Nezih Kitap Kırtasiye San. ve Tic. Ltd. Şti. (Nezih Kitap) hisselerinin tamamının Turkish Youth Investments…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı

KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat

ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Alper Fevzi KARA, Ayşe Özlem UZUN

C. BİLDİRİMDE: - Nezih Melih KAÇAR ve Ahmet Naci ORHUN

BULUNAN Temsilcisi: Makbule Dicle ERGÜL

Maya Akar Center, Büyükdere Cad. No:100 K:26 34394

İstanbul

D. TARAFLAR: - Turkish Youth Investments BV

Prins Bernhardplein 200, 1097 JB, Amsterdam,

HOLLANDA

- Osman Kerem MUTLU

Tamburi Ali Efendi Sokak. No: 13, Kat: 1, 34337 Etiler,

İstanbul

- Nezih Melih KAÇAR

Kolej Yolu 12/14 Zühtüpaşa Mahallesi, Kadıköy, İstanbul

- Ahmet Naci ORHUN

İnkilap Mahallesi, Dr. Fazıl Küçük Cad., No: 14, Ümraniye,

İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Nezih Kitap Kırtasiye San. ve Tic. Ltd. Şti. (Nezih Kitap) hisselerinin tamamının Turkish Youth Investments BV (Turkish Youth) ve Osman Kerem MUTLU tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.04.2010 tarih ve 2834 sayı ile intikal eden bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde hazırlanan 16.4.2010 tarih ve 2010-2-91/Öİ-10- AFK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 20.4.2010 tarih ve REK.0.06.00.00- 120/203 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-33 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, söz konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu ve 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir

nitelik taşımadığı ve dolayısıyla işleme izin verilmesinde bir sakınca olmadığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İşlemin Kapsamı ve Niteliği

Nezih Kitap (Hedef Şirket), mevcut durumda Nezih Melih KAÇAR (hisselerin %(…..)’ine sahiptir) ve Ahmet Naci ORHUN (hisselerin %(…..)’ine sahiptir) tarafından ortaklaşa kontrol edilen bir limited şirkettir. 29 Mart 2010 tarihinde yapılan Hisse Alım ve İştirak Sözleşmesi uyarınca Turkish Youth ve Osman Kerem MUTLU (Alıcılar), ilgili şirketi Nezih Melih KAÇAR ve Ahmet Naci ORHUN (Satıcılar)’dan devralacaktır. Bu işlem çerçevesinde Turkish Youth, Hedef Şirket’in hisselerinin %(…..)’ine Osman Kerem MUTLU da %(…..)’ine sahip olacaktır. Hâlihazırda Turkish Youth’un hisselerinin %(…..)’ü Hollanda menşeili Coöperatieve Turkish Opportunities U.A. (Coöperatieve)’e aittir.

Hedef Şirket’in hisselerinin Alıcılar tarafından devralınmasının akabinde, Turkish Youth sermaye artırımı yoluna giderek her biri 1 € değerinde (…..) adet yeni hisse ihraç edecektir. Söz konusu hisse artırımı yoluyla ihraç edilen yeni hisseler A Grubu, diğer hisseler de B Grubu hisseler olarak sınıflandırılacaktır. İhraç edilen (…..) adet A Grubu hisseye Satıcılar tarafından (…..) € iştirak bedeli karşılığında eşit oranlarda iştirak edilecektir ((…..) € Nezih Melih KAÇAR, (…..) € Ahmet Naci ORHUN tarafından olmak üzere). Söz konusu işlemler neticesinde Turkish Youth’un toplam sermayesinin %(…..)’ine tekabül eden (…..) adet B Grubu Hisse Coöperatieve’e, %(…..)’ine tekabül eden (…..) adet A Grubu Hisse de Satıcılar’a ait olacaktır. Bu çerçevede, Satıcılar ve Alıcılar arasında mutabık kalınan şekliyle Sözleşme’nin eki olarak paraflanan, Turkish Youth’un hissedarlık yapısına ilişkin olarak hazırlanan Hissedarlar Sözleşmesi imzalanacaktır. Bu iştirak işlemi, belirli kapanış koşullarının gerçekleşmesine tabidir. Bu koşullar da işlemin tamamlanması için hem Türkiye hem de Hollanda’da yasal çerçevenin tamamlanması ve ilgili resmi merciler nezdindeki izinlerin alınmasıdır.

Söz konusu işlemler neticesinde hâlihazırda Nezih Melih KAÇAR ve Ahmet Naci ORHUN tarafından müştereken kontrol edilen Hedef Şirket’in hisselerinin % (…..)’u ve kontrolü; Coöperatieve, Nezih Melih KAÇAR ve Ahmet Naci ORHUN tarafından ortak şekilde kontrol edilecek olan Turkish Youth’a geçecektir. Hissedarlar Sözleşmesi Madde 3.4 ve Madde 7 incelendiğinde ortak kontrol unsurlarının bulunduğu görülmektedir. Madde 3.4’te toplantı yeterlilik sayısının sağlanabilmesi için toplantıda A Grubu hissedarlarından en az biri olmak üzere toplamda 3 üyenin bulunması gerektiği, karar yeter sayısına ulaşabilmek için de 5 üyeden en az üçnün olumlu oyunun olması gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca, A Grubu hissedarlar, bu yeterliliği sağlayacak şekilde iki sefer toplantıya katılmayıp yönetim kurulu toplantısının iptal edilmesine sebebiyet verirlerse toplantı, A Grubu hissedarlar olmadan gerçekleşebilmektedir. Ancak, toplantı yeter sayısı sağlansa da her halükarda, A grubu hissedarlardan biriyle uzlaşma olmadan Hissedarlar Sözleşmesi Madde 7’de yer verilen mahfuz konulara ilişkin karar alınamamaktadır. Dolayısıyla, A Grubu Hissedarlarının, şirketin önemli kararlarını bloke edebilme gücüne sahip olduğu ve bu tip kararların A ve B Grubu hissedarlarca ortak alınmak zorunda olduğu anlaşılmıştır.

100

Taraflar, Sözleşme’deki kapanış işlemlerinin yerine getirilmesinin akabinde Hedef Şirket’in nevinin değiştirilerek “Anonim Şirket”e dönüştürülmesi ve böylece “Nezih Kitap Kırtasiye Sanayi ve Ticaret A.Ş.” haline gelmesi konusunda mutabakata varmışlardır. Bu mutabakat çerçevesinde Turkish Youth, sahip olduğu (…..) TL değerindeki Hedef Şirket hisselerinin (…..) TL’lik kısmını Nezih Melih KAÇAR’a, (…..) TL’lik kısmını Ahmet Naci ORHUN’a, (…..) TL’lik kısmını da Pınar ÖZBOZDOĞANLI’ya devredecektir. Bu işlemlerle anonim şirkete dönüşmesi planlanan Hedef Şirket’in ortaklık yapısının Turkish Youth, Osman Kerem MUTLU, Nezih Melih KAÇAR, Ahmet Naci ORHUN ve Pınar ÖZBOZDOĞANLI olmak üzere beş kişiden oluşması amaçlanmaktadır. Anonim şirkete dönüşme işlemleri tamamlandıktan sonra da “Nezih Kitap Kırtasiye Sanayi ve Ticaret A.Ş.”nin mutlak kontrolü, Turkish Youth’da kalmaya devam edecektir. Şirketin hisselerinin % (…..)’u Turkish Youth’da olacak şekilde geri kalan hisseler Osman Kerem MUTLU, Nezih Melih KAÇAR, Ahmet Naci ORHUN ve Pınar ÖZBOZDOĞANLI tarafından müştereken paylaşılacaktır. Bilindiği gibi halen yürürlükte olan Türk Ticaret Kanunu’nda, Anonim Şirket kurmak için en az beş kişinin bir araya gelmesi şartı aranmaktadır. Nev’i değiştirerek Anonim Şirket haline gelen Hedef Şirket’te Turkish Youth dışındaki ortakların yer alması yalnızca bu asgari şartı sağlama amacına matuftur.

120

Nezih Kitap’ın Yönetim Kurulu üyelerinin Klaus MÜLLNER, Osman Kerem MUTLU, Nezih Melih KAÇAR, Ahmet Naci ORHUN ve Pınar ÖZBOZDOĞANLI’dan oluşması kararlaştırılmıştır. İlk dönem için Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Naci ORHUN olacaktır.

H.2. Taraflar

H.2.1. Devralan Taraflar

Osman Kerem MUTLU

Nezih Kitap hisselerinin bir kısmını devralacak gerçek kişi. Mevcut durumda ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.

Turkish Youth

Nezih Kitap hisselerinin %(…..)’ini devralacak olan şirkettir. Mevcut durumda herhangi bir faaliyeti bulunmamakta ve hisselerinin tamamı Coöperatieve kontrolünde bulunmaktadır. Ancak Hedef Şirket’in Turkish Youth ve Osman Kerem Mutlu tarafından devralınmasından sonra, Turkish Youth’un, Coöperatieve’in tam kontrolünden, Coöperatieve, Nezih Melih KAÇAR ve Ahmet Naci ORHUN’un ortak kontrolüne geçmesi yönünde bir düzenleme planlanmaktadır. Buna göre, Turkish Youth’un %(…..)’i Coöperatieve’de kalacak, kalan %(…..)’lik kısım ise Nezih Melih KAÇAR ve Ahmet Naci ORHUN’un yarı yarıya kontrolüne geçecektir.

Türkiye’de ilgili ürün pazarında Coöperatieve’in herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Coöperatieve, Hollanda kanunlarına göre kurulmuş Attica Logistics BV’nin sermayesinin %(…..)’ine, Turkish Household Appliances BV’nin sermayesinin %(…..)’üne ve Fresh Fruit Juice BV’nin sermayesinin %(…..)’sına sahiptir. Bu teşebbüslerin Türkiye’de şirketleri bulunmakla birlikte bunlardan hiçbirisi ilgili ürün pazarında faaliyet göstermemektedir. Bu yapısıyla şirket, değişik sektörlere yatırım yapan bir fon şirketi görünümündedir.

Coöperateve’in ortaklık yapısı, Ashmore Private Equity Turkey Fund 1 Limited Partnership ve Ashmore Private Equity Turkey Management Limited’den oluşmaktadır.

Ashmore Private Equity Turkey Fund 1 Limited Partnership (Fon), Guernsey Finansal Hizmetler Komisyonu (GFHK) tarafından regüle edilen lisanslı bir yatırım fonudur. Fon’un genel ortağı ise Guernsey yasaları uyarınca kurulmuş, GFHK kurallarına tabi olan bir adi ortaklık olan Ashmore Private Equity Turkey Fund 1 (GP) Limited’dir. Genel ortağı aracılığıyla faaliyet gösteren Fon, Ashmore Private Equity Turkey Management Limited’i “yöneticisi” olarak atamıştır. Bu şirket de Türkiye Cumhuriyeti yasaları uyarınca kurulmuş ve T.C. Sermaye Piyasası Kurumu tarafından regüle edilen bir anonim şirket olan Ashmore Portföy Yönetimi Anonim Şirketini (APOY) “yatırım danışmanı” ve “yatırım yöneticisi” olarak atamıştır.

H.2.2. Devreden Taraflar

Ahmet Naci ORHUN

Nezih Kitap’ın hisselerinin %(…..)’ine sahip olan gerçek kişidir. Hedef Şirket dışında ilgili pazarda başkaca herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.

Nezih Melih KAÇAR

Nezih Kitap’ın hisselerinin %(…..)’ine sahip olan gerçek kişidir. Hedef Şirket dışında ilgili pazarda başkaca herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.

H.2.3. Devredilen: Nezih Kitap Kırtasiye San. ve Tic. Ltd. Şti.

Kitap, kırtasiye ürünleri, oyuncak başta olmak üzere basılı medya ve kırtasiye ürünleri alanlarında faaliyet gösteren bir şirkettir. Çoğunluk hissesi her ne kadar Nezih Melih Kaçar’da olsa da, şirket Nezih Melih Kaçar ile Ahmet Naci Orhun’un ortak kontrolünde yönetilmektedir.

180

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Nezih Kitap, aşağıda sıralanan alanlarda faaliyet göstermektedir.

1. Süreli ve süreli olmayan yayınların satış ve pazarlaması

a) Haftalık, aylık, üç veya altı aylık veya yıllık gibi belirli periyotlarla yayımlanan süreli yayınlar,

b) Kitap

190

2. Büro malzemeleri ve kırtasiye ürünlerinin satış ve pazarlaması

Hedef Şirket, büro malzemelerinin satış ve pazarlamasına ilişkin pazarın aşağıda belirtilen alt pazarlarında faaliyet göstermektedir:

a) Dosyalama ve Organizasyon Sistemleri: Klasörler, telli dosyalar, poşet dosyalar, separatörler, sunum dosyaları, imza dosyaları, depolama ve arşivleme dosya ve üniteleri, sıkıştırmalı, lastikli, çıtçıtlı ve halkalı dosyalar,

b) Çalışma Ortamı Ürünleri: Zımbalar, delgeçler (perforatörler), tel sökücüler, evrak rafları ve benzeri ürünler,

c) Ciltleme ve Laminasyon Ürünleri: Ciltleme ve laminasyon makina ve aksesuarları, spiraller ve benzeri ürünler,

d) Bilgisayar Sarf Malzemeleri: Kağıtlar, asetatlar, etiketler ve benzeri ürünler, e) Diğerleri: Yukarıdaki sınıflara kesin olarak girmemekle beraber büro malzemeleri içinde yer alan (makaslar, yapışkanlı not kağıtları, silgiler, yazı enstrümanları vb) ürünler.

3. Eğlence ve eğitim ürünlerinin satış ve pazarlaması

Hedef Şirket, eğlence ve eğitim ürünlerinin satış ve pazarlamasına ilişkin pazarın aşağıda belirtilen alt pazarlarında faaliyet göstermektedir:

eğitim ürünleri içinde yer alan (cüzdan, çanta, takı, biblo, çakmak, toka vb) ürünler. 4. Oyuncak satış ve pazarlaması

5. Gıda ürünlerinin satış ve pazarlaması

Hedef Şirket, şekerli mamüllerin satış ve pazarlamasına ilişkin pazarın aşağıda belirtilen alt pazarlarında faaliyet göstermektedir:

Hedef Şirket, tüketici elektroniği ürünlerinin satış ve pazarlamasına ilişkin pazarın aşağıda belirtilen alt pazarlarında faaliyet göstermektedir:

elektroniği ürünlerinin içinde yer alan (databank, elektronik sözlük, kronometre vb) ürünler.

Bu çerçevede dosya kapsamında ilgili ürün pazarı, en genel biçimde “kitap, müzik, film, elektronik, kırtasiye malzemeleri, oyuncak ve çeşitli hediyelik ürünlerin satışının aynı çatı altında gerçekleştirildiği mağazacılık pazarı” olarak tespit edilmiştir. Alt pazarlar bakımından yapılacak bir ayrıma ihtiyaç duyulması halinde ilgili ürün pazarları “süreli ve süreli olmayan yayınların satış ve pazarlaması, büro malzemeleri ve kırtasiye ürünlerinin satış ve pazarlaması, eğlence ve eğitim ürünlerinin satış ve pazarlaması, oyuncak satış ve pazarlaması ve gıda ürünlerinin satış ve pazarlaması pazarları” olarak ayrıştırılabilir. Bununla birlikte, dosya kapsamı devralma işlemi bakımından alt pazarlarda yoğunlaşma yaratıcı bir durumun söz konusu olmaması sebebiyle alt pazarlar bakımından ayrıntılı bir değerlendirme yapılmamıştır.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Hedef Şirket, faaliyetlerini Ankara ve İstanbul il merkezlerinde yürütülüyorsa da, teşebbüsçe benimsenen iş modelinin, ülkemizdeki pek çok diğer büyük il merkezi ve

hatta bazı büyük ilçe merkezlerinde de benzer nitelikteki rakiplerce yürütülmesi ve bunun zaman içinde yükselişte olan diğer illere de yayılması potansiyeli ve tüketicilerin bu iş modeli çerçevesinde satılan alt pazarlardaki ürünlere başka mecralar vasıtasıyla da ulaşabilme durumu göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar Türkiye pazarı olarak tespit edilmiştir.

H.4. Değerlendirme

H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendine göre “herhangi bir teşebbüs ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” birleşme ve devralma sayılan hallerden sayılmaktadır.

Dosya konusu işlemde Nezih Kitap’ın kontrolünün Satıcılar Nezih Melih KAÇAR ve Ahmet Naci ORHUN’dan, Turkish Youth’a ve dolayısıyla Coöperatieve ile Satıcıların ortak kontrolüne geçmesi sebebiyle başvuru konusu işlem anılan Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemi niteliği arz etmektedir.

H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

270

1997/1 sayılı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinde, “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş milyon TL’yi aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Nezih Kitap’ı devralan tarafların Türkiye’de ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmaması sebebiyle devralma işleminde tarafların toplam cirosu ve pazar payı Nezih Kitap’ın cirosu ve pazardaki payına eşit olacaktır. Buna göre, Nezih Kitap’ın ilgili pazardaki toplam cirosunun (…..) TL olduğu göz önüne alındığında, ilgili işlem Tebliğ’de öngörülen ciro eşiğini aşmakta ve izne tabi bir devralma işlemi niteliği kazanmaktadır.

H.4.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, hakim durum yaratan ya da mevcut bir hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltan birleşme ve devralmalar Kanun’a aykırılık teşkil etmektedir.

Yukarıda da belirtildiği gibi, dosya konusu devralma işlemi aslen Nezih Kitap üzerindeki kontrolün el değiştirmesinden ibarettir. Devralan tarafların ilgili pazarda faaliyet göstermemeleri ve Nezih Kitap’ın pazar payının %(…..)’den de az miktarda olması dikkate alındığında, ilgili işlemin hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren nitelik arz etmediği öngörülebilir.

Yukarıda da belirtildiği gibi, ilgili ürün pazarı, en genel biçimde Türkiye sınırları içinde “kitap, müzik, film, elektronik, kırtasiye malzemeleri, oyuncak ve çeşitli hediyelik ürünlerin satışının aynı çatı altında gerçekleştirildiği mağazacılık pazarı” olarak tespit edilmiştir. Bunu ülkemizde son yıllarda yaygınlaşan ve faaliyette bulunulan alt pazarlar itibariyle her ne kadar yüzde yüz bir örtüşme olmasa da, örneklerini Doğan Müzik Kitap Mağazacılık Pazarlama A.Ş.’ye ait “D&R Store”, ATM Dış Ticaret Pazarlama A.Ş.’ye ait “JOKER”, Toypa Mağazacılık ve Ticaret A.Ş.’ye ait “Toyzz e Shop” NT Kitap Kırtasiye ve Büro Malzemeleri Pazarlama Ticaret A.Ş.’ye ait “NT”, İnkılap Kitabevi Yayıncılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ait “İnkılap Kitabevi”, Remzi Kitabevi Neşriyat Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ait “Remzi Kitabevi” ve OFMA Ofis Malzemeleri A.Ş.’ye ait “Office 1 Superstore” gibi organize olma, hitap edilen kitle ve içerik bakımından aynı nitelikteki mağazalar zincirlerinde bulan yeni bir iş modeli olarak değerlendirmek mümkündür. Her ne kadar bu iş modeli çerçevesinde faaliyet gösteren kuruluşların ciro ve pazar payıyla ilgili elimizde sağlıklı veriler bulunmasa da, elimizde verileri bulunan D&R ve JOKER mağazalarının 2009 yılı itibariyle sırasıyla (…..) milyon ve (…..) milyon Amerikan doları tutarlarında ciro yaptığı anlaşılmaktadır. Sadece bu iki mağazalar zinciriyle karşılaştırıldığında bile devre konu teşebbüsün (…..) TL’lik yıllık cirosuyla, ilgili pazarda 4054 sayılı Kanun kapsamında hakim durum yaratacak bir büyüklüğe sahip olmadığı öngörülebilmektedir.

H.4.4. Rekabet Yasağı Hükümleri Yönünden Değerlendirme

320

Bilindiği gibi, devralma işlemleri ile ilgili olarak rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılığını tam olarak almalarının bir aracı olarak görülmektedir. “Yoğunlaşmalarla Doğrudan İlgili ve Gerekli Sınırlamalar Üzerine Komisyon Duyurusu” (Duyuru)’da satıcıya getirilen rekabet yasaklarının, devir konusu maddi varlıklar ile satıcının geliştirdiği ticari itibar ve know-how gibi maddi olmayan varlıkların tam değeri ile alıcıya geçmesi bakımından gerekli olduğu ifade edilmektedir. Devralma işleminin istenen etkiyi yaratması için alıcının belli bir süreliğine satıcının rekabetinden korunması gerektiği kabul edilmektedir. Bununla birlikte, piyasalar açısından yararlı sonuçların elde edilebilmesi açısından, rekabet yasaklarının işlem için gerekli, süre ve kapsam yönüyle işlemin amacıyla sınırlı olması gerekmektedir. Bu çerçevede Duyuru’ya göre, yoğunlaşmalar ile doğrudan ilgili ve gerekli olan birtakım sınırlamaların yan sınırlamalar olarak kabul edilerek, devir işlemiyle birlikte izin verilmesi mümkündür.

Rekabet yasaklarının gereklilik unsuru bakımından değerlendirilmesi, işlemin süre, konu, coğrafi alan ve taraflar bakımından analiz edilmesini gerektirmektedir. Buna göre, ticari itibar ve know-how (yöntem bilgisi) devrinin söz konusu olduğu işlemlerde 3 yıllık rekabet yasağı uygun görülmektedir. Yalnızca ticari itibar devrinin düzenlendiği işlemlerde ise 2 yıllık rekabet yasağı makul bulunmaktadır. Ayrıca rekabet yasağının kapsamı, devralınacak faaliyetlerle, söz konusu faaliyetlerin sürdürüldüğü coğrafi alan ve sadece ilgili taraflarla sınırlı olmalıdır.

Dosya konusu devir işlemine ilişkin hissedarlar sözleşmesi Madde 22’de Satıcılar açısından bir takım rekabet yasağı hükümleri yer almaktadır. Buna göre “..Sözleşmenin imza tarihinden 31.12.2015 tarihine kadar veya Şirketin hissedarı kaldıkları sürece ve A Grubu Hissedarların Şirket içindeki hissedarlıklarının bitmesini

takip eden 2 yıl boyunca, işin alanı içinde, hangi dönem daha uzunsa, hiçbir mevcut hissedar….” Nezih Kitap ile herhangi bir şekilde rekabet edemeyeceklerdir.

Devre konu işlem çerçevesinde öngörülen rekabet yasağının Nezih Kitap’ın faaliyet gösterdiği coğrafi alanla sınırlı olması ve sadece Satıcılara getirilmiş olması sebepleriyle ilgili yasak coğrafi alan ve taraflar bakımından öngörülen sınırı aşmamaktadır. Rekabet Kurulu’nun rekabet yasaklarına ilişkin olarak vermiş olduğu önceki kararlarında da buraya kadar belirtilen kapsamdaki rekabet yasakları birer yan sınırlama olarak değerlendirilmiştir. 2 yıl rekabet etmeme yasağı da bu kapsamda yer almaktadır.

Devir Sözleşmesi çerçevesinde problemli sayılabilecek tek husus, 22.1. maddesinde, Sözleşme’nin imza tarihinden itibaren 31.12.2015 tarihine kadar ayrıca Satıcılara da rekabet etme yasağı getirilmesidir. Bu durumda Satıcılar Nezih Kitap ile olan hissedarlık ilişkisini, örneğin hemen yarın bitirdikleri takdirde ortaya altı yıla yakın bir rekabet etme yasağı çıkmaktadır. Bu durumda rekabet yasaklarında know-how devri söz konusu olduğu durumda öngörülmüş olan 3 yıllık rekabet etmeme sınırlaması aşılmış olmaktadır.

Esas alıcı konumundaki Turkish Youth’un ana şirketi Coöperatieve bir fon şirketi olup, çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren şirketlere yatırım yapmakta, onlara büyümeleri için gerekli sermayeyi sağlamakta ve bu destekle yatırım yapılan şirketin büyümesine yardımcı olmaktadır. Sonrasında ise Coöperatieve, kar elde etme amacıyla hisselerini satarak o şirketten çıkmaktadır. Başvuru sahiplerinin avukatlarıyla yapılan telefon görüşmesinde, burada da Alıcılar’ın (ve dolayısıyla Coöperative’in) benzer bir amaç güttüğü ve 2015 sonuna kadar Nezih Kitap’taki hisselerini yukarıdaki model çerçevesinde satmayı planladığı, 31.12.2015 tarihli rekabet yasağı hükmünün bu sebepten konulduğu ifade edilmiştir.

Alıcı Turkish Youth’un ana şirketi Coöperatieve’in bir taraftan Nezih Kitap’a sermaye desteği sağlarken, Türkiye piyasasını, sektörü ve Nezih Kitap’ı iyi tanıyan Satıcılar’a %25 hisse devretmek suretiyle onları Nezih Kitap içinde tutarak bu birikimlerinden yararlanmak istediği anlaşılmaktadır. Bu model uyarınca, bir taraftan, Coöperatieve, işin, büyüme için gerekli sermayeyi sağlama ayağını üstlenirken, büyüme için gerekli diğer ayak olan “know-how” için de Satıcılara güvenmektedir. Coöperatieve’in hisseleri satarak Nezih Kitap’tan çıkmayı planladığı tarihe kadar yürütmeyi tasarladığı iş modelinin bu olduğu, Nezih Kitap’a yatırım kararını bu model çerçevesinde aldığı ve Satıcılar’ın da bunu benimsediği anlaşılmaktadır. 31.12.2015 tarihine kadar sürecek olan rekabet yasağını ise bu modelde oluşabilecek bir aksaklığa karşı bir güvence olarak Hissedarlar Sözleşmesine koyduğu görülmektedir. Bir başka deyişle, işin “know-how” ayağında güvenilen Satıcıların Nezih Kitap’la hissedarlık ilişkisini tamamen bitirmeleri halinde, Coöperatieve tarafından Nezih Kitap’a yapılan yatırımın geri dönüşünde bir aksama ortaya çıkabilecektir. Bunu engellemek için devralan tarafın, hiç değilse, Nezih Kitap’ın hisselerini satmayı planladığı 2015 sonuna kadar rekabet yasağı marifetiyle, Satıcıların rakip olmasını ve Nezih Kitap’ın müşterilerini, ticari ve sair bağlantılarını Nezih Kitap aleyhine kullanabilecekleri bir ortam oluşturmalarını engellemeye çalıştığı anlaşılmaktadır.

Rekabet Kurulu’nun 3 yılı aşkın rekabet yasaklarına ilişkin yaklaşımı değerlendirildiğinde 5 yıllık rekabet yasaklarının da birer yan sınırlama olarak kabul

edilebildiği görülmektedir. Kurulun 25.02.2009 tarih ve 09-08/157-50 sayılı ve 25.12.2008 tarih ve 08-75/1188-457 sayılı kararları buna birer örnektir.

Dosya konusu işlem bakımından 2015 yılı sonuna kadar getirilmiş olan rekabet yasağının da işlemle doğrudan ilgili ve gerekli olması, sadece taraflarla sınırlı olması ve kapsam yönünden Nezih Kitap’ın faaliyet gösterdiği iş kolları ve coğrafi alanı kapsayacak şekilde sınırlı olması sebepleriyle bir yan sınırlama olarak kabul edilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.