Öztüre Holding A.Ş.'nin tüm hisselerinin Carmeuse SA tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)

Üyeler: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,

Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER: Hakan Deniz KARAKOÇ, Cumhur Atalay HATİPOĞLU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Öztüre Holding A.Ş.

Temsilcisi Av. Dr. Esin TAYLAN

Cumhuriyet Blv. No:140/1 K:2 D:3 35210 Alsancak/İzmir D. TARAFLAR: - Carmeuse SA

Rue Du Chateau No:13 B-5300 Andenne BELÇİKA

- Öztüre Holding A.Ş. Hissedarları

Şehit Nevres Blv. No:3/5 35210 Pasaport/İzmir

E. DOSYA KONUSU: Öztüre Holding A.Ş.’nin tüm hisselerinin Carmeuse SA tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

30

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.9.2007 tarih ve 6223 sayı ile giren bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 5.10.2007 tarih ve 2007-1-116/Öİ-07-HDK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 5.10.2007 tarih, REK.0.05.00.00-120/182 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-78 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

1. Carmeuse SA’nın Öztüre Holding A.Ş. hisselerinin tamamını devralması işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; ancak devralma sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile yasaklanan, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya mevcut hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuramayacağı,

2. Ancak Hisse Satın Alım Sözleşmesi’nde yer alan rekabet yasağının ilgili coğrafi pazarlar olan “Ege”, “Trakya”, “Batı ve Orta Karadeniz”, “Batı Akdeniz” ve “Orta Anadolu” bölgeleri ile sınırlandırılması koşuluyla bildirim konusu işleme izin verilebileceği

ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Carmeuse (Devralan)

Bildirim formundaki bilgilere göre, merkezi Belçika’da bulunan Carmeuse’nin %100’ü ve iştiraki Calsipar SA (Calsipar)’nın %99,9’u Hollanda merkezli LVI Holding NV (LVI) grubunun kontrolünde bulunmaktadır. Bağlı şirketleri ile birlikte kireç ve dolomit işi ile iştigal eden LVI’nın Hollanda, Belçika, Fransa, Lüksemburg, İtalya, İsviçre, Türkiye, Gana ve ABD’de tesisleri bulunmaktadır. %70 hissesi ve kontrolü Leon Collinet’in mirasçılarında bulunan LVI’nın diğer ortakları ise %20 payla Cobepa SA ve hiçbirinin payı yüzde üçü geçmeyen toplam %10 paylı hamiline hisse sahipleridir.

Merkezi Lüksemburg’da bulunan Calsipar halihazırda Öztüre’nin %50 ortağı olduğu Öztüre Kimtaş Kimyevi Kireç Sanayi A.Ş. (Öztüre Kimtaş)’nin diğer yarısının sahibidir.

H.1.2. Öztüre (Devralınan)

Merkezi İzmir’de bulunan Öztüre Grubu, kireç, demir-çelik, karbon, tekstil, doğal taşlar ve dış ticaret sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Grubun devre konu şirketleri ise kireç sektöründe faaliyet göstermektedir. Devir işleminden önce Öztüre Grubu iki ayrı tüzel kişiliğe ayrılarak yeniden yapılandırılmıştır. Bu ayrım ile birlikte, Öztüre Holding A.Ş. bünyesinde sadece kireç sektöründe faaliyet gösteren şirketler yer almaktayken, Öztüre Grubu’nun diğer sektörlerdeki şirketleri Pergamon Holding A.Ş. (Pergamon) bünyesinde yer almaktadır. Devre konu teşebbüs ise Öztüre Holding A.Ş. (Öztüre) olmaktadır. Öztüre’nin hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir.

Tablo 1 – Öztüre’nin Hissedarlık Yapısı

Hissedar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)

Nihat Mithat ÖZTÜRE 73.406.250 25,31

Murat SAN 3.625

Adnan Oğuz AKYARLI 3.625

TOPLAM 290.000.000 100,00

Öztüre’nin kireç sektöründe faaliyet gösteren ve %50’sine sahip olduğu Öztüre Kimtaş ile birlikte Öztüre Kimtaş’ın %99,99’una sahip olduğu Öztüre Kireççilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Öztüre Kireççilik), Öztüre Kireççilik’in %85,89’una Öztüre Kimtaş’ın ise %8,77’sine sahip olduğu Muğla Kireç Sanayi A.Ş. (Muğla Kireç) ve yine Öztüre Kimtaş’ın %95’ine sahip olduğu Kalsipar Endüstriyel Hammaddeler ve Makine Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Kalsipar), LVI Grubu şirketlerinden Carmeuse ve Calsipar’ın kontrolüne geçecektir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Kireç, üretim teknolojisinin basit olması ve hammaddesinin hemen her yerde bulunması nedeniyle birçok üretici tarafından üretilen bir üründür. Kireç üretimi, taş ocağından elde edilen kireç taşının fırınlanması ve su ile söndürülmesi sonucu gerçekleştirilir.

Bu ürün “sönmemiş kireç” ve “sönmüş kireç” olarak iki alt pazara ayrılmaktadır. Sönmemiş kireç özellikle demir-çelik üretiminde ve arıtma tesislerinde; sönmüş kireç ise ağırlıklı olarak inşaat sektöründe kullanılmaktadır.

Bu bilgiler ışığında, devre konu Öztüre’nin faaliyet gösterdiği sönmemiş kireç ve sönmüş kireçten oluşan “kireç pazarı” ilgili ürün pazarı olarak belirlenmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Dosya mevcudunda yer alan bilgiler çerçevesinde taraflar, kirecin yatırım ve üretim maliyetinin çok ucuz olduğunu, üretimin ileri teknoloji gerektirmediğini, kirecin hammaddesinin hemen her yerde bulunabildiğini, kireç üretiminin katma değer açısından düşük olduğunu, bu nedenle kireç ve türev ürünlerinin yüksek nakliye maliyetlerini kaldıramayacağını, ortalama satış fiyatı ile nakliye bedeli karşılaştırıldığında kirecin üretim noktalarının ancak 150-200 km uzağındaki pazarlarda rasyonel olarak satılabileceğini ifade etmektedir. Öztüre’nin kireç üretim tesislerinin ise Pınarhisar, Bartın, Kırşehir, Isparta, Muğla, Torbalı, Urla ve Bergama’da bulunduğu belirtilmiştir.

Bu bilgiler ışığında, bu dosya özelinde ilgili coğrafi pazarlar, devir konusu tesislerin yerleri de dikkate alındığında, “Ege”, “Trakya”, “Batı ve Orta Karadeniz”, “Batı Akdeniz” ve “Orta Anadolu” bölgeleri olarak tespit edilmiştir.

H.3. Değerlendirme

H.3.1. İşlemin Niteliği

120

Dosya kapsamındaki bilgilere göre; Öztüre hissedarları ile Carmeuse arasında imzalanan Hisse Satın Alım Sözleşmesi ile devir konusu Öztüre’nin %100 oranındaki hissesi Carmeuse tarafından devralınacak, böylece, Öztüre bünyesindeki Öztüre Kimtaş’ın %50 oranındaki hissesi ile birlikte Öztüre Kimtaş’ın doğrudan veya dolaylı olarak sahip olduğu Öztüre Kireççilik, Muğla Kireç ve Kalsipar’daki hisseler de Carmeuse’nin kontrolüne geçmiş olacaktır. Öztüre Kimtaş’ın diğer %50’lik hissesi Carmeuse ile birlikte LVI grubu içinde yer alan Calsipar’ın elinde bulunduğundan, Öztüre Kimtaş, Öztüre Kireççilik, Muğla Kireç ve Kalsipar hisselerinin tamamı ve dolayısıyla kontrolü LVI grubuna geçmiş olacaktır. Bir başka ifadeyle, LVI ile Öztüre’nin ortak kontrolünde bulunan Öztüre Kimtaş ve bağlı ortaklıkları, tamamıyla LVI’nın kontrolüne geçecektir. Bu nedenle anılan işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir devralma işlemi niteliğindedir.

H.3.2. Ciro ve Pazar Payları

1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde, “birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” düzenlemesine yer verilmektedir.

LVI grubunun kireç pazarındaki cirosunu sadece Öztüre Kimtaş vasıtasıyla elde etmektedir. Öztüre ise kireç pazarında elde ettiği ciroyu, Öztüre Kimtaş ve bağlı ortaklıkları vasıtasıyla gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla, tarafların toplam cirosu ve pazar payı Öztüre Kimtaş ve bağlı ortaklıklarının elde ettiği toplam ciro ve pazar payından ibarettir.

Devre konu şirketlerin toplam ciro ve pazar payları aşağıdaki gibidir.

Tablo 2 – Devre Konu şirketlerin 2006 yılı ciroları

Teşebbüs Ciro (YTL)

Öztüre Kimtaş (……….)

Yukarıdaki tabloda yer alan bilgiler dikkate alındığında, tarafların kireç pazarında elde ettiği ciro toplamı 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan ciro eşiğini aştığından başvuru konusu devir işlemi Rekabet Kurulu iznine tabidir.

Bildirim sahipleri, devralmaya taraf teşebbüslerin Türkiye genelindeki toplam pazar payını ciro bazında yaklaşık % (…), üretim miktarı bazında ise yaklaşık % (…) olarak

1

tahmin etmektedir. Taraflar, bu dosya özelinde daha dar belirlenen ilgili coğrafi pazar dikkate alındığında tahmini pazar payının % (…-…) seviyesinde olduğunu belirtmekle beraber, bu tahminin çok sayıda küçük ölçekli ve kayıt dışı çalışan teşebbüs olması, sektördeki üretim ve satış verilerinin düzenli ve tam bir şekilde yayımlanmaması gibi nedenlerle çok sağlıklı olmadığını ifade etmektedir.

Bu bilgiler çerçevesinde, kayıt dışında çok sayıda küçük teşebbüs olması, kireç hammaddesinin Türkiye’nin her yerinde kolaylıkla bulunabilmesi ve kireç üretim teknolojisinin çok maliyetli olmaması nedeniyle söz konusu tahmini pazar payları daha düşük olabilecektir. Bununla birlikte, devralan taraf olan LVI’nın devralınan teşebbüs ve tesislerde halihazırda hissesinin ve ortak kontrolünün bulunduğu göz önüne alındığında, devir sonrasında tarafların toplam pazar payının değişmeyeceği, dolayısıyla işlemin kireç pazarındaki rekabeti önemli ölçüde sınırlandırmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

1 Taraflar, bu oranların tahmininde DPT tarafından hazırlanan 2007-2013 yıllarını kapsayan Tarım ve Sanayi Alt Sektörlerine ilişkin Dokuzuncu Kalkınma Planı’nda ve Kireç Sanayicileri Derneğinin “Kireç Sektörü 2006 Yılı Durum Raporu”nda yer alan verilerin dikkate alındığını bildirmiştir.

H.3.3. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü ve Gizlilik

Sözleşmenin 5.06. maddesinde; “ Satıcılar bölüm 7.03’te ve Ek 13’te belirtilen şekilde bir rekabet etmeme beyanı hazırlayacak ve Alıcı’ya teslim edeceklerdir; bu beyanda satıcılar 31 Aralık 2009 tarihine kadar Türkiye Cumhuriyeti’nde kireç faaliyeti ile ilgili doğrudan veya dolaylı ortaklık çıkarı olmayacağını ve/veya bu faaliyetler ile iştigal etmeyeceklerini (Alıcı ile yönetim sözleşmesi imzalayacak olan Nezih Öztüre ve bölüm 6.02.1’e göre Öztüre Kimtaş’ta belirli hisselerin N Mithat Öztüre tarafından işbirliği hariç) beyan edeceklerdir.” ifadesi yer almaktadır.

Söz konusu Sözleşme uyarınca devreden taraf olan Öztüre Holding hissedarları için 2 yıllık rekabet yasağı öngörülmektedir.

Rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Bu çerçevede, diğer koşulların sağlanması şartıyla kural olarak ticari itibar ve know- how bağlamında müşteri bağımlılığı transferi söz konusu olduğunda 3 yıllık, yalnızca ticari itibar devri söz konusu olduğunda ise 2 yıllık rekabet yasağı süre bakımından uygun bulunmaktadır. Söz konusu devir işleminde herhangi bir know-how devrinden bahsedilmemektedir. Ancak işlemin doğası gereği uzun yıllar kireç sektöründe faaliyet göstermiş olan Öztüre Grubu’nun edinmiş olduğu ticari itibar, devredilen teşebbüslerle birlikte LVI’ya devredilmiş olacaktır. LVI, devralma işlemi neticesinde devre konu teşebbüsleri kontrol eden tek teşebbüs niteliğine haiz olacağından bu çerçevede devralacağı ticari itibarı da belirli bir süre ile korumak durumundadır. Bu nedenle devreden tarafa getirilen 2 yıllık rekabet yasağı süre bakımından makuldür. Alıcıya getirilen rekabet etmeme hükmünün yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için sürenin yanında taraflar, coğrafi kapsam ve konu bakımından da uygun olması gerekmektedir. Devre konu işlemin etkili olduğu coğrafi pazarların “Ege”, “Trakya”, “Batı ve Orta Karadeniz”, “Batı Akdeniz” ve “Orta Anadolu” bölgeleri olduğu göz önüne alındığında, Sözleşme’nin 5.06. maddesinde yer alan ve tüm Türkiye’yi kapsayan sınırlamanın yan sınırlama niteliğinde değerlendirilemeyeceği açıktır. Bu nedenle rekabet yasağının kapsadığı coğrafi alanın tüm Türkiye olarak değil, “Ege”, “Trakya”, “Batı ve Orta Karadeniz”, “Batı Akdeniz” ve “Orta Anadolu” bölgeleri şeklinde belirlenmesi şartıyla yan sınırlama olarak değerlendirilmesi uygun görülmüştür.

210

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,

2. Hisse Satın Alım Sözleşmesi’nin 5.06 maddesinde düzenlenen rekabet yasağının ilgili coğrafi pazarlar olan “Ege”, “Trakya”, “Batı ve Orta Karadeniz”, “Batı Akdeniz” ve “Orta Anadolu” bölgeleri ile sınırlandırılması koşuluyla bildirim konusu işleme izin verilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.