Dade Behring Holdings Inc.'nin tam kontrolünün Siemens AG'nin iştiraki olan Belfast Merger Co.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan),

Üyeler: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,

Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER: E. Ebru ÖZTÜRK, Remzi Özge ARITÜRK

C. BİLDİRİMDE: Siemens AG

BULUNAN Temsilcileri: Av. Gönenç Gürkaynak, Av. K. Korhan Yıldırım,

Av. Yelda Ürey

Elig Ortak Avukat Bürosu Çitlenbik Sokak No:12

Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul

D. TARAFLAR: - Dade Behring Holdings Inc..

Corporate Headquarters, 1717 Deerfield Road,

Deerfield Illinois, ABD

- Siemens AG

Siemens AG Wittelsbacherplatz 2 80333 Münih, ALMANYA E. DOSYA KONUSU : Dade Behring Holdings Inc.’nin tam kontrolünün Siemens AG’nin iştiraki olan Belfast Merger Co. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.9.2007 tarih ve 6292 sayı ile giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeye ilişkin 5.10.2007, 2007-2- 164/Öİ-07 EÖ sayılı Ön İnceleme Raporu, 5.10.2007 tarih ve REK.0.06.00.00- 120/296 sayılı Başkanlık Önergesi ile Kurul gündemine alınarak 07-78 sayılı Kurul toplantısında karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu işlemin izne tabi bir devralma işlemi olduğu ancak devralma işleminin gerçekleşmesi halinde ilgili ürün pazarında, Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmaması nedeniyle devralma işlemine izin verilebileceği ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Siemens AG (Siemens)

Siemens, merkezi Almanya’nın Berlin ve Münih şehirlerinde bulunan ve Almanya kanunlarına göre kurulmuş bir anonim şirkettir. Siemens, Siemens grup şirketlerinin ana şirketi konumundadır.

Siemens Grubunun faaliyet gösterdiği iş alanları bilgi ve iletişim, otomasyon ve kontrol, enerji, ulaştırma, medikal, aydınlatma, finansman ve gayrimenkul alanlarından oluşmaktadır. Siemens’in Türkiye’de altı adet iştiraki bulunmaktadır: - Finansal hizmetler alanında faaliyet gösteren Siemens Finansal Kiralama A.Ş.,

- Otomasyon ve sürüş, bilgi ve iletişim, endüstriyel çözüm ve hizmetler, medikal çözümler, enerji üretimi, enerji nakil ve dağıtımı, iş hizmetleri, bina teknolojileri, gayrimenkul ve ulaştırma alanlarında faaliyet gösteren Siemens San. ve Tic. A.Ş., - Aydınlatma alanında faaliyet gösteren OSRAM Ampul Ticaret A.Ş.,

- Bilişim alanında faaliyet gösteren SIMKO Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti.,

- Halihazırda tasfiye süreci içerisinde bulunan VOEST-ALPINE Ankara Engineering and Contracting Ltd. ve

- İşletmelere ilişkin iletişim alanında faaliyet gösteren Siemens EC Kurumsal İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş.

Bildirim formundaki bilgiler çerçevesinde, Siemens, nüfus eğilimlerinin ve daha kaliteli sağlık bakım sistemlerine olan talepteki artışın sektörün büyümesini desteklemesi nedeniyle, tıbbi teknoloji alanını gelecekteki esas faaliyetlerinden biri olarak belirlemiştir. Siemens halihazırda medikal sektörde faaliyet göstermektedir ve mevcut faaliyetlerini geliştirebilecek teknoloji ve iş alanlarında yatırım yapma olanağı aramaktadır. Siemens, deneysel ortamda/cam içinde tanı ürünleri (IVD –in vitro diagnostics-) alanını böyle bir olanak olarak değerlendirmektedir. Siemens bu iş alanına girmek için DPC’yi ve Bayer Diagnostics’i 2006 yılında devralmıştır.

Siemens, Türkiye’de IVD alanında bizzat faaliyet göstermeyip, faaliyetlerini Biyolojik Analiz Tıbbi Cihaz Malzemeleri Tic. ve San. A.Ş., Medtek A.Ş., Diagno Grup Tibbi Cihaz Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Sti. ve BioDPC Teşhis Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. adlı dört bağımsız distribütör aracılığıyla yürütmektedir.

Siemens, hisseleri Alman (Frankfurt, Stuttgart, Münih, Hannover, Düsseldorf, Berlin/Bremen, Hamburg, Xetra) borsalarında, Londra Borsasında, İsviçre Borsasında ve New York borsasında işlem gören halka açık bir şirkettir. Siemens herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından kontrol edilmemektedir.

Siemens’in 2006 yılı Türkiye cirosu yaklaşık olarak (……………) YTL düzeyindedir. H.1.2. Dade Behring Holdings Inc. (Dade Behrings)

Dade Behring merkezi Deerfield, Illinois’de bulunan ve Amerikan kanunlarına göre kurulmuş olan halka açık bir anonim ortaklık olup, Dade Behring grup şirketlerinin ana şirketidir. Dade Behring, hastaneler, doktor muayenehaneleri ve laboratuvarlarda ve bunun yanında veterinerlik, adli ve araştırma faaliyetlerinde kullanılan IVD sistemlerini geliştirmekte, üretmekte ve pazarlamaktadır. Şirket analitik ekipman ile IVD testlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılan ecza malzemelerini sunmaktadır. Şirketin sağladığı en önemli ekipmanlar immüno-muayene gerçekleştirebilen sistemler ile klinik kimya testlerini gerçekleştirebilen sistemlerdir. Dade Behring aynı zamanda hematoloji ve mikrobiyoloji alanlarında da faaliyet göstermektedir.

Dade Behring Türkiye’de sadece Dade Behring Diagnostik Tic. Ltd. Şti. (Dade Behring Türkiye) adlı bir iştirake sahiptir.

Dade Behring, halka açık ve bağımsız bir şirkettir ve herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından kontrol edilmemektedir. 31.3.2007 tarihi itibarıyla, Dade Behring’in %5’inden daha fazla hissesine sahip olan hissedarları aşağıdaki gibidir:

Tablo 1- Dade Behring Kısmi Ortaklık Yapısı

Dade Behring’in 2006 yılı Türkiye cirosu yaklaşık olarak (………….) YTL düzeyindedir. Bu cironun tamamı IVD ürünlerinden elde edilmiştir. Dade Behring Türkiye’deki cirosunu Türkiye’deki iştiraki aracılığıyla elde etmektedir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Dosyada yer alan bilgilerden, bildirim konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarı “klinik kimya test sistemleri”, “immüno-kimya test sistemleri”, “kan kusma/pıhtılaşma sistemleri” ve “mikrobiyoloji test sistemleri” pazarları olarak tespit edilmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Söz konusu ilgili ürün pazarları kapsamında yer alan ürünlerin Türkiye genelinde satımının mümkün olması ve pazar farklılaşması yaratacak faktörlerin bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Bildirime konu işlemde Dade Behring hisselerinin tamamı el değiştirmektedir. İşlem sonucunda Siemens Dade Behring hisselerinin %100’üne sahip olacak ve Dade Behring’in kontrolünü tek başına devralacaktır. Bu nedenle bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, “Birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” İlgili ürün pazarlarında tarafların 2006 yılına ait toplam pazar payları ve ciro rakamları aşağıdaki gibidir.

Sistemleri

İmmüno-kimya Test (…………) (…………) (…………)

Sistemleri

KanKusma/Pıhtılaşma (…………) (…………) (…………)

Test Sistemleri

Mikrobiyoloji Test (…………) (…………) (…………)

Sistemleri

Her bir ilgili ürün pazarında tarafların ve rakiplerinin tahmini pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir:

Ortho Clinical Diagnostics (OCD) (Johnson & Johnson iştiraki) (…)

Diğerleri (…)

Toplam 100

Yukarıdaki tablolardan, yalnız “İmmüno-kimya Test Sistemleri” ilgili pazarı itibarıyla tarafların ciroları veya pazar payları toplamının, 1997/1 sayılı Tebliğin 4. maddesi uyarınca getirilen ciro ve pazar payı eşiklerini aştığı görülmektedir. Bu nedenle bildirim konusu işlemin yalnızca “İmmüno-kimya Test Sistemleri” ilgili ürün pazarı bakımından izne tabi olduğu anlaşılmaktadır.

“İmmüno-kimya Test Sistemleri” ilgili ürün pazarında esas olarak 6 büyük teşebbüsün yer aldığı, Abbott’un %(…) pazar payı ile lider konumda bulunduğu, Siemens, Roche ve Beckman Coulter’ın ise sırasıyla % (…), %(…) ve %(…) pazar payları ile Abbott’u izlediği görülmektedir. Dade Behring ise OCD ile birlikte pazardaki görece küçük oyuncular arasında yer almaktadır. Dolayısıyla inceleme konusu işlemle birlikte “İmmüno-kimya test sistemleri” ilgili ürün pazarında, Siemens’in pazar payında sınırlı bir artış yaşanacak, Abbott’un pazar lideri konumunda herhangi bir değişiklik olmayacak ve Abbott, Roche ve Siemens ilgili ürün pazarında birbirlerine yakın büyüklükte oyuncular olmayı sürdüreceklerdir.

Ayrıca dosya kapsamında, Olympus’un 2006 yılında, AU3000i immüno-kimya analizörünü piyasaya sürdüğü, söz konusu ürünün immüno-kimya alanında Olympus tarafından piyasaya sunulan ilk ürün olduğu ve Olympus’un yeni ürünleri piyasaya sürmesinin, IVD pazarında faaliyet gösteren tedarikçilerin faaliyetlerini komşu segmentlere doğru genişletmesinin mümkün ve stratejik olarak cazip olduğunu gösterdiği belirtilmiştir. Dolayısıyla söz konusu devralma işlemi sonucunda Siemens ilgili pazarda önemli rakipler ile birlikte yer almaya devam edecek ve ilgili pazardaki müşteriler Siemens’in ürünlerine alternatif teşkil eden geniş tedarik olanaklarına sahip olacaklardır.

İmmüno-kimya pazarı, büyük ve küresel tedarikçiler ve daha özel gereksinimlere yönelik ürünleri üreten veya belirli ülkelerde faaliyet gösteren çok sayıda küçük teşebbüsün bulunduğu geniş bir rakip grubu arasında rekabetin söz konusu olduğu bir yapıya sahiptir. Bu durum küresel düzeyde de benzer bir şekildedir ve başlıca immüno-kimya tedarikçileri İsviçreli bir kimya ve sağlık şirketi olan Roche ve geniş tabanlı bir Amerikan sağlık şirketi olan Abbott’tur. Özellikle klinik kimya ve immüno- kimya alanlarında pazar lideri konumunda bulunan Roche, birleşen taraflara karşı rekabet etmek için uygun bir konumda bulunacaktır. Klinik kimya ve immüno-kimya alanlarında geniş deneyimi bulunan diğer küresel rakipler Beckman Coulter, Johnson & Johnson şirketinin iştiraki olan Ortho Clinical Diagnostics ve bioMérieux’dur.

Buna ilave olarak, yoğunlaşmanın gerçekleştiği ilgili ürün pazarında, Siemens ve Dade Behring ürün yelpazesi, kapsam ve strateji bakımından büyük farklıklar arz etmektedir. İmmüno-kimya alanında Siemens ve Dade Behring birbirlerine yakın rakip değildirler. Siemens pazarda geniş bir ölçümleme yelpazesine sahip ve yüksek hacimli testler için üretilen güçlü donanımların bir tedarikçisi olarak kabul edilmekteyken, Dade Behring düşük ve orta hacimli sıradan bir ölçümleme yelpazesine sahiptir ve düşük ve orta verim için tasarlanmış testler için entegre edilmiş klinik kimya/immüno-kimya sistemlerinin bir tedarikçisi olarak tanınmaktadır. Buna bağlı olarak, Siemens ve Dade Behring farklı müşteri ihtiyaçlarını karşılamak eğilimindedir. Bu bağlamda, yüksek iş kapasitesine yönelik çözümler arayan büyük çaplı laboratuvarlar, Dade Behring’in ürünlerini Siemens’in yüksek verimli immüno- kimya sistemlerinin geçerli bir alternatifi olarak görmeyeceklerdir. Aksine, bütünleşmiş sistemlerin gece boyunca çalışması için daha az personele ihtiyaç duyulması ve Siemens’in birisi immüno-kimya için, diğeri de klinik kimya için gereken iki adet bağımsız sisteminden daha etkili bir iş akışı sağlaması nedeniyle, büyük çaplı laboratuvarlar gece vardiyalarında Dade Behring’in bütünleşmiş sistemlerini, Siemens’in immüno-kimya için geliştirilen iki bağımsız sistemine tercih edebileceklerdir. Aynı şekilde, kısıtlı yere sahip ve küçük çaplı olmalarına karşın yine de hem klinik kimya hem de immüno-kimya testlerinde faaliyet göstermek isteyen laboratuvarların Siemens’in immüno-kimya sistemlerinden birini tercih etmemeleri mümkündür. Söz konusu laboratuvarlar, bunun yerine, Dade Behring’in bütünleşik sistemlerini veya üçüncü kişi tedarikçiler veya üreticiler tarafından üretilen rakip bütünleşik sistemleri seçebileceklerdir.

Halihazırda teşebbüsler arasında bir bütünleşme eğiliminin söz konusu olduğu ve Roche, Beckman, Coulter ve Abbott gibi kapsamlı ürünler ve hizmetler sunan şirketlerin bulunduğu bir sektörde gerçekleşen inceleme konusu işlem, büyük ölçüde tamamlayıcı nitelikte olan mevcut IVD ürünlerini bir araya getirecektir. Buna ek olarak, müşteriler ulusal sağlık sistemi içerisindeki sigorta geri ödemelerinin azalmasına ve test hacimlerinin artmasına karşılık olarak test yöntemlerini ve laboratuvar otomasyonlarını bütünleştirme eğilimi göstermektedir. Bu durum, tedarikçiler arasındaki rekabeti artırmakta ve klinik kimya pazarında Roche gibi güçlü duruma sahip rakipleri avantajlı hale getirmektedir. Zira müşterilerin söz konusu bütünleştirmeye yönelik satın alma kararları, ortalama bir laboratuvardaki immüno- kimya testi hacmine oranla yaklaşık olarak on katı büyüklükte olan klinik kimyadan başlayacaktır. Devralma işleminin tarafları, klinik kimya alanında görece zayıf bir duruma sahiptir.

Ayrıca tüm büyük rakipler ya halihazırda Türkiye’de faaliyet göstermekte ya da ilgili pazarda fiyatlarda yaşanacak bir artış durumunda, kolayca faaliyet alanlarını Türkiye’ye genişletme olanağına sahip bulunmaktadır. Bu durum özellikle, kapasite sınırlamalarının immüno-kimya sektöründe önem arz etmemesi (geniş kaplarda

merkezileştirilmiş ayıraç üretimi kapasitenin hızlı bir şekilde artırılmasına olanak vermektedir) ve tedarikçilerin çoğunun farklı immüno-kimya ölçümlemelerini derhal ve maliyetlerde artış olmaksızın satabilmesi nedeni ile söz konusu olmaktadır.

Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, bildirim konusu devralma işleminin, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilinde immüno-kimya test sistemleri” pazarında bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir işlem olmadığı kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.