Özen Film Filmcilik ve Sinemacılık A.Ş.'nin Diyarbakır Dilan Sinemaları'na bazı sinema filmlerini vermeyerek ve bu filmleri rakip firmalara vererek, sinema filmlerinin sinema salonlarında gösterimine yönelik dağıtım pazarındaki hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası.
The text below is extracted from the decision document published by the Turkish Competition Authority; page numbers, tables and figures keep their position in the original document. The summaries, classifications and explanations on this page are provided for information only and do not constitute legal opinion or advice; the binding text is the decision as published by the Authority.
Üyeler: Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA
B. RAPORTÖRLER : Ayşe Özlem UZUN, Hüseyin ORMAN
C. ŞİKAYET EDEN: - Diyarbakır Dilan Sinemaları
Temsilcisi: Ahmet Haluk DİLAN
Zeytinlik Mah. Yakut Sok. Sinanoğlu İş Merkezi
No: 30 K: 4 D: 49 Bakırköy / İstanbul
D. HAKKINDA İLK
İNCELEME YAPILAN: - Özen Film Filmcilik ve Sinemacılık T.A.Ş.
İstiklal Cad. Odakule İş Merkezi
No: 142 K:3 Beyoğlu / İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Özen Film Filmcilik ve Sinemacılık A.Ş.’nin Diyarbakır Dilan Sinemaları’na bazı sinema filmlerini vermeyerek ve bu filmleri rakip firmalara vererek, sinema filmlerinin sinema salonlarında gösterimine yönelik dağıtım pazarındaki hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Diyarbakır Dilan Sinemaları adına Ahmet Haluk DİLAN tarafından gönderilen şikâyet dilekçesinde özetle;
- Kendilerinin Diyarbakır’da bulunan “Dilan Sinemaları” ve “Site Sinemaları”nın
sahibi, aynı zamanda işletmecisi olduğu,
- Özen Film Filmcilik ve Sinemacılık T.A.Ş. (Özen Film) ile 28.11.2005,
23.12.2005 ve 6.1.2006 tarihlerinde bazı sinema filmlerinin kendi sinemalarında
gösterime girmesi konusunda anlaşmaya varmalarına rağmen Özen Film’in
anlaşmaya uymayarak bu filmleri kendilerine vermediği, üstelik söz konusu
firmanın anılan filmleri Diyarbakır’daki rakip sinema işletmelerine verdiği,
- Özen Film’in yukarıda yer verilen uygulamalarıyla kendilerini piyasa dışına ittiği,
- Söz konusu firmanın anılan uygulamalarıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini
ve 6. maddesini ihlal ettiği
ifade edilerek konunun 4054 sayılı Kanun çerçevesinde incelenmesi talep edilmektedir.
Page 2
09-21/446-111
G. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 1.4.2009 tarih, 2319 sayı ile intikal eden başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda hazırlanan, 27.4.2009 tarih, 2009-2-71/İİ- 08-AÖU sayılı İlk İnceleme Raporu, 28.4.2009 tarih ve REK.0.06.00.00-110/116 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-21 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; yapılan şikayete yönelik olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Şikayete konu olan Özen Film; film ithal etmek, film dağıtımcılığı yapmak, yerli film üretmek ve sinema salonu işletmek maksadıyla 1941 yılında kurulmuştur. Söz konusu firmanın birden çok faaliyet alanı olmasına rağmen şikayet konusu Özen Film’in şikayetçi firmaya bazı filmleri vermediği iddiası yani bu teşebbüsün film dağıtımcılığı faaliyetine ilişkindir.
Rekabet Kurulu’nun 07-19/192-63 sayılı Kararı’nda; genel olarak sinema filmi dağıtıcısı teşebbüslerin, sinema salonlarına yönelik dağıtım, DVD ve video dağıtımı ve son olarak televizyonda yayın için dağıtım şeklindeki dört alanda faaliyet gösterdikleri, bu anlamda sinema filmi eserlerinin ticari amaçlı dağıtımı pazarı yukarıda değinilen dört dağıtım şeklini de kapsadığı ifade edilerek, ilgili ürün pazarının “filmlerin sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı” olarak tespit edildiği belirtilmiştir.
Dosya kapsamında da yukarıda yer verilen tanım bağlamında ilgili ürün pazarı “filmlerin sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı” olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikayete konu işlem Özen Film’in Diyarbakır’da bir sinema işletmesine bazı filmleri vermemesi olsa da Özen Film’in tüm Türkiye çapında faaliyet göstermesinden dolayı ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.2. Değerlendirme
Şikâyete konu iddialar Özen Film’in “4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlali” ve “4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlali” başlıkları altında değerlendirilecektir.
I.2.1. Özen Film’in 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesini İhlal Ettiği İddiası
Şikayet dilekçesinde; Özen Film’in çeşitli tarihlerde Dilan Sinemaları ile olan anlaşmaya uymayarak bazı filmleri bu firmaya vermemesi ile Özen Film’in 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddia edilmektedir.
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaları, uyumlu eylemleri ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerini yasaklamaktadır. Madde metninden anlaşılacağı üzere anılan Kanun’un 4. maddesinin konusu teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleridir.
Page 3
09-21/446-111
Şikayet bağlamında Özen Film’in başka bir teşebbüs ile şikayet dilekçesinde iddia edildiği üzere anılan Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir anlaşma yaptıklarına veya bu yönde bir uyumlu eylem içerisinde olduklarına yönelik bir bilgi veya belge mevcut değildir. Bu nedenle bu yönde yer verilen iddiaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi kapsamında olmadığı sonucuna varılmıştır.
Özen Film’in şikayete konu uygulamaları, bu firmanın tek başına gerçekleştirdiği, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi uyarınca hakim durumda olması neticesinde değerlendirilebilecek hususlardır.
I.2.2. Özen Film’in 4054 Sayılı Kanun’un 6. Maddesini İhlal Ettiği İddiası
Şikayet dilekçesinde; Özen Film’in Dilan Sinemaları ile yapılan anlaşmaya uymayarak bazı filmleri bu firmaya vermemesi ve bu filmleri rakip sinemaya vermesi ile Özen Film’in 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddia edilmektedir.
Rekabetin tesisi ve serbest rekabet ortamının sağlanmasının en önemli unsurlarından biri piyasada faaliyet gösteren ekonomik aktörlerin kendi özgür iradeleriyle ekonomik kararlar alabilmesi ve sundukları ürünlerin satış fiyatlarını istedikleri gibi belirleyebilmesi olmakla birlikte, hakim durumdaki firmaların rakiplerini pazar dışına çıkarma, pazara yeni girişleri engelleme veya piyasadaki oyuncuların faaliyetlerini zorlaştırma amaçlı faaliyetleri 4054 sayılı Kanun kapsamında yasak teşkil etmektedir. Dolayısıyla, dosya konusu şikayet bağlamında öncelikle Özen Film’in ilgili ürün pazarında hakim durumda olup olmadığı önem arz etmektedir.
Özen Film’in şikayete konu eylemleri 2005 yılı sonu ve 2006 yılı başlarına aittir. İlgili pazarda söz konusu yıllara ait en yakın tespitler, Rekabet Kurulu’nun tarafından 24.3.2005 tarihli, 05-18/224-66 sayılı Kararı’nda yer almaktadır. Anılan Karar’da “filmlerin sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı” pazarında 2003 yılında Warner Bros’un %(…) oranındaki pazar payı ile hakim durumda olduğu, VIP ve Özen Film’in ise toplamda %(…) oranında bir pazar paya sahip olduğu tespiti yapılmıştır. Söz konusu Karar’ın “soruşturmacı üye” nedeniyle Danıştay’ca iptali üzerine alınan 8.3.2007 tarih, 07-19/192- 63 sayılı Rekabet Kurulu Kararı’nda da aynı tespitlere yer verilmiştir. Yine 22.11.2007 tarih, 07-87/1100-425 tarihli Rekabet Kurulu Kararı’nda filmlerinin sinema salonlarında gösterimine yönelik dağıtım pazarında Fida Film’in 2006 yılında %(…) oranında bir pazar payına sahip olduğu tespiti yapılmıştır.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında filmlerinin sinema salonlarında gösterimine yönelik dağıtım pazarında güçlü rakip firmaların bulunması ve dünya çapında güçlü bir firma olan Warner Bros’un Türkiye’de bu pazarda sahip olduğu pazar payı ile lider konumda olması nedeniyle Özen Film’in şikayete konu eylemin gerçekleştiği dönem de dahil olmak üzere pazarda hakim durumda olmadığı kanaatine ulaşılmaktadır.
Hakim durumda olduğuna yönelik bir tespit yapılamayan Özen Film ile ilgili olarak hakim durumun kötüye kullanıldığına ilişkin inceleme yapmanın gerekli olmadığı sonucuna varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; başvuru konusu iddialara
ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun çerçevesinde herhangi bir
işlem yapılmasına gerek bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Some values in the tables are redacted as (.....) by the Turkish Competition Authority on trade-secret grounds.