14.02.2005 tarihli ve 2005/26 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı çerçevesinde akdedilen 15.08.2007…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Rıdvan DURAN

B. RAPORTÖRLER: Burcu OLGUN, Atahan YALÇINKAYA, Bensu KARAOĞLU,

Betül FINDIK

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Özelleştirme İdaresi Başkanlığı

Ziya Gökalp Cad. No:80 06600 Kurtuluş Çankaya/Ankara

(1) D. DOSYA KONUSU: 14.02.2005 tarihli ve 2005/26 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı çerçevesinde akdedilen 15.08.2007 tarihli imtiyaz sözleşmelerinin sona ermesini takiben 28.05.2024 tarihli ve 8572 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile araç muayene hizmetinin yeniden özelleştirme kapsam ve programına alınması çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından düzenlenen ihale hakkında yapılan nihai bildirim.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 30.05.2024 tarih ve 52396 sayı ile intikal eden Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) yazısında; 14.02.2005 tarihli ve 2005/26 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu (ÖYK) Kararı çerçevesinde akdedilen 15.08.2007 tarihli imtiyaz sözleşmelerinin sona ermesini takiben 28.05.2024 tarihli ve 8572 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile araç muayene istasyonları/hizmetinin yeniden özelleştirme kapsam ve programına alındığı, bu çerçevede ÖİB tarafından 2013/2 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkındaki Tebliğ (2013/2 sayılı Tebliğ) kapsamında ön bildirimde bulunulduğu ifade edilmiştir.

(3) Bu bildirimi takiben hazırlanan Mesleki Daire Görüşü ve bu görüşe istinaden hazırlanan ÖİB görüşü üzerine Rekabet Kurulunun (Kurul) 01.08.2024 tarihli ve 24-32/751-M sayılı kararı ile

- Söz konusu işlemin 2013/2 sayılı Tebliğ kapsamında ön bildirime tabi bir

özelleştirme işlemi olduğuna,

- Nihai izin aşamasında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un

(4054 sayılı Kanun) 7. maddesine aykırılık belirlenmesi halinde devir işlemine

ilişkin olarak Kurul tarafından koşul ve yükümlülükler getirilebileceği veya devir

işlemine izin verilmeyebileceği hususuna ihale şartnamesinde yer verilmesinin

uygun olacağına

hükmedilmiştir.

(4) Müteakiben, ÖİB tarafından ihale şartnamesinde birtakım ilave düzenlemeler yapıldığı belirtilerek, söz konusu düzenlemelere ilişkin Kurulun değerlendirmede bulunması talep edilmiş, Kurul tarafından ihale şartnamesindeki düzenlemelerin Kurulun önceki kararında yer alan görüşünde değişiklik yapılmasını gerektirmediğine 10.10.2024 tarih

ve 24-41/963-M sayı ile karar verilmiştir.

(5) ÖİB tarafından I. Bölge (Kuzey) ve II. Bölge (Güney) olmak üzere “I. Bölge ve II. Bölge Araç Muayene İstasyonlarının Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi Hizmetleri”nin 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde, “işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflar” yöntemi kapsamında imtiyaz hakkı verilmesi suretiyle 20 (yirmi) yıl süreyle özelleştirilmesine ilişkin 22.10.2024 tarihinden itibaren yayımlanan ilanlarla ihaleye çıkılmış ve son teklif verme tarihi olan 10.02.2025 tarihinde her iki bölge için teklifler alınmıştır.

(6) Bu doğrultuda düzenlenen ihale kapsamında yapılan nihai pazarlık görüşmeleri neticesinde İhale Komisyonu’nun I. Bölge’ye ilişkin 24.02.2025 tarihli nihai kararı ile İhale Şartnamesi ve Teknik Şartname hükümleri çerçevesinde I. Bölge Araç Muayene Hizmetlerinin 20 yıl süreli imtiyaz hakkının sırasıyla;

- İhaleye 830.000.000 ABD doları bedelle en yüksek teklifi veren MOI Ortak

Girişim Grubu’na (MOI) devredilmesine veya

- İhaleye 825.000.000 ABD doları bedelle ikinci en yüksek teklifi veren AGTT Ortak

Girişim Grubu’na (AGTT) devredilmesine,

- Yukarıda belirtilen teklif sahiplerinin yükümlüklerini yerine getirmemeleri veya

sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmeleri halinde teminatlarının irat kaydedilerek

ihalenin iptal edilmesine

karar verilmiştir. İhale Komisyonu’nun II. Bölge’ye ilişkin 24.02.2025 tarihli nihai kararı ile İhale Şartnamesi ve Teknik Şartname hükümleri çerçevesinde II. Bölge Araç Muayene Hizmetlerinin 20 yıl süreli imtiyaz hakkının sırasıyla;

- İhaleye 890.000.000 ABD Doları bedelle en yüksek teklifi veren MOI Ortak

Girişim Grubuna devredilmesine veya

- İhaleye 884.000.000 ABD Doları bedelle ikinci en yüksek teklifi veren AGTT

Ortak Girişim Grubuna devredilmesine,

- Yukarıda belirtilen teklif sahiplerinin yükümlüklerini yerine getirmemeleri veya

sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmeleri halinde teminatlarının irat kaydedilerek

ihalenin iptal edilmesine

karar verildiği ifade edilerek bu itibarla komisyon kararının onaya sunulması öncesinde 2013/2 sayılı Tebliğ uyarınca devre ilişkin görüşlerin ÖİB’ye bildirilmesi talep edilmiştir.

(7) Bu çerçevede; 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile 2013/2 sayılı Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 27.03.2025 tarih ve 2024-6-019/ÖN sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(8) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ İlgili raporda özetle; bildirim kapsamında yer alan alıcılar tarafından yapılacak devralma işlemlerine izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. Araç Muayene Hizmetlerine İlişkin Mevzuat

(9) Araç muayene hizmetlerini yapmak veya yaptırmak bakımından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 8. maddesinde belirtildiği üzere Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Bakanlık) görevlidir [1]. Aynı Kanun’un 34. ve 35. maddeleri, araçların muayenesine ve 1 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 477/1-i. maddesinde karayolu araçlarının dönemsel teknik muayenelerine ilişkin usul ve esaslar ile dönemsel teknik muayene yapacakların asgari niteliklerini belirlemek ve bunları yetkilendirmek ve denetlemek Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünün görevi olarak belirtilmiştir.

muayeneye yetkili kuruluşlara ilişkin düzenlemeler içermektedir. KTK’nin 34. maddesi, belirli aralıklar içerisinde araç muayenesinin yaptırılmasının zorunlu olması ile bu muayenenin yaptırılmaması halinde uygulanacak olan yaptırımları öngörmektedir. Hükmün devamındaki 35. maddede ise özelleştirme başvurusuna konu araç muayene hizmetlerinin yürütülmesi yetkisinin kullanımı düzenlenmektedir [2]. Buna göre, muayene hizmetleri Bakanlığa ait muayene istasyonlarından sağlanabileceği gibi Bakanlığın yetki verdiği gerçek veya tüzel kişilere ait muayene istasyonlarında da araç muayenesi yapılabilmektedir. Yetki verilen gerçek veya tüzel kişilerin muayene hizmetlerini Bakanlığın onayı ile alt işleticiler aracılığıyla sağlamasına da aynı madde hükmü uyarınca cevaz verilmekte, ancak alt işleticinin faaliyetleri yetki verilen gerçek veya tüzel kişilerin sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

(10) Araç muayene hizmetleri, KTK’nin 35. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen miktarlar doğrultusunda ücretlendirilmektedir. Madde hükmünde yer alan ücretler, her yılın sonunda o yıl için Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre artırılmaktadır. Yine aynı madde hükmü uyarınca Cumhurbaşkanı’nın muayene ücretlerini her beş yılda bir %20’ye kadar artırıp eksiltme yetkisi bulunmaktadır. 2019-2025 yılları arasında araç türü bazında muayene ücretlerini gösterir tabloya aşağıda yer verilmektedir:

Tablo-1: Araç Muayene Ücretleri (TL)

Araç Türü 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025

Otobüs, kamyon, çekici, tanker 377,6 462,6 503,9 685,6 1.528,1 2.432,4 3.543

Otomobil, minibüs, özel amaçlı

279,7 342,2 372,9 507,4 1.130,4 1.821,6 2.620

taşıt

Motosiklet, motorlu bisiklet, traktör 144,8 174,6 189,9 258,4 575,8 927,6 1.335

Kaynak: ÖİB Tarafından Gönderilen Ön Bildirim Yazısı

(11) KTK’nin 35. maddesinin üçüncü fıkrasında ise araç muayene hizmetleri açısından işletici ve Hazine arasında bir gelir paylaşım modeli düzenlendiği görülmektedir. Bu kapsamda araç muayene hizmetlerinin yürütülmesi bakımından yetkilendirilen işletici ve alt işleticiler tarafından faaliyet gösterilen ilk üç yılda elde edilen hâsılat tutarı toplamının (katma değer vergisi hariç) %30’u, sonraki yedi yılda elde edilen gelirin %40’ı ve daha sonraki on yılda elde edilen gelirin %50’si Hazine’ye aktarılacaktır. Muayene süresi geçirilen her ay için tahsil edilen %5 oranındaki cezanın ise tamamı Hazine’ye aktarılmaktadır. Bu kapsamda yıllara sari kamu ve işletici gelirlerini gösteren tabloya aşağıda yer verilmektedir:

Tablo-2: Yıllara Sâri Kamu ve İşletici Gelirleri (Milyon TL)

2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 Kamu Geliri (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) İşletici Geliri (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) TOPLAM (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023

Kaynak: ÖİB Tarafından Gönderilen Ön Bildirim Yazısı

(12) Tabloya bakıldığında; 2023 yılı itibarıyla yıllık kamu gelirinin (.....) milyar TL seviyesine yaklaştığı, kamu ve teşebbüs tarafından elde edilen toplam 2023 yılı gelirinin ise (.....)TL olduğu anlaşılmaktadır.

2 Madde hükmünün devamında askeri araçlarla, raylı sistemle çalışan veya iş makinesi türünden araçların muayenelerinin bu araçları tescil eden kuruluşlar tarafından yapılacağı belirtilmektedir. Dolayısıyla anılan araç türleri madde hükmü kapsamında değerlendirilmemiştir.

(13) Araç muayene hizmetlerinin sağlanacağı istasyonlara ilişkin şartlara ve niteliklere KTK’nin 35. maddesinin altıncı fıkrası doğrultusunda Bakanlık tarafından hazırlanan Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik’te (Yönetmelik) yer verilmiştir. Yönetmelik’in 5. maddesinde, araç muayene hizmetlerinin Bakanlık ve/veya Bakanlıkça yetkilendirilen işletici veya alt işleticiler tarafından sağlanabileceği öngörülmüştür.

(14) Yönetmelik’te araç muayene hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin olarak detaylı düzenlemeler yer almakta olup, “İşletme Şartları” başlıklı 6. maddede;

 Araç muayene istasyonları bakımından TS EN ISO/IEC 17020 Çeşitli Tipteki

Muayene Kuruluşlarının Çalıştırılmaları İçin Genel Kriterler (A tipi muayene

kuruluşu) standardına uygunluk [3] ile istasyonların faaliyete başlamasından itibaren

bir yıl içerisinde yetkili akreditasyon kurum/kuruluşu [4] tarafından akredite edilmesi

gerektiği,

 Araç muayene raporlarının elektronik ortamda Bakanlığa iletilmesi gerektiği,

 Sabit araç muayene istasyonlarının hizmet vermediği yerlerde seyyar araç

muayene istasyonlarının hizmet vermesinin zorunlu olduğu, ancak ihtiyaç halinde

Bakanlık tarafından sabit araç muayene istasyonlarının hizmet verdiği yerlerde de

seyyar araç muayene istasyonlarının hizmet vermesinin talep edilebileceği,

 Sabit araç muayene istasyonlarının ve muayene kanallarının, kurulu bulunduğu

arazi üzerinde ayrı bir bölüm halinde yer alacağı ve bu bölümün araç muayenesi

dışında başka bir amaç veya ticari faaliyet için kullanılamayacağı,

 Araç muayene sürelerinin hafif araçlar ve havalı fren sistemine sahip olmayan

minibüs türü araçlar için ortalama 15, traktör veya motorlu bisiklet veya motosiklet

cinsi araçlar için ise ortalama yedi dakikadan az olamayacağı,

 Seyyar araç muayene istasyonlarında muayene tekrarları hariç olmak üzere; bir

amir yardımcısı ve bir teknisyen ile günde en fazla 32; bir amir yardımcısı ve iki

teknisyen ile günde en fazla 64 hafif araç muayenesi yapılabileceği,

 Araç muayenesi sonucunda “emniyetsiz” veya “ağır kusur” sınıfına giren kusurları

tespit edilen ve muayeneden geçemeyen araçlar bakımından bir ay içerisinde

yapılacak muayeneden ücret alınmayacağı,

 Araç muayenelerinde parça sökme, takma veya tamirat işlemi yapılamayacağı ve

yetkili servis ve/veya tamirhaneye yönlendirme sağlanmayacağı,

 Bakanlığın izin vermesi halinde ilave sabit muayene istasyonu kurulabileceği, 3 Anılan standardın sağlanması için bağımsızlık ve tarafsızlık unsurlarının karşılanması, bu doğrultuda, muayene hizmeti yürüten kuruluşun bu hizmetle ilişkili başkaca faaliyetlerde bulunmaması gerekmektedir. İhale Şartnamelerinin 16.4.5. maddesinde bu husus “ISO 17020 ve/veya TS EN ISO/IEC 17020 içeriğinde yer alan “A Tipi” muayene kuruluşu standardı gereği; SÖZLEŞME süresi boyunca İŞLETİCİ’nin iştigal konuları arasında, mevzuatta aksi düzenlenmediği müddetçe, muayene edilen araçların tasarımı, imalatı, tedariki, montajı, satın alımı, dağıtımı ve bakımı veya bunların yetkili temsilciliği faaliyetlerini yürütebileceğine dair hususlar bulunmayacaktır.” şeklinde ifade edilmiştir. Takip eden 16.4.6. maddede ise anılan faaliyetleri yürüten bir tarafın işleticinin sermayesinde pay sahibi olması durumunda ilgili teşebbüsün işleticinin yönetiminde görev alamayacağı ve imtiyaz hakkının kullanılması ile elde edilen bilgilerin hissedarlar ve grup şirketleri ile paylaşılmayacağına yönelik gizlilik sözleşmesi ve taahhütname düzenlenmesi ve bunların Bakanlığa iletilmesi gerekliliğine yer verilmiştir.

4 4457 sayılı Türk Akreditasyon Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 22/3. maddesi uyarınca Türkiye’de uygunluk değerlendirme faaliyetlerini akredite etmek üzere yetkili tek kurum Türk Akreditasyon Kurumudur (TÜRKAK).

 Araç muayene istasyonlarında sadece periyodik, özel, tespit, yola elverişlilik

muayeneleri ile muayene tekrarı ve egzoz gazı emisyon ölçümü yapılabileceği ifade edilmiştir.

(15) İşleticinin faaliyete başlaması hususu Yönetmelik’in 9. maddesinde öngörülmüş olup, imtiyaz sözleşmesinin akdedilmesinden itibaren bir ay içerisinde işletici tarafından istasyonların kuruluşuna ilişkin bir program yapılacağı, Bakanlığın bu programı 15 gün içerisinde değerlendirerek direkt veya değişiklikler yaparak onaylayabileceği, işleticinin imtiyaz sözleşmesinde belirtilen süre ve sayıdaki istasyonu ihale şartnamesi, imtiyaz sözleşmesi ve Yönetmelik’e uygun şekilde hizmete hazır hale getireceği, hizmete hazır istasyonlar için geçici işletme yetki belgesi düzenleneceği, bu istasyonların en geç bir yıl içinde akredite edilmesi gerektiği ve akreditasyon işlemi ile birlikte geçici işletme yetki belgesinin işletme yetki belgesine dönüştürüleceği belirtilmiştir. Anılan hususlara ilişkin olarak ihale şartnamelerinde hizmete hazır hale getirilecek seyyar ve sabit araç muayenesi istasyonu sayısı ile kanal sayıları belirtilmektedir.

(16) Sonuç olarak, hizmetin görülmesine ilişkin hususların mevzuatta sıkı bir düzenlemeye tabi tutulduğu görülmektedir. Bu kapsamda araç muayenesinin hangi araçlar için ne sıklıkta yapılacağı, muayene işleminin nasıl yürütüleceği, istasyonlara ilişkin teknik ve operasyonel gereklilikler ayrıntılı şekilde düzenlenmektedir.

G.2. Özelleştirmeye Konu Hizmet

(17) Ülkemizde KTK gereğince, motorlu araçların, modeline bakılmaksızın belirli aralıklarla teknik denetimlerinin (araç muayenesi) yapılması şarttır. Dolayısıyla araç muayenesi zorunlu bir sistem olarak karşımıza çıkmaktadır. Söz konusu denetimlerin taşıt teknikleri konusunda eğitilmiş personellerce ve gereken cihazlarla donatılmış “muayene kanalı” bulunan muayene istasyonlarında yapılması gerekmektedir.

(18) İmtiyaz sözleşmesi çerçevesinde muayene istasyonlarının işletmesi işletici tarafından, aynı standartları sağlamak koşuluyla KTK’nin 35. maddesi uyarınca ve Bakanlığın onayı ile alt işleticilere devredebilmektedir. Bu durumda muayene istasyonu alt işletici tarafından da işletilebilmekte ve alt işletici ana işleticiye, ana işletici ise Bakanlığa karşı sorumlu olmaktadır. Hâlihazırda araç muayene istasyonları hizmetini yürütmekte olan Tüvtürk Kuzey Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim AŞ ile Tüvtürk Güney Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim AŞ’nin (TÜVTÜRK), Türkiye genelinde 2023 yılı itibarı ile 44 adet alt işletmecisi bulunmaktadır.

(19) 2023 yılı itibarıyla I. Bölge ve II. Bölge’de toplam 313 muayene istasyonu bulunmakta olup, bunların 220 adedi sabit, 93 adedi ise seyyar muayene istasyonudur. Muayene edilen araç sayıları bakımından 2023 yılı itibarıyla araçların %48.6’sı Kuzey’de, %51.4’ü ise Güney’de yer almaktadır. İmtiyaz Sözleşmesi’nin “Yatırımların Devredilmeyeceği” başlıklı 17. maddesine göre; 14 Ağustos 2027 tarihinde ilk imtiyaz sürecinin tamamlanmasıyla, süreç boyunca yapılan arazi, bina, tesis, makine ekipman gibi yatırımlar kamuya devredilmeyecek olup işleticinin uhdesinde kalacaktır. Dolayısıyla, mevcut sabit ve seyyar araç muayene istasyonları ile bu istasyonlara ait söz konusu maddi ve gayrimaddi varlıkları hak sahiplerinden devralıp almamak veya alt işletici sözleşmeleri yapıp yapmamak, bildirime konu ihale çerçevesinde imtiyaz hakkını devralacak olan işleticinin tasarrufunda olacaktır. Bu kapsamda, imtiyaz sözleşmelerinde yeni ihale dönemi için istasyon kurulacak iller ve istasyon sayıları ile istasyonların nitelikleri idare tarafından belirlenmiştir.

G.3. İlgili Pazar

G.3.1. İlgili Ürün Pazarı

(20) Türkiye’de periyodik araç muayenesine ilişkin hükümler Yönetmelik’te düzenlenmiş olup otomobil, minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon, motosiklet, özel amaçlı taşıtlar ve traktörlerin aynı mevzuata göre belirlenen süre aralıklarıyla kontrolü yapılmaktadır. Öte yandan, askeri araçlar, raylı sistemle çalışan veya iş makinesi türünden araçların muayeneleri ise araçların tescilini yapan kuruluşlar tarafından yapılmaktadır. Mevcut araç muayene istasyonlarında, araçların periyodik muayene hizmetlerinin yanı sıra, “yola elverişlilik belgesi” ve “egzoz emisyon testi” hizmetlerinin de sunulduğu görülmekle birlikte söz konusu hizmetlerin imtiyaz konusu olmadığı ve idare tarafından yetkilendirilmek koşuluyla mevzuata uygun olarak farklı teşebbüsler tarafından da verilebildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca muayene hizmeti sunan işletmelerin bahse konu hizmetleri sunmalarına dair bir zorunluluk bulunmamakta ve isteyen araç sahipleri söz konusu hizmetleri Bakanlıkça yetkilendirilmiş farklı teşebbüslerden de alabilmektedirler. Keza bu hizmetler araç muayenesine ikame hizmetler de değildir.

(21) İlk ihale döneminde ilgili ürün pazarı tanımı yapılırken, o dönemde Karayolları Genel Müdürlüğü’nün faaliyetleri ve Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı birinci maddesi göz önüne alınarak “kara yolunda seyreden motorlu ve motorsuz araçların teknik muayenesi” şeklinde bir pazar tanımı yapıldığı görülmektedir. İlk ihale döneminden bugüne hizmetin kapsam ve içeriğinde esaslı bir değişiklik olmadığı, ayrıca yasal düzenlemelerde de muayene işleminin ve bu hizmetin sunumunun esasına yönelik kayda değer bir değişiklik olmadığı göz önüne alınarak, ilgili ürün pazarı geçmiş pazar tanımına benzer şekilde “karayolunda seyreden otomobil, minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon, motosiklet, özel amaçlı taşıtlar ve traktörlerin teknik muayenesi” şeklinde tanımlanmıştır.

G.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

(22) Araç muayene istasyonlarının özelleştirilmesi sürecinde tüm Türkiye’nin Kuzey ve Güney olmak üzere iki bölgeye ayrıldığı görülmüş olmakla birlikte, hâlihazırda hizmetin sunulmasında araç sahiplerinin, araçlarının sicilinin bulunduğu bölgeden hizmet almalarına ilişkin yasal bir zorunluluk bulunmadığı görülmektedir. Dolayısıyla, hizmetin araç sahipleri bakımından Türkiye’nin her bölgesinden alınabileceği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

G.4. Değerlendirme

(23) 2013/2 sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde “(…) bir teşebbüsün ortaklık paylarının ya da diğer hak ve araçların tümünün veya bir kısmının teşebbüsün üzerindeki kontrolü değiştirecek ya da karar organlarını etkileyecek şekilde yahut mal veya hizmet üretimine yönelik birimlerinin özelleştirme yolu ile her türlü devri bu Tebliğ hükümlerine tabidir” hükmü yer almaktadır. Bildirim konusu işlem, araç muayenesi hizmetinin özelleştirilmesine ilişkindir. Bu bağlamda, işlemin 2013/2 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

(24) 2013/2 sayılı Tebliğ’in “Amaç” başlıklı birinci maddesine göre ÖİB veya diğer kamu kurum veya kuruluşlarınca gerçekleştirilecek devir işlemlerine ilişkin değerlendirmeler 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında yapılmaktadır.

(25) Mevcut dosya bakımından, araç muayenesi hizmetinin özelleştirilmesine ilişkin muhtemel alıcıların MOI ve AGTT olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu değerlendirme, muhtemel alıcıların her biri bakımından ayrı ayrı yapılmıştır.

G.4.1. MOI Ortak Girişim Grubu (MOI) Bakımından Değerlendirme

(26) En yüksek teklifi veren istekli konumundaki MOI Ortak Girişim Grubu; Opus Group AB

(OPUS GROUP), VTV Norte S.A. (VTV NORTE), Met-Gün İnşaat Taahhüt ve Ticaret

AŞ (MET-GÜN) ve Itversia Gestion S.L. (ITVERSIA) tarafından kurulmuştur. Ortak

girişim grubunu oluşturan teşebbüslerin her birinin faaliyet alanlarına ve MOI’deki hisse

oranlarına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmektedir:

Tablo-3: İlgili Teşebbüslere İlişkin Bilgiler

İlgili Teşe bbüs Hisse Oranı Faaliyet Alan ı

Merkezi İsveç’te bulunan OPUS GROUP; iştirakleri aracılığıyla ABD, Arjantin, Meksika, Filipinler, İspanya ve İsveç’te araç muayene ve bakım hizmetleri sunmaktadır. Opus Group yine iştirakleri aracılığıyla araç muayene teknolojisi ve ekipmanı, veri yönetimi yazılımı ile akıllı araç destek programları çerçevesinde küresel

OPUS GROUP %(.....) otomotiv markalarına yönelik gelişmiş arıza belirleme ve yeniden programlama hizmetleri, lisanslı muayene merkezleri için muayene sistemleri ve yazılımları sağlamak, u zaktan a lgılama teknolojisi ile hizmet sunmak vb. faaliyetlerle iştigal etmektedir.

OPUS GROUP’un Türkiye’de mukim herhangi bir iştiraki ve/veya faaliyet alanı bulunmamaktadır.

Çoğunluk hissedarı OPUS GROUP tarafından kontrol edilmekte olan VTV NORTE, Arjantin’de, Buenos Aires’te VTV NORTE adına yedi araç muayene istasyonu ve VTV Metro adına iki araç muayene istasyonu, Cordoba’da VTV Cordoba adına üç araç muayene

VTV NORTE %(.....)

istasyonu işletmektedir. Bu istasyonlarda araç muayene hizmetinin yanı sıra güvenlik ve emisyon testi hizmetleri de sunulmaktadır. VTV NORTE’nin Türkiye’de mukim herhangi bir iştiraki ve/veya faaliyet alanı bulunmamaktadır.

Türkiye’de mukim MET - GÜN’ün ana faaliyet alanları bina, yol, su, elektrik, kanalizasyon, baraj tesisleri, rıhtım, liman vb. alanlarda

MET - GÜN %(.....)

prefabrik sanayi tesisleri kurmak ile otoyollar, karayolları, şehir içi yollar ve diğer araç ve yaya yolları yapımından ibarettir.

Yalnızca İspanya’da faaliyet gösteren ITVERSIA’nın ana faaliyeti

ITVERSIA %(.....)

motorlu araçların teknik muayenesinden ibarettir.

Kaynak: Bildirim Formu, Cevabi Yazı

(27) Planlanan işlem neticesinde MOI’nin dört farklı teşebbüsten müteşekkil olarak faaliyet

göstereceği belirtilmiştir. MOI’nin yönetim yapısına ilişkin olarak;

- MOI’nin yönetim kurulu (YK) tarafından yönetileceği,

- YK’de MET-GÜN’ün hakim hissedar ve “Lider” olarak yer alacağı,

- OPUS GROUP ve ITVERSIA temsilcilerinin de YK’de yer alacağı ancak

operasyonların yönetiminin MET-GÜN tarafından gerçekleştirileceği,

- Ortak Girişim’in yönetimine ilişkin kararların MET-GÜN tarafından tek başına

alınacağı,

- Şirketin faaliyetleri için kullanılacak programların tasarımı gibi teknik ve teknolojik

hususlarda OPUS GROUP ile MET-GÜN’ün ortak karar alacağı, OPUS

GROUP’un bu kapsamda Türkiye araç muayene programı gereksinimlerine göre

özel olarak hazırlanmış bir veri yönetim sistemi ve yazılımı geliştireceği ve

sözleşme süresi boyunca MOI tarafından kullanımı için sınırsız bir lisans

verileceği, programlama ve geliştirme aşamasının OPUS GROUP kontrolünde

olduğu,

- Teknik ve teknolojik hususlara ilişkin geliştirilmesi planlanan yazılımların

temininin 2027’ye kadar tamamlanacağının öngörüldüğü, uygulama ve

işletmesinin ise 2027’den itibaren OPUS GROUP ve MET-GÜN tarafından

birlikte tasarlanacağı ve bu programlama ve geliştirme için yapılacak ödemelerin

MOI’nin hisselerinin %(.....) sahip olan MET-GÜN ile birlikte belirleneceği

hususları beyan edilmiştir.

(28) MOI’yi oluşturan teşebbüslerin ihalede öngörülen şartların sağlanması için bir “Ortak Girişim” kurduğu anlaşılsa da, yukarıda yer verildiği üzere MET-GÜN’ün MOI’nin hisselerinin %(.....) tek başına sahip olması, şirket işleyişine dair kararları tek başına alabilecek olması, ortaklaşa karar alınacağı belirtilen tek hususun 2027’ye kadar sürmesi planlanan yazılım geliştirme hususları olduğu değerlendirildiğinde, MET- GÜN’ün, MOI’nin çoğunluk hissesine ve tek kontrolüne sahip olacağı anlaşılmaktadır.

(29) Bildirime konu işlem, 2013/2 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinde öngörülen eşik aşıldığından aynı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde izne tabidir ve 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde değerlendirilmiştir.

(30) Planlanan işlemin tamamlanmasıyla birlikte MOI, Türkiye sınırları içerisinde araç muayene hizmeti sunabilmek için yetkilendirilmiş tek teşebbüs olarak faaliyet gösterecektir. MOI üzerinde tek kontrole sahip olan MET-GÜN’ün ana faaliyet alanları ise bina, yol, su, elektrik, kanalizasyon, baraj tesisleri, rıhtım, liman vb. alanlarda prefabrik sanayi tesisleri kurmak ile otoyollar, karayolları, şehir içi yollar ve diğer araç ve yaya yolları yapımından ibarettir.

(31) MOI’nin üyelerinin faaliyetlerine bakıldığında; taraflardan MET-GÜN haricindeki üyelerin her birinin araç muayene hizmeti verdiği, ancak hiçbirinin Türkiye’de faaliyetinin bulunmadığı görülmektedir. Bu bakımdan tarafların faaliyetleri arasında küresel düzeyde bir yatay örtüşmenin varlığından bahsedilebilecekse de bu durumun ihale şartnamesinde yer alan teknik kriterlerden kaynaklandığı görülmektedir. Zira ihaleye katılabilmek için teklif sahibinin en az beş yıl süreyle araç muayene sektöründe işletici veya alt işletici olarak faaliyet göstermesi ve beş yıllık bir periyot içerisinde en az 1.000.000 aracın muayenesinin yapıldığını belgelemesi gerekmektedir. Dolayısıyla, planlanan işlem bakımından yatay veya dikey bir örtüşme bulunmamaktadır.

(32) Sonuç olarak, özelleştirmeye konu imtiyazın ilk teklif sahibi MOI’ye verilmesi halinde “karayolunda seyreden otomobil, minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon, motosiklet, özel amaçlı taşıtlar ve traktörlerin teknik muayenesi pazarı”nda etkin rekabetin önemli ölçüde sınırlanabileceğine yönelik endişenin bulunmadığı değerlendirilmektedir.

G.4.2. AGTT Ortak Girişim Grubu (AGTT) Bakımından Değerlendirme

(33) En yüksek teklifi veren ikinci istekli konumundaki AGTT; AKTUR Araç Muayene İstasyonları İşletmeciliği AŞ (AKTUR), Test Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim AŞ (TEST TAŞIT), GGK Yapı Gayrimenkul Enerji Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (GGK) ve TÜV SÜD AG tarafından kurulmuştur. Ortak girişim grubunu oluşturan teşebbüslerin her birinin faaliyet alanlarına ve AGTT’deki hisse oranlarına ilişkin bilgiler aşağıdadır: Tablo-4: İlgili Teşebbüslere İlişkin Bilgiler

İlgili Teşebbüs Hisse Oranı Faaliyet Alan ı

TEST TAŞIT, tek kontrol sahibi olan Bridgepoint Group PLC

(BRIDGEPOINT) tarafından araç muayene hizmetlerinin imtiyaz

hakkı verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesine yönelik olan ilk ihale

kapsamında araç muayene hizmetlerini gerçekleştirmek üzere

TEST TAŞIT (.....)

kurulmuştur. TEST TAŞIT, İstanbul’da 15 periyodik araç muayene

istasyonunda pay sahibi olup buna ek olarak Adana, Mersin ve

Hatay’da 16 periyodik araç muay ene istasyonunun tek pay sahibi

olarak işleticisidir.

Kaynak: Bildirim Formu

(34) İşlem taraflarına ilişkin bilgiler ise aşağıdaki tabloda sunulmaktadır:

Tablo-5: İşlem Taraflarına İlişkin Bilgiler

İşlem Tarafları Faaliyet Alanları

BRIDGEPOINT, Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya’da ofisleri bulunan uluslararası bir varlık yönetim grubudur. BRIDGEPOINT’in faaliyetleri, perakende, kurumsal ve finansal hizmetler, sanayi, sağlık ve medya gibi sektörlerde fon toplama, fon satışı ve özelleştirme gibi alanlar etrafında şekillenmektedir.

BRIDGEPOINT, kontrol ettiği TEST TAŞIT aracılığıyla Türkiye’de araç muayene istasyonlarının yapımı, bakımı ve işletilmesi alanında faaliyet göstermektedir. İlaveten, BRIDGEPOINT’i n kalibrasyon, periyodik muayene, bakım ve onarım ile

BRIDGEPOINT

sanayi ürünü geliştirme ve tedarik hizmetleri alanlarında ileri teknoloji içeren çözümler sağlayan TDB üzerinde TÜV SÜD AG ve DOĞUŞ ile birlikte ortak kontrolü bulunmaktadır. Ek olarak, kurutulmuş meyve ve kuruyemiş üretimi ve dağıtımı alanında faaliyet gösteren Peyman Kuruyemiş Gıda Aktariye Kimyevi Maddeler Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ üzerinde kontrol yetkisi içermeyen azınlık hisselerine sahip olan BRIDGEPOINT, portföy şirketleri aracılığıyla denizcilik ve sürdürülebilir tarım alanlarında da faaliyet göstermektedir.

AKÇA, Ege Bölgesinde tekstil, kuru meyve, enerji, araç muayene ve seracılık gibi

AKÇA alanlarda faaliyet gösteren teşebbüsleri bünyesinde barındıran bir holding şirketidir.

Abdülkadir KART’ın, GGK haricinde yine inşaat alanında faaliyet gösteren Asl İnşa at Taahhüt ve Sanayi Ticaret Ltd. Şti. (ASL) ile Mesa Asl Gayrimenkul Hizmetleri AŞ (MESA), enerji alanında faaliyet gösteren Düzhan Enerji Yatırım Üretim ve Ticaret AŞ, otomotiv yetkili satış ve servisi ile sigorta aracılık hizmetleri

Abdülkadir KART alanında faaliyet gösteren Voskar Otomotiv İnşaat T urizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (VOSKAR OTO) ile Voskar Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. (VOSKAR SİGORTA) üzerinde pay v e kontrol sahipliği bulunmaktadır. Bu teşebbüslerden bir tanesinin Arnavutluk’ta inşaat alanında bir ortaklığı bulunmakla birlikte bu faaliyet kapsamında henüz bir gelir elde edilmemiştir.

Kaynak: Bildirim Formu

(35) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması gerekmektedir.

(36) Bildirim Formunda TEST TAŞIT, AKTUR, GGK ve TÜV SÜD AG’nin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında ortak girişim grubu üzerinde ortak kontrole sahip olacağı ifade edilmiştir. AGTT’nin yönetim yapısına ilişkin olarak;

- Ortak girişim taraflarından (.....) YK üyesi belirlemesinin,

- Genel müdürün belirlenmesi için (.....), mali işler müdürünün belirlenmesi için (.....),

operasyon genel müdür yardımcısının belirlenmesi için ise (.....) aday gösterme

hakkının bulunmasının,

- YK’nin özel konulu kararlar [5] haricinde salt çoğunluk ile özel konularda ise oy

birliğiyle karar almasının

planlandığı ifade edilmiştir.

(37) AGTT’nin yönetim yapısı incelendiğinde, YK’nin belirlenmesi için ortak girişim taraflarının her birinin aday gösterme yetkisinin bulunduğu, herhangi bir tarafın belirlediği üyelerin YK’nin karar alma mekanizması açısından belirleyici bir yetkisinin bulunmadığı, zira özel konulu kararlar haricinde salt çoğunluk ile karar alınabilmesinden (.....) ortak girişim tarafının lehte oy kullanması gerektiği, özel konulu kararlar bakımından ise oy birliği ile karar alınmasının ortak girişim taraflarının veto yetkisini ortaya koyduğu, anılan hususların önemli stratejik kararların alınmasında kilitlenme etkisi yaşanabileceğini ortaya koyması nedeniyle ortak girişim taraflarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında belirleyici etkiye, dolayısıyla kontrol hakkına sahip olacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca, önemli pozisyonlara yapılacak atamalar için taraflar arasında yetki paylaşımı yapıldığı, öyle ki (.....) görülmekte, bu yönüyle de planlanan işlemin gerçekleşmesinin ardından oluşacak ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ'in ilgili maddelerinde belirtilen hususlar doğrultusunda aranan “ortak kontrol” şartını yerine getireceği değerlendirilmektedir.

(38) Bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir yoğunlaşma olarak kabul edilmesi için aranan kriterlerden bir diğeri de kurulacak işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşıması, diğer bir deyişle tam işlevsel olmasıdır. Bildirim Formunda, ortak girişim grubunun 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü bendi kapsamında bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getireceği ifade edilmektedir.

(39) Bildirim Formunda, günlük operasyonların yönetimi ile tedarik ve satış faaliyetlerinden sorumlu olacak bağımsız bir yönetim ekibinin kurulacağı, bu ekibin AGTT’nin ortak girişim taraflarından operasyonel destek almadan araç muayene hizmetlerini sağlamak üzere faaliyet göstereceği belirtilmiştir. Ayrıca, ortak girişim taraflarından TEST TAŞIT ile TÜV SÜD AG’nin, ilk ihale kapsamında TÜVTÜRK ortak girişim grubu altında faaliyet göstermesi, yine AKTUR’un da aynı ihale kapsamında TÜVTÜRK ile alt işletim ilişkisinin bulunduğu dikkate alındığında tarafların hâlihazırda araç muayene hizmetlerini 5 Özel konulu kararlar (.....) şeklinde açıklanmıştır.

yürütebilmeleri bakımından gerekli teknik kaynaklara sahip olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak; AGTT’nin faaliyetlerini bağımsız olarak yürütebilmesi için yeterli kaynaklara sahip olduğu değerlendirilmektedir.

(40) AGTT tarafından, ortak girişim grubunun ana şirketlerin müdahalesi olmaksızın gerçekleştirileceği, bu hususun mevzuat hükümleri ile ihale şartnamesinde yer alan hükümlerde açıkça belirtildiği, bu nedenle ilgili ürün pazarının doğası gereği ana şirketlerle herhangi bir satım ilişkisi kurulamayacağı ifade edilmiştir. Gerçekten de Yönetmelik’in “İşletme Şartları” başlıklı 6. maddesinde araç muayene istasyonları bakımından TS EN ISO/IEC 17020 Çeşitli Tipteki Muayene Kuruluşlarının Çalıştırılmaları İçin Genel Kriterler (A tipi muayene kuruluşu) standardına uygunluk ile istasyonların faaliyete başlamasından itibaren bir yıl içerisinde yetkili akreditasyon kurum/kuruluşu tarafından akredite edilmesi koşulları öngörülmüştür. Dolayısıyla AGTT’nin satış ve satın almada ana şirketlere bağımlı olmayacağı ve ana teşebbüslerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyetlerini yürütmeye devam edeceği anlaşılmaktadır.

(41) Diğer yandan ihale şartları ve dolayısıyla teşebbüslere tesis edilecek olan imtiyaz hakkı çerçevesinde imtiyaz süresinin azami olarak 20 yıl için geçerli olacağı ve yeni bir ihale dönemine de uzayabileceği dikkate alındığında, AGTT’nin kalıcı bir şekilde faaliyet göstereceği değerlendirilmektedir.

(42) Tüm bu bilgiler ışığında, AGTT 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesindeki esaslar çerçevesinde tam işlevsel bir ortak girişim niteliğinde olacaktır.

(43) Bildirime konu işlem, 2013/2 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinde öngörülen eşik aşıldığından aynı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde izne tabidir ve 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde değerlendirilmiştir.

(44) AGTT tarafından, İhale Şartnameleri'nin 16.4.6. maddesine atıf yapılarak yatay örtüşme teşkil edecek faaliyetlerde bulunulmasının mümkün olmayacağı, alt işletim sözleşmelerinin ise TÜVTÜRK’ün imtiyaz hakkının sona ermesi ile hüküm ve sonuç doğurma kabiliyetini kaybedeceği, bu nedenlerle ortak girişim taraflarının faaliyetlerinin pazarda yatay bir örtüşme teşkil etmeyeceği ifade edilmiştir. Dikey örtüşme hakkında ise alt işletim sözleşmeleri ile sunulan hizmetin kamu hizmeti olması bakımından mevzuat hükümleri çerçevesinde sıkı düzenlemelere tabi olduğu, bu hususun rekabetçi kararlar alınmasını engellemesi nedeniyle alt işleticilerin bağımsız bir teşebbüsten ziyade acente gibi değerlendirilmesini gerektirdiği, ortak girişim taraflarının araç muayene istasyonlarında kullanılmak üzere yedek parça ve ekipman gibi girdiler sağlamayacağı belirtilmiştir.

(45) Araç muayene hizmetleri ilk ihale kapsamında sağlanan imtiyaz hakkı ile 20 yıl süre ile TÜVTÜRK’ün elinde bulunmaktadır. TÜVTÜRK’ün imtiyaz hakkı 15.08.2027 tarihinde sona erecek olup, belirtilen tarihe kadar araç muayene hizmetlerinin yalnızca TÜVTÜRK tarafından sağlanabileceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, imtiyaz hakkı çerçevesinde pazara girişlerin kapalı olduğu sektör yapısında yatay bir örtüşme oluşması mümkün görülmemektedir. Ek olarak, araç muayene hizmetlerinin alt işleticiler aracılığıyla görülmesi bakımından ise Yönetmelik’in 6/1. maddesi uyarınca kamu hizmetinin görülmesine ilişkin olarak işleticinin sorumluluğunun ortadan kalkmayacağının düzenlendiği anlaşılmakta, anılan hükmün işletici ile alt işletici arasında bir rekabet ilişkisinin değil, ancak bir denetim ilişkisinin bulunabileceğini ortaya koyduğu dikkate alındığında alt işleticilerin faaliyetlerinin işletici ile yatay olarak örtüşemeyeceği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, MOI bakımından da belirtildiği üzere, tarafların araç muayene hizmetleri pazarında örtüşen faaliyetlerinin ihaleye katılım bakımından zorunlu olduğu, dolayısıyla bu pazar bakımından bir yatay örtüşmeden

bahsedilemeyeceği değerlendirilmektedir.

(46) Diğer yandan, işleticinin Yönetmelik’ten kaynaklanan, bağımsızlık ve tarafsızlık unsurlarını içeren A tipi muayene kuruluşu standardına uyma yükümlülüğü bulunmaktadır. Esas itibarıyla bu husus işleticiye girdi sağlanması ile yakından ilişkili olup, muayene edilen araçların tasarımı, imalatı, tedariki, montajı, satın alımı, dağıtımı ve bakımı veya bunların yetkili temsilciliği gibi dikey örtüşme halleri Yönetmelik ve İhale Şartnameleri ile yasaklanmıştır. Bu husus, her ne kadar TÜRKAK tarafından işleticinin akredite edilmesi ile güvence altına alınmış ise de Yönetmelik’in 9/10. maddesinden anlaşılacağı üzere, akreditasyon sürecinin istasyonların geçici işletme yetki belgesi alarak faaliyete başlamasından itibaren bir yıl içerisinde tamamlanacağı ve dikey örtüşmelerin anılan faaliyetler ile sınırlı olmayacağı dikkate alınarak ortak girişim taraflarının faaliyetleri değerlendirilmiştir.

(47) AGTT’yi oluşturan ortak girişim taraflarının faaliyet alanları incelendiğinde;

- TEST TAŞIT’ın hâlihazırda imtiyaz hakkı bulunan TÜVTÜRK ortak girişim grubu

taraflarından BRIDGEPOINT’in ekonomik bütünlüğü altında bulunduğu ve İstanbul,

Adana, Mersin ve Hatay’da yer alan toplamda 31 periyodik araç muayene

istasyonunun alt işleticisi olarak faaliyet gösterdiği, BRIDGEPOINT’in ise genel

itibarıyla belirli sektörlerde fon toplama, fon satışı ve özelleştirme gibi faaliyetlerinin

bulunduğu, ayrıca TÜVTÜRK’ün diğer tarafları ile birlikte kontrol ettiği TDB

aracılığıyla kalibrasyon, periyodik muayene, bakım ve onarım ile sanayi ürünü

geliştirme ve tedarik hizmetleri alanlarında ileri teknoloji içeren çözümler sağladığı,

- AKTUR’un da TEST TAŞIT gibi alt işletim ilişkisi ışığında İzmir, Manisa, Aydın ve

Denizli’de yer alan toplamda 20 periyodik araç muayene istasyonu ile hizmet

sağladığı, AKTUR’u kontrol eden AKÇA’nın ise Ege Bölgesinde tekstil, kuru meyve,

enerji ve seracılık gibi başkaca alanlarda da faaliyetinin bulunduğu,

- GGK’nin ise konut, işyeri, ticarethane, otel ve turistik tesis inşaatlarını yapmak ve

satmak ile elektrik enerjisi üretim tesisleri ve petrol istasyonları kurmak, bunları

işletmek, satmak ve pazarlamak gibi faaliyetlerinin olduğu, ilaveten GGK’yi kontrol

eden Abdülkadir KART’ın otomotiv yetkili satış ve servisi ile sigortacılık alanlarında

da faaliyet gösterdiği,

- TÜV SÜD AG’nin faaliyetlerinin endüstri, mobilite ve sertifikasyon segmentleri

şeklinde tasnif edildiği ve teşebbüsün TDB’yi ortak kontrol eden taraflar arasında

yer aldığı

görülmektedir.

(48) Ortak girişim taraflarının faaliyetlerine bakıldığında, dikey örtüşme bakımından irdelenmesi gereken birtakım hususlar bulunmaktadır. Bunlardan ilki BRIDGEPOINT, TÜV SÜD AG ve ilk ihale kapsamındaki diğer imtiyaz sahibi DOĞUŞ’un TDB üzerinde sağladıkları ortak kontrole ilişkindir. TDB, kalibrasyon, periyodik muayene, bakım ve onarım ile sanayi ürünü geliştirme ve tedarik hizmetleri alanlarında ileri teknoloji içeren çözümler sağlamakta olup, anılan faaliyetler araç muayene hizmetleri için girdi niteliği taşımaktadır. Bu girdilerin sağlanmasının ortak girişimin bağımsız olarak faaliyet göstermesi için yeterli kaynaklara sahip olması şartının sağlanması bakımından önem arz ettiği ve TDB’nin TÜRKAK tarafından A tipi muayene kuruluşu olarak akredite edildiği dikkate alındığında, dikey örtüşmenin etkin rekabeti önemli ölçüde azaltmayacağı değerlendirilmektedir.

(49) Yine, gündeme gelebilecek bir diğer dikey örtüşme, GGK’yi kontrol eden Abdülkadir KART’ın otomotiv yetkili satış ve servisi ile sigortacılık alanlarındaki faaliyetleridir.

Otomotiv yetkili satış ve servisi bakımından VOSKAR OTO, Rize’de Volkswagen yetkili satıcısı olarak faaliyet göstermektedir. VOSKAR SİGORTA ise yine Rize’de olmak üzere Allianz, Güneş Sigorta, Axa Sigorta, HDI ve Anadolu Sigorta gibi çok sayıda sigorta şirketi ile akdettiği acentelik anlaşmaları kapsamında müşterilerine hizmet sunmaktadır. Belirtilen faaliyet alanları, ortak girişim tarafı ile ortak girişim grubu arasında dikey örtüşme teşkil edecek ticari aksiyonların değerlendirilmesini gerektirmektedir. Konuya ilişkin olarak TÜRKAK, ilk ihale döneminde araçların tasarımı, imalatı, tedariki, montajı, satın alımı, sahibi, kullanımı, bakımı gibi faaliyetlerle iştigal eden teşebbüslerin araç muayene istasyonlarının işletilmesi hizmetini verecek teşebbüste hissedarlar arasında yer almamasının veya bunların çoğunluk hissedarları olmamasının akreditasyon sürecinde kolaylık sağlayacağı, aksi durumda ilgili teşebbüslerin işleyiş süreçlerinin sorgulanarak muayene işlerinin sonuçlarının etkilenmesine yol açan yapılanma ve düzenlemeler tespit edilmemesi durumunda bunların da akredite olabileceği, akreditasyon için şirket ana sözleşmesinde ilgili sektörde faaliyet gösterilmesinin yer almaması gerektiği şeklinde görüş bildirmiştir. Bu kapsamda, hâlihazırda işletici olan TÜVTÜRK’ün hissedarlarından DOĞUŞ’un muayene edilen araçların tasarımı, imalatı, tedariki, montajı, satın alımı, sahipliği, kullanımı ve bakımı veya bunların yetkili temsilcisi faaliyetlerinden bazılarını yürütmesine rağmen hâlihazırda hissedar olarak faaliyet göstermesinin; söz konusu ortak girişim grubunda DOĞUŞ’un %33’lük [6] bir paya sahip olması ve aynı zamanda ortak girişim grubunun kendisinin ana sözleşmesinde ilgili sektörde faaliyet göstermediğinin anlaşılması yoluyla aşıldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar bildirime konu ihale bakımından ortak girişim gruplarının ana sözleşmelerini henüz oluşturmadıkları görülse de GGK’nin AGTT içerisinde %(.....) ile azınlık hissedar konumunda bulunması, ayrıca Abdülkadir KART’ın dikey örtüşme kaygısı oluşturabilecek faaliyetlerinin Rize ili ile sınırlı olması mevcut bildirim bakımından da aynı sonuca ulaşılmasını gerektirmektedir.

(50) Sonuç olarak, özelleştirmeye konu imtiyazın ikinci teklif sahibi AGTT’ye verilmesi halinde “karayolunda seyreden otomobil, minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon, motosiklet, özel amaçlı taşıtlar ve traktörlerin teknik muayenesi pazarı”nda etkin rekabetin önemli ölçüde sınırlanabileceğine yönelik endişenin bulunmadığı değerlendirilmektedir.

H. SONUÇ

(51) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından araç muayene istasyonları/hizmetinin yeniden özelleştirme kapsam ve programına alınması çerçevesinde yapılan ihale sonrasında MOI Ortak Girişim Grubu veya AGTT Ortak Girişim Grubuna, Kuzey ve Güney Bölgeleri için birlikte veya ayrı ayrı imtiyaz hakkı tanınarak araç muayene hizmetlerinin devrolunması işlemine ilişkin olarak;

- Bildirim konusu işlemin 2013/2 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki

Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve

İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkındaki Tebliğ kapsamında

bir özelleştirme işlemi olduğuna,

- Özelleştirmeye konu araç muayenesi hizmetinin en yüksek teklifi veren MOI Ortak

Girişim Grubuna verilmesi halinde, “karayolunda seyreden otomobil, minibüs,

otobüs, kamyonet, kamyon, motosiklet, özel amaçlı taşıtlar ve traktörlerin teknik 6 Bkz. 13.08.2008 tarih ve 08-24/247-81 sayılı, 25.09.2008 tarih ve 08-56/897-357 sayılı Kurul kararları.

muayenesi pazarı” nda rekabetin önemli ölçüde sınırlanabileceğine yönelik endişenin bulunmadığına,

- Özelleştirmeye konu araç muayenesi hizmetinin en yüksek ikinci teklifi veren AGTT Ortak Girişim Grubuna verilmesi halinde “karayolunda seyreden otomobil, minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon, motosiklet, özel amaçlı taşıtlar ve traktörlerin teknik muayenesi pazarı” nda rekabetin önemli ölçüde sınırlanabileceğine yönelik endişenin bulunmadığına,

- Bildirim kapsamında yer alan alıcılar tarafından yapılacak devralma işleminin, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığına ve işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.