alınmaktadır. Taraflar arasındaki, rekabet yasağı içeren bayilik sözleşmesi ile birlikte intifa, tapuya şerh edilmiş kira gibi sözleşmelerin hepsinin aynı anda ortadan kalktığı tarih ise rekabet yasağının sona erme tarihi olarak değerlendirilmektedir.
Ancak Opet tarafından sunulan bildirim formunda, Opet ile Gürcan Petrol arasındaki dikey ilişkinin kurulduğu ilk sözleşmenin 08.12.2003 tarihli bayilik sözleşmesi olmasına rağmen, Gürcan Petrol’ün bayilik lisansını alma tarihinin 11.03.2005 ve faaliyete geçiş tarihinin 16.10.2008 olduğu, bu itibarla ilk ilişkinin kurulduğu tarih ile istasyonun faaliyete geçiş tarihi arasında beş yıla yakın bir sürenin olduğu, bu durumun ise Opet’ten kaynaklanmayan nedenlerle, yapı ruhsatının geç alınması ve inşaat nedeniyle gerçekleşmiş olduğu ifade edilmiştir. Bu gerekçelerle taraflar arasındaki ilişkinin başlangıcının istasyonun faaliyete geçiş tarihi olarak esas alınması gerektiği belirtilmiştir. Kira sözleşmesinde de; kiranın başlangıcının 01.04.2004 tarihi olduğu, ancak söz konusu gayrimenkul bu tarihe kadar yasal izin ve ruhsatlar alınarak faaliyete geçemediği takdirde (…), münhasıran kiracının muvafakatine tabi olmak kaydıyla, (…) mecurdaki akaryakıt istasyonunun, tüm yasal izin ve ruhsatlar alınarak herhangi bir yasal engel teşkil etmeyecek durumda Opet Akaryakıt İstasyonu olarak faaliyete geçtiği tarihin kira sözleşmesinin ve kira bedelinin başlangıç tarihi olacağının belirtildiği ifade edilmiştir.
Akaryakıt sektöründe düzenlenen dikey anlaşmalarda yer alan rekabet etmeme yükümlülüğün süresinin tespitinde, gerek 4054 sayılı Kanun gerekse ikincil mevzuat bakımından EPDK lisans tarihinin (veya istasyonun fiilen faaliyete geçtiği tarihin) dikey anlaşmanın ve/veya anlaşma ile bayi üzerine getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün başlangıcı olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususu ilk olarak, Shell&Turcas Petrol A.Ş. (Shell&Turcas) tarafından yapılmış olan benzer nitelikte bir başvuru çerçevesinde Rekabet Kurulunun 26.08.2010 tarih ve 10-56/1076-
1
405 sayılı kararında detaylı olarak incelenmiştir. Söz konusu kararda özetle;
- 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde “belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını
taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası
anlaşmaların” yasaklanmış olduğu, maddede sözleşme teriminin kullanılmadığı,
isabetli bir şekilde “anlaşma” kavramına yer verilmiş olduğu, bu çerçevede, tarafların
birbirini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşmanın anlaşma olarak kabul
edilmekte olduğu; Kanun’un ilgili maddesi paralelinde, Tebliğ’de de “belirli mal veya
hizmetlerin alımı, satımı amacıyla yapılan anlaşmalar” ifadesinin yeterli görüldüğü,
Medeni Hukukta belirli geçerlilik koşullarına bağlanan “sözleşme” terimi
kullanılmadığı gibi sözleşmelerin hukuki bir sonuca yönelmesi veya uygulanmış
olması şartının da aranmadığı,
- 2002/2 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğünün “alıcının
anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini,
satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya
dolaylı her türlü yükümlülük” olarak tanımlanmış olduğu, dolayısıyla taraflar arasında
yapılan anlaşma gereğince alıcının (bayinin) anlaşmanın karşı tarafı olan
sağlayıcıdan (dağıtıcıdan) başka bir sağlayıcının anlaşma konusu mal veya
hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmeme, satın almama, satmama
veya yeniden satmamama mükellefiyetini yüklendiği tarihten itibaren rekabet
etmeme yükümlülüğünün de başladığının kabulünün gerekmekte olduğu,
- Bayi ile başvuru sahibi Shell&Turcas arasında dikey anlaşmanın imzalandığı
tarihten itibaren, bayinin Shell&Turcas’a rakip konumunda bulunan bir başka dağıtıcı
ile dikey anlaşma yapmasının mümkün olmadığı; dolayısıyla, anlaşma konusu malın 1 Rekabet Kurulunun benzer yöndeki kararları: 04.05.2011 tarihli, 11-28/558-171 sayılı; 09.02.2011 tarihli, 11- 08/160-52 sayılı; 02.12.2010 tarihli, 10-75/1544-597 sayılı; 23.09.2010 tarihli, 10-60/1264-476 sayılı; 26.08.2010 tarihli, 10-56/1074-403 sayılı; 26.08.2010 tarihli, 10-56/1076-405 sayılı kararları.