarım ve restorasyonu için kimyasal çözümler sağlamaktadır. MBCC Türkiye'nin Trabzon, Gebze ve Adana'da olmak üzere üç üretim tesisi bulunmaktadır.

(9) Sika AG, merkezi İsviçre'de bulunan, dünya genelinde özel kimyasallar alanında faaliyet gösteren Sika Grubu'nun nihai ana şirketidir. Sika AG, inşaat sektöründe ve imalat sanayilerinde kullanılan kimyasal bazlı karışımlar, harçlar, derz dolguları ve yapıştırıcılar, sönümleme ve takviye malzemeleri, yapısal güçlendirme sistemleri ve endüstriyel zemin kaplamalarının yanı sıra çatı ve su yalıtımı sistemleri geliştirmekte ve üretmektedir.

(10) Sika AG Türkiye'de inşaat kimyasalları ve endüstriyel çözümler alanında faaliyet göstermektedir. Sika AG yapı kimyasalları alanında Türkiye'de aşağıda yer alan ürünleri sunmaktadır:

 Kimyasal karışımlar (beton, çimento veya harcın özelliklerini iyileştirmek –

örneğin su içeriğini azaltmak veya çimentonun işlenebilirliğini uzatmak- adına

eklenen malzemeler);

 Beton işleri (beton yüzey iyileştirilmesi veya beton yapıların onarımında,

özellikle çatlak ve boşlukların doldurulmasında, beton yapıların kimyasallara ve

korozyona karşı korunmasında ve kaplama uygulamasının yapılabilmesinin

sağlanmasında kullanılan ürünler);

 Su yalıtımı (beton yapıları su girişine karşı korumak için kullanılan ürünler);

 Hazır harçlar (inşaat malzemelerini birbirine bağlamak veya aralarındaki

boşluğu doldurmak için kullanılan, fabrikada önceden karıştırılan ve genellikle

kumdan, bağlayıcı/tutucu maddelerden (çimento gibi) ve çeşitli karışım 1 Grout, genellikle su, çimento ve kumdan oluşan kompozit bir malzemedir. Genel olarak makine altındaki boşlukları veya diğer yapısal elemanları, yüzeylerdeki sızdırmazlık derz ve açıklıklarını doldurmak ve mevcut yapılara takviye sağlamak amacıyla kullanılmaktadır.

maddelerinden -örneğin pigmentler veya su geçirmez bileşikler- yapılmış bir

yapı malzemesidir);

 Endüstriyel zemin kaplamaları (aşındırıcı sıvılar, yüksek sıcaklıklar ve darbeler

gibi unsurların yarattığı olumsuzluklar ile daimi trafik ve mekanik aşınmalara

dayanacak şekilde üretilen zeminleri -katlı otopark zeminleri gibi- ve aksesuar

ürünlerini kapsamaktadır);

 ETICS (genellikle farklı tipte -az miktarda- cephe harçlarından, yalıtım

malzemelerinden -çoğunlukla genleşmiş polistiren levhalar veya taş yünü

levhalar- ve cam elyaf filesi kumaşlardan oluşan, tesiste/şantiyede uygulanan

prefabrike dış duvar yalıtım sistemleridir. Bu sistemler yapıların termal

performansını artırmakta ve ayrıca estetik bir işlev sunmaktadır).

 Derz dolguları (sıhhi derzler, çatı derzleri, genleşme derzleri ile pencere veya

kapı derzleri gibi birleşme yerlerindeki veya yüzeylerdeki açıklıklardan sıvı

geçişini veya sızmasını engellemek için kullanılan materyallerdir. Temel

uygulama alanları, yalıtım, boşluk doldurma, su yalıtımının temini ile delik ve

çatlakların kapatılmasına ilişkindir.) ve

 Yapıştırıcılar (nesneleri kalıcı olarak bir arada tutan veya birleştiren/yapıştıran

ürünler).

(11) Sika AG, Türkiye'de tam kontrolüne sahip olduğu (i) Sika Yapı Kimyasalları AŞ (Sika TR), (ii) ABC Kimya Sanayi ve Dış Ticaret AŞ (ABC Kimya), (iii) Sika Turkey Otomotiv Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. (Sika Otomotiv TR) ve (iv) Parex Group Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret AŞ (Parex TR) unvanlı iştirakleri aracılığıyla faaliyet göstermektedir.

(12) Sika TR, doğrudan Sika AG'nın tam kontrolü altında bulunan bir iştiraki olup, esas olarak yapı kimyasalları ve kimyasal karışımların üretimi ve satışı ile endüstriyel çözümler alanında faaliyet göstermektedir. Sika TR'nin Türkiye'de İstanbul ve Tarsus/Mersin'de olmak üzere iki üretim tesisi ve (İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Diyarbakır, Bursa ve Trabzon'da olmak üzere) yedi satış şubesi bulunmaktadır. ABC Kimya 2017 yılında devralınmış olup, hâlihazırda Sika TR'nin tamamına sahip olduğu bir iştirakidir. ABC Kimya'nın ana faaliyet alanı derz dolgularının üretimi ile satışına ilişkindir. Sika Otomotiv TR, Sika AG'nin otomotive ilişkin ayrı bir iş kolu kapsamına dâhildir ve bu iş kolu MBCC Group'un Türkiye'deki faaliyetleri ile örtüşmemektedir. Sika Otomotiv TR, işlem kapsamındaki ilgili pazarlarda faaliyet göstermemektedir. Parex TR, 2019 yılında Sika AG tarafından Parex Group SA'nın satın alınması ile devralınmış olup, hâlihazırda Sika'nın dolaylı olarak kontrol ettiği bir iştirakidir. Parex TR'nin hâlihazırda Türkiye'de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır ve bu nedenle 2020 yılında herhangi bir ciro elde etmemiştir. Türkiye'deki iştirakleri aracılığıyla yürüttüğü faaliyetlerin yanı sıra, Sika AG Türkiye'de yapı kimyasalları alanında 34 adet distribütör ile çalışmaktadır.

(13) Bildirim Formunda tarafların Türkiye'deki faaliyetlerine ilişkin yapılan açıklamalar doğrultusunda, tarafların Türkiye'de sunduğu ürünlerin esas olarak “yapı kimyasalları pazarı”nda örtüştüğü görülmektedir. En genel tanımıyla yapı kimyasalları; inşaat malzemelerini bir arada tutmak için inşaat sırasında çimento, beton veya diğer inşaat malzemeleriyle hazırlanan kimyasal bileşimlerdir. İnşaat sektöründe kullanılan hazır beton, hazır harç ve sıvaların her türlü hava koşuluna dayanıklılığının, yalıtımının artırılmasında yapı kimyasalları önemli rol oynamaktadır.

(14) Yapı kimyasalları başlığı altında değerlendirilen ürün grupları arasında; çimento harç ve beton katkıları, kimyasal karışımlı hazır harçlar, yanmayı ve su geçirmeyi önleyen

müstahzarlar, hazır tutkal ve yapıştırıcılar, cam macunları, macun reçineli çimentolar, boyacılıkta kullanılan dolgu ve sıvama ürünleri ile dış cephe hazır sıva, çimento esaslı seramik yapıştırıcı ve dolgular yer almaktadır [2]. Tüm bu ürünler, performansa önem verilmediği takdirde, şantiye karışımı ile ikame edilebilir nitelikte olmakla birlikte, her bir ürünün kendine özgü özelliği ve formülü dikkate alındığında birbirleri yerine kullanılmaları önerilmemektedir [3]. Geçmiş tarihli Kurul kararlarında da, yapı kimyasalları pazarında yer alan bazı alt ürün gruplarının ayrı ilgili ürün pazarları olarak tanımlandıkları görülmektedir [4].

(15) İşlem kapsamında yapı kimyasalları pazarı daha dar bir şekilde “karışım sistemleri” ve “yapı sistemleri”nin alt segmentleri bakımından değerlendirilebilecektir. Bu kapsamda, “karışım sistemleri” pazarı bakımından beton ve çimento için kimyasal karışımlar, diğerleri “yapı sistemleri”nin alt segmentleri olmak üzere tarafların Türkiye'deki faaliyetleri (1) beton ve çimento için kimyasal karışımlar, (2) beton işleri, (3) su yalıtımı, (4) hazır harçlar, (5) endüstriyel zemin kaplamaları, (6) izolasyon/ETICS, (7) derz dolguları ve (8) yapıştırıcılar alanında örtüşmektedir. Diğerleri yukarıda izah edildiği için aşağıda sadece kimyasal karışımlar/katkılar ve hazır harçlar pazarları hakkında açıklamalara yer verilecektir.

- Kimyasal Karışımlar/Katkılar

(16) Kimyasal karışımlar, beton, çimento veya harçların özelliklerini iyileştirmek (örneğin, su içeriğini azaltmak veya çimentonun işlenebilirliğini artırmak) amacıyla eklenen malzemelerdir. Kimyasal katkıların üretimi karmaşık olmayıp, satın alınabilen polimerlerin temel olarak karıştırılmasını içeren basit bir üretim sürecidir. Yalnızca formülasyon, hammadde ve karıştırma tankına ihtiyaç duyulduğundan, üretim tesisleri düşük yatırım maliyetleri gerektirmekte olup çeşitli hammaddeler (örneğin; kalsiyum klorür) belirli bir formül izlenerek karıştırılarak ilgili karışım harmanı oluşturulmakta ve betona, çimentoya veya harca eklenmektedir.

(17) Kimyasal karışımlar, yeni karıştırılmış veya karıştırılmadan önce veya karıştırılma sırasında sertleşme özelliği gösteren çimentolu karışımları modifiye etmek amacıyla eklenmektedir. Üreticiler kimyasal katkıları (i) beton yapım maliyetini azaltmak, (ii) sertleşmiş betonun özelliklerini değiştirmek, (iii) karıştırma, taşıma, yerleştirme ve kürleme sırasında betonun kalitesini sağlamak ve (iv) betona uygulanan işlemler sırasında meydana gelebilecek belirli acil durumların üstesinden gelmek amacıyla kullanmaktadır. Çoğu kimyasal katkı, sıvı formda kullanıma hazır bir şekilde tedarik edilmekte olup, tesis veya şantiyede betona eklenmektedir.

(18) Avrupa Birliği Komisyonu müşterilerin ihtiyaç duydukları kimyasal karışımların tamamını genellikle tek bir tedarikçiden tedarik ettiğini ve bunun da yüksek derecede arz ikamesine işaret ettiğini tespit etmiş ve bu itibarla, kimyasal karışımlar bakımından ilave bir kırılıma gitmemiştir [5].

2 07.05.2020 tarihli ve 20-23/293-141 sayılı Kurul kararı para. 8.

3 14.07.2011 tarihli ve 11-43/930-297 sayılı Kurul kararı para. 110.

4 20.6.2007 tarih ve 07-53/570-186 sayılı Kurul kararında ilgili ürün pazarları “seramik yapıştırıcıları” ve “derz dolgu malzemeleri” olarak, 29.11.2007 tarih ve 07-88/1106-429 sayılı kararda “cephe harçları”, “fayans döşeme harçları” ve “inşaat (yapı) harçları” olarak, 12.1.2011 tarih ve 11-03/42- 14 sayılı ve 28.4.2011 tarih ve 11-26/496-153 sayılı kararlarda ise “seramik yapıştırıcıları” ile “derz dolguları” olarak belirlenmiştir.

5 Komisyon, COMP/M.9736 - Lone Star / BASF Construction Chemicals (EB) Business, para. 18 ve COMP/M.7498 - Compagnie de Saint Gobain/Sika, para. 104.

(19) Öte yandan; Kurul, Fosroc/İdea Yapı kararında [6], İdea'nın yapı kimyasalları pazarında çimento ve beton katkıları alanında faaliyet gösterdiğini belirterek, etkilenen pazarı "çimento ve beton katkıları pazarı" olarak tanımlamıştır. İlaveten, Kurul, Sika/Deiternann-Addiment kararında [7], beton katkıların ve harç katkılarının arz yönünden birbirlerini ikame etmesine rağmen, talep yönünden tam bir ikamenin bulunmadığını değerlendirmiş ve buna göre beton ve harç katkıları bakımından ayrı ilgili ürün pazarları belirlemiştir. Kurul bu kanaatini, bu ürünlerin beton kalitesinin artırılması adına birbirleri yerine kullanılabilmesi; ancak betonun işlenebilirliğiyle ilgili olarak beton katkılarının yerine harç katkılarının kullanılamaması ile açıklamıştır. Dolayısıyla dosya kapsamında kimyasal karışımlar pazarının alt kırılımları, teşebbüsün ve rakiplerinin pazar payları da incelenmiştir.

(20) Kimyasal karışımlar beton, çimento ve harcın özelliklerini iyileştirmek adına eklenen bileşenlerdir. Kimyasal karışımlar beton ve diğer çimento benzeri malzemeler için katkı bazlı çözümler olup, beton imalatı, çimento ve yer altı inşaat sektörlerindeki müşteriler tarafından yapıları geliştirmek ve korumak için kullanılmaktadır.

(21) Beton için kimyasal karışımlar, taze veya sertleşmiş betonun işlenebilirlik, sağlamlık veya başlangıç ya da son mukavemet gibi belirli özelliklerini geliştirmek amacıyla, beton karıştırma sırasında eklenen doğal veya kimyasal ürünler veya katkı maddeleridir. İlgili ürünlerin müşterileri hazır beton tesisleri, prekast üreticileri ve müteahhitlerden oluşmaktadır. Kimyasal karışımlar değer zincirinde şu yönde bir rol oynamaktadır: Örneğin beton üreticileri ve beton uygulayıcıları bakımından taze betonun kimyasal karışımlar tarafından belirlenen özellikleri ilgili iken; sertleşmiş beton özellikleri ise inşaat projesini üstlenenler veya mülk sahibi tarafından arzu edilen betonun ömrü bakımından ilgilidir. Buna ek olarak, beton karışımları, yerel olarak mevcut hammaddelerin (örneğin; kum, çakıl, çimento ve su) kullanımını geliştirebilmekte ve daha verimli hale getirebilmektedir.

(22) İnşaat sektörü, farklı inşaat projeleri için (örneğin; binalar, tüneller, barajlar, yollar) farklı beton türlerine ve uygulamalarına ihtiyaç duymaktadır. Tüm bu farklı gereksinimleri karşılamak için, akışkanlaştırıcılar (plasticizers; su azaltıcı karışım), süper akışkanlaştırıcılar (superplasticizers; yüksek oranda su azaltıcı), hızlandırıcılar, geciktiriciler, hava sürükleyiciler ve dayanıklılık geliştiriciler gibi birçok farklı türde kimyasal karışım bulunmaktadır. Bununla birlikte, bu kimyasal karışımlar ilgili müşterilere genellikle bir arada/birlikte tedarik edilmekte olup, yüksek derecede arz yönlü ikame edilebilirlik sergilemektedir.

(23) Genel olarak çimento için kimyasal karışımlar, toz akıcılığı, dayanım artırma, harç işlenebilirliği ve sağlamlık gibi belirli çimento özelliklerini geliştirmektedir. Çimento üreticileri, bu ürünleri çimento üretimi sırasında çimento değirmeninde kullanmaktadır. Çimento karışımları, çimento özelliklerinin ve çimento öğütme işleminin optimum hale getirilmesi için çimentoya eklenen malzemedir. Genel olarak, çimento üreticileri tarafından tedarik edilen üç tür ürün bulunmaktadır:

i. Öğütme işleminde enerji talebini azaltan ve çimento üretiminde verimi artıran

öğütme yardımcıları,

ii. Azaltılmış klinker içeriği ile dahi çimento performansını korumak adına

performans artırıcılar ve

iii. Çimentodaki krom içeriğinin azaltılması (sağlık nedeniyle) veya harç çimentosu

üretimi için hava sürükleyiciler gibi özel ürünler.

6 01.09.2015 tarihli ve 15-34/516-163 sayılı Kurul kararı.

7 05.09.2002 tarihli ve 02-52/666-270 sayılı Kurul kararı.

(24) Buna ek olarak, çimento esaslı ürünlerin üretimi sırasında kuru karışım harç üreticileri, performanslarını artırmak adına çimento bazlı paketlenmiş ürünlerine karıştırma sırasında toz katkı maddeleri ve karışımlar katmaktadır. Bu ürünler kuru harç üreticilerine sunulmaktadır. Bu tür toz karışımlar farklı bir ürün kategorisi (esas olarak, yeniden dağıtılabilir tozlar, selüloz ve diğer toz halindeki katkı maddeleri) teşkil ettiğinden, kimyasal karışımların kapsamında yer almamaktadır. Ayrıca MBCC Group’un toz karışım satışı bulunmamakla birlikte Sika AG'nın da Türkiye'de sınırlı bir satışı bulunduğu ifade edilmektedir (%(…..)’den daha az bir tahmini pay ile yaklaşık (…..) TL'den daha az bir değere tekabül etmektedir).

(25) Bildirim Formunda harç için kimyasal karışımlarla ilgili olarak ise, tarafların sunduğu yaş harç için kimyasal karışım ürünlerinin beton üretiminde kullanılan aynı sıvı kimyasal karışımlardan (su azaltıcılar, hızlandırıcılar gibi) oluştuğu ifade edilmiştir. Bu ürünlerin müşterileri, genel olarak beton üreten hazır beton tesisleridir. İlgili ürünler kimyasal karışımlar pazarı içerisinde yer almakta ve taraflar, hazır beton üretim tesislerinin bu ürünleri nihai olarak nasıl (bir başka deyişle, harç üretimi için mi yoksa beton üretimi için mi) kullandıklarını bilmediklerinden, beton ve harç için kimyasal karışımların satışlarını birbirinden ayıramadıklarını ifade etmektedirler.

(26) Bildirim Formunda taraflar, belirli harç katkı maddelerinin kimyasal karışımlar ilgili ürün pazarında yer almadığını belirtmektedir. Zira bu ürünlerin müşterileri, beton ve çimento için kimyasal karışımları tedarik edilen müşterilerden farklılık göstermektedir. Taraflar, bahse konu ürünleri "şantiyede karıştırılan harç katkıları (mortar additivites for on-site mixing)" olarak tanımlamaktadır. Harç katkıları genellikle lateks, SBR (stiren bütadien lastik) veya PVA (polivinil alkol) katkıları olarak adlandırılan ve harcın özelliklerini değiştirmek için kullanılan sıvı karışımlardır. Bu ürünlerin müşterileri genellikle küçük müteahhitler veya şantiyede kendi harçlarını karıştıran ustalar/tamir işlerini kendi yapan kişilerdir. Harç katkıları tek başına veya çoğunlukla iki bileşenli bir harç sisteminin bir parçası olarak satılabilirken, tarafların harç katkılarının büyük bir kısmı dağıtım yoluyla satılmaktadır. Bu bağlamda, taraflar, kimyasal karışımlar ile harç katkıları arasında ikame edilebilirliğin bulunmadığını değerlendirmektedir. MBCC Group’un herhangi bir harç katkıları satışı bulunmamakta olup, Sika AG'nın bu ürünlere ilişkin satışları ise sınırlı seviyededir (2020 yılında, tahmini %(…..)’un altında bir pazar payı ile (…..) TL değerine tekabül etmektedir.).

- Hazır Harçlar

(27) Harç, genellikle kumdan, bağlayıcılardan (çimento gibi) ve çeşitli karışım maddelerinden (örneğin; pigmentler veya su geçirmez bileşikler) yapılmış bir yapı malzemesidir. Harçlar, inşaat malzemelerini birbirine bağlamak veya aralarındaki boşluğu doldurmak için kullanılmaktadır. Özellikle, inşaat harçları, bina inşasına ilişkin çeşitli amaçlarla (örneğin; döküm ve yerleştirme, duvarcılık, sıvama, zemin düzleştirmesi ve beton tamiri) kullanılmakta olup, fayans sabitleme harçları ise hem alt katmana (yapıştırıcı harçlar) hem de fayanslar arasında derzler (groutlar) olarak fayansların sabitlenmesinde kullanılmaktadır.

(28) Farklı sofistikasyon seviyelerine sahip çok çeşitli harç ürünleri bulunmaktadır. Basit harçlar sadece iki bileşenden (çimento ve kum) oluşurken, harca belirli bir son kullanım için gereken ürün özelliklerini sağlamak için farklı bileşenler eklenebilmektedir.

(29) Saint-Gobain/Maxit Kurul kararında [8] harçlar uygulama alanlarına bağlı olarak 8 29.11.2007 tarihli ve 07-88/1106-429 sayılı Kurul kararı.

aşağıdaki şekilde kategorize edilmektedir:

iv. Cephe sıvaları: Cephe kaplamasında kullanılan harçlar genel olarak hava

koşullarına karşı dayanıklılık sağlanması, rengin korunması ve ısı yalıtımı

amaçlarına hizmet etmektedir.

v. Fayans döşeme harçları: Banyo, yüzme havuzu, iç ve dış mekanlarda

kullanılacak fayansların kaplanmasında kullanılmakta olup esasen yapıştırıcı ve

derz dolgulardan oluşmaktadır.

vi. İnşaat harçları: Büyük çaplı yapılarda yüzey düzleştirme, taş blok dizimi ve su

yalıtımı gibi amaçlarla kullanılmaktadır.

(30) Sözü edilen harç türleri farklı uygulama alanlarında ve farklı amaçlarla kullanıldığından, bu ürünler arasında talep açısından ikame edilebilirlik bulunmamaktadır. Bununla birlikte, benzer üretim teknikleri ve üretimde kullanılan girdiler sebebiyle üreticilerin sözü edilen tüm ürünleri üretmesi mümkün olup pazarda yüksek arz ikamesi bulunmaktadır [9].

(31) Tarafların faaliyetleri, yalnızca (i) inşaat hazır harçları ve (ii) fayans sabitleme hazır harçları alanında örtüşmektedir (2020 yılında tarafların Türkiye'de cephe hazır harçlarına ilişkin hiç satışı olmamıştır). Tarafların hazır harçlar pazarı (%(…..)) ile potansiyel alt segmentleri olan inşaat hazır harçları (%(…..)) ve fayans sabitleme hazır harçlarındaki (%(…..)) tahmini toplam pazar paylarının görece düşük seviyede olduğu dikkate alındığında, ilave alt kırılımlarda değerlendirme yapılmasına gerek duyulmamıştır.

(32) Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, Türkiye’de, Taraflar arasında herhangi bir dikey ilişki bulunmamaktadır. Tarafların faaliyetlerinin Türkiye’de örtüştüğü yatay pazarlar ise aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.

Tablo 1: Tarafların Türkiye’deki Faaliyetleri Kapsamında Yatay Olarak Örtüşen Pazarlar

(33) Aşağıdaki tablolarda bildirim konusu işleme izin verilmesi durumunda birleşik teşebbüsün Türkiye’de etkilenen pazarlardaki pazar payı bilgisine; rakiplerinin ise sadece rekabetçi endişelerin olabileceği etkilenen pazarlardaki pazar payı bilgisine yer verilmiştir.

9 29.11.2007 tarihli ve 07-88/1106-429 sayılı Kurul kararı para. 140.

Tablo 2: Tarafların Türkiye'de Etkilenen Pazarlarda Payları (satış değeri bazında, %)

Sika AG MBCC Group Birleşik

Etkilenen Pazar

2018 2019 2020 2021 2018 2019 2020 2021 2018 2019 2020 2021

kaplamaları

hazır harçları

Dış cephe ısı yalıtım (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) kompozit sistemleri

(ETICS)

Derz dolgular (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Yapıştırıcılar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Kaynak: Bildirim F ormu ve cevabi yazılar

Tablo 3: Türkiye Kimyasal Karışımlar Pazarında Rakip Teşebbüslerin Payları (%) 10

Kimyasal K arışımlar 2018 2019 2020

Chryso (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim F ormu ve cevabi yazılar

Tablo 4: Türkiye'de Beton İçin Kimyasal Karışımlar Pazarında Rakip Teşebbüslerin Payları (%)

Beton 2018 2019 2020

Chryso (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim F or mu ve cevabi yazılar

Tablo 5: Türkiye'de Çimento İçin Kimyasal Karışımlar Pazarında Rakip Teşebbüslerin Payları (%)

Çimento 2018 2019 2020

Chryso (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim F ormu ve cevabi yazılar

(34) Yukarıdaki tablolarda yer alan pazar paylarına bakıldığında “kimyasal karışımlar” pazarında birleşik teşebbüsün önemli bir konuma geldiği görülmektedir. Kimyasal karışımlar pazarının alt kırılımına bakıldığında “beton” pazarı için de aynı şey söylenebilirken “çimento" pazarında birleşik teşebbüsün pazar payı %(…..) olarak gerçekleşmektedir. Bu kapsamda “çimento” pazarında rekabetçi endişeler olmayacağı değerlendirilmektedir. Beton pazarı için ise diğer teşebbüslerin pazar paylarına bakıldığında, Chryso gibi güçlü bir rakibin ve Lyksor gibi son yıllarda pazardan önemli bir oranda pay alan başka bir rakibin bulunduğu görülmektedir. Söz konusu teşebbüsler ve diğer rakiplerin birleşik teşebbüs üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendirilmektedir.

(35) Birleşik teşebbüsün yapı sistemleri pazar paylarına bakıldığında ise her bir alt kırılımındaki payının %(…..)’nin altında olduğu görülmektedir. Ayrıca pazarda birçok güçlü rakibin bulunması nedeniyle yapı sistemlerinde ve her bir alt kırılımda bildirime konu işlem neticesinde rekabetçi endişelerin ortaya çıkmayacağı değerlendirilmektedir.

(36) Bildirim Formunda kimyasal karışımlar ve alt kırılımlarındaki talep yapısına ilişkin olarak; hazır beton müşterilerinin kimyasal karışım talebinin %(…..)'ine karşılık geldiği, kimyasal karışım talebinin geri kalan %(…..)'ini ise büyük projelerin (örneğin; barajlar, karayolları, tüneller, metrolar) oluşturduğu, büyük müşterilerin 3-4 tedarikçiden aynı anda mal tedarik ettiği ve diğer önemli tedarikçilerin tümünü 10 Chryso-Kat Katkı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş., Polisan Kimya Sanayi A.Ş., Lyksor Kimya A.Ş., Fosroc Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret A.Ş., Gcp Uygulamalı Teknolojiler ve Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret A.Ş.

11 Yapıchem Kimya San. A.Ş.

birbirinin alternatifi olarak gördüğü ifade edilmektedir.

(37) Söz konusu pazarda müşterilerin her bir rekabet sürecinde ve sıklıkla tedarikçilerin pazar paylarını belirleyebildiği ifade edilmektedir (Bildirim Formu ve gelen cevabi yazılardan anlaşıldığı üzere pazarda uzun dönemli sözleşmeler mevcut değildir ve müşteriler birden fazla sayıda teşebbüsten ürün tedarik etmektedir.). Sözleşmelerin süresine ilişkin olarak, kilit müşteriler (diğer bir deyişle hazır beton müşterileri) her yıl sözleşmeleri müzakere etmekte veya sözleşme süresi 6 ya da 12 ay olan (yaz/kış) ihalelere çıkmaktadır. Kilit müşterilerin tümü yerlidir (örneğin; Oyak Çimento, Asur, İzobet, Sepe İnşaat, Çimko, Oyak Beton, Boğaziçi Beton, KÇS Beton). Büyük proje işleri bakımından, çoğu sözleşmenin bir yıldan sonra yenilenmesi gerekmektedir. Küçük müşteriler (örneğin; Yiğit Beton, Abant Beton, Kolsan, Limmer) bakımından ise kimyasal karışım tedarikçileri, ürün/tedarikçi müşteri tarafından beğenildiği takdirde tedariki gerçekleştirmektedir. Küçük projeler spot alımlar da yapmaktadır ve diledikleri vakit tedarikçi değiştirebilmektedir.

(38) Müşterilere göre en önemli unsurların fiyat ve performans olduğu, fiyat artışlarının müşterilerin tedarikçi değiştirmesine neden olduğu, %5-%10 arasındaki bir fiyat artışının, bölgede %8-%10 arası bir hacim kaybına yol açacağı ifade edilmektedir. Kilit müşterilerin birden fazla tedarikçi ile çalıştığı ve ihalelere konu hacimleri tedarikçiler arasında paylaştırdığı, bazı müşterilerin hiç çalışmadıkları tedarikçileri dahi tercih edebildiği Bildirim Formunda ifade edilmiştir.

(39) Yukarıda bahsedilen alıcı gücü, alıcının mal ve hizmet alım koşullarını belirleyebilme gücü olarak tanımlanmaktadır. Başka bir ifadeyle, ilgili pazardaki bir veya birkaç müşterinin satın aldıkları mal ve hizmetlerin fiyat ve diğer satış koşullarını etkileyebilme güçleri varsa, pazardaki tedarikçilerin müşterilerinden bağımsız hareket edemediği kabul edilmektedir. Bahsi geçen unsurlara ilaveten, alıcı gücünün tespitinde alıcıların davranışları da önem arz etmektedir. Bunun yanı sıra, alıcıların ilgili sağlayıcının cirosu içerisindeki payı, sağlayıcıların alıcılar arasındaki geçiş maliyetleri ile alıcıların sağlayıcılar arasındaki geçiş maliyetleri de incelenmektedir. Bu kapsamda kimyasal karışım ürünlerinin alıcılarından; kimyasal karışımların hangi teşebbüslerden ve ne miktarda tedarik edildiği, söz konusu kimyasal karışımların beton üretimindeki maliyet bilgisi, söz konusu ürünün alımında dikkat edilen kriterler ve herhangi bir nedenle başka bir tedarikçiye geçilmesi gerektiğinde sorun yaşanıp yaşanmadığı hakkında bilgi talep edilmiştir. Cevabi yazılardan anlaşıldığı üzere kimyasal karışım ürünlerinin alıcısı konumundaki teşebbüslerin birden çok tedarikçi ile çalıştığı, tedarikçi seçiminde teşebbüsün üretim yerleri, kimyasal katkının ilgili mevzuat ve standartlara uygunluğu, ürünün performansı, maliyet avantajı, ürün arzının sürekliliği, tedarikte sorun yaşanmaması gibi kriterlerin dikkate alındığı, söz konusu ürünün toplam beton maliyeti içerisindeki payının %4 ile %10 arasında değiştiği, son olarak tedarikçi değiştirilmesi gerektiğinde ürünlerin ikame edilebilir olmasının bu değişimi kolaylaştırdığı ifade edilmektedir.

(40) Bildirim Formu ve cevabi yazılarda taraflarca ileri sürülen alıcı gücü iddiasının dikkate alınabilmesi için, bunun işlem sonrasında da sürmesi ve uzun dönemde devralmanın rekabet karşıtı etkilerini telafi edebilecek nitelikte olması gerekmektedir. Yeterli alternatif sağlayıcıların bulunması, sağlayıcıların kaybedebileceği satış miktarlarının maliyetlerini yükseltmesi, kaybedilen satış miktarları için yeni alıcılar bulunamaması, alıcıların yeni girişleri teşvik edebilmesi veya dikey bütünleşik bir yapıya kavuşma ihtimalleri değerlendirmelerde dikkate alınmaktadır. Bunun yanı sıra, alıcı ve sağlayıcılar arasındaki pazarlığın yapısı ve endüstriyel ilişkilerin de dikkate alınması

gereklidir. Yapılan değerlendirmelerde temel itibarıyla, dengeleyici alıcı gücünün tespitinde büyük müşterilerin alımlarının teşebbüslerin toplam satışları içerisindeki payı temel ölçüt olarak kullanılmaktadır. Bir teşebbüsün en büyük beş müşterisinin bir pazardaki satışlarının %40'ından fazlasını oluşturduğu durumlarda dengeleyici alıcı gücünün mevcut olduğu kabul edilmektedir [12].

(41) Tarafların beton için kimyasal karışım satışları kapsamında en büyük beş müşteriye yaptıkları satışları, Sika AG’nin toplam satışlarının yaklaşık %(…..)’ına, MBCC Group’un ise toplam satışlarının yaklaşık %(…..)’ine tekabül etmektedir. Bu nedenle birleşik teşebbüsün kimyasal karışımlar ve alt kırılımındaki pazar payları yüksek seviyelerde bulunsa dahi teşebbüslerin rekabet karşıtı davranışlarının pazardaki alıcı gücü ile bertaraf edilebileceği, Bildirim Formunda ifade edildiği üzere kimyasal karışımlar pazarına girişin kolay olduğu, herhangi bir giriş engelinin bulunmadığı, ayrıca pazarda payı giderek artan güçlü bir rakibin yer aldığı da göz önüne alındığında, alıcıların birleşik teşebbüs üzerinde baskı kurabilecekleri ve fiyatları aşağı çekebilecekleri kanaatine ulaşılmıştır. Sonuç olarak kimyasal karışımlar ve alt kırılımlarında birleşik teşebbüs üzerinde rekabetçi baskı kurabilecek güçlü rakiplerin ve alıcı gücünün varlığı sebebiyle, söz konusu pazarda işlem neticesinde rekabetçi endişelerin ortaya çıkmayacağı değerlendirilmektedir.

(42) Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, bildirime konu işlem sonucunda herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmaktadır.

12 04.07.2007 tarihli ve 07-56/659-229 sayılı Kurul Kararı.

H. SONUÇ

(43) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.