Perakende gıda ve temizlik ürünleri ticareti ile iştigal eden zincir marketler ile bunların tedarikçileri…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK

B. RAPORTÖRLER : Şamil PİŞMAF, İbrahim Hilmi KOÇAK, İbrahim ŞAHİN,

Ahmet SAĞDUYU, Cihan TİGAN, Muhammed Ali BEKTEMUR,

Büşranur ÖZCAN

C. BAŞVURANLAR : - Re’sen

- Gizlilik Talebi Bulunmaktadır.

- Gizlilik Talebi Bulunmaktadır.

D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR:

1) BİM Birleşik Mağazalar A.Ş.

Temsilcileri: Metin PEKTAŞ, Av. Deniz KIVANÇ,

Av. Derviş Boran BEYSÜLEN

19 Mayıs, Dr. Hüsnü İsmet Öztürk Sk. No:5 Şişli İSTANBUL

2) CarrefourSA Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi A.Ş.

Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Av. Armanç CANBEYLİ

Büyükdere Cad. Bahar Sok No: 13 River Plaza Kat 11 - 12 Levent, Şişli İSTANBUL

3) Çağrı Gıda Temizlik Maddeleri İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Temsilcileri: Av. Veysel DAĞAŞAN, Av. Fatih YEL

Tercüman Sitesi A - 5 Blok Zemin Kat Daire:4 C evizlibağ Zeytinburnu İSTANBUL

4) Metro Grosmarket Bakırköy Alışveriş Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.

Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Av. Bora İKİLER, Av. Hazar BAŞAR Büyükdere Cad. Bahar Sok No: 13 River Plaza Kat 11 - 12 Levent, Şişli İSTANBUL

5) Migros Ticaret A.Ş.

Temsilcisi: Av. Özlem TAVASLIOĞLU, Av. Elif Açelya BALK I

Atatürk Mahallesi, Turgut Öz al Bulvarı, No:7 Ataşehir İSTANBUL

6) Şok Marketler Ticaret A.Ş.

Temsilcisi: Av. Meryem Kübra ŞIVGIN

Büyükdere Cad. Kaynak Apt. No:157/11 Zincirlikuyu Şişli İSTANBUL

7) Yeni Çağdaş İhtiyaç ve Gıda Maddeleri İnş. Tic. Ltd. Şti.

Temsilcileri: Av. Hayrettin KENT, Av. H. Kübra KENT,

Av. Ş. Kerem KENT, Av. Gülşah ALGIN

Söğütözü Mah. 2176. Sok. Platin Tower İş Merkezi No:7/44 Kat:12 Çankaya ANKARA

8) Yeni Mağazacılık A.Ş.

Temsilcileri: Av. H. Emre ÖNAL, Av. Murat BALCI, Av. İpek İNCE

Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 River Plaza Kat:17 Levent İSTANBUL

9) Yunus Market İşletmeleri Ticaret A.Ş.

İstanbul Yolu 24. km Saray Mah. Aygersan Kavşağı 1023. Sok. No 3 Saray Kazan ANKARA

10) Gratis İç ve Dış Tic. A.Ş.

Temsilcileri: Av. Umut KOLCUOĞLU, Neyzar ÜNÜBOL,

Av. Ali TUNÇSAV

Sağlam Fikir Sok. Kelebek Çıkmazı No:5 Esentepe İSTANBUL

11) A.S. Watson Güzellik ve Bakım Ürünleri Tic. A.Ş.

Temsilcileri: Bahadır BALKI, Ertuğrul Can CANBOLAT,

Mustafa AYNA, Özlem BAŞIBÖYÜK

Çamlıca Köşkü Tekkeci Sok. No:3 - 5 Arnavutköy Beşiktaş İSTANBUL

12) Banvit Bandırma Vitaminli Yem San. A.Ş.

Temsilcileri: Dr. M Fevzi TOKSOY, Bahadır B ALKI, Fırat EĞRİLMEZ, Seniha İrem AKIN

Çamlıca Köşkü Tekkeci Sok. No:3 - 5 Arnavutköy Beşiktaş İSTANBUL

13) Beypi Beypazarı Tar. Ür. Paz. San. Tic. A.Ş.

Temsilcisi: Av. Bülent Turhan GÜNDÜZ

Şair Nazım Sokak No:5 Ayrancı ANKARA

14) Colgate-Palmolive Temizlik Ürün. San. ve Tic. A.Ş.

Temsi lcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR,

Av. Yeşim YARGICI

Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş İSTANBUL

15) Dalan Kimya End. A.Ş.

Temsilcileri: Av. Serkan MUTLUEL

Ankara Cad. No:81 Bayraklı Tower K:14 D:97 - 98 Bayraklı İZMİR

16) Dentavit Sağlık Ürünleri Tic. Ltd. Şti.

Temsilcileri: Av. Mehmet Burak KÜÇÜKİSLAMOĞLU

19 Mayıs Mah. 19 Mayıs Cad. No:37 Ubm Plaza Kat:8/26 Şişli İSTANBUL

17) Eczacıbaşı Tüketim Ürün. San. ve Tic. A.Ş.

Temsilcileri: Av. Prof. Dr. İ. Yılmaz ASLA N, Av. Orhan ÜNAL

Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza 38/8 Balmumcu Beşiktaş

İSTANBUL

18) Evpaş Evyap Paz. ve Tic. A.Ş.

Tems ilcileri: Av. Altuğ GÜZELDERE, Av. Tuğba VURAL

İnönü Cad, 19/9-11, Dilaram Apt.- Gümüşsuyu, Taksim, İSTANBUL

19) Johnson and Johnson Sıhhi Malzeme San. ve Tic. Ltd. Şti.

Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Av. Bora İKİLER,

Av. Sercan SAĞMANLIGİL

Büyükdere Cad. B ahar Sok No: 13 River Plaza Kat 11 - 12 Leve nt, Şişli İSTANBUL

20) Karizma Beşler Et Gıda Sanayi Ve Tic. A.Ş.

Temsilcileri: Dr. M. Fevzi TOKSOY, Bahadır BALKI,

Ertuğru l Can CANBOLAT, Nabi Can ACAR, Burak Buğrahan SEZER Çamlıca Köşkü Tekkeci Sok. No:3 - 5 Arnavutköy Beşiktaş İSTANBUL

21) Katmer Un İrmik San. ve Tic. A.Ş.

Sincan Organize Sanayi Bölgesi Kazakistan Cad. No:2 Sincan ANKARA

22) Küçükbay Yağ ve Deterjan Sanayi A.Ş.

Temsilcile ri: Av. Prof. Dr. Vural SEVEN, Av. Bahadır DOĞANCI,

Av. Giray TAMER, Av. Aydın UÇARKUŞ

Cumhuriyet Bulvarı No:127 Çiftçi Apt. Daire:3 Alsancak İZMİR

23) Nestle Türkiye Gıda Sanayi A.Ş.

Temsilcisi: Sezin ELÇİN CENGİZ

Ferko Signature Büyükdere Cad. No:175 Kat:10 Levent İSTANBUL

24) Nivea Beiersdorf Kozmetik San. ve Tic. A.Ş.

Temsil cileri: Av. Efser Zeynep ERGÜN, Av. Sibel YILMAZ ATİK

İzzet Paşa Mah. Yeni Yol Cad. Nurol Tower No:3 Kat:2 Şişli

İSTANBUL

25) Procter & Gamble Tüketim Malları San. A.Ş.

Temsi lcileri: Av. İlmutluhan SELÇUK, Av. Artun ATAK

Ebulula Mardin Cad. No:57 Akatlar Beşiktaş İSTANBUL

26) Savola Gıda ve San. Tic. A.Ş.

Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Sinem UĞUR,

Av. Büşra KİRİŞÇİOĞLU

Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş İSTANBUL

27) Söke Değirmencilik San. ve Tic. A.Ş.

Temsilcileri: Dr. M. Fevzi TOKSOY, Bahadır BALKI, Mehmet SALAN, Umay RONA

Çamlıca Köşkü Tekkeci Sok. No:3 - 5 Arnavutköy Beşiktaş İSTANBUL

28) Türk Henkel Kimya San. ve Tic. A.Ş.

Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Dilara YEŞİLYAPRAK, Av. Aslı AK Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 River Plaza Kat:11 - 12 Levent Şişli İSTANBUL

29) Unilever Sanayi ve Ticaret Türk A.Ş.

Temsilcileri: Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Zümrüt ESİN,

Av. Sinan DİNİZ, Av. Ceren SEYMENOĞLU, Av. Ceren GÖKTÜRK, Av. Cem BURAN

Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No:2 Maya Park Tower Akatlar Beşiktaş İSTANBUL

30) Gıda Perakendecileri Derneği

Ayazmadere Cad. No:12 Akşit Plaza Kat:7 Dikilitaş Beşiktaş İSTANBUL

(1) E. DOSYA KONUSU: COVID-19 salgını sürecinde, perakende gıda ve temizlik

ürünleri ticareti ile iştigal eden zincir marketler ile bunların tedarikçileri

konumunda olan üretici ve toptancı seviyesindeki teşebbüslerin fiyatlama

davranışlarının incelenmesi.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Perakende gıda ve temizlik ürünleri ticareti ile iştigal eden

zincir marketler ile bunların tedarikçileri konumunda olan üretici ve toptancı

seviyesindeki teşebbüslerin fiyatlama davranışları ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması

Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Ülkemizde ilk COVID-19 vakasının duyurulmasının ardından

gıda ve temizlik ürünleri ile koruyucu ürünlerde arz sıkıntıları ve/veya aşırı fiyat artışları

gözlenmiştir. Bu çerçevede, Kurumumuza yapılan şikâyetlerin yanında 27.03.2020 tarihinde Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), 23.03.2020 tarihinde tamamlanmış olan ve zincir marketlerin geriye doğru fiyat hareketlerinin geometrik ortalamalarının yer aldığı Excel çalışmasını Kurumumuza iletmiştir.

(4) Bu gelişmeler üzerine düzenlenen 30.03.2020 tarih ve 2020-3-019/BN sayılı Bilgi Notu 31.03.2020 tarihli Kurul toplantısında ele alınmış, Rekabet Kurulunun (Kurul) 20- 17/242-M sayılı kararı ile COVID-19 salgını sürecinde, perakende gıda ve temizlik ürünleri ticareti ile iştigal eden zincir marketler ile bunların tedarikçileri konumunda olan üretici ve toptancı seviyesindeki teşebbüslerin fiyatlama davranışları ile 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(5) Önaraştırma kararının ardından sektörde faaliyet gösteren; BİM Birleşik Mağazalar A.Ş. (BİM), CarrefourSA Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi A.Ş. (CARREFOURSA), Çağrı Gıda Temizlik Maddeleri İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ÇAĞRI), Metro Grosmarket Bakırköy Alışveriş Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. (METRO), Migros Ticaret A.Ş. (MİGROS), Şok Marketler Ticaret A.Ş. (ŞOK), Yeni Çağdaş İhtiyaç ve Gıda Maddeleri İnş. Tic. Ltd. Şti. (ÇAĞDAŞ), Yeni Mağazacılık A.Ş. (A101), Yunus Market İşletmeleri Ticaret A.Ş. (YUNUS), Gratis İç ve Dış Tic. A.Ş. (GRATİS) ve A.S. Watson Güzellik ve Bakım Ürünleri Tic. A.Ş.’den (WATSONS) bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup bu kapsamda teşebbüsler tarafından gönderilen cevabi yazılar çeşitli tarih ve sayılarla Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Önaraştırma döneminde de ani ve yüksek fiyat artışlarına dair pek çok başvuru Kuruma gönderilmiştir.

(6) Önaraştırma neticesinde elde edilen bilgi ve belgeler ışığında hazırlanan 04.05.2020 tarihli 2020-3-19/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu Kurulun 07.05.2020 tarihli toplantısında görüşülmüş;

1. BİM

2. CARREFOURSA

3. ÇAĞRI

4. METRO

5. MİGROS

6. ŞOK

7. ÇAĞDAŞ

8. A101

9. YUNUS

10. GRATİS

11. WATSONS

12. Karizma Beşler Et Gıda Sanayi v e Tic. A.Ş. (BEŞLER)

13. Türk Henkel Kimya San. v e Tic. A.Ş. (HENKEL)

14. Banvit Bandırma Vitaminli Yem San. A.Ş. (BANVİT)

15. Savola Gıda ve San. Tic. A.Ş. (SAVOLA)

16. Söke Değirmencilik San. ve Tic. A.Ş. (SÖKE UN)

17. Katmer Un İrmik San. ve Tic. A.Ş. (KATMER UN)

18. Evpaş Evyap Paz. ve Tic. A.Ş. (EVYAP)

19. Procter & Gamble Tüketim Malları San. A.Ş. (P&G)

20. Colgate - Palmolive Temizlik Ürün. San. ve Tic. A.Ş. (COLGATE PALMOLIVE)

21. Beypi Beypazarı Tar. Ür. Paz. San. Tic. A.Ş. (BEYPİ)

22. Küçükbay Yağ ve Deterjan Sanayi A.Ş. (KÜÇÜKBAY)

23. Johnson and Johnson Sıhhi Malzeme San. ve Ti c. Ltd. Şti. (J&J)

24. Unilever Sanayi ve Ticaret Türk A.Ş. (UNILEVER)

25. Nivea Beiersdorf Kozmetik San. ve Tic. A.Ş. (NIVEA)

26. Dentavit Sağlık Ürünleri Tic. Ltd. Şti. (DENTAVIT)

27. Eczacıbaşı Tüketim Ürün. San. ve Tic. A.Ş. (ECZACIBAŞI)

28. Dalan Kimya End. A.Ş. (DALAN)

29. Nestle Waters Gıda ve Meşrubat San. ve Tic. A.Ş. (NESTLE WATERS)

hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmıştır.

(7) Ayrıca 07.05.2020 tarih ve 20-23/298-145 sayı ile; 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kısa kararın tebliğinden dosyaya ilişkin soruşturma süreci tamamlanana kadarki süre zarfında gıda ve temizlik ürünlerinde yapılacak tüm fiyat artışları hakkında Kurumun belirleyeceği format ve süre içinde Kurumun bilgilendirilmesi şeklinde tedbir uygulanması kararı alınmıştır [1]. Söz konusu tedbir kararının soruşturma tarafı teşebbüslere bildirimi 05.06.2020 tarihli, 7121 sayılı yazıyla yapılmıştır. Geçici tedbir kararı kapsamında soruşturma tarafı teşebbüslerden gelen haftalık fiyat artış verileri, 22.10.2020 tarih ve 20-47/648-M sayılı Kurul kararıyla tedbir kararının kaldırılmasına kadar her hafta Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(8) Başkanlık Makamının 11.05.2020 tarihli ve 6141 sayılı Olur’u ile soruşturmayı yürütecek raportörler görevlendirilmiş, 16.09.2020 tarihli, 12580 sayılı ve 02.02.2021 tarihli, 20187 sayılı Başkanlık olurları ile ek görevlendirmeler yapılmıştır.

(9) 12.05.2020 tarihli ve muhtelif sayılı Soruşturma Bildirimleri; 14.05.2020 tarihinde A101, BEŞLER, CARREFOURSA, COLGATE PALMOLIVE, ÇAĞDAŞ, ÇAĞRI, DALAN, DENTAVIT, EVYAP, GRATİS, KATMER UN, KÜÇÜKBAY, METRO, MİGROS, NIVEA, P&G, SAVOLA, ŞOK, UNILEVER ve WATSONS’a; 15.05.2020 tarihinde BİM, ECZACIBAŞI, HENKEL, J&J, NESTLE WATERS, SÖKE UN ve YUNUS’a; 18.05.2020 tarihinde BEYPİ’ye ve 21.05.2020 tarihinde BANVİT’e tebliğ edilmiş, taraflardan soruşturma kapsamında bazı bilgiler istenmiş ve 30 gün içinde birinci yazılı savunmalarını göndermeleri talep edilmiştir.

(10) Soruşturma bildirimi ile istenen bilgilere ilişkin cevabi ve ek cevabi yazılar çeşitli tarih ve sayılarla Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. NESTLE WATERS’ın tüzel kişiliğinin sona erdiği anlaşıldığından, Kurulun 21.05.2020 tarih ve 20-25/352-153 sayılı kararı ile soruşturma kapsamından çıkarılmasına, akabinde 21.05.2020 tarih ve 20-25/325- M sayı ile Nestle Türkiye Gıda Sanayi A.Ş. (NESTLE) hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına ve bu soruşturmanın Kurulun 07.05.2020 tarih ve 20-23/298-M sayılı kararı uyarınca başlatılan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir. İlgili soruşturma bildirimi NESTLE’ye 21.05.2020 tarihinde tebliğ edilmiştir.

1 METRO, Ankara 14. İdare Mahkemesinde 2020/980 E. numarasıyla açmış olduğu davada Kurulun 07.05.2020 tarih ve 20-23/298-145 sayılı kararının ve bu kararın uygulanmasına yönelik 12.05.2020 tarih, 5234 sayılı işlemin tedbire ilişkin kısmının iptalini istemiştir. Mahkeme 16.07.2020 tarih ve 2020/980 E. sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması istemini reddetmiştir. METRO mahkemenin bu kararına itiraz etmiş, itiraz Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin 17.09.2020 tarih ve 2020/511 E. sayılı kararı ile reddedilmiştir. ÇAĞRI da Ankara 14. İdare Mahkemesinde 2020/1909 E. numarasıyla açmış olduğu davada 07.05.2020 tarih ve 20-23/298-145 sayılı Kurul kararının yürütmesinin durdurulmasını talep etmiştir. Mahkemenin 04.11.2020 tarih ve 2020/1909 E. sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması talebi reddedilmiştir.

(11) Kurulun 28.05.2020 tarihli ve 20-26/328-M sayılı kararı ile Gıda Perakendecileri Derneği (GPD) hakkında 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmış ve bu soruşturmanın 07.05.2020 tarih ve 20-23/298-M sayılı kararı uyarınca başlatılan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir. İlgili soruşturma bildirimi GPD’ye 02.06.2020 tarihli, 6893 sayılı yazı ile yapılmıştır.

(12) Gelir İdaresi Başkanlığından 10.06.2020 tarihli ve 7355 sayılı yazı ile talep edilen bilgiler kapsamında HENKEL, P&G, COLGATE PALMOLIVE, J&J, UNILEVER ve ECZACIBAŞI’nın 2019 yılı net satış rakamları istenmiş, Gelir İdaresi Başkanlığının cevabi yazısı 11.06.2020 tarih, 5658 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(13) Soruşturma kapsamında 28.05.2020 tarihinde A101, BİM, HENKEL ve ŞOK’ta, 29.05.2020 tarihinde GPD, GRATİS, MİGROS, P&G ve UNILVER’de, 09.06.2020 tarihinde CARREFOURSA, COLGATE PALMOLIVE, ÇAĞRI ve NESTLE’de, 10.06.2020 tarihinde METRO ve WATSONS’ta, 11.06.2020 tarihinde ECZACIBAŞI, J&J, NIVEA ve SAVOLA’da, 02.06.2020 tarihinde BEYPİ ve EVYAP’ta, 30.09.2020 tarihinde ÇAĞDAŞ ve YUNUS’ta, 01.12.2020 tarihinde KÜÇÜKBAY’da, 02.12.2020 tarihinde DALAN, BEŞLER, DENTAVİT ve BANVİT’te, 03.12.2020 tarihinde KATMER UN ve SÖKE UN’da, 12.01.2021 tarihinde ŞOK, MİGROS, CARREFOURSA, A101 ve BİM’de, 13.01.2021 tarihinde COLGATE PALMOLIVE, UNILEVER, ECZACIBAŞI, P&G ve HENKEL’de,14.01.2021 tarihinde EVYAP’ta, 04.03.2021 tarihinde SAVOLA’da, 19.03.2021 tarihinde ise P&G’de yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir.

(14) Teşebbüslerin birinci yazılı savunmaları çeşitli tarih ve sayılarla süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. EVYAP ve GPD tarafından birinci yazılı savunma gönderilmemiştir.

(15) Soruşturma kapsamında soruşturma tarafı zincir marketlerin 2019 Aralık ayından itibaren Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı (TÜİK) ile paylaştıkları verilerin TÜİK tarafından Kurum ile paylaşılması için YUNUS, ŞOK, MİGROS, BİM, ÇAĞDAŞ, CARREFOURSA ve A101’den 25.06.2020 tarih ve 8128 sayılı yazı ile onay istenmiş ve onay cevabi yazıları Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. TÜİK uhdesinde bulunan bahse konu verilerin Kurumumuzla paylaşılması amacıyla TÜİK’ten bilgi belge talebinde bulunulmuştur. TÜİK’in cevabi yazısı 25.08.2020 tarih ve 9071 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(16) Soruşturma sürecinde soruşturma tarafı olan ya da olmayan bazı teşebbüslerden dönem dönem bilgi taleplerinde bulunulmuş, bu bilgi taleplerine verilen cevaplar süresi içinde Kurum kayıtlarına girmiştir. Ayrıca soruşturma tarafı perakendecilere ürün tedarik eden teşebbüslere ilişkin belirli ürünler açısından 01.01.2018-20.09.2020 tarihleri arasında gerçekleştiren haftalık satış miktarı ve haftalık satış geliri (KDV dâhil) ve aynı tarih aralığında ilgili ürünlere dair (KDV dâhil) birim fiyat bilgilerini konu alan 14.10.2020 tarih ve 14279-14282 sayılı bilgi ve belge talebi yazıları ile yaklaşık 130 teşebbüsten bilgi talebinde bulunulmuştur. Söz konusu bilgi taleplerine ilişkin cevabi yazılar süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(17) Kurulun 22.10.2020 tarihli toplantısında, 20-47/647-M sayılı karar ile 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca soruşturmanın süresi bitiminden itibaren 6 (altı) ay uzatılmıştır. Aynı toplantıda, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca geçici tedbir alınmasına ilişkin 07.05.2020 tarihli ve 20-23/298-145 sayılı Kurul kararının birinci maddesinin kaldırılmasına 22.10.2020 tarih ve 20-47/648-M sayı ile karar verilmiştir.

(18) Eksun Gıda Tarım San. ve Tic. A.Ş. ve Oba Makarnacılık San. ve Tic. A.Ş.’de yerinde inceleme yapılabilmesi için Kanun’un 15. maddesindeki yetkilerin verilmesi talebini içeren 06.01.2021 tarihli ve 2020-3-019/BN-06 sayılı Bilgi Notu Kurulun 07.01.2021 tarihinde yapılan toplantısında görüşülmüş ve 21-01/14-M sayı ile Kanun’un 15. maddesindeki yetkilerin kullanılmasına karar verilmiştir.

(19) Soruşturma safhası sonunda hazırlanan 31.03.2021 tarihli ve 2020-3-19/SR sayılı Soruşturma Raporu, Kanun’un 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 01.04.2021 tarihinde Rekabet Kurulu üyelerine ve posta veya elektronik tebligat yoluyla soruşturma taraflarına tebliğ edilmiştir.

(20) İkinci yazılı savunma süreci içerisinde soruşturmaya taraf bazı teşebbüslerce savunmalarını sunmaları için 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilave süre tanınması talebinde bulunulmuş; bu doğrultuda 15.04.2021 tarihli ve 21-22/253-M sayılı Kurul kararı ile süre uzatım talebinde bulunan tüm taraf teşebbüslerin ikinci yazılı savunma süreleri 30 gün uzatılmıştır.

(21) Teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları çeşitli tarih ve sayılarla süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ancak ÇAĞDAŞ, ÇAĞRI, BEYPİ, KÜÇÜKBAY, DENTAVİT, DALAN ve GPD tarafından ikinci yazılı savunma hakkı kullanılmamıştır.

(22) Gönderilen ikinci yazılı savunmaların kapsamının geniş olması, savunmalarda öne sürülen iddialar hakkında soruşturma taraflarından ya da üçüncü kişilerden bilgi talebinde bulunulması ihtiyacının hasıl olması nedenleriyle 22.06.2021 tarihinde sona erecek olan ek yazılı görüş süresinin, 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 15 gün uzatılması talebi Kurulun 17.06.2021 tarihli toplantısında görüşülerek 21-31/396-M sayıyla ek yazılı görüş süresinin bitiminden itibaren 15 gün uzatılmasına karar verilmiştir.

(23) Ek yazılı görüş kapsamında değerlendirilmek üzere SAVOLA, Nielsen Araştırma Hizmetleri Ltd. Şti. (NİELSEN) ve İpsos Araştırma ve Danışmanlık Hizmetleri A.Ş.’den (İPSOS) bilgi talebinde bulunulmuş, cevabi yazılar süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(24) Teşebbüslerin savunmaları üzerine hazırlanan 07.07.2021 tarih ve 2020-3-019/EG sayılı Ek Yazılı Görüş 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi çerçevesinde Kurul üyeleri ve teşebbüslere tebliğ edilmiştir. Teşebbüslerin üçüncü yazılı savunmaları çeşitli tarih ve sayılarla süresi içinde Kurum kayıtlarına girmiştir. Taraflardan BEYPİ, DENTAVİT, KÜÇÜKBAY, GPD, DALAN, ÇAĞDAŞ üçüncü yazılı savunma hakkını kullanmamıştır.

(25) 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca sözlü savunma toplantısı yapılması talebi 24.09.2021 tarihli Kurul toplantısında ele alınmış ve 21-45/654-M sayı ile yapılmasına karar verilen tarih olan 27.10.2021 tarihinde sözlü savunma toplantısı gerçekleştirilmiştir.

(26) Yürütülen soruşturmaya ilişkin Rapor, Ek Görüş, toplanan deliller, yazılı, sözlü savunmalar ve incelenen dosya muhteviyatına göre nihai karar tesis edilmiştir.

(27) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

I.a) A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında doğrudan veya ortak

tedarikçiler aracılığıyla dolaylı temaslar yoluyla fiyatların ve fiyat geçişlerinin

koordinasyonunun sağlandığı; yine doğrudan veya ortak tedarikçiler aracılığıyla

geleceğe dönük fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar

gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı; fiyat indirimine giden veya pazar

genelinde fiyatların arttığı dönemde henüz fiyat artışı yapmayan teşebbüslerin

fiyatlarına tedarikçiler aracılığıyla müdahale edilmek suretiyle söz konusu fiyatların tüketiciler aleyhine yükseltilmesinin sağlandığı; rakip fiyatlarının yükselmemesi halinde ürün ve/veya bölge özelinde süratle hayata geçirilen fiyat indirimleri ve/veya tedarikçiye iade faturası kesmek gibi cezalandırma stratejileri yoluyla teşebbüsler arasındaki danışıklılığa uyumun sürekli olarak gözetildiği; böylelikle adı geçen teşebbüslerin satışa sundukları pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt (hub and spoke) özelliği de sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla, anılan teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini açıkça ihlal ettikleri,

b) Yukarıda adı geçen teşebbüslerle birlikte soruşturma tarafı tedarikçilerden SAVOLA ve P&G’nin de kendi ürünleri bakımından söz konusu perakendeciler arasında raf fiyatları ve fiyat geçişleri konusunda danışıklılığın/koordinasyonun sağlanması ve bu danışıklılığın sürdürülmesi, yine bu çerçevede perakendecilerin geleceğe dönük fiyatları ve fiyat geçiş tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık etmeleri yönüyle açıkça perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla-dağıt (hub and spoke) kartel görünümünde ortaya çıkan anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle perakendeciler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları,

c) Bu çerçevede A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS, ŞOK, SAVOLA ve P&G hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

II.a) Sağlayıcı/tedarikçi konumundaki SAVOLA’nın perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği,

b) Bu nedenle adı geçen teşebbüs hakkında “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’nin (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ayrıca idari para cezası uygulanması gerektiği,

III.a) ÇAĞRI, METRO, ÇAĞDAŞ, YUNUS, GRATİS, WATSONS, BEŞLER, HENKEL, BANVİT, SÖKE UN, KATMER UN, EVYAP, COLGATE PALMOLIVE, BEYPİ, KÜÇÜKBAY, J&J, UNILEVER, NIVEA, DENTAVIT, ECZACIBAŞI, DALAN, NESTLE ve GPD tarafından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiğine yönelik bulguya ulaşılamadığından, ilgili teşebbüsler hakkında idari para cezası uygulanmasına yer olmadığı,

b) Bununla birlikte soruşturma tarafı tüm tedarikçiler ve perakendecilerin gerek kendi pazarlarındaki rakiplerine gerekse de dikey ilişkide bulunan tarafların birbirlerinin rakiplerine ilişkin rekabete hassas bilgilerin değişiminden kaçınmaları, dikey ilişkide bulundukları taraflarla yalnızca kendilerine ait bilgileri paylaşabileceklerinin hatırlatılması, aksi halde haklarında soruşturma açılabileceği yönünde soruşturma taraflarına görüş yazısı gönderilmesinin uygun olacağı

kanaat ve sonucuna ulaşılmıştır.

I. İNCELEME, GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK

I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler

I.1.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Perakendeci Teşebbüsler

I.1.1.1. A101

(28) Perakende, denizcilik, sağlık, tekstil ve yapı gibi alanlarla iştigal eden ve bünyesinde Memorial Sağlık Grubu, Aydın Örme, English Home gibi şirketleri barındıran Turgut Aydın Holding A.Ş. tarafından kontrol edilen A101, 2008 yılından bu yana perakende mağazacılık alanında faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün Türkiye genelinde yaklaşık 10.000 mağazası bulunmaktadır.

I.1.1.2. BİM

(29) Teşebbüs 1995 yılında 21 mağaza ile temel gıda ve tüketim malzemeleri alanında perakendecilik faaliyeti göstermeye başlamıştır. Halihazırda BİM’in, Türkiye çapında yaklaşık olarak 7600 mağazası (File [2] ile birlikte) bulunmakta olup ürün portföyünde yaklaşık 750 ürün mevcuttur.

I.1.1.3. CARREFOURSA

(30) 1991 yılında kurulan teşebbüs 1993 yılından beri organize perakende sektöründe faaliyet göstermektedir. 1996 yılında Sabancı Holding ile Carrefour Grubu’nun gerçekleştirdiği ortaklık sonucunda ilk CARREFOURSA marketi Adana’da açılmıştır. 2005 yılında Gima ve Endi unvanlı marketleri devralan, 2015 yılında İsmar ve 1e1 unvanlı marketlerden toplamda 55 mağaza satın alan CARREFOURSA, ayrıca Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin %85 hissesini satın almıştır. Türkiye çapında 52 ilde 647 mağazası bulunmaktadır.

I.1.1.4. ÇAĞDAŞ

(31) 1996 yılında kurulmuş olan teşebbüs organize gıda perakendeciliği alanında faaliyet göstermektedir. ÇAĞDAŞ’ın Ankara ve Eskişehir illerinde toplam 112 mağazası bulunmaktadır.

I.1.1.5. ÇAĞRI

(32) 1998 yılında İstanbul’da kurulan teşebbüs, perakende mağazacılık alanında faaliyet göstermektedir. 58 adet İstanbul’da ve dört adet Kocaeli’nde olmak üzere toplam 62 mağazası bulunan ÇAĞRI bir aile şirketi olarak faaliyetlerine devam etmektedir.

I.1.1.6. METRO

(33) Dünyada 35 ülkedeki 760’tan fazla mağazası ile “toptancı market” konseptinde faaliyet gösteren uluslararası perakende şirketi METRO, Türkiye’deki ilk mağazasını 1990 yılında İstanbul’da açmıştır. Türkiye genelinde 21 ilde toplam 37 adet mağazası bulunmaktadır.

2 BİM’e ait olup 2015 yılından itibaren faaliyete geçtiği anlaşılan, BİM markalı mağazalara kıyasla daha büyük alanlı ve daha fazla ürünün satışa sunulduğu FİLE mağaza zinciridir.

I.1.1.7. MİGROS

(34)

(…..TİCARİ SIR…..) 3. 4

(35) 2011 yılında MİGROS ve diğer hissedarlar tarafından Şok mağazaları, Yıldız Holding A.Ş. iştirakleri Gözde Finansal Hizmetler A.Ş. ve Bizim Toptan Satış Mağazaları A.Ş.’ye devredilmiştir [5]. 2015 yılındaki unvanıyla Anadolu Endüstri Holding A.Ş., MOONLIGHT kontrolündeki MH Perakendecilik ve TAŞ’nin (MH PERAKENDECİLİK) sermayesinin %(…..) satın alarak MİGROS’un kontrolünü dolaylı olarak devralmıştır [6]. Ardından 2017 yılında, Anadolu Endüstri Holding A.Ş. MH PERAKENDECİLİK sermayesinin kalan %(…..) de satın almıştır. MH PERAKENDECİLİK halihazırda MİGROS hisselerinin %(…..) sahiptir.

(36)

(…..TİCARİ SIR…..) 7. 8

(37) MİGROS gıda ve ihtiyaç maddelerinin yanı sıra, kozmetik, kırtasiye, züccaciye, elektronik, kitap ve tekstil gibi kategorilerde perakende mağazacılık sektöründe faaliyet göstermektedir. Mevcut durumda yurtiçinde 81 ilde, yaklaşık (…..) olmak üzere toplam yaklaşık (…..) mağazası bulunmaktadır.

I.1.1.8. ŞOK

(38) 1995 yılında kurulan ŞOK, ağırlıklı olarak gıda perakendeciliği alanında faaliyet göstermektedir. 2019 yılı sonu itibarıyla ŞOK’un Türkiye genelinde yaklaşık 6.500 mağazası ve 29.738 personeli bulunmaktadır. ŞOK’un üç bağlı ortaklığı bulunmaktadır. Bunlar; Taze Sebze Meyve Sanayi ve Ticaret A.Ş., Teközel Gıda Temizlik Sağlık Marka Hiz. San. ve Tic. A.Ş. (TEKÖZEL) ve UCZ Mağazacılık Ticaret A.Ş.’dir (UCZ). Perakende sektöründe faaliyet gösteren UCZ ve toptan seviyede satış yapan Bizim Toptan Satış Mağazaları A.Ş.’nin kontrolü dolaylı olarak ŞOK’un hissedarlarında bulunmaktadır.

I.1.1.9. YUNUS

(39) YUNUS 1989 yılından bu yana perakende mağazacılık alanında bir aile şirketi olarak faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün Ankara, Çankırı, Çorum, Düzce, İzmit, Kırşehir, Sakarya, Sivas, Aksaray, Amasya, Tokat ve Yozgat illerinde toplam yaklaşık 100 mağazası bulunmaktadır.

I.1.1.10. GRATİS

(40) GRATİS kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinin perakende satışı alanında 2009 yılından beri faaliyette bulunmaktadır. Teşebbüsün hisselerinin tamamı Sedes İç ve Dış Ticaret 3 (…..)

4 (…..)

5 İşleme Kurulun 17.08.2011 tarih ve 11-45/1044-357 sayılı kararı ile izin verilmiştir.

6 İşleme Kurulun 09.07.2015 tarih ve 15-29/420-117 sayılı kararı ile koşullu izin verilmiştir.

7 (…..)

8 (…..)

A.Ş.’e aittir. ACTERA [9] ve Demir SABANCI [10]; SEDES ve dolayısıyla GRATİS üzerinde ortak kontrol tesis etmiştir [11].

I.1.1.11. WATSONS

(41) Her türlü güzellik ve kişisel bakım ürünlerinin, araç-gereç ve aksesuarlarının perakende ticareti ile iştigal eden teşebbüs, Türkiye’de 59 ilde 350’nin üzerinde mağaza ile faaliyetlerini sürdürmektedir.

I.1.2. Hakkında Soruşturma Yürütülen Üretici/Tedarikçi Teşebbüsler ve GPD I.1.2.1. BANVİT

(42) Faaliyetine 1968 yılında karma yem üreticisi olarak başlayan BANVİT, 1984 yılında piliç eti üretimine başlamıştır. Elazığ, İzmir ve Bandırma olmak üzere üç farklı lokasyonda üretim yapan teşebbüsün üretim portföyünde; çiğ piliç, hindi eti ürünleri, soslu ürünler grubu, tüketilmeye hazır pişmiş ürünler ve şarküteri ürünleri bulunmaktadır.

I.1.2.2. BEŞLER

(43) Kırmızı et ve et ürünleri sektöründe faaliyet gösteren BEŞLER, 1945 yılında İstanbul’da kurulmuştur.

I.1.2.3. BEYPİ

(44) Piliç eti üretimi ve satışı faaliyetinde bulunan BEYPİ 1986 yılında Bolu’da kurulmuştur. Teşebbüs üretimlerini entegre olarak gerçekleştirmekte ve bu kapsamda kuluçkalık yumurta, civciv, canlı piliç, yem ve yumurta üretimi ve satışı da yapmaktadır. BEYPİ’nin mevcut durumda (…..) ortağı vardır.

I.1.2.4. COLGATE PALMOLIVE

(45) Başlıca olarak Colgate, Palmolive, Irish Spring, Hacışakir, Protex ve Lady Speed Stick markaları ile ağız bakım, kişisel bakım ve ev bakım ürünleri üretimi, pazarlanması, dağıtımı, ithalatı ve ihracatı alanlarında faaliyet gösteren COLGATE PALMOLIVE 1995 yılında İstanbul’da kurulmuştur.

I.1.2.5. DALAN

(46) Kalıp ve sıvı sabun, şampuan, saç kremi, duş jeli, vücut yağı, vücut losyonu, el ve vücut kremi ve tıraş kremi gibi kişisel bakım ürünleri üretimi gerçekleştiren DALAN 1971 yılında İzmir’de kurulmuştur.

I.1.2.6. DENTAVIT

(47) Başlıca olarak Rocs, Firefly, Flipper ve Steripod markaları ile diş macunu, diş fırçası, ağız çalkalama suyu, diş fırçası saklama kabı gibi ağız bakım ürünlerinin tedariki, dağıtımı ve pazarlanması alanlarında faaliyet gösteren DENTAVIT, 2011 yılında kurulmuştur.

[9] K urumsal yatırımcıları bünyesinde barındıran bir özel sermaye şirketi olan ACTERA Türkiye’de r eklamcılık, medya, spor kulübü işletmeciliği, havacılık yer hizmetleri, otomotiv yedek parça (sızdırmazlık profilleri), anne bebek ve çocuk ürünleri ve giyimi, ambalaj üretimi, kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinin perakende satışı faaliyetlerinde bulunmak tadır.

10 Demir SABANCI, kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinin perakende satışı faaliyetlerinin yanı sıra plastik ve kauçuk bazlı paketleme malzemeleri ve sigorta acenteliği ve aracılık faaliyetlerinde de bulunmaktadır. 11 İşleme Kurulun 14.12.2017 tarih ve 17-41/646-284 sayılı kararı ile izin verilmiştir.

I.1.2.7. ECZACIBAŞI

(48) Selpak, Solo ve Uni gibi markaları ile temizlik kağıtları, kişisel bakım ve kozmetik, bebek bakım, ev bakım, ev dışı (profesyonel) temizlik, hijyen ve gıda kategorilerindeki ürünlerin üretim, satış ve dağıtımı alanlarında faaliyet gösteren ECZACIBAŞI 1969 yılında İpek Kağıt Sanayi ve Ticaret A.Ş. (teşebbüsün unvanı 2017 yılında değişmiştir) unvanıyla kurulmuştur.

I.1.2.8. EVYAP

(49) Duru, Fax, Arko, Evy Baby, Emotion, Blade, Belissima ve Activex gibi markaları ile sabun ve kişisel bakım sektöründe faaliyet gösteren EVYAP 1976 yılında kurulmuştur. I.1.2.9. HENKEL

(50) Başlıca olarak Persil, Vernel, Perwoll, Pril, Bref, Blendax, Gliss, Palette, Diadermine, Fa ve Pritt gibi markaları ile deterjan, ev bakım/temizlik, kişisel bakım ve yapıştırıcı kategorilerinde üretim, ithalat, satış ve pazarlama alanlarında faaliyet gösteren HENKEL, 1963 yılında kurulmuştur.

I.1.2.10. J&J

(51) Türkiye’de Johnson’s Baby, Neutrogena, Listerine, Le Petit Marseillias, Roc ve Ogx markaları ile ilaç, tıbbi cihaz, tüketici sağlığı (duş jeli, ıslak mendil, şampuan, sıvı sabun vb.) ve göz sağlığı ürünlerinin imalatı, toptan ve perakende satışı, ihracatı ve ithalatı alanlarında faaliyet gösteren J&J, 1974 yılında kurulmuştur.

I.1.2.11. KATMER UN

(52) Buğday unu sektöründe faaliyet gösteren KATMER UN 1995 yılında kurulmuştur. I.1.2.12. KÜÇÜKBAY

(53) Orkide, Ekiz ve Oba gibi markaları ile her çeşit yemeklik yağ üretimi ve satışı gerçekleştiren KÜÇÜKBAY, 1978 yılında kurulmuştur.

I.1.2.13. NESTLE

(54) Başta şekerleme, kahve ürünleri, bebek beslenmesine yönelik ürünler, ev dışı ürünler, evcil hayvan yiyecekleri, kahvaltı gevrekleri, sütlü içecekler ve sağlıklı beslenme ürünleri dahil olmak üzere çeşitli yiyecek ve içecek ürünlerinin üretimi, pazarlanması ve satışı alanlarında faaliyet gösteren NESTLE, 1875 yılında kurulmuştur.

I.1.2.14. NIVEA

(55) NIVEA, Beiersdorf AG’nin sahip olduğu markaların kozmetik ürünlerinin Türkiye’de satışı, dağıtımı, geliştirilmesi ve pazarlanması alanlarında faaliyet göstermektedir. Teşebbüs 1993 yılında İstanbul’da kurulmuştur.

I.1.2.15. P&G

(56) Başlıca olarak Ariel, Alo, Prima, Gillette, Head &Shoulders, İpana, Oral-B, Pantene, Herbal Essences, Orkid ve Fairy markaları ile ev bakım/temizlik, kadın bakım, saç bakım, tıraş bakım ve cilt bakım gibi kategorilerde yer alan ürünlerin üretimi, ithalatı, satışı ve pazarlanması alanlarında faaliyet gösteren P&G, 1987 yılında İstanbul’da kurulmuştur.

I.1.2.16. SAVOLA

(57) Başlıca olarak Yudum, Sırma, Egemden ve Vala markaları ile ayçiçek yağı, zeytinyağı, margarin ve diğer yemeklik ve sofralık yağların üretimi ve satışı alanlarında faaliyet gösteren SAVOLA, 1985 yılında faaliyete başlamıştır.

I.1.2.17. SÖKE UN

(58) Buğday unu sektöründe faaliyet gösteren SÖKE UN 1963 yılında faaliyete geçmiştir. Teşebbüsün Aydın/Söke’de yer alan fabrikası (…..) ton/gün, Ankara’daki fabrikası ise (…..) ton/gün buğday kırma kapasitesine sahiptir.

I.1.2.18. UNILEVER

(59) Axe, Dove, Rexona, Signal, Clear, Elidor, Vaseline, Algida, Lipton, Knorr, Hellmann’s, Calve, Domestos, Cif, Omo, Yumoş ve Rinso gibi markaları ile ev bakım/temizlik, kişisel bakım ve dondurma kategorilerinde faaliyet gösteren UNILEVER 1952 yılında İstanbul’da kurulmuştur.

I.1.2.19. GPD

(60) GPD, 2012 yılında İstanbul’da kurulmuştur. Ulusal ve yerel organize gıda perakendecileri ile gıda servis zincirlerinin temsilcisi konumundadır. Sektörün önde gelen tüm perakende kuruluşları ve gıda servis zincirleri GPD üyesidir.

I.2. İlgili Pazar 12

I.2.1. Pazarlar Hakkında Genel Bilgi

I.2.1.1. Perakende Pazarı Hakkında Bilgi

(61) Hızlı tüketim mamülleri (HTM) perakendeciliği, raf devir hızları yüksek, kısa süreli stoklanan ve sürekli tüketilen gıda, içecek, kişisel bakım ürünleri, kozmetik ve temizlik ürünleri gibi ürünlerin son kullanıcılara satışı hizmetidir. Büyük ölçekli HTM perakende mağazalarının bir kısmında aynı zamanda mobilya, elektronik gibi dayanıklı tüketim malları ve tekstil, cam gibi çeşitli ürünlerin satışı da yapılıyor olmakla birlikte, bu sektörün cirosunun çok büyük bir bölümü HTM satışından elde edilmektedir. Dolayısıyla bu mağazaların tüketici gözünde asıl işlevi HTM satışıdır. HTM perakendeciliğinin temel aktörlerini hipermarketler, süpermarketler, orta ölçekli marketler, marketler, bakkallar, büfeler, ihtisas mağazaları (kasap, manav, kuruyemişçi gibi) olarak sıralamak mümkündür.

(62) Tablo 1’de ciro ve mağaza sayısı bazında geleneksel [13] ve organize [14] perakende kanalın büyüklüğü ile toplam HTM perakendeciliği pazarının büyüklüğüne yer verilmektedir. Tablodan görüleceği üzere, hem geleneksel hem de organize perakende kanalı ciro bazında büyüyerek toplam HTM perakendeciliği pazarının gelişimine katkı sağlamaktadır. Öte yandan, mağaza sayısı bazında ise geleneksel kanal küçülürken organize kanal büyümektedir. Organize kanaldaki mağaza sayısı artışı geleneksel kanaldaki mağaza sayısı düşüşünü de kapatarak HTM perakendeciliği pazarının mağaza sayısı bazında da büyümesini sağlamaktadır.

12 Bu bölümün hazırlanmasında Türkiye HTM Perakendeciliği Sektör İncelemesi Ön Raporu’ndan faydalanılmıştır.

[13] Geleneksel kanal; bakkal, benzin istasyonu, kuruyemişçi, büfe, eczane ve parfümerileri kapsamaktadır.

14 Organize kanal; süpermarketleri, hipermarketleri ve indirim marketleri kapsamaktadır.

Tablo 1: 2017-2019 Dönemi HTM Perakendeciliği Pazarının Büyüklüğü

Ciro (TL) 2017 2018 2019

Toplam HTM Perakendeciliği (…..) (…..) (…..) Geleneksel Perakende Kanalı (…..) (…..) (…..) Organize Perakende Kanalı (…..) (…..) (…..)

Mağaza Sayısı 2017 2018 2019

Kaynak: NİELSEN

(63) Aşağıdaki tabloda ise 2017 – 2019 dönemine ait yıllık bazda geleneksel ve organize

perakende kanalının toplam HTM perakendeciliği pazarındaki payları gösterilmektedir.

Son üç yılda organize kanalın payı gerek ciro gerekse mağaza sayısı bazında

artmaktadır.

Tablo 2: 2017-2019 Dönemi HTM Perakendeciliği Pazarında Organize ve Geleneksel Kanalın Payları

Ciro Bazında Payı (%) 2017 2018 2019

Geleneksel Perakende Kanalı (…..) (…..) (…..) Organize Perakende Kanalı (…..) (…..) (…..) Toplam (…..) (…..) (…..)

Mağaza Sayısı Bazında Payı (%) 2017 2018 2019

Kaynak: NİELSEN

Tablo 3: 2017-2019 Dönemi HTM Perakendeciliği Pazarı Satış Alanı Büyüklüğüne Göre Mağaza Sayısı

2017 2018 2019

Hipermarket (m [2] ≥2500) (…..) (…..) (…..)

Kaynak: NİELSEN

(64) Her ne kadar organize kanalın ciro bazında pazar payı henüz geleneksel kanal payını

geçememiş olsa da oldukça yakın düzeye geldiği, Türkiye’nin organize kanal büyüme

spiralinin erken dönemlerinde yer aldığı ve gelişimini sürdürdüğü görülmektedir.

(65) Aşağıda yer alan tablolarda toplam perakende pazarı ile organize perakende

pazarında yer alan marketlerin büyüklüğü ayrı ayrı gösterilmiştir. Genelden özele

gidilerek önce geleneksel ve organize dâhil toplam pazarın büyüklüğü ve yoğunlaşma

oranları verilmektedir.

15 * A101, BIM ve ŞOK

Tablo 4: 2017-2019 Dönemi Toplam HTM Perakendeciliği Pazarında İlk 10 Teşebbüsün Payı (%) ve Yoğunlaşma Oranları (%)

2017 2018 2019

BİM (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Bilgiler ve NİELSEN

(66) Pazarın son üç yıllık seyrine bakıldığında BİM’in açık ara pazar lideri olduğu görülmektedir. 2017 yılında BİM’den sonra ikinci oyuncu konumunda olan MİGROS, bu yıldan sonra her ne kadar istikrarlı bir şekilde pazar payını artırsa da A101’in gerisinde kalmıştır. Pazarın yoğunlaşma seviyesine bakıldığında ise 2019 yılı itibarıyla ilk dört teşebbüsün pazar payları toplamı %50’yi geçmiştir. Pazardaki en büyük on oyuncunun toplam pazar payı ise yaklaşık %63 seviyelerine ulaşmaktadır. Marketlerin sadece HTM organize perakende kanalındaki paylarına ise aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 5: 2017-2019 Dönemi Organize Perakende Pazarında İlk 10 Teşebbüsün Payı (%) ve Yoğunlaşma Oranları (%)

2017 2018 2019

BİM (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Bilgiler

(67) Teşebbüslerin pazar paylarına ve pazardaki yoğunlaşma oranlarına HTM organize perakende pazarı özelinde bakıldığında, BİM’in pazar liderliği daha belirgin bir şekilde ortaya çıkmaktadır. BİM, 2019 yılı itibarıyla cüzi bir miktar pazar payı kaybı yaşasa da en yakın rakibinin yaklaşık (…..) puan üzerinde paya sahiptir. A101 ve ŞOK’un pazar paylarını yıllar itibarıyla artırdıkları görülürken ilgili tabloda yer alan diğer teşebbüslerden (…..) dışında kalanların tamamı pazar payı kaybı yaşamıştır. Bu durumsa halihazırda pazarın ilk sıralarında yer alan teşebbüslerden oluşan yoğunlaşma oranlarının artmasına neden olmaktadır.

(68) Pazarda önemli derecede büyüme performansı gösteren teşebbüslerin yakalamış oldukları bu performansın detaylarına bakılmasının pazarın mevcut durumu ve geleceği açısından önemli olduğu değerlendirilmektedir.

Tablo 6: Teşebbüslerin Yıllar İtibarıyla Mağaza Sayıları

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 A101 1.287 1.768 2.665 4.028 5.373 6.362 7.113 8.005 9.132

BİM 3.315 3.670 4.000 4.497 4.980 5.623 6.123 6.733 7.530

ŞOK 1.135 1.233 2.037 2.301 3.000 4.000 5.100 6.364 7.215 Tespo 15 15 15 18 19 20 20 21 21 Yunus 46 64 66 74 75 81 103 115 99 Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Bilgiler

(69) Tabloya bakıldığında, özellikle indirim marketlerinin mağaza sayılarındaki artışlar

dikkat çekerken MİGROS ve CARREFOURSA gibi ulusal zincir marketlerin de mağaza

sayılarını artırmaya devam ettiği görülmektedir. Pazarda faaliyet gösteren toptan

marketler ile bölgesel/yerel marketlerin mağaza sayıları ise ya düşüş göstermiş ya da

çok sınırlı bir artış performansı yakalayabilmiştir. Bununla birlikte indirim marketlerinin

mağaza sayılarındaki artış pazarın geri kalanından önemli derecede ayrışmaktadır.

Mağaza sayıları artan MİGROS ve CARREFOURSA gibi marketler yapmış oldukları

yeni mağaza yatırımlarının yanında gerçekleştirmiş oldukları birleşme/devralma

işlemleri ile pazarda büyüme göstermişlerdir. Buna karşılık pazarın büyümesinde öncü

role sahip olan indirim marketleri ise herhangi bir birleşme/devralma işlemine girmeden

sadece yeni mağaza yatırımları ile söz konusu büyüme rakamlarını elde etmiştir. Bu

durumunsa indirim marketlerinin pazardaki konumunu ve gücünü göstermesi

açısından son derece önemli olduğu değerlendirilmektedir.

I.2.1.2. Tedarik Pazarları Hakkında Bilgi

(70) Organize HTM perakendeciliği, üretici/tedarikçiler tarafından sağlanan, yüksek oranda

gıda ve temizlik/hijyen ana kategorilerinde yer alan ürünlerin nihai tüketicilere çeşitli

yollarla ulaştırılmasını sağlayan bir sektördür. HTM perakendeciliğinin ana unsuru perakende hizmetleri ve bu hizmetleri sağlayan perakende zincirleridir.

(71) Bununla birlikte perakendeciler ile satışa sundukları ürünleri tedarik ettikleri üreticiler/tedarikçiler arasında ortaya çıkan dikey ilişki pazarın tedarik ayağını oluşturmaktadır. Ülkemizde tedarik pazarında, geniş ürün yelpazesine sahip uluslararası teşebbüslerin yanı sıra yerel, nispeten daha sınırlı üretim yelpazesine sahip olan teşebbüsler de bulunmaktadır.

(72) Uluslararası üretici/tedarikçi teşebbüsler üretimlerini genellikle Türkiye sınırları içerisinde yapmakla beraber nihai ürünlerini doğrudan globalde bağlı bulundukları ana teşebbüslerden ithal ederek de perakendecilere ürün tedarik edebilmektedirler. Diğer yandan yerel üretici/tedarikçilerse gerek markalı ürünlerin gerekse de özel markalı ürünlerin (private label) perakendecilere sağlanması alanında kendi ürün grupları ile bağlı kalacak şekilde faaliyet göstermektedirler. Üretici/tedarikçilerin alternatif ürünlerin üretimine geçişinin sınırlı olması ve perakende noktalarında satılan ürünlerin tamamını üretememelerinin doğal bir sonucu olarak sektörde tek bir tedarik pazarından bahsedilememektedir. Bu kapsamda tedarik pazarları, tedarik edilen ürün grupları açısından gıda ve temizlik/hijyen olarak iki ana grup altında kategorize edilebilmektedir.

(73) Gıda ana kategorisi altında içecek (gazlı içecek, gazsız içecek, çay, kahve, su, maden suyu vb.), süt ürünleri ve kahvaltılıklar (süt, peynir, yoğurt, tereyağ, margarin, yumurta, zeytin vb.), bakliyat ve unlu mamuller (makarna, bakliyat, un vb.), yağ (ayçiçek yağı, zeytinyağ vb.), et ve et ürünleri gibi alt kategoriler bulunmaktadır.

(74) Diğer yandan temizlik/hijyen ana kategorisi temelde kişisel bakım ve temizlik olarak ikiye ayrılmaktadır. Kişisel bakım kategorisi de kendi içerisinde saç bakım (şampuan, saç kremi, saç köpüğü, saç spreyi, saç jölesi, saç boyası vb.), ağız bakım (diş fırçası, diş macunu, ağız bakım suyu vb.), vücut bakım (banyo köpüğü, sabun, duş jeli, kolonya, deodorant, parfüm vb.), tıraş bakım (tıraş köpüğü, tıraş kremi, tıraş bıçağı, tıraş makineleri vb.) ve kağıt ürünleri (bebek bezi, bebek mendilleri, temizlik kağıtları, hijyenik ped vb.) olarak ayrışmaktadır. Temizlik kategorisi ise kendi içerisinde bulaşık deterjanı, çamaşır deterjanı, ev temizleyici, çamaşır suyu ve diğer temizlik (yağ çözücü, streç film, alüminyum folyo, çöp poşeti, pişirme kağıdı, oda kokusu, çamaşır yumuşatıcısı, halı şampuanı vb.) olarak ayrışmaktadır. Soruşturma tarafı üretici/tedarikçi teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri ana kategoriler sunulmaktadır: Tablo 7: Soruşturma Tarafı Üretici/Tedarikçilerin Faaliyet Gösterdikleri Ana Kategoriler

Gıda Temizlik/Hijyen Gıda ve Temizlik/Hijyen

BANVİT COLGATE PALMOLIVE UNILEVER

P&G

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar

I.2.1.2.1 Temizlik ve Hijyen Pazarı Hakkında Bilgi 16

(75) Türkiye’de temizlik ve hijyen ürünlerinin üretimi/tedariki alanlarında faaliyet gösteren

teşebbüslerin 2016-2020 dönemine ilişkin kategori bazında tahmini pazar paylarına

aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.

Tablo 8: Kişisel Bakım [17] Kategorisindeki Üretici/Tedarikçilerin 2016-2020 Pazar Payları

Kişisel Bakım Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2016 2017 2018 2019 2020

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar ve Raportör Hesaplamaları

Tablo 9-Saç Bakım [18] Kategorisindeki Üretici/Tedarikçilerin 2016-2020 Pazar Payları

Saç Bakım Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2016 2017 2018 2019 2020

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar ve Raportör Hesaplamaları

Tablo 10: Ağız Bakım [19] Kategorisindeki Üretici/Tedarikçilerin 2016-2020 Pazar Payları

Ağız Bakım Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2016 2017 2018 2019 2020

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar ve Raportör Hesaplamaları

Tablo 11: Vücut Bakım [20] Kategorisindeki Üretici/Tedarikçilerin 2016-2020 Pazar Payları

Vücut Bakım Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2016 2017 2018 2019 2020

16 Kararın I.3.3.2.1. numaralı başlığında yer verilen değerlendirmeler bakımından zemin teşkil etmesi

nedeniyle temizlik ve hijyen pazarlarının görünümü ayrı bir başlık halinde ele alınmıştır.

17 Kişisel bakım ana kategorisi altında "Saç Bakım", "Ağız Bakım", "Vücut Bakım", "Tıraş Bakım", "Kâğıt

Ürünleri" yer almaktadır.

18 Saç bakım kategorisi altında "Saç Boyası", "Şampuan", "Saç Kremi", "Saç Köpüğü", "Saç Spreyi",

"Saç Jölesi" yer almaktadır.

19 Ağız bakım kategorisi altında "Diş Fırçası", "Diş Macunu", "Ağız Bakım Suyu" yer almaktadır.

[20] Vücut bakım kategorisi altında"Banyo Köpüğü","Kolonya","Sabun&Duş Jeli","Ağda&Tüy

Dökücüler","Kondom","Kadın Parfümleri","Deodorant","Cilt Bakım Ürünleri","Bebek Pudrası",

"Kayganlaştırıcı" yer almaktadır.

Tablo 11’in devamı:

Vücut Bakım Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2016 2017 2018 2019 2020

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar ve Raportör Hesaplamaları

Tablo 12: Tıraş Bakım [21] Kategorisindeki Üretici/Tedarikçilerin 2016-2020 Pazar Payları

Tıraş Bakım Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2016 2017 2018 2019 2020

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar ve Raportör Hesaplamaları

Tablo 13: Kağıt Ürünleri [22] Kategorisindeki Üretici/Tedarikçilerin 2016-2020 Pazar Payları

Kağıt Ürünleri Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2016 2017 2018 2019 2020

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar ve Raportör Hesaplamaları

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar ve Raportör Hesaplamaları

21 Tıraş bakım kategorisi altında "Tıraş Kremi", "Tıraş Bıçağı", "Tıraş Makinesi" yer almaktadır.

22 Kağıt ürünleri kategorisi altında "Bebek Mendilleri", "Temizlik Kağıtları", "Bebek Bezi", "Hijyeniik Ped"

yer almaktadır.

[23] Temizlik ana kategorisi altında"Yağ Çözücü","Kimyasal Olmayan Temizleyici","Streç

Film&Alüminyum Folyo", "Çöp Poşeti&Pişirme Kağıdı", "Bulaşık Makinesi Temizleyici", "Çamaşır Suyu",

"Bulaşık Makinesi Kokusu","Oda Kokusu","Çamaşır Yumuşatıcısı","Ev Temizleyici","Bulaşık

Deterjanı", "Çamaşır Deterjanı", "Halı Şampuanı" yer almaktadır.

Tablo 15: Bulaşık Deterjanı Kategorisindeki Üretici/Tedarikçilerin 2016-2020 Pazar Payları

Bulaşık Deterjanı Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2016 2017 2018 2019 2020

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar ve Raportör Hesaplamaları

Tablo 16: Çamaşır Deterjanı Kategorisindeki Üretici/Tedarikçilerin 2016–2020 Pazar Payları

Çamaşır Deterjanı Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2016 2017 2018 2019 2020

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar ve Raportör Hesaplamaları

Tablo 17: Ev Temizleyici Kategorisindeki Üretici/Tedarikçilerin 2016-2020 Pazar Payları

Ev Temizleyici Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2016 2017 2018 2019 2020

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar ve Raportör Hesaplamaları

Tablo 18: Çamaşır Suyu Kategorisindeki Üretici/Tedarikçilerin 2016-2020 Pazar Payları

Çamaşır Suyu Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2016 2017 2018 2019 2020

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar ve Raportör Hesaplamaları

Tablo 19: Diğer Temizlik [24] Kategorisindeki Üretici/Tedarikçilerin 2016-2020 Pazar Payları

Diğer Temizlik Teşebbüs Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2016 2017 2018 2019 2020

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar ve Raportör Hesaplamaları

24 Temizlik ana kategorisinde olup da "Bulaşık Deterjanı", "Çamaşır Deterjanı", "Çamaşır Suyu" ve "Ev

Temizleyici" kategorilerinde yer almayan "Yağ Çözücü", "Kimyasal Olm. Temizleyici", "Streç Film&Alüm.

Folyo", "Çöp Poşeti&Pişirme Kağıdı", "Bulaşık Mak. Temizleyici", "Bulaşık Mak. Kokusu", "Oda Kokusu",

"Çamaşır Yumuşatıcısı", "Halı Şampuanı" kategorilerine ilişkin bilgi bu kategori içinde sunulmaktadır.

(76) Yukarıda yer alan tablolardan görüldüğü üzere, her bir temizlik ve hijyen ürünü kategorisi ile alt kategorilerinde çok fazla sayıda yerli ve uluslararası oyuncu yer almaktadır. Bununla birlikte birçok kategoride UNILEVER, P&G, ECZACIBAŞI, HENKEL, EVYAP, HAYAT gibi teşebbüslerin rakip olarak faaliyet gösterdiği görülmektedir. Tedarikçi teşebbüslerin ilgili kategorilerdeki konumları ve payları ise değişkenlik göstermekte olup, geniş bir aralıkta dalgalanmaktadır. Örneğin tıraş bakım kategorisinde %(…..) pay ile lider konumda olan P&G, bu kez kağıt ürünleri kategorisinde %(…..) pay ile kategorinin orta sıralarında yer almaktadır.

(77) Öte yandan tabloların oluşturulmasında verilerinden faydalanılan NİELSEN tarafından yapılan açıklamalarda “Diğer” kapsamında kalan firmaların içinde de firma sayısı tespit edilemeyen bir “diğer” kategorisi bulunduğundan “Diğer” sınıfına ait firma sayısını tam olarak belirlemenin sistemsel olarak mümkün olmadığı belirtilmektedir. Bununla birlikte belli bir paya ulaşabilmiş ve istatistiki olarak raporlanması mümkün olan firmaların sayısının kişisel bakım ürünleri kategorisinde 1.310, ev temizlik ürünleri kategorisinde ise 471 olarak tespit edilebildiği ifade edilmektedir.

I.2.2. İlgili Ürün Pazarı

(78) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da (İlgili Pazar Kılavuzu) ilgili ürün pazarı, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar olarak tanımlanmaktadır. Soruşturma bakımından gıda ve temizlik/hijyen ürünlerinin perakende satışı ile üretimini/tedarikini gerçekleştiren teşebbüsler hakkında inceleme yapılmaktadır. Alternatif ilgili ürün pazarları, “gıda ürünlerinin perakende satışı”, “temizlik/hijyen ürünlerinin perakende satışı”, “gıda ürünlerinin üretimi/tedariki”, “temizlik/hijyen ürünlerinin üretimi/tedariki” olarak tanımlanabileceği gibi, yukarıda sayılan her bir alt kategori bakımından perakende ve üretim/tedarik seviyelerinde de belirlenebilecektir. Nitekim Kurul kararlarına bakıldığında, hem her bir kategorinin ve hatta her bir kategori altında yer alan ürünlerin ayrı bir ilgili ürün pazarı olarak tanımlanabildiği [25]: hem de doğrudan ana kategorilerin birer ilgili ürün pazarı olarak tespit edilebildiği [26] görülmektedir.

(79) Örneğin, buğday unları kapsamında unun kullanım alanları ve besin değerlerine göre birçok şekilde ayrıştırılabildiği görülmektedir. Bununla birlikte, buğday unlarını temel olarak ekmeklik ve özel amaçlı unlar olarak ikiye ayırmak mümkündür. Türkiye un üretiminin yaklaşık %80-90’ını teşkil eden ekmeklik buğday unu, teknolojik özellikleri ekmek yapımına uygun buğdayların öğütülmesiyle elde edilen buğday unu türü iken, özel amaçlı un ise baklava, börek, bisküvi, kek, pasta, yufka, lavaş, pizza, hamburger, francala, gevrek, simit, kurabiye, tahılı ekmek ve tüm pastacılık ürünleri gibi direkt tüketilen ürünlerin ve katkılı unlar, özel işlem görmüş unlar ve irmik altı unu gibi amaca yönelik mamullerin yapımına uygun buğday unlarıdır. Buğday unlarının akışkanlık (reolojik) özellikleri (rutubet, glüten, protein, direnç, kül miktarı vs.) nedeniyle kullanıcıların ekmeklik buğday unlarından baklava, börek gibi özel amaçlı unların kullanımını gerektiren ürünleri üretmesi, son ürünün kalitesini düşürerek istenen sonuca ulaşılamamasına neden olabilmektedir.

(80) Bununla birlikte, İlgili Pazar Kılavuzu’nun 20. paragrafında vurgulanan “İnceleme konusu işlem gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” 25 14.08.2008 tarih ve 08-50/722-282 sayılı Kurul kararı.

26 19.09.2018 tarih ve 18-33/556-274 sayılı Kurul kararı.

ifadesinden yola çıkılarak, dosya kapsamında ulaşılan sonucu değiştirmeyeceği için ilgili ürün pazarı tanımlaması yapılmamıştır.

I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar

(81) Coğrafi pazar, teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri, rekabet koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet koşulları komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu bölgelerden kolayca ayrılabilen bölgelerdir. Soruşturma taraflarından perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerden bir kısmı ulusal çapta, diğer kısmı bir veya birden fazla ilde faaliyet gösteren zincir perakende satış noktalarıdır. Kurulun özellikle devralma konulu geçmiş kararlarında HTM perakende ve alt kırılımı olan HTM organize perakende pazarları kimi zaman il seviyesinde [27], kimi zaman ilçe seviyesinde [28] incelenmiştir.

(82) Diğer yandan soruşturma taraflarından üretim/tedarik seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüsler ise Türkiye’nin hemen her bölgesindeki perakendecilere ürün tedariki gerçekleştirmektedir.

(83) Bununla birlikte, İlgili Pazar Kılavuzu’nun 20. paragrafında yer alan hüküm karşısında, ilgili coğrafi pazarın yukarıda dile getirilen alternatif tanımlar çerçevesinde değerlendirilmesi sonucunda, işbu kararda ulaşılan sonucu değiştirmeyeceği için işbu dosya bakımından ilgili coğrafi pazarın tanımlanmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

I.3. İNCELEME, TESPİT ve DEĞERLENDİRMELER

I.3.1. A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK Hakkında Yapılan Tespitler TESPİT 1

(84) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; SAVOLA çalışanı (…..) tarafından 28.05.2018 tarihinde BİM çalışanları (…..), (…..) ve (…..)’a gönderilen “RE: Bim&Savola/03 Temmuz afiş teklif” konulu e-postada;

“Merhaba (…..) Bey,

03 Temmuz afiş çalışmanız için katılmayı planladığımız ürünlerimizle ilgili

Fiyat teklifimizi aşağıda bilgilerinize sunuyorum;

<image001.png>

Geri dönüşlerinizi rica ediyor, iyi haftalar diliyorum…”

ifadeleri yer almaktadır.

(85) Söz konusu e-postaya cevaben BİM çalışanı (…..) tarafından 28.05.2018 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..) ve BİM çalışanları (…..) ile (…..)’a gönderilen e-postada;

“(…..) bey,

Hafta sonu 12,95’e yudum 2 vardı.

Piyasadaki eski aksiyonlar, eski fiyatlı mallar ve onların fiyat algısı bitince bakalım

bu konuya.

Saygılarımla,

…”

[27] Kurulun 17.06.2005 tarih ve 05-40/557-136 sayılı, 04.05.2006 tarih ve 06-32/392-102 sayılı, 18.12.2008 tarih ve 08-73/1158-452 sayılı, 15.04.2010 tarih ve 10-31/486-182 sayılı kararları.

28 Kurulun 31.10.2005 tarih ve 05-76/1030-287 sayılı, 06.07.2006 tarih ve 06-47/632-180 sayılı, 05.04.2007 tarih ve 07-30/293-110 sayılı, 15.07.2009 tarih ve 09-33/728-168 sayılı, 23.02.2011 tarih ve 11-10/186-62 sayılı, 09.02.2012 tarih ve 12-06/185-47 sayılı, 09.02.2017 tarih ve 17-06/56-22 sayılı, 18.04.2018 tarih ve 18-11/204-95 sayılı kararları.

denilmektedir.

(86) Aynı e-posta silsilesinin devamında SAVOLA çalışanı (…..) tarafından 28.05.2018

tarihinde BİM çalışanı (…..)’a gönderilen e-postada;

“Nerede vardı ? Müdahale edelim Patroncuğum..”

ifadesi yer almakta olup söz konusu e-postaya cevaben BİM çalışanı (…..) tarafından

“C4” [29] cevabı verilmiştir.

(87) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, SAVOLA çalışanı (…..) ile

“Migros (…..)” olarak kayıtlı, MİGROS kuru gıda kategori müdürü (…..) olduğu

anlaşılan MİGROS çalışanı arasında gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde,

10.08.2018 tarihinde;

“(…..): (Yudum Ayçiçek yağı 5 Lt ürününe ait etiket fiyatının 35,90 TL olduğu Nevgros reyon görseli paylaşılmıştır.)

Migros (…..): Guzel abi piyasa yükselirse sorun yok:)

Bu arada raf fiyatları salı gunu itibariyle yükselecek

Ptesi organize olup herkesin salı gunune geçmesi gerekiyor

(…..): P.tesi.39.95 TL raf fiyatına geçiyoruz.

P.tesi sabah mail göndereceğiz size.”

11.08.2018 tarihinde;

“Migros (…..): Ok salı gunu itibariyle gecmis oluruz”

14.08.2018 tarihinde;

“Migros (…..): Şok market fiyatları geçmemiş

(…..): (…)

("Şok market fiyatları geçmemiş" mesajına atfen): 1 lt var onuda geçecek merak etme”

(…)

ifadeleri yer almaktadır.

(88) Aynı yazışmanın devamında 28.08.2018 tarihinde;

“(…..): (CARREFOURSA’ya ait olduğu düşünülen çeşitli etiket görselleri paylaşılmıştır.)

Carrefour

Sizi bekliyoruz

Şok 1 lt Yudum yarın 10.95TL rafta.yarın sizde geçin lütfen.(…..) [30] e onaylattık. Sıkıntı çıkmayacak.

Yardımını rica ediyorum kardeşim”

29.08.2018 tarihinde;

“(…..): iletildi (ŞOK’a ait olduğu anlaşılan ve içeriğinde “Yudum Ayçiçek Yağı 1 Lt” ürününe ait fiyatın 10,95 TL olarak yer aldığı kısmın kırmızı ile yuvarlak içine alındığı çeşitli etiket görselleri paylaşılmıştır.)

Şok”

denilmektedir.

(89) Yine aynı yazışmanın devamında 21.09.2018 tarihinde;

“(…..): iletildi (CARREFOURSA’ya ait olduğu düşünülen ve içeriğinde “Yudum Ayçiçek Yağı 5 Lt” ürününe ait, etiket fiyatının 42,90 TL olduğu raf görseli paylaşılmıştır.) iletildi C4 fiyat değişikliği

CARREFOURSA’yı ifade etmektedir. Nitekim soruşturma kapsamında elde edilen pek çok belgeden

görüleceği üzere HTM sektöründeki yazışmalarda teşebbüs genellikle C4 veya CRR şeklinde

anılmaktadır.

ŞOK üst yöneticisi (CEO)

Migros (…..): İstanbul bölge için kasa fisi lazim abi

(…..): (“Yudum Ayçiçek Yağı 5 Lt” ürününe ait, fiyatın 42,90 TL olduğu CARREFOURSA kasa fişi görseli paylaşılmıştır.)

Migros (…..): Okdir”

ifadeleri yer almaktadır.

(90) 02.10.2018 tarihinde “Strategy team” [31] isimli Whatsapp grubunda SAVOLA çalışanları

(…..) ve (…..) arasında gerçekleşen görüşmede;

“(…..): (Carrefoursa sitesine ait olduğu düşünülen ve içeriğinde Yudum 2 Lt Ayçiçek yağının %28 indirimli fiyattan satıldığını gösteren ekran görüntüsü paylaşılmıştır.) Düzelttırelım rıca

(…..): Bugün gönderdin mi (…..) [32] ya Migros raf fiyatını (…..)? Göndermediysen yarın sabahtan gönderelim kardeşim .”

ifadeleri yer almaktadır.

(91) 03.10.2018 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..) ile “Migros (…..)” olarak kayıtlı MİGROS

çalışanı arasında gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde;

“(…..): iletildi (MİGROS’a ait olduğu değerlendirilen ve içeriğinde Yudum Ayçiçek Yağı 2 Lt” ürününe ait etiket fiyatının 20,90 TL olduğu raf görseli paylaşılmıştır.)

iletildi Migros Snf 2 L 20.90 tl

Migros (…..): File fıyati var dun paylasmistik

(…..): Yarın geçiyor File

Migros (…..): Fis geldiğinde biz de geçebiliriz”

ifadeleri yer almaktadır. Yazışmada bahsi geçen “File”, BİM’e ait olup 2015 yılından

itibaren faaliyete geçtiği anlaşılan, BİM markalı mağazalara kıyasla daha büyük alanlı

ve daha fazla ürünün satışa sunulduğu FİLE mağaza zinciridir [33]. Yazışmanın

devamında:

“(…..): Eyvallah kardeşim benim.Çok teşekkür ediyorum. İyi geceler.”

ifadeleri yer almaktadır.

(92) 08.11.2018 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda, SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “(…..) Carrefour” olarak kayıtlı, satın alma uzmanı (…..) olduğu

anlaşılan CARREFOURSA çalışanı ile yapmış olduğu Whatsapp görüşmesine ilişkin

ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede;

“(…..) Carrefour: (Migros Sanal Market'e ait olduğu düşünülen ve içeriğinde Yudum Ayçiçek Yağı 5 Lt Pet ve Teneke ürünlerinin indirime girdiğini gösteren ekran görüntüsü paylaşılmıştır.)

(…..) bey bu fiyatlar nedir hayırdır bir durum mu oluştu bilmediğimiz. Hem zeytin yağı fiyatlarımı hemde Ayçiçek fiyatlarını çekiyorum ve farkını kesiyorum.sonra bana niye böyle oluyor demeyin olurmu.

(…..): (…..) bilgimiz dışında olmuş bir destek vermedik Ayçiçek yağları için Zeytinyağı fiyatlarını da dizinle paylaştığımız fiyatlarını Migros ile mutabık kaldığımız”

ifadeleri yer almaktadır.

(93) 13.11.2018 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda;

“(…..): ‘iletildi Merhaba (…..) bey endekste yudum teneke 5 lt tenekede İstanbul onur market 34,95 tl geliyor acil kasa fişi rica ederim’

“Strategy team” isimli Whatsapp grubu, SAVOLA satış birimi yöneticileri (…..), (…..) ve (…..) arasında

kurulmuştur ve anılan kişiler dışında gruba üye başka bir kişi bulunmamaktadır.

CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (…..) kastedildiği anlaşılmaktadır.

Bkz. https://www.file.com.tr/Categories/12/file.aspx

(…..) Bey

Migros yazmış yukardaki yazıyı.onur marketin kasa fişi istiyor.Fiyat yüksekse düşmeyecekler... (…..) a aldıralım mı kasa fişi? Bu fiyat doğrumudur?

(…..): onur mu

olamaza

onurda ınsertte komili

(…..): Yazdım (…..) tan istedim

iletildi (Yudum Ayçiçek Yağı 5 Lt ürününe ait fiyatın 39,95 TL olduğu Onur markete ait kasa fişi paylaşılmıştır.)

Gönderdim Migros a”

ifadeleri yer almaktadır.

(94) 26.01.2019 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda;

“(…..): (…..) Müdür Acil olarak Erzurum depo siparişini girmen ve onaylaman gerekiyor. (…..)dan gelen mailde detay var.

Ayrıca Migros ve Crr [34] için planladığımız Şubat Mart aksiyon ürünlerini bana mail olarak gönderirsen A101 ile paylaşacağım.

Tşk

(…..): (Onay emojisi)

(…..): Sisteme giremiyorum (…..) Bey”

ifadeleri yer almaktadır.

(95) 12.02.2019 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda, SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “A101 (…..)” olarak kayıtlı (…..) [35] olduğu değerlendirilen A101

çalışanı ile 11.02.2019 tarihinde [36] yapmış olduğu Whatsapp görüşmesine ilişkin ekran

görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede;

“A101 (…..): Gelcek misiniz saat 3 te bugün? Selam

Şok fiyatını (…..) bey e de yazdım

Yarın öğlene kadar bilgi almamız lazım

Yoksa bozuyoruz fiyatı

(…..): Geliyoruz (…..) Bey”

ifadeleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen konuşmayı takiben “Strategy team” isimli

Whatsapp grubunda 12.02.2019 tarihinde;

“(…..): (…..) yazmış. Bugün bilgi almamız gerekiyor Şoktan (…..)

(…..): Abi arıyorum cevap vermiyor şok a gidecek birazdan

Yarın fiyat artacak

Takip endeks 1'25 göre yaparız diyor

(…..): Gittin mi yoksa telefon mu?

(…..): Konuşmamız lazım senaryo değişti şimdi gidiyorum telefonda konuştum (…..)'a söyleyebilirsiniz yarın 11.40 tl olacak ama

(…..): Eline sağlık teşekkürler”

ifadeleri yer almaktadır. Konuşmanın devamında SAVOLA çalışanı (…..) tarafından

“A101 (…..)” olarak kayıtlı A101 çalışanı ile yapmış olduğu Whatsapp görüşmesine ait

ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede 12.02.2019 tarihinde;

“A101 (…..): Selam

Şok fiyatını görüşebildiniz mi?

CARREFOURSA kastedilmektedir. Nitekim bu tespit altındaki yazışmalarda CARREFOURSA’nın

genellikle “crr” ve “c4” şeklinde kısaltıldığı görülmektedir.

A101 grup satın alma müdürü.

İlgili ekran görüntüsünde tarih açık bir şekilde görülmese de yapılan konuşmaların içeriğinden ve saat

detaylarından konuşmanın 11.02.2019 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır.

(…..): Yarın 11,40TL olacak (…..) Bey. Selamlar

A101 (…..): Süper

Yarın gol atmasınlarda

(…..): Yok yok atmazlar. Kaybedecekler yoksa olanı da”

ifadeleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen konuşmayı takiben “Strategy team” isimli

Whatsapp grubunda 12.02.2019 tarihinde;

“(…..): beni de aramış

bilgi verin adama acil

yukslettı diye

(…..): Verdim ya Müdür.

Üstteki mesajda

(…..): ben simdi okudum ok

yapıcı yazmış

hayırlı olsun

yarın 11.40olmaxzsa

(…..) sabah sen camlıcaya kosssss

bence

(…..): Sorun yok oldu

(…..): insalllahhh

(…..): (…..) gidebildiğin mi bugün Şoka?

(…..): Gitmedim çünkü (…..) [37] bana yaptım dedi (…..) [38] de bu hafta içi görüşürüz dedi pl tarafı toplantıları varmış

(…..): Eyvallah”

ifadeleri yer almaktadır.

(96) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 12.02.2019 tarihinde A101

çalışanı (…..) tarafından SAVOLA çalışanı (…..)’a gönderilen ve bilgi kısmında

SAVOLA çalışanları (…..), (…..)’nun ve A101 çalışanı (…..)’ün bulunduğu “ydm ayc

fiyatlar” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba,

Piyasadaki bozuk fiyat biran önce düzeltilmeli.

İyi Çalışmalar

…”

(97) “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda 13.02.2019 tarihinde;

“(…..): Sok fıyati

cektibz mi

mağaza acildi

acil

foto

(…..): iletildi (Şok marketin bir şubesinden çekildiği değerlendirilen ve içeriğinde Yudum Ayçiçek Yağı 1 Lt ürününe ait etiket fiyatının 11,40 TL olarak yer aldığı bir görsel paylaşılmıştır.)

(…..): Eyvallah (…..)

(…..): Aferin sanaaaa

(…..): Rica ederim olması gereken n buydu”

ifadeleri yer almaktadır. Konuşmanın devamında SAVOLA çalışanı (…..) tarafından

“A101 (…..)” olarak kayıtlı A101 çalışanı ile yapmış olduğu Whatsapp görüşmesine ait

ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede 13.02.2019 tarihinde;

ŞOK kuru gıda satın alma yöneticisi (…..)’in kastedildiği anlaşılmaktadır.

ŞOK kuru gıda satın alma yöneticisi (…..)’in kastedildiği anlaşılmaktadır.

“(…..): iletildi (Yukarıda yer verilen konuşmada (…..) tarafından paylaşılan ve içeriğinde Yudum Ayçiçek Yağı 1 Lt ürününe ait etiket fiyatının 11,40 TL olduğu fotoğraf A101 (…..)’a gönderilmiştir.)

A101 (…..): Teşekir ederim

11,95 olacaktı

1,25 le neden eşityor?

(…..): Rica ederim Müdürüm.11.40

konuştuk ya

A101 (…..): Hayır abi ya

11.95

Eşitlemiş adam

(…..): O şekilde rahatsız etmez dediniz

Gözünü seveyim bir nefes aldır bize

A101 (…..): Ya 11,95 e organize olduk biz

Yapmayın şunu ya

Adam avantajlı kaldı

(…..): Acil olarak (…) depo siparişlerini bekliyoruz

A101 (…..): 11.95 değil mi bu adamın fiyatı?

Bizim başladığımızda öyleydi”

ifadeleri yer almaktadır. Konuşmanın devamında yukarıda yer verilen görüşmelere

atfen “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda 13.02.2019 tarihinde;

“(…..): Şimdide 11.95 istiyor

(…..):11.95 yaparız ama ufakta olsa adet başı destek istiyor

(…..):Ne alaka yaa

(…..):yav

(…..) d

(…) [39] cikarmasn

acil cokalazode yapsin

zaten 2490

10tl oluyor iste

cokalazode ypmasi acil olmasi için

bir sebep

(…..):Şu an zaten kardan zarar ediyor Şok.

(…..):yarina yayinlasin iste

(…..) mudur

sen de

SOKIa konuş

(…..): Ok

(…..): Cokaazode basliyor mu simdi yarin

a101 2490

(…..):Dün baya konuştum (…..)te [40] orda telefonda (…..) sen Ülker'den bilmiyormusun 0,5 puan marj geriye gelse destek olmasan olmaz dedi 11,40 zor ikna ettim şu şartlarda yapmazlar

Ben dedim 36 marj yapıyorsunuz kendi marjınızı kendiniz geri çekiyorsunux migros tüm piyasa 11,90 onlarda madem destek vermiyorsunuz biz marjımızdsn yiyeceksek o zaman 10,15 daha çok satar öyle devam ederiz falan geldiğimiz noktada (…..) dedi ufak bir destek olurda öyle içeri sunarız

(…..): a101 cokalaz ode yapsin

Argo ifade

ŞOK ticaret direktörü

acil

SOK a bakariz”

ifadeleri yer almaktadır. Konuşmanın devamında ise SAVOLA çalışanı (…..) tarafından

“A101 (…..)” olarak kayıtlı A101 çalışanı ile yapmış olduğu Whatsapp görüşmesine ait

ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede 13.02.2019 tarihinde;

“A101 (…..): Şimdi fiyatı bozuyoruz

Geri geldiğimiz tutar fark

(…..): Hayır sakın yapmayın.çok sıkıntı olur.acil 24.95 ikili fiyat a çıkalım

A101 (…..): Sıkıntıyı yapan şok biz değiliz

Biz toplantıda net ifade ettik

Bu oyunda yokuz

(…..): Ama dahil oluyorsunuz.

Beraber hareket etmemiz gerekiyor

Onlar gel gel yapıyor siz oyuna giriyorsunuz. yapmayın

A101 (…..): 11,95 yaptığında problem yok

Biz eşit olmayacağız”

ifadeleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen görüşmeye atfen “Strategy team” isimli

Whatsapp grubunda 13.02.2019 tarihinde;

“(…..):13.95 yapsin

ama ayrica

cokalazode de baslatsib

önemli olan o

1.25

13.95

2li 2495

(…..):13.95 e adet başı fark döner”

ifadeleri yer almaktadır. Konuşmanın devamında SAVOLA çalışanı (…..) tarafından

“A101 (…..)” olarak kayıtlı A101 çalışanı ile yapmış olduğu Whatsapp görüşmesine ait

ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede 13.02.2019 tarihinde;

“(…..): 1000 er ton sipariş desteğinizi bekliyoruz bugün.acil üretip dağıtırız

(…)

A101 (…..): Şok halledilmeden bi işlem yapamayız

(…)

1.25 teki durum şu

Şok cumaya kadar fiyatı yukarı atarsa rafı bozmuyoruz

Yukarı attığında 14,25 fiyatıyla 2*1,25 aksiyon yapacağız”

ifadeleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen görüşmeye atfen Strategy team isimli

Whatsapp grubunda 13.02.2019 tarihinde;

“(…..): ok

şokla konusn tsk

bugun csmba ana

ama

nasil olcak

biz zaman kaybedurz

cokalazode icib neden beklyrz

tekli fiyata bakarlar

sonra karar verirler

cokalazode baslasa hemen”

ifadeleri yer almaktadır.

(98) “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda 14.02.2019 tarihinde;

“(…..): Şok tan yarın için 100 ton ve 11.95 onay dönüşü alabilecekmiyiz

(…..): Az önce yine konuştum dışarda sahadalarmış bugün omlarda goya

Ofiste kimse Yok akşam görüşelim dedim görüşürsek son noktayı koyarız inşallah (…..): Cuma sabah rafta fiyatı görmeliyiz.aman diyim

(…)

(…..): Cumaya fiyat olmaz şok fiyat geçişi Çarşamba yapıyor en erken olursa perşembe yansır olacak gibi

(…..): Offf”

ifadeleri yer almaktadır.

(99) Aynı Whatsapp grubunda 15.02.2019 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..) tarafından

“A101 (…..)” olarak kayıtlı A101 çalışanı ile yapmış olduğu Whatsapp görüşmesine ait

ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede;

“A101 (…..): Günaydın

Yudum fiyatı arttı m?

(Yudum Ayçiçek Yağı1 Lt ürününe ait etiket fiyatının 11,40 TL olarak yer aldığı ŞOK’a ait raf görseli paylaşılmıştır.)

Artmamış (…..) bey?”

ifadeleri yer almaktadır.

(100) 21.02.2019 tarihinde,“Strategy team” isimli Whatsapp grubunda;

…

(…..): Migros yarın ödeme yapacak. (…..) [41] aradı.tutar belli değil fakat elimden geleni yaptım dedi.

Crr ve Çağdaş fiyatlarını düzeltmemiz gerektiğini hatırlattı yine

O iş bizde dedim Haftaya bir toplantı verecek.

Aksiyonlar mızı nerleştireceğiz

(…..): Mart sonu 5 lik Şok ok gibi orkideyi iptal etmişler

Ama 36.45 e göre teklif atmamız lazım

(…..): ok

(…..): Hafi hayırlısı

Sabahtan bakalım

(…..) ok verdimi? Yoksa (…..) nın dediğine göre mi?

(…..): daha once attık ya teklif

mayıs ıcın ?

aynı fiyatı at iste

acil aksam gpndee

31.89 artı

gönder

cagdas fiyatı düzeldi bugün bu arada

bılgınıze

(…..): (…..) daha yüksek revize bir fiyat atalım diyor herhalde. Fiyat bozmasın diye… Bence de biraz yukarı çekerek atabiliriz.risk almayalım

Yarın (…..) a Çağdaş ve Carrefour fiyatlarını göndereceğim”

ifadeleri yer almaktadır.

(101) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 26.02.2019 tarihinde A101

çalışanı (…..) tarafından SAVOLA çalışanı (…..)’a gönderilen, A101 çalışanları (…..),

(…..) ve SAVOLA çalışanı (…..)’ın bilgide olduğu “11 - 17 Mayıs 10 tl Kasa Akt.

YUDUM EGEMDEN YALIN 1L” konulu e-postada;

MİGROS Kuru Temel Gıda Ürün Grubu Müdürü (…..)’un kastedildiği anlaşılmaktadır.

“(…)

(…) tl + kdv net net maliyetten iletmiş olduğunuz Egemden Yalın 1l ürününü aktivite için onaylıyoruz.

İki taraf için de hayırlı olmasını dilerim.

11 – 17 Mayıs tarihli afiş için sevklerin en geç 1 hafta öncesinden tamamlanmış olması gerekmektedir.

Afiş tarihimizde ve afiş tarihimizden 3 hafta önce + 3 hafta sonrasını kapsayan dönemlerde bozuk fiyat olmaması gerekmektedir.

Belirtmiş olduğum tarih dönemlerinde bozuk fiyat tespit edilmesi durumunda yaşanacak zarar tarafınıza fatura edilecektir. Planlamalarınızı bu doğrultuda yapmanızı rica ederiz.

Bölgelerimizin siparişlerini haftaya iletmiş olacağız.

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(102) 11.03.2019 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda;

“(…..): A101 Omega 31t 18.20 TL ok

(…)

Onay yazısını ve tonaj yazısını yarın

dönecek

(…)

4,5lt aksiyon onayım yarın topnantıda var .orada alacaklar

Her depo kendisi sipariş verecek

Topnantıda sonrası aksiyon başlangıç tarihini bildirecekler

Sırma 4.5lt mısır için yarın aksiyonun başlaması sonrasında listeleme onayına sunacaklar

Teklif ettiğimiz fiyattan listeleme yapacaklarını belirtti

3lt riviera olmuyor.onlar 4lt Pl

yapıyorlar diye

1 25lt için acil olarak Şok 2lt rafı gösterip al01 raf fiyatını normale çekip bazı yükseltip sonrasında 24.90 tl ikili fiyat çıkabileceğimizi söyledi”

ifadeleri yer almaktadır.

(103) 08.04.2019 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “A101 (…..)” olarak kayıtlı A101 çalışanı ile yapmış olduğu Whatsapp

görüşmesine ait ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede;

“A101 (…..): (…..) bey migros teneke fiyatı hala 39.90

5l pet satışı yok görünüyor

Cumaya kadar değişiklik olmazsa alış ve satış fiyatını geri çekeceğiz

(…..): 41.50 olacak

("5l pet satışı yok görünüyor" mesajını alıntılayarak) Bunu anlayamadım

A101 (…..): 41,50 olmamış

5 L pet ürün fiyatı göremiyoruz

2 migrosta da 5 l yok

Sanal marketlerindede yok

(…..): ("41,50 olmamış" mesajını alıntılayarak) Olacaaakkk

Sıkıntı yok

A101 (…..): Sonrasında kavga etmeyelim de

(…)

Pet fiyatına yaptık

Teneke ile peti eşitledi

Şimdi pet fiyatı yol

(…..): Bulup göndereceğim

Teneke 41.50 olacak dediğim gibi”

ifadeleri yer almaktadır.

(104) 24.06.2019 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda;

“(…..): (…..) C4 fiyat

(…..) 42

ne olacak

fiyat raf

arıyrm sızı

?

bıraksınlar artık Mıgros geçsin geceym muhabbetını

(…..): C4 halen Mıgros geçsin geçerim diyor ben olayın ciddiyetini anlattım .Şoka gelince evet komite öncesi görüşmek zor ama kahvaltıda zor olmadı sonrasında sürekli bir çok şey sordu telefondan bim 4 lt Dap attı 29.90 falan inşallah bakalım ikna etmeye çalışıyor içerde olacak . Şipariş günü bugün ben bilgisayarı açıp gireceğim sorun yok o iş bende”

ifadeleri yer almaktadır. Konuşmanın devamında ise SAVOLA çalışanı (…..) tarafından

“(…..) Carrefour” olarak kayıtlı CARREFOURSA çalışanı ile yapmış olduğu Whatsapp

görüşmesine ait ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede;

“(…..) Carrefour: Tmm raf fiyatlarını migros düzeltti mi

(…..): Abi Migros inserti 39,45. Çıkacak siz düzeltmesenize rağmen

Ama artık her fiyatı Migros geçsin geçelim olayından çıkmamız laızm

(…..) Carrefour: Çıkamıyoruz ki

Orası holdinge bağlı ayrı bir birm oraya raporluyo

Sen yıllrdır çalışıyorsun abi sanki bilmiyormusun”

ifadeleri yer almaktadır.

(105) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen SAVOLA çalışanı (…..) tarafından

01.07.2019 tarihinde CARREFOURSA çalışanı (…..)’e gönderilen bilgi kısmında

SAVOLA çalışanı (…..), (…..) ve CARREFOURSA çalışanı (…..)’ın bulunduğu “RE:

Savloa17 Haziran Tavsiye Raf Satış Fiyatları Hk” konulu e-postada ürünün tavsiye raf

satış fiyatını bulunduran tablo ve aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(…..) Bey merhaba,

Sistemsel tanımlamalar için destek ve dönüşlerinizi rica ederim.

...”

(106) Aynı e-posta silsilesinin devamında 05.07.2019 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..)

tarafından teşebbüs çalışanları (…..) ve CARREFOURSA çalışanı (…..)’e gönderilen,

bilgi kısmında teşebbüs çalışanı (…..)’ın bulunduğu “RE: Savloa17 Haziran Tavsiye

Raf Satış Fiyatları Hk” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Bu ıs ne oldu hala degısmedı (…..)?”

(107) Aynı e-posta silsilesinin devamında 05.07.2019 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..)

tarafından teşebbüs çalışanı (…..) ve CARREFOURSA çalışanı (…..)’e gönderilen,

bilgi kısmında teşebbüs çalışanı (…..)’ın bulunduğu “RE: Savloa17 Haziran Tavsiye

Raf Satış Fiyatları Hk” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(…..) Bey ,

Piyasa ile aynı zamanda 11 Temmuzda 13,95 Tl olacak şekilde geçiş planlıyoruz. ...”

CARREFOURSA çalışanı (…..) olduğu değerlendirilmektedir.

(108) 01.08.2019 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda:

“(…..): Beylr

Mıgrs ve C4

fiyat geçmedi?

45

2490

36

KU Omega vs

ZY leri bılmıyrm zaten gectı mı geçmedi mı

mal sevk edemyz

bılgınıze

A101 de sonra geçmeli

3895

gorup onları

Ne yaptık bunun ıcın uyarı verin (…..) [43]”

ifadeleri yer almaktadır.

(109) 08.08.2019 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “(…..) Migros” olarak kayıtlı MİGROS çalışanı ile 07.08.2019-

08.08.2019 tarihlerinde yapmış olduğu Whatsapp görüşmesine ait ekran görüntüsü

paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede, 07.08.2019 tarihinde;

“(…..): (…..) selam şimdi A101 de toplantıda çıktım siz yarın yeni raf fiyatlarını tanımlarsanız

Cuma sanal market rafa yansırsa A101 de Cuma tanımlayıp Cumartesi yansıyacak Atlamayalım abi araya bayram geçiyor önemli”

08.08.2019 tarihinde;

“(…..): Dostum günaydın bugün fiyat geçişi sistemsel tanımlanması çok önemli bayram öncesi cumada A101 kesin tanımlıyor

Carrefourda bugün tanımlıyor aman atlamayın abi biteriz”

ifadeleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen görüşmeye atfen Strategy team isimli

Whatsapp grubunda 08.08.2019 tarihinde;

“(…..): c4 tanımloyor cok yalan geldi

onlarin pazarlması bizim raf fıyati

hesabi için tez yazmış

(…..): Yok gerçek (…..) [44] ile mutabık kaldık Abı”

ifadeleri yer almaktadır.

(110) 07.09.2019 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “A101 (…..)” olarak kayıtlı A101 çalışanı ile yapmış olduğu Whatsapp

görüşmesine ait ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede;

“(…..): Günaydın Müdürüm.

Migros raf fiyatı 5lt tnk 44.95TL oldu fiyat geçişi için sizi bekliyoruz.

iti hafta sonları…

A101 (…..): Selam. 4 lt pet listelendi mi? Salı günü de fiyatlar değişmemiş olursa değişikliği yapanz. Öncesinde beklediğim aksiyon destekleri var

(…..): 4l pet nereye listelendi mi?

Aksiyon tekliflerinizi gönderdik zaten.dönüş bekkiyoruz

A101 (…..): Mıgrrosa

Raftaki ürünlerden aksiyon bekliyoruz

MİGROS temel kuru gıda kategori sorumlusu (…..)’in kastedildiği değerlendirilmektedir.

CARREFOURSA satın alma uzmanı (…..).

(…..): Mail attım Müdür.onayını bekliyorum ayrıca 10lt snf ve

z.yağında da acil akdıyon destek rica ediyoruz”

ifadeleri yer almaktadır.

(111) 10.09.2019 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda, SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “(…..) Migros” olarak kayıtlı MİGROS çalışanı ile yapmış olduğu

Whatsapp görüşmesine ilişkin ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede; “(…..): Dostum sen 44,95 TL'den çizikli ayçiçek 5 lt 39,95 tl

44,95 TL'den omega 38,95 tl tanımla teklif atacağım geç kalmayalım

Bugün kesin atarım

(…..) Migros: Toplantıdaydım tamimi geçirdik sen diğer tarafa mahçup olma

12 eylül organize olalım katalog başlangıçla beraber

(…..): Sağol dostum yarın geçmesi lazım yarın ona göre o raf fiyatını gösterip A101 de geçecek aman

(…..) Migros: Abi 12'sine yansıyor sen 12'sine

organize ol

(…..): Telefonda 11 dedin ne değişti

ifadeleri yer almaktadır.

(112) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 23.10.2019 tarihinde A101

çalışanı (…..) tarafından SAVOLA çalışanı (…..)’a gönderilen “Re: Omega 3 3 | yeni

maliyet hk” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(…)

Aksiyon için ayrıca destek talebimiz olacak. Fiyat geçişlerini piyasa ile birlikte organize edeceğiz.

(…)”

(113) Söz konusu e-postaya cevaben SAVOLA çalışanı (…..) tarafından A101 çalışanı

(…..)’e gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(…..) Bey

Piyasa yarın fiyat geçiyor.

Yarın aks.sip alırızdiye konuşmuştuk toplantıda.

Desteğinizi rica ediyoruz.

(…)”

(114) Ayrıca yukarıda bahsedilen e-postalara ilişkin olarak SAVOLA çalışanı (…..) tarafından

SAVOLA çalışanı (…..)’a gönderilen iç yazışmada, “tmm ıste Mıgros yarın gecerse

sahane olacak 45.90” ifadeleri yer almaktadır.

(115) 13.01.2020 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda, SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “(…..) Migros” olarak kayıtlı MİGROS çalışanı ile yapmış olduğu

Whatsapp görüşmesine ait ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede; “(…..): (içeriğinde insert broşürü olan görsele atfen)

116-29 Ocak C4 insert.

16-17 Ocak Komili Riviera Kasa

Altivitesi -16,90 TL

(…..) Migros: Abi şokta yudum ayç 2 a101'de 4,5'luk halletmen lazım

Ondan sonra top bizde

(…..): A101 de sorun yok 1.25 lt zaten şuan

daha pahalı

Şuam top tamamen sizde listede sadece 2 lt ayçiçek mi var

Rica ediyorum ocak bitti fiyat geçemdiniz daha hiç bir plan yapamadık”

ifadeleri yer almaktadır.

(116) 16.01.2020 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “(…..) Migros” olarak kayıtlı MİGROS çalışanı ile yapmış olduğu

Whatsapp görüşmesine ait ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede,

15.01.2020 [45] tarihinde;

“(…..): Birlikte organize edelim aynı gün en kötü siz gün söyleyin net

Bu hafta kesin bitirmemiz gerekiyor

16.01.2020 tarihinde;

(…..) Migros: (…..) günaydın

Cuma gününe organize oluyoruz biz fiyat geçişinde sen a101 ve diğer tarafları organize eder misin ?

Cuma rafa yansıyacak

(…..): Günaydın tammadır

ifadeleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen görüşmeye atfen Strategy team isimli

Whatsapp grubunda 16.01.2020 tarihinde;

“(…..): c4

(…..): Oda cuma tanımlayacal”

ifadeleri yer almaktadır.

(117) 17.01.2020 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “(…..) A101” olarak kayıtlı, (…..) olduğu anlaşılan A101 çalışanı ile

yapmış olduğu Whatsapp görüşmesine ait ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu

görüşmede, 17.01.2020 [46] tarihinde;

“(…..) A101: 39.95e gore

(…..) bey bi mail atti

(…..): (…..) mail attı da aklam konuştuk dengeleri partie durumu 1 tl altına 40,45 tl (…..) A101: 99 endeks çalışıyoruz biz normalde

39.95 üstüne atamiyorz

(…)

99 endeks göre 40.15 oluyor.. fiyat saçma oluyor 39.95 raf için uygun bi fiyat

Siz değerlendirin kondisyonlari ona göre ilerleriz”

ifadeleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen görüşmeye atfen Strategy team isimli

Whatsapp grubunda 17.01.2020 tarihinde;

(…..): Ben konuştum .Aradı beni (…..) . Ay sonuna kadar 39.95 sonrasında 40.15 TL yapalım diyorlar. 40.45 TL ye oturuyor dedim.Migros Crr [47] size bakıp yine düşer rafı bütün çabalarımız boşa gider dedim

14.30 a kadar dönüş bekliyorlar.İçeri fiyat verecekler”

ifadeleri yer almaktadır.

(118) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; BİM çalışanı (…..) tarafından

03.02.2020 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..) ile BİM çalışanı (…..)’e gönderilen ve bilgi

kısmında BİM çalışanı (…..)’ün bulunduğu “RE: Gelen Sevk hk” konulu e-postada; “Merhaba,

(…..) bey,

Yarın itibari ile satış fiyatımız 40,95 olarak tanımlanmıştır,

Bilginiz olsun,”

ifadeleri yer almaktadır.

İlgili ekran görüntüsünde tarih açık bir şekilde görülmese de yapılan konuşmaların içeriğinden ve saat

detaylarından konuşmanın 15.01.2020 tarihinde yapıldığı değerlendirilmektedir.

İlgili ekran görüntüsünde tarih açık bir şekilde görülmemekle birlikte yapılan konuşmaların içeriğinden

ve saat detaylarından konuşmanın 17.01.2020 tarihinde yapıldığı değerlendirilmektedir.

CARREFOURSA

(119) Söz konusu e-postaya cevaben SAVOLA çalışanı (…..) tarafından 03.02.2020

tarihinde BİM çalışanları (…..) ve (…..)’e gönderilen ve BİM çalışanı (…..)’ün bilgide

bulunduğu e-postada;

“Merhaba (…..) Bey,

Ömerli Ve Akasaray bölgenizde Yudum 5lt yuvarlak pet ayçiçek yağımızı

43,95TL’den satıyoruz.

Sizinde bildiğiniz üzere teneke satış fiyatı petin 1TL üzerinde konumlanır.

Piyasada raf fiyatımız 45,95TL.

Bu çerçevede 40,95TL raf fiyatının çok düşük kaldığını ve yukarıya çekmeninizin daha yerinde olacağını belirtmrktr fayda görüyor,

İyi çalışmalar diliyorum.

…”

denilmektedir.

(120) Aynı e-posta silsilesinin devamında BİM çalışanı (…..) tarafından 03.02.2020 tarihinde

SAVOLA çalışanı (…..) ile BİM çalışanı (…..)’e gönderilen ve BİM çalışanı (…..)’ün

bilgide bulunduğu e-postada;

“Merhaba,

43,95 yaptım yarın itibari ile piyasada aşağı fiyat olmaması konusunda destek rica ederiz,”

ifadeleri yer almaktadır.

(121) Yukarıda yer alan e-posta silsilesinin devamı niteliğinde olan ve BİM çalışanı (…..)

tarafından 17.02.2020 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..)’a gönderilen “RE: Bölgesel

ürün teklif/BİM MERSİN&YUDUM” konulu e-postada;

“Merhaba,

(…..) bey,

Yudun 5 lt fiyatını 43,95 çıktık fakat vediğiniz piyasa sözünü tutamadınız,

39,90 da fiyat var 40,90 diyat mevcuttur,

Beni araya bilir misiniz,

Size ulaşabileceğim başka bir tel varsa vermenizi rica ederim,”

ifadeleri yer almaktadır.

(122) 27.02.2020 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda;

“(…..): (…..) [48] aradı (…..).

Carrefour 4lt fiyatını acil olarak 37.90 TL ye çıkarmamız gerekiyor.

Yolsa 5lt tnk iptal olacak.

(…..): raf mi

(…..): Raf

(…..): mogros da 35.50 den 33.90 yapti

onu da diyin de

migrs da

ak kasik degil

neden 37.90

36.90 yeter

o nereden carpili yapacak

45.95 mi

(…..): …

Migros 4 lt Crr raf fiyatının 37.90 olmasını bekliyor (…..)”

ifadeleri yer almaktadır.

MİGROS kuru temel gıda ürün grubu müdürü (…..)’un kastedildiği anlaşılmaktadır.

(123) 10.03.2020 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “(…..) Migros” olarak kayıtlı MİGROS çalışanı ile yapmış olduğu

Whatsapp görüşmesine ilişkin ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede; “(…..): Adamlar düşecek lütfen fiyatı düzeltin

(…..) Migros: A101 4,5 lt 39,95 değil mi 4 lt parite 35,5 geliyor zaten

(…..): Konuşalım fiyat geçişi Attım 5 lt 4 lt ler için A101 ilr birlikte Organzie

etmemiz lazım

Cuma kaçta gelelim

(…..) Migros: Cuma 15 organize edelim

(…..): Ok tamamdır

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(124) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; SAVOLA çalışanı (…..)

tarafından 25.03.2020 tarihinde A101 çalışanları (…..) ve (…..) ile SAVOLA çalışanı

(…..)’a gönderilen “RE: Güncel mağaza sıfırları hk. (Sevk planı)/ACİİİLLL” konulu e-

postada;

“(…..) Bey,

Vermiş olduğunuz eski fiyatlı siparişlerinizi olabildiğince hızlı depolarınıza sevk ediyoruz zaten..

Fakat lütfen sizde fiyat geçişi konusunda bize yardımcı olun.

Piyasa şartları ağırlaştı ve bu maliyetlerin üstesinden ancak işbirliğiniz ile

kalkabiliriz.

Tşk.

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(125) Söz konusu e-postaya cevaben A101 çalışanı (…..) tarafından gönderilen 25.03.2020

tarihli e-postada;

“Merhaba,

Fiyat konusu bugün gündememizde olmalı size defalarca bozuk fiyatınız ile ilgili bilgi verdim. Bizden istenen destek nedir?

Piyasaya paralel geçişimizi herzaman sağladık sağlayacağız.

İyi Çalışmalar …”

denilmektedir.

(126) Aynı e-posta silsilesinin devamında SAVOLA çalışanı (…..) tarafından 25.03.2020

tarihinde A101 çalışanı (…..)’e gönderilen ve A101 çalışanları (…..) ve (…..) ile

SAVOLA çalışanları (…..) ve (…..)’nun bilgide bulunduğu e-postada;

“acil C4 raf fiyatini 46.95yapin (…..) Bey! Beklyrm”

ifadesi yer almaktadır.

(127) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 30.03.2020 tarihinde A101

çalışanı (…..) tarafından SAVOLA çalışanı (…..)’a gönderilen ve bilgi kısmında A101

çalışanları (…..), (…..)’un ve SAVOLA çalışanları (…..), (…..)’nun bulunduğu RE:

Yudum ayçiçek maliyet revize ve sipariş/A101/ACİİLLL” konulu e-postada aşağıdaki

ifadeler yer almaktadır:

“…

Piyasa fiyatınız bozukken fiyat geçiş organizasyonu yapamayacağımızı defalarca belirttik. Belirli bir endeks üstünde anlaştık. Bu şartların bozulmaması gerekiyor. …”

(128) Aynı e-posta silsilesinin devamında 30.03.2020 tarihinde A101 çalışanı (…..)

tarafından SAVOLA çalışanı (…..)’a gönderilen ve bilgi kısmında A101 çalışanları

(…..), (…..)’un ve SAVOLA çalışanları (…..), (…..)’nun bulunduğu RE: Yudum ayçiçek

maliyet revize ve sipariş/A101/ACİİLLL” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

“…

Fiyat geçiş organizasyonu için telefonda da belirttiğim gibi piyasayı bekleyeceğiz. Bu şartlar altında geçiş yapamayız. Anlaştığımız bir endeks var.

…”

(129) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 01.04.2020 tarihinde A101

çalışanı (…..) tarafından SAVOLA çalışanları (…..) ve (…..)’a gönderilen, A101

çalışanı (…..)’ün bilgide olduğu “RE: 9907 GOP Bölge teslimat bilgisi (Acil)” konulu e-

postada;

“…

Maili atlamışım. Konferansta yapabiliriz ama öncesinde anlaştığımız konuları hatırlatmak istiyorum.

…

Fiyat geçişinde piyasa organize edilmedi. Üstüne aksiyon planladınız. İçerideki siparişlerimizi teslim edene kadar burayı da yönetilebilir hale getirebileceğinizi düşünüyoruz.

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(130) Aynı e-posta silsilesinin devamında 01.04.2020 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..)’tan

SAVOLA çalışanları (…..) ve (…..)’a gönderilen “RE: 9907 GOP Bölge teslimat bilgisi

(Acil)” konulu e-postada;

“…

125 bın adetı dagıttık gıttı bıle gırılser oldu oluyor

…

fıyat gecıslerını de org ettık mıgros 4lt ler Cuma gunu c4 5 lt yarın gecıyor

bunları acıl yazar mısnı

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(131) 03.04.2020 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda yapılan yazışmada; “(…..): Bugun BIM ıcın son gun

konfırmasyonı alıp hemen a101 ı org etmek lazım

saat 0914

12ye kadar vaktimiz var

helletık mı beyelr

ben takıp edemyrö sunumlar vs

fiyat gecısı var yine pztesoye

zam yapıcz

hazırlnyrz

sız halletınız mı son dirim

durjm

(…..) [49] u a101 ve bım kac tl oldu”

05.04.2020 tarihinde;

A101 grup satın alma müdürü (…..)’ün kastedildiği anlaşılmaktadır.

“(…..): (…..) [50] ile konuştuk az önce

Crr 5lt fiyatını 45.95 gönderdi.Gol attınız bize dedi

Bende 7na 4lt ler gönderdim

Sonra konuştuk piyasadan

Crr P.tesi 47.95 TL yapacak merak etme dedim (…..) [51]. (…..) [52] ya fiyatı geçirmemiz şart oldu..”

ifadeleri yer almaktadır.

(132) 06.04.2020 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda;

“(…..): (…..) Crr fiyat geçişi?

(…..): Hangi üründe abi geçiş?

1 lt mi

(…..): 1lt,5lt,

4lt sanalda yok fiyat geçti mi belli değil?

(…..): Fiyatı geçmişti sorun yok

(…..): Hangi?

(…..): 5 lt geçmiyor kpnuştuk abi Migrosu bekliyor (…..) Bey dün (…..) [53] arayacam dedi ya

4 It pet teneke

Geçti

(…..): 1lt?2lt Dün konuştuk ya

(…..) Bey de yazmış

(…..): Abi konuştuk kesin değil daha geçsekmi emin değiliz daha ürün bazlı kaç tl olacaksa ona göre net kesin belirleyip geçelim haftalık günlük fiyat değiştiriyoruz (…..): 1lt 15.90 2lt 25.90

(…..): Ok atarız müçterilere

Yaptığımı iş değil o zaman dedim 1-2 lt de geçelim toplu yok dedik şimdi ürün ürün uğraşacağız süreç alacak boşuna 1-2 lt ayçiçek geçeveksek o zaman omega kızartma ustasıda geçelim 1-2 lt ayçiçekten pahalı olmalı ya yoksa şok ürünlerde aktivitde maliyet yükseltemeyiz

(…..): Bencede geçmemiz gerekiyor.Gelen uygulama daki

fiyatlara bak uçmuş durumda. ..

iletildi (Yudum Ayçiçek Yağı 4 Lt ürününe ait etiket fiyatının 35,50 TL olarak yer aldığı CARREFOURSA raf görseli paylaşılmıştır.)

‘iletildi Crr

iletildi Abi çarşambaya kadar organize edin Itf teşekkürler’

(…..) [54] yazdı

Şaka mı bu.Hani geçmişti Crr?

(…..): Geçmişti gerimi çekmiş ya bu adam salak yeminle”

ifadeleri yer almaktadır. Konuşmanın devamında SAVOLA çalışanı (…..) tarafından

“(…..) Carrefour” olarak kayıtlı CARREFOURSA çalışanı ile yapmış olduğu Whatsapp

görüşmesine ait ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede 06.04.2020

tarihinde;

“(…..): Hatta 49,90 tl geçmeyi planlıylruz

BİM satın alma direktörü (…..)’ın kastedildiği değerlendirilmektedir.

SAVOLA çalışanı (…..).

CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (…..)’in kastedildiği anlaşılmaktadır.

CARREFOURSA Genel Müdür Yardımcısı (…..)’ın kastedildiği anlaşılmaktadır.

MİGROS Temel Kuru Gıda Kategori Sorumlusu (…..)’in kastedildiği anlaşılmaktadır.

((…..) tarafından strategy team grubuna iletilen Yudum Ayçiçek Yağı 4 Lt ürününün etiket fiyatının 35,50 TL olarak yer aldığı CARREFOURSA raf görseli iletilmiş olup bu görsele atfen):

Abi bu ne şakamısnız

Siz ya niye fiyatı geri çektiniz

Bu ay 1 adet üm sevk edemiyiz bilgine piyasadan haberin yok galiba sonra marjım düşük dersin

Sanal markettede kaldırmışın senin geçmen lazım

Adamalr geçti dediğim gün

(…..) Carrefour: Bizde yükselttik senin söyleğin fiyatlara geçmiştik

Onlar geçneyine bizde geri çektik

Geçiriseniz bizde geöeriz

38,90 a 37,90 olmamış

(…..): Ee sonra abi nasik geçmedi bakmryormusun o günden beri 0,40 krş düşük geçmişler sadece sende o fiyatlara geç

Niye 35,90 yapıyorusn

Birde sanaldan kaldınyorusn

işinize geldiği gibi siz bilirsiniz sorun yok istersen 10 tl ye satin stoklar bitince marj %5 düşünce o zaman bildiğini yaparsın eyvallah”

ifadeleri yer almaktadır.

(133) 07.04.2020 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “(…..)” [55] olarak kayıtlı BİM çalışanı ile yapmış olduğu Whatsapp

görüşmesine ait ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede, 06.04.2020

tarihinde;

“(…..):(Daha önce gönderilmiş fiyat bilgisi içeren bazı görsellere atfen):

Bunlarda Carrefour

5lt de bu hafta geçiyor 47.95 TL ye

4lt ler geçti gördüğün gibi

(…..): Ne alakası var

Cebin çekmiyor

Sırma mısır 5 lt tnk veya DAP?

(…..): Anlayamadım?

(…..): Teklif

(…..): Mısır yok ki”

07.04.2020 tarihinde;

“(…..): C4 değişmemiş”

ifadeleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen konuşmayı takiben “Strategy team” isimli

Whatsapp grubunda 07.04.2020 tarihinde;

“(…..): Günaydın.

(…..) yazmış (…..).

Çok büyük sıkıntı olacak

(…..): a101

acil gönderim Itf 56

(…..): iletildi (Ayçiçek Yağı 5 Lt ürününün etiket fiyatının 39,95 TL olarak yer aldığı BİM raf görseli paylaşılmıştır)

(…..): yes

…

BİM Satın Alma Direktörü (…..).

Bu ifadenin siparişlerle ilgili olabileceği düşünülmektedir.

(…..): (…..) Crr yarın fiyat geçiyor mu?

(…..) e dönüş yapmamız gerekiyor

(…..): Cevap vermiyor (…..)

(…..): Raf fiyatını düşer sonra

(…) [57]”

ifadeleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen konuşmayı takiben SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “(…..) Carrefour” olarak kayıtlı CARREFOURSA çalışanı (…..) ile

yapmış olduğu Whatsapp görüşmesine ait ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu

görüşmede;

“(…..): Kardeş bim petı geçti 5 lt sen bugün 5 lt teneke 47,90 tanımla haftaya piyasa geçince 49,90 geçeriz

Önemli bimde c4 geçmedi diyor geri çekemsin sonra siz 49,90 geçince oda 48,90 yapacak ama suaan 47,90 yap

Kardeş cevap vermedin bım fiyatı düşecek yarın yoksa

(…..) Carrefour: Yeni gördüm,

Migros geçmeden birşey yapamayız kardeş”

ifadeleri yer almaktadır. (…..)’den saat 19:35’te alınan yukarıdaki cevap üzerine saat

19:36’dan itibaren “Strategy team” isimli Whatsapp grubundaki yazışmalar şu şekilde

devam etmektedir:

“(…..): (…..) [58] arayalım

(…..): 4lt ler ne oldu onları da geçmedi

(…..): 4 lt geçti abi

(…..): Yok abiciğim yok

Görsel rica ediyorum acil

(…..): Abi geçti niye yok diyorsun

(…..) iste abi

(…..): (…..) [59] gönderecğim”

(134) Konuşmanın devamında SAVOLA çalışanı (…..) tarafından “(…..) Carrefour” olarak

kayıtlı CARREFOURSA çalışanı ile yapmış olduğu Whatsapp görüşmesine ait ekran

görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede yukarıda yer verilen konuyu takiben; “(…..): 4 leri geçtin bugün değilmi

(…..) Carrefour: Evet geçtik”

ifadeleri yer almaktadır.

(135) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, SAVOLA ve BİM çalışanları

arasında geçen e-posta silsilesinde ilk olarak, 11.04.2020 tarihinde SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından BİM çalışanları (…..) ve (…..)’ya gönderilen “Ömerli&Aksaray Bim

Yudum 5lt yuv.pet /Mersin & Adana2 Yudum 5lt tnk snf /Uygulama ve tavsiye raf satış

hakkında” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler ve ekran görüntüsüne yer verilen tablo

bulunmaktadır:

“Merhaba (…..) Bey,

Artan yarı mamül maliyetleri sonrası 16 Nisan Perşembe günü itibariyle geçerli olacak yeni tavsiye raf satış ve maliyet uygulama çalışmamızı aşağıda bilgilerinize sunuyorum;

…

Onay geri dönüşlerinizi rica ediyor ,iyi çalışmalar diliyoruz. …”

Argo ifade

CARREFOURSA genel müdür yardımcısı.

BİM Satın Alma Direktörü (…..).

(136) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında 14.04.2020 tarihinde yine SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından BİM çalışanları (…..) ve (…..)’ya gönderilen “RE: Ömerli&Aksaray Bim

Yudum 5lt yuv.pet /Mersin & Adana2 Yudum 5lt tnk snf /Uygulama ve tavsiye raf satış

hakkında” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba (…..) Bey,

Öneri uygulama fiyat tablomuzun Perşembe günü hayata geçirilmesi konusunda yardımlarınızı rica ediyor,İyi çalışmalar diliyoruz. (…)”

(137) Söz konusu e-posta silsilesinde son olarak 17.04.2020 tarihinde yine SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından BİM çalışanları (…..) ve (…..)’ya gönderilen “RE: Ömerli&Aksaray Bim

Yudum 5lt yuv.pet /Mersin & Adana2 Yudum 5lt tnk snf /Uygulama ve tavsiye raf satış

hakkında” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba (…..) Bey,

Yarın tüm piyasa fiyatlarımız revize olmuş olacaktır.

Eş zamanlı olarak bir alt pozisyonun (aşağıda belirtilen öneri maliyet ve satış fiyatları) alınması konusunda

Yardımlarınızı rica ediyor, iyi çalışmalar diliyoruz. …”

(138) 16.04.2020 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “(…..) Migros” olarak kayıtlı MİGROS çalışanı ile yapmış olduğu

Whatsapp görüşmesine ait ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede; “(…..): Günaydın bugün yeni tavsiye raf fiyatlarını sisteme tanımladınız değil mi? C4 tanımladı aynı gün diye sorun olmasın teyit etmek istedim. (…..) Bey [60] bugün için tanımlanacak demişti piyasayı ona göre organize ediyoruz

(…..) Migros: (…..) selam ok bizde sıkıntı yok fiyatlar yarına güncel

Bizim için a101 önemli orayıda organize etmeniz gerekiyor

(…..): Tamamdır onlarda Cumartesiye organize ediyoruz ikinci fiyat geçişi için

5 lt pet tanımlandı mı fiyat güncellenmesi gereken birşey varsa destek olayım hemen

(…..) Migros: 5 l pet tanımlandı fiyatı güncellenecek haftaya ptesi sipariş gelir”

ifadeleri yer almaktadır.

(139) 18.04.2020 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “(…..) Carrefour” olarak kayıtlı CARREFOURSA çalışanı ile yapmış

olduğu Whatsapp görüşmesine ait ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu

görüşmede;

“(…..): Kardeş günaydın niye geçiş yapmadın fiyatları bugün düzelttir lütfen tamam diyorsun birde Halen 1 lt sizde 13,90 şak gibi

(Migros Sanal Market'e ait olduğu düşünülen ve içeriğinde Yudum yağlarına ait fiyat bilgilerinin olduğu görsel paylaşılmıştır.)”

ifadeleri yer almaktadır.

(140) 20.04.2020 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından “(…..) Migros” olarak kayıtlı MİGROS çalışanı ile yapmış olduğu

Whatsapp görüşmesine ait ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu görüşmede; “(16.04.2020'de (…..) tarafından gönderilen"Günaydın bugün yeni tavsiye raf

fiyatlarını sisteme tanımladınız değil mi ? C4 tanımladı aynı gün diye sorun olmasın teyit etmek istedim . (…..) Bey bugün için tanımlanacak demişti piyasayı ona göre organize ediyoruz" mesajına atfen):

(…..) Migros: Burda tanımladı dedin siz geçmeyince o tarafı iptal ettik bilgisini vermedin haberimiz yok,biz ctesi fiyatı gösterdik adamlar geçmediler bugün ptesi

MİGROS Kuru Temel Gıda Ürün Grubu Müdürü (…..)’un kastedildiği anlaşılmaktadır.

yarına yansır diyolar bir daha biz önce geçmeyeceğiz bilginiz olsun c4 bizden önce fiyatı göstenr biz ona göre geçeriz

Ok yarını bekleyelim.5 lt yarın rafa yansıyacak

(…..): Aynı güne organize ediyoruz geçiş olmuyor yada aynı fiyata geçiş olmayınca sorun yaşanıyor diye yoksa aynı gün onlarda tanımlamıştı hep Cuma yapsaydınız ok konuşuruz

Hafta sonu malum fiyat tanımlaması Yapılmıyor ya Cuma yansısaydı aynı gün olacaktı bu arada yarın için sorun yok bilgin olsun.”

ifadeleri yer almaktadır. Yukarıda içeriğine yer verilen ekran görüntüsünün hemen

ardından paylaşılan ve içeriğinde SAVOLA çalışanı (…..) ile “(…..) Carrefour” olarak

kayıtlı CARREFOURSA çalışanı arasında geçen konuşmanın olduğu ekran

görüntüsünde;

“(…..): Günaydın bu fiyatları 4 lt tnk dahil ne zaman rafa yansıyacak . Teşekkürler (…..) Carrefour: Günaydın yarın yansır

(…..): Bugün içinde sanal markette yansıtman lazım sıkıntı yaşıyoruz

Bak sorun hep hafta sonu yansıtsaydm bari bu arada yarın 5 lt Teneke fiyat geçiyor bugün onuda 49,95 tl olarak düzelt lütfen yarın rafa yansısın

(…..) Carrefour: Cumartesi kimse yapamazkı fiyatı

dostum

(…..): Cumadan tanımlasaydın neyse ok sen bugün 1 lt dahil ve 5 lt teneke sisteme tanımlat yarın yansıtın yarında gol yersek artık bu işin içinden çıkamayaız bil

(…..) Carrefour: Yazdım cumartesi

Çalışmadıkları için yapmadılar”

ifadeleri yer almaktadır.

(141) 20.04.2020 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda;

“(…..): (…..) [61] aradı carrefour ve yerel fiyatları yarın geçmemiş olursa fiyatları aşağı çekmek zorunda kalırız dedi.Değişeceğini söyleyip bugün yarın bir şey yapmaması konusunda ikna ettim

(…..): yerel dediğin ne mudur

hangi yerel?

onu solesin

c4 da gececek zaten yarib

(…..): Ankara’dakiler ve İst onur özen

(…..): Sabah konuştuk abi (…..) ile yarın için mutabık

kaldık

(…..): Tmm biraderim.Adam şimdi üzerine aradı.Bilgi

verdim.

(…..): Abi bı fiyatlar nedir 4,5 lt 37,84 yudum 1,25 lt 12,04

tl olmuş”

ifadeleri yer almaktadır.

(142) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, SAVOLA ve BİM çalışanları

arasında geçen ve yukarıda e-posta silsilesinin devamı niteliğinde olan diğer e-posta

silsilesinde ilk olarak, 21.04.2020 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..) tarafından BİM

çalışanları (…..) ve (…..)’ya gönderilen “EXT> Ömerli&Aksaray Bim Yudum 5lt yuv.pet

/Mersin & Adana2 Yudum 5lt tnk snf /Uygulama ve tavsiye raf satış hakkında” konulu

e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba (…..) Bey,

MİGROS Kuru Temel Gıda Ürün Grubu Müdürü (…..)’un kastedildiği anlaşılmaktadır.

Artan yarı mamül maliyetleri sonrası 22 Nisan Çarşamba günü itibariyle geçerli olacak yeni tavsiye raf satış ve maliyet uygulama çalışmamızı aşağıda bilgilerinize sunuyorum;

(…)

Onay geri dönüşlerinizi rica ediyor ,iyi çalışmalar diliyoruz.

(…)”

(143) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında BİM çalışanı (…..) tarafından SAVOLA

çalışanı (…..) gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba,

Bölgelerimizin sattığı 5 lt teneke için lütfen onlar ile temasa geçer misiniz. Neticede alış-satış kararı onlardadır. (…) Ek olarak ithlat mevzuatındaki gelişmelerden dolayı fiyatların gevşediği ortamdayız.Neden zam yapıldığını yönetime izah edemiyoruz. Ayrıca piyasada henüz tam geçiş yapılmadığını gözlemleyebiliyoruz. (…)”

(144) Söz konusu e-posta silsilesinde son olarak yukarıda yer verilen e-postanın teşebbüs

içi değerlendirmesinin yapıldığı düşünülen ve SAVOLA çalışanı (…..) tarafından

SAVOLA çalışanları (…..) ve (…..)’ya gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

“Bunnedemek sımdı

cevabı yazalım acıl beklemeyelım

49.95 olmasa da 48.95 yapsın ağamız herkes gectı o kaldı olur mu ole sey”

(145) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 11.06.2020 tarihinde BİM çalışanı

(…..) tarafından SAVOLA çalışanı (…..)’a gönderilen, BİM çalışanları (…..) ve (…..)’ın

bilgide olduğu “ÇAĞDAŞ 5 LT TENEKE FİYAT” konulu e-postada;

“(…)

Çağdaş fiyatına müdahele eder misiniz ? yoksa 2 tl fark mı dönelim .

(…)”

ifadeleri yer almaktadır.

(146) Aynı e-posta silsilesinin devamında 11.06.2020 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..)’dan

teşebbüs çalışanlarına gönderdiği anlaşılan e-postada;

“(…)

Münferit olarak müdahale edebiliyormuyuz?

Yardımınızı rica ediyoruz.

(…)”

denilmektedir.

(147) Anılan e-posta silsilesinin devamı olarak, 11.06.2020 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..)

tarafından teşebbüs çalışanı (…..)’a gönderilen (…..)’nun bilgide olduğu “RE:

ÇAĞDAŞ 5 LT TENEKE FİYAT” konulu e-postada;

“(…)

münferit ne demek ? arkadaşlar sabah belirtti beraber uğraşıyorlar ancak rekabet kanunu gereği fark falan dönemez lütfen müşteriyi yazılı uyarır mısın?

(…)”

ifadeleri yer almaktadır.

(148) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, BİM çalışanı (…..) tarafından

18.08.2020 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..)’a gönderilen “FW: yudum yağ rakip

fiyatları” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba,

Mersin piyasa fiyatları

Carrefour teneke 45.90 pet 44.90

Migros 49.90”

(149) E-posta ekinde yer alan “jpg” formatındaki fotoğraflarda ise “Yudum Ayçiçek Yağı 5 lt”

ürününün farklı marketlere ait olduğu anlaşılan fiyatları paylaşılmıştır. Söz konusu e-

postaya cevaben 18.08.2020 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..) tarafından BİM çalışanı

(…..)’e gönderilen “RE: yudum yağ rakip fiyatları” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler

yer almaktadır:

“C4 1 ay önceden planlı aksiyon fiyatı.

Önümüzdeki hafta 51,90 olacak raf fiyatları

...”

(150) BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 03.09.2020 tarihinde BİM çalışanı

(…..) ile SAVOLA çalışanı (…..) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (…..)

tarafından Yudum markalı çeşitli sıvı yağ çeşitlerine ilişkin olarak raf etiketlerinin yer

aldığı bir fotoğraf paylaşılmış olup devamında aşağıdaki konuşmalar geçmektedir; “(…..): Migros değişen raf fiyatları

Bilgin olsun

Hayırlı günler

(…..): 5 lt aynı kalmış

(…..): Cuma rafa yansıyacak”

(151) Görüşmenin devamında (…..) tarafından içinde Komili marka ayçiçek yağı fiyatı olan

MİGROS insert fotoğrafı paylaşılmış olup aşağıdaki konuşmalar geçmektedir:

“(…..): Biliyorum Müdür

Bir sonraki insert 17 eylülde Yudum 4lt DAP 40,45TL

Sende kalsın

(…..): Tebrikler

(…..): 08 eylül %7 fiyat geçeceğiz

Sende aynı şekilde ürün bağlıyorsun”

(152) 04.09.2020 tarihinde bu kez SAVOLA çalışanı (…..) tarafından MİGROS’un Yudum

ayçiçek yağı 5 lt çeşitleri raf fiyatlarına ilişkin bir fotoğraf ve MİGROS şirket içi

yazılımına ilişkin olduğu değerlendirilen bir ekran görüntüsü paylaşılmış olup;

“(…..): Migros Fiyat Değişikliği Kırlangıç AÇ 2lt 25.45 ➡️ 27.45 Komili AÇ 2lt 25.90 ➡️ 28.90 Yudum AÇ 4lt pet 38.95 ➡️ 43.95 Yudum AÇ 5lt tnk 49.90 ➡️ 55.90

Günaydııınn

Hayırlı Cumalar”

denilmektedir.

(153) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; SAVOLA çalışanı (…..)

tarafından 16.09.2020 tarihinde A101 çalışanı (…..)’ye gönderilen ve bilgi kısmında

SAVOLA çalışanları (…..), (…..) ve A101 çalışanı (…..)’e gönderilen “Savola 21 Eylül

Fiyat Geçişi Maliyetler Hk” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler ve ürünlerle ilgili

bilgilerin bulunduğu tablo yer almaktadır:

“(…..) Hanım merhaba,

Artan hamyağ maliyetleri ile birlikte yarın itibari( 17.09.2020) ile şuan sisteminizde tanımlı olan maliyetlerden gelecek siparişleri karşılama şansımız yok.

Yarın itibari ile gelen siparişlerin daha önce paylaştığımız maliyete göre sisteminizde revize etmenizi rica ederiz.

21 Eylül tarihi mevcut ürünlerde net net maliyetlerimiz aşağıda bilgilerinize sunulmuştur.

…”

(154) Aynı e-posta silsilesinin devamında 17.09.2020 tarihinde A101 çalışanı (…..)

tarafından SAVOLA çalışanı (…..) ve A101 çalışanı (…..)’ye gönderilen bilgi kısmında

SAVOLA çalışanları (…..) ve (…..)’nın bulunduğu “RE: Savola 21 Eylül Fiyat Geçişi

Maliyetler Hk” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba,

Piyasa geçişleriniz ile birlikte geçişleri organize edebiliriz.

…”

(155) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; 21.10.2020 tarihinde SAVOLA

çalışanı (…..) tarafından A101 çalışanları (…..) ve (…..)’ye gönderilen ve bilgi kısmında

A101 çalışanları (…..), (…..) ile SAVOLA çalışanları (…..), (…..) ve (…..)’nin bulunduğu

“RE: GÜNCEL DEPO SIFIRLARI HK” konulu e-postada;

“Merhabalar,

Geçen dönem fiyat geçiş süreci ve diğer malum süreçler nedeniyle siparişlerinizi yeniden düzenlediniz.

Sonrasında tüm sevkiyat planlamalarını yaptık .

Sevkiyatlar hızlıca yapılıyor.Bu süreçte ortaya çıkan aksaklık varsa durumdan sadece firmamız sorumlu değildir ...

İş ortağımız olarak fiyat geçiş dönemlerinde bize destek olmanızı bekliyoruz.Geçiş sürecini uzattığınız sürece gecikmeler yaşanabilir.

Bu nedenle ortaya çıkacak bir fatura firmamızca kabul edilmeyecektir.Zira mevcut mutabakatsızlığı arttırmaktan başka bir sonuç doğurmaz.

İyi çalışmalar dileklerimizle.

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(156) Söz konusu e-postaya cevaben A101 çalışanı (…..) tarafından 21.10.2020 tarihinde

SAVOLA çalışanı (…..) ile A101 çalışanı (…..)’ye gönderilen ve A101 çalışanları (…..),

(…..) ile SAVOLA çalışanları (…..), (…..) ve (…..)’nin bilgide bulunduğu e-postada; “Merhaba,

Koşullarımızın sağlanmadığı noktada geçişi nasıl sağlayalım? Biz bu zamana kadar sorunsuz piyasa fiyatlarına göre konumlandırmamızı yaptık. Oyun planını değiştiren sizsiniz. Bizde bu duruma göre yeni konumlandırmamızı yapıyoruz.

Sevk etmediğiniz süreler 15-20 gün bu bahsettiğiniz fiyatını açıklamıyor. Ciro kaybettiriyorsanız kaybını da telafi etmelisiniz. Dünden bugüne olan bir konu değil. Mutabakatsızlıkla ilgili de defalarca mail attık ve aksiyon çalışması yaptık. Adım atmayan ve dönüş yapmayan sizsiniz. Verdiğiniz sözleri tutun!

İyi Çalışmalar

…”

denilmektedir.

(157) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 21.10.2020 tarihinde SAVOLA

çalışanı (…..) tarafından ŞOK çalışanı (…..)’e gönderilen, ŞOK çalışanı (…..) ve

SAVOLA çalışanları (…..)’nin bilgide olduğu “[EXTERNAL]RE: 2020-2021

ZEYTİNYAĞI TOPLAM BAĞLANTI HAKK” konulu e-postada;

“…

En son Genel müdür seviyesinde yapılan toplantıda , markalı ürünlerde listelme , ın&out planların olacağı paket bir ticaret modeli üzerinden antat kalınmıştı.

Bu hafta Cuma yada önümüzdeki hafta Cuma günü müsaitliğinize göre (…..) Bey’inde katılacağı bir toplantı set etmek istiyoruz.

Sizin ve (…..) Beyi’in müsitlik durumuna göre bir araya gelip detaylı olaraK Q4 ve 2021 stratejimizi değerlendirebiliriz.

Geri dönüşlerinizi rica ederiz.

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(158) Aynı e-posta silsilesinin devamında 21.10.2020 tarihinde ŞOK çalışanı (…..)’den

SAVOLA çalışanı (…..) ve ŞOK çalışanı (…..)’e gönderilen, SAVOLA çalışanları (…..),

(…..), (…..)’nin bilgide olduğu “[EXTERNAL]RE: 2020-2021 ZEYTİNYAĞI TOPLAM

BAĞLANTI HAKK” konulu e-postada;

“…

Böyle bir paket anlaşması yapmadık, yapılmayacak olmayacaktır. Böyle bir anlaşma yoktr. Piyasada fiyatlarınız düzelmedikçe bizimle çalışmanız zor

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(159) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 02.12.2020 tarihinde A101

çalışanı (…..) tarafından SAVOLA çalışanı (…..) ve A101 çalışanı (…..)’ye gönderilen,

A101 çalışanı (…..), SAVOLA çalışanları (…..) ve (…..)’nin bilgide olduğu “RE: Savola

05 Kasım Fiyat Geçişi Hk” konulu e-postada;

“…

Biz geçişlerimizde hep piyasa dinamiklerini gözeterek ilerledik fakat bizim 10 tl aktivitemiz bahane edilerek piyasada ucuz fiyat algısı yaratılması ve bu yüzden fiyatların geçilmemesini anlamıyoruz. Bu bir aksiyon, raf fiyatı değil. Güncel raf fiyatından çarpılanarak ilerliyor.

Güncel yağ maliyetlerini bizlerde hassasiyetle takip ediyoruz. Son geldiğimiz noktada %60 a varan bir geçişiniz oldu. Piyasada şuan böyle bir geçiş oranı yok. Aksiyonlarınız artık %14 seviyelerinde raftan geri gelmeye başladı. Ayrıca hala bozuk fiyatlar var.

(…)”

ifadeleri yer almaktadır.

(160) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede SAVOLA çalışanı (…..)’ın bilgisayarında elde

edilen “NADISC. Takip Konular 04.12.2020” isimli sunum dosyasında;

“… Fiyat geçiş zamanlamaları : A101 tarafında fiyat geçişleri Mgros ile eş zamanlı yapılmasına rağmen neden CM kaybı görünmüyor detayına bak?

(…)”

ifadeleri yer almaktadır.

(161) 08.02.2021 tarihinde SAVOLA çalışanları (…..) ve (…..) arasında gerçekleşen

Whatsapp görüşmesinde aşağıdaki ifadelere yer verilmektedir:

“(…..): Ben ofise geçecem abi şu btt mutabakt ve A101 zeytinyağı tanımı için bilgin olsun

Abi migrostan dönüş varmı A101 soruyor

Baskıya gidecekmiş (…..) [62] aradım açmadk

(…..): (…..) [63] da açmadı

(…..): (…) bunlar ya adamlar haber bekliyor

(…..): Konuştum Çarşamba sabah kesin

(…..): (…)lar

Niye salı olmuyormuş (…)

Bir zam daha geliyormuş zeytinyağına bu arada

İçeri öyle vermişler

MİGROS çalışanı (…..)

MİGROS çalışanı (…..)

Daha önce

Cuma günü

Cumartesi alış geçti

(…..): Komilimi geçiyor

Bir daha

Abi anlamadım

(…..): Tümü . (…..) söyledi.Hammaddeye

Markalı ya

(…..): Bu (…..) (…) [64] kesin komiliyi ikinci zamı geçicek öyle bizi geçiyor

Neyse hayırlısı

(…..): Kesinlikle

(…..) [65] a bunu da söyle

Biliyordur gerçi

(…..) etmesin”

(162) 17.02.2021 tarihinde SAVOLA çalışanları (…..) ve (…..) arasında gerçekleşen

Whatsapp görüşmesinde;

“(…..): Abi konuşamdık ne oldu migros şimdi son durumda

A101 nr yapıyoruz

(…..): Hatuna [66] söyledim bu aya girmezse olmuyor ayrıca fiyat geçişi de aynı anda olmalı diye

Yarın 11.00 de dönüş yapacak

(…..): Tamam abi eline sağlık diğer ürünlerdendemi fiyat geçişi için konuştun zaten maliyetler artıyormuş

Ek fiyat geçişi konuşuluyor

(…..): Evet onun için konuştum

(…..): en doğrusu abim”

ifadeleri yer almaktadır.

TESPİT 2

(163) A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, A101 İcra Kurulu Üyesi (…..) ile A101

Kategori Müdürü (…..) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde, 03.04.2019

tarihinde;

“(…..): Bim/migros/şok ne yapıyor?

(…..): (…..) bey

Bim ile görüştük cumaya kadar bekleyelim denilmekte

Şuan rakipler fiyat gecmedier”

(164) 04.04.2019 tarihinde:

“(…..): (…..) bey merhaba

Tanzim ürünleri satış fiyatlarını İstanbul dışında tüm

Türkiye'de yarından itibaren geçiyoruz.

Patates 5

Soğan 4

Domates 7 TL diğer ürünler serbest İstanbul için

önümüzdeki hafta başında geçmeyi düşünüyoruz. Bu

şekilde bölgelere Bilgi geçiyorum.

(…..): Neden?

Argo ifadeler.

A101 çalışanı (…..)

MİGROS çalışanı (…..)’un kastedildiği, sehven “Hatuna” şeklinde yazıldığı değerlendirilmektedir.

(…..): Geçiyoruz diye konuştuk

(…..): Kiminle?

(…..): Bim

(…..): Onlar yapsınlar görelim sonra yazarız

(…..): Bu gün tanımlayacaklar

Bizde tanımlayabiliriz

(…..): Tamam biz de tanımlayalım

Bölgelere bilgi geçebiliriz

(…..): Ok

Istanbul için haftaya geçelim denildi

(…..): İstanbulları ayrıca yazarız

Ama dile dikkat

Rakip demeyin

Üst yönetimce alınan karar demeyin

Dilkatli bir dille yazalım

(…..): Ok”

ifadeleri yer almaktadır.

(165) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgede bahsi geçen

patates, soğan ve domates ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde gerçekleşen fiyat

hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 20: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

ANKARA İSTANBUL İZMİR

Teşebbüs [67] Eski Yeni Eski Yeni Eski Yeni

Tarih Tarih Tarih

Fiyat Fiyat Fiyat Fiyat Fiyat Fiyat

TESPİT 3

(166) CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede CARREFOURSA Genel Müdür

Yardımcısı (…..)’ın mobil cihazından alınan, “CarrefourSA Icra” isimli grupta

19.11.2019 tarihinde gerçekleştiği anlaşılan Whatsapp görüşmesinde aşağıdaki

konuşmalar yer almaktadır:

“(…..): [69] BİM süt ürünlerinde fiyat geçişi yapmış

Bu tablodaki ve aşağıdaki fiyat değişim tablolalarındaki “Tarih” sütunları fiyat geçiş tarihlerini

içermektedir.

“Patates Kg” ürününe ilişkin İstanbul için CARREFOURSA tarafından sunulan etiket fiyatının

11.04.2019’de yalnızca bir günlüğüne 6,75’e yükseldiği, 12.04.2020’de 2 TL olduktan sonra bir sonraki

yükselişin 16.04.2019’da gerçekleştiği ve fiyatın 6,75 seviyesine geldiği görülmektedir.

CARREFOURSA İcra Kurulu Üyesi ve Genel Müdürü (…..).

Ne kadar olduğunu bir araştırır mısınız?

(…..): Bugun bimden fiyat aldiriyorum. Fiyat elime geçtiğinde paylasirim.

(…..): Benim bildiğim haftaya Salı günü geçecek Dün geçmemişti

Hergün düzenli baktırıyoruz

(…..): Bugün geçmiş, A101 (…..)’ın [70] keyfi yerindeydi. Onlar da şimdi geçiyorlarmış. (…..): Hemen tekrar baktırıyorum

3.45 ve 3.75 olmuş geçiyoruz

Bir-kac mağazayı daha kontrol ediyoruz”

(167) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, belgeye konu olduğu anlaşılan özel

markalı 1 lt tam yağlı ve yarım yağlı sütlere ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu

teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 21: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat

BİM 19.11.2019 3,25 3,75

TESPİT 4

(168) BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, BİM Satın Alma Grup Müdürü Asistanı

(…..) tarafından teşebbüs çalışanı (…..) ve Satın Alma Genel Müdürü (…..)’a

gönderilen 10.04.2020 tarihli (saat 13:10) “FW: 14 Nisan Fiyat Önerileri” konulu e-

postada;

“Merhaba (…..) Bey & (…..) Hanım

Salı günü itibari ile geçerli olacak şekilde önerilen fiyatlar ekteki gibidir.

Bilgilerinize sunar değerlendirmelerinizi rica ederiz.

Saygılarımla,

(…..)”

ifadeleri yer almaktadır.

(169) Söz konusu e-postanın devamı niteliğinde BİM Satın Alma Grup Müdürü Asistanı (…..)

tarafından satın alma asistanlarına gönderilen 10.04.2020 tarihli (saat 14:47) “FW: 14

Nisan Fiyat Önerileri” konulu e-postada;

“Merhaba Arkadaşlar,

Fiyatlar (…..) Hanım ve (…..) Bey tarafından önerildiği şekilde uygun bulunmuştur.

En hızlı şekilde sisteme tanımlanmasını rica ederiz.

Saat 15:00 da aktarım yaptırılacaktır.

Bilgilerinize,

Saygılarımla,

(…..)”

ifadeleri yer almaktadır.

(170) İlgili e-posta silsilesinin ekinde yumurta, tahin, ıslak havlu, tavuk but baget, cips ve

sebze-meyve ürünlerine ilişkin olmak üzere, bazılarında aynı ürünlere dair rakip cari

satış fiyatlarını da içeren Excel tabloları bulunmaktadır. Söz konusu e-posta ekinde yer

alan “FRITOLAY GİRFORMA 09 04 2020 .xlsx” adlı Excel dosyasında aşağıdaki notun

bulunduğu görülmektedir:

İlgili tarihte A101 icra kurulu başkanıdır (CEO).

“Özel markalı ürünler” (private label) ifadesinin kısaltmasıdır.

“Rakip fiyatları Pazartesi günü geçecektir.”

(171) Bahse konu Excel dosyasında yer alan ve aşağıda özet halinde aktarılan, rakip cari fiyatlarını da içeren fiyat değişikliği formundan, FRİTO LAY [72] tarafından sağlanan Doritos, Ruffles ve Lays markalı çeşitli cips ürünlerinin fiyatının 4,25 TL’den 4,75 TL’ye yükseltilmesinin planlandığı anlaşılmaktadır.

MEVCUT TEKLİF

ÜRÜN

SATIŞ

FİYATI SATIŞ FİYATI ŞOK MİGROS CARREFOURSA A101 CİPS DORİTOS NACHO /TACO /EXTREME 4.25 4.75 4.25 4.25 4.25 4.25 CİPS RUFFLES ORJ/PYNR SOĞAN/LAYS

K/MEVYŞ 4.25 4.75 4.25 4.25 4.25 4.25

(172) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 10.04.2020 tarihinde (saat 14:55) ŞOK Satın Alma Yöneticisi (…..) tarafından ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (…..)’ya gönderilen, teşebbüs çalışanları (…..) ve (…..)’ın bilgide olduğu “Fritolay - Satış Fiyat Değişikliği Hk.” Konulu e-postada:

“(…)

Fritolay’in satış fiyatlarını 13.04 Pazartesine gününe tanımlayacağız. Ancak

telefonda bahsettiğim gibi senden ricam bu tanımlamayı Pazar günü yapman.

Rakip A ile eş zamanlı Pazartesi günü geçeceğiz. Aksi bir durumda Pazar günü

tanımlamayacağız. Ben Pazar günü sana bilgi vereceğim.

Onaylı form ektedir.

(…)”

ifadeleri yer almaktadır.

(173) E-posta silsilesinin devamında 12.04.2020 tarihinde, ŞOK Satın Alma Yöneticisi (…..) tarafından ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (…..)’ya gönderilen, teşebbüs çalışanları (…..) ve (…..)’ın bilgide olduğu “FW: Fritolay -Satış Fiyat Değişikliği Hk.” konulu e-postada;

“ Merhaba (…..)

Piyasa organize edildi. Ekte ‘’sadece satış fiyatlarını’’ yarından itibaren geçerli

olacak şekilde tanımlayabilir misin…”

ifadesi yer almaktadır.

(174) Aynı e-posta silsilesinin devamında ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (…..) tarafından “Merhaba, Kontrol rica olunur.” notu ile ŞOK Satın Alma Yöneticisi (…..)’e gönderilen, teşebbüs çalışanları (…..) ve (…..)’ın bilgide olduğu e-postada, FRİTO LAY tarafından sağlanan Doritos, Ruffles, Lays, Çerezza ve Cheetos markalı çeşitli cips ürünlerinin fiyatlarının 13.04.2020 başlama tarihli olarak firma içi program ile tanımlanmasına yönelik ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu ekran görüntüsüne göre ilgili ürünlerin güncel satış fiyatları ile 13.04.2020’den itibaren geçilecek fiyat bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Ürün İsmi Güncel Satış Fiyatı (TL) Satış Fiyatı (TL)

RUFFLES ORİGİNALS 107 GR 4,25 4,75

DORITOS TACO 121 GR 4,25 4,75

DORITOS TURCA 113 GR 4,25 4,75 72 Frito Lay Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.

(175) Bahse konu e-postaya cevaben, ŞOK Satın Alma Yöneticisi (…..) tarafından ŞOK

Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (…..)’ya gönderilen, teşebbüs çalışanları (…..) ve

(…..)’ın bilgide olduğu e-postada “(…) Ok (…..), eline sağlık...” denilmektedir.

(176) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgede bahsi geçen

Doritos, Ruffles ve Lays markalı çeşitli cips ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz

konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 22: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat BİM 14.04.2020 4,25 4,75

MİGROS Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok

TESPİT 5

(177) CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 25.03.2020 tarihinde

CARREFOURSA Kuru Gıda Satınalma Uzmanı (…..) tarafından CARREFOURSA

çalışanı (…..)’a gönderilen, CARREFOURSA çalışanları (…..) ve (…..)’ın bilgide

olduğu “Tarım Ürünleri Güncel Piyasa Bilgileri” konulu e-postada;

“Merhaba (…..) bey,

Tarım bazlı ürünlerde güncel bilgiler aşağıdaki gibi;

*Ayçiçek yağında % 5 fiyat geçişi bekleniyor(Yudum ve Biryağ açıkladı)

(…)

Bilginize,

Saygılarımla.”

ifadeleri yer almaktadır.

(178) Aynı e-posta silsilesinin devamında, 27.03.2020 tarihinde CARREFOURSA Kuru Gıda

Satınalma Uzmanı (…..) tarafından CERREFOURSA çalışanı (…..)’a gönderilen,

CARREFOURSA çalışanları (…..) ve (…..)’ın bilgide olduğu “RE: Tarım Ürünleri

Güncel Piyasa Bilgileri” konulu e-postada belirli ürünlerde BİM’in eski ve yeni fiyatlarını

gösteren tablo ve bir sonraki hafta gerçekleştirmesi beklenen artışa ilişkin aşağıdaki

ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba (…..) bey,

Yeni gelen bilgilere göre fiyatlarla ilgili son durum aşağıdaki gibi.

Saygılarımla,”

(179) MİGROS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, Tarım İşletmeleri Genel

Müdürlüğü (TİGEM) bünyesinde rakip teşebbüs temsilcilerinin katılımıyla

gerçekleştirildiği anlaşılan bir toplantıya ilişkin olarak 01.04.2020 tarihinde MİGROS

çalışanı (…..) tarafından MİGROS çalışanı (…..)’a gönderilen “Fwd:” konulu e-postada

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“iPad’imden gönderildi

İleti başlangıcı:

Kimden:"(…..) (Migros)" (…..)

Tarih: 1 Nisan 2020 18:39:26 GMT+3

Kime: "(…..) (Migros)" (…..), "(…..) (Migros)" (…..),

"(…..) (Migros)" (…..)

(…..) bey

Tigem başkanlığında yapılan toplantıda konuşanlar.

(Konuşmaları direkt yazıya döktüm hızlı şekilde anlam düşüklükleri için kusura bakmayın)

TMO pirinç ve çeltik satışına başlıyor.

BIM satışlarımız sakinleşti hala geçen seneden ileride dedi bakliyat ve kurugıdada Ayçiçekte Rusyadan dolayı %10 nun üzerinde zam bekliyorlar.Bügem süreci takip ediyorlar müdahele yapabilirler.Bım 43 tl olacak 5 lik ayçiçek yağı diyor.C4 de zam gelecek destek lazım diyor.

TMO makarnalık buğdayda %80 artış yapacak . Makarnada zam beklemiyorlar. Limon konuşuldu ihracatı durduruldu.Sorun azalacak.

Yumurta

Bım talep düşüyor üreticilerin fiyatlarını düşürmedik geçen hafta.

Bu hafta çok düştü fiyat Başmakçıda 22 kuruş fiyat açıklamış.

Üreticiler fiyat bu hafta düşürecek bizde düşüreceğiz dedi.

Satışlar fena değil.

Normalin bir miktar üzerinde.

İyi akşamlar.

iPhone’umdan gönderildi”

(180) CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 06.04.2020 tarihinde

CARREFOURSA Kuru Gıda Satınalma Uzmanı (…..) tarafından CARREFOURSA

çalışanı (…..)’a gönderilen, CARREFOURSA çalışanları (…..) ve (…..)’ın bilgide

olduğu “Re:Tarım Ürünleri Güncel Piyasa Bilgileri” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler

yer almaktadır:

“Merhaba (…..) bey,

*Piyasada ayçiçek yağındaki belirsizlik halen devam etmektedir.

*PL fiyatının birkaç gün içersinde 40,90 seviyesine geleceği

beklenmektedir.hamyağ artış oranı geçen aya göre %12

artmış bu oranı birebir yansıtacak.beklenti bu yönde.

*Bir yağ 2 hafta içersinde 2. Listesini gönderdi(25 tonla sınırlandırdı) %8 bir fiyat geçişi oldu. Raf fiyatı şuan 43,45 oldu

önüzdeki hafta 45,90 olacak.

(…)

Saygılarımla,”

(181) BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 06.04.2020 tarihinde BİM çalışanı

(…..) tarafından “Satinalma Direktorleri”; “BimMSA”; “BimMSAAsistanlari” gruplarına

gönderilen, Satın Alma Genel Müdürü (…..)’ın bilgide olduğu “Fiyat Geçişleri - Önemli”

konulu e-postada;

“Merhaba,

Yarın ve haftaya Salı gününe fiyat geçişi yapılacak ürünler için ürünlerin alış fiyat geçişlerini acil olarak ekteki tabloda belirtmenizi rica ederim.

Saygılarımla,

(…..)”

ifadeleri bulunmaktadır.

(182) Aynı e-posta silsilesinin devamında, 06.04.2020 tarihinde (saat 16:25) BİM Satınalma

Direktörü (…..) tarafından BİM çalışanı (…..)’ya ve bilgi için (…..)’e gönderilen “FW:

Fiyat Geçişleri - Önemli” konulu e-postada “Merhaba (…..) bu tabloyu hazırlayabilir

misin” denilmekte; söz konusu e-posta ekinde yer alan “Fiyat Değişiklikler.xlsb” adlı

Excel dosyasının “07.04” sekmesinde aşağıdaki bilgilerin bulunduğu görülmektedir:

Artikel No Eski Fiyat Yeni Fiyat

(…) (…) (…) (…)

(183) CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, daha önce bahsi geçen

e-posta silsilesinin devamında, 06.04.2020 tarihinde (saat 22:55) CARREFOURSA

Kuru Gıda Satınalma Uzmanı (…..) tarafından CARREFOURSA çalışanı (…..)’a

gönderilen, CARREFOURSA çalışanları (…..) ve (…..)’ın bilgide olduğu “Re:Tarım

Ürünleri Güncel Piyasa Bilgileri” konulu e-postada;

“(…..) bey yarınki bimin çıkacağı ayçiçek fiyatı geldi az önce.

36,90 dan 39,90 çıkıyor.

(…..) abilerle konuştum.

Biz fiyatı hemen organize ediyoruz.”

ifadeleri yer almaktadır.

(184) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçen

özel markalı ayçiçek yağı ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu

teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 23: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat BİM 07.04.2020 8,95 9,95

(185) Aşağıda ayrıca, A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından 1, 2 ve 5

lt özel markalı ayçiçek yağı ürünlerine ilişkin olarak 01.01.2018-15.09.2020 tarihleri

arasında uygulanan günlük etiket fiyatı grafiklerine yer verilmiştir. Söz konusu

grafiklerde esasen bahsi geçen beş teşebbüsün her birine ait ayrı çizgilerinin yer aldığı;

bununla birlikte gözlem döneminin önemli bir kısmında günlük etiket fiyatlarının

teşebbüslerin tamamı bakımından birebir aynı seyretmesi nedeniyle grafiklerde farklı

teşebbüslere ilişkin fiyat çizgilerinin büyük ölçüde birbirlerinden ayırt edilemedikleri

vurgulanmalıdır. 74

Grafik 1: Özel Markalı (PL) 1 Lt Ayçiçek Yağı Günlük Bölgesel Etiket Fiyatları (TL, KDV Dâhil)

1.01.2018 25.01.2018 18.02.2018 14.03.2018 7.04.2018 1.05.2018 25.05.2018 18.06.2018 12.07.2018 5.08.2018 29.08.2018 22.09.2018 16.10.2018 9.11.2018 3.12.2018 27.12.2018 20.01.2019 13.02.2019 9.03.2019 2.04.2019 26.04.2019 20.05.2019 13.06.2019 7.07.2019 31.07.2019 24.08.2019 17.09.2019 11.10.2019 4.11.2019 28.11.2019 22.12.2019 15.01.2020 8.02.2020 3.03.2020 27.03.2020 20.04.2020 14.05.2020 7.06.2020 1.07.2020 25.07.2020 18.08.2020 11.09.2020

Grafik 2: Özel Markalı (PL) 2 Lt Ayçiçek Yağı Günlük Bölgesel Etiket Fiyatları (TL, KDV Dâhil)

PL Ayçiçek Yağı 5 LT ürününe ilişkin A101 tarafından sunulan etiket fiyatlarından yalnızca İzmir etiket

fiyatı 04.04.2020'de 39,95'ten 41,50'ye yükselmiştir. Ankara ve İstanbul fiyatlarında ise farklılaşma

bulunmamaktadır.

BEF – G. kısaltması günlük bölgesel etiket fiyatlarını ifade etmektedir.

22

20

18

16

A101

14 CARREFOURSA

ŞOK

BİM

12 MİGROS 10

1.01.2018 26.01.2018 20.02.2018 17.03.2018 11.04.2018 6.05.2018 31.05.2018 25.06.2018 20.07.2018 14.08.2018 8.09.2018 3.10.2018 28.10.2018 22.11.2018 17.12.2018 11.01.2019 5.02.2019 2.03.2019 27.03.2019 21.04.2019 16.05.2019 10.06.2019 5.07.2019 30.07.2019 24.08.2019 18.09.2019 13.10.2019 7.11.2019 2.12.2019 27.12.2019 21.01.2020 15.02.2020 11.03.2020 5.04.2020 30.04.2020 25.05.2020 19.06.2020 14.07.2020 8.08.2020 2.09.2020 Grafik 3: Özel Markalı (PL) 5 Lt Ayçiçek Yağı Günlük Bölgesel Etiket Fiyatları (TL, KDV Dâhil)

50

45

40

35

A101

CARREFOURSA 30

ŞOK

BİM

25

MİGROS

20

1.01.2018 27.01.2018 22.02.2018 20.03.2018 15.04.2018 11.05.2018 6.06.2018 2.07.2018 28.07.2018 23.08.2018 18.09.2018 14.10.2018 9.11.2018 5.12.2018 31.12.2018 26.01.2019 21.02.2019 19.03.2019 14.04.2019 10.05.2019 5.06.2019 1.07.2019 27.07.2019 22.08.2019 17.09.2019 13.10.2019 8.11.2019 4.12.2019 30.12.2019 25.01.2020 20.02.2020 17.03.2020 12.04.2020 8.05.2020 3.06.2020 29.06.2020 25.07.2020 20.08.2020 15.09.2020 TESPİT 6

(186) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 30.04.2020 tarihinde ŞOK çalışanı (…..) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’e gönderilen “Fiyat Geçişi” konulu e- postada;

“…

Fiyat geçişleri ile istemiş olduğunuz çalışmayı yaptım .Üzerinden konuşabiliriz.

…”

denilmektedir.

(187) Söz konusu e-postanın devamı niteliğinde, 05.05.2020 tarihinde yine ŞOK çalışanı (…..) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’e iletilen “FW: Fiyat Geçişi “ konulu e- posta ekinde yer alan “Fiyat Geçişi Açıklama 30.04.xls” isimli Excel dosyasında bazı

ürünlerin isimleriyle birlikte eski satış fiyatı, yeni satış fiyatı ve fiyat geçişine ilişkin

açıklamalara yer verilmiştir. İlgili Excel dosyasında yer alan “FİYAT GEÇİŞ

AÇIKLAMALARI” başlıklı tabloda rakip perakende zincirlerinin “kırmızı”, “mavi”,

“turuncu” renkleri ve “C4” şeklinde kodlandığı [75] anlaşılmakta olup anılan tabloda çeşitli

ürünler bakımından söz konusu rakiplerin biri veya birkaçı ile birlikte eş zamanlı fiyat

artışına gidileceği yönünde aşağıdaki açıklamaların yer aldığı tespit edilmiştir:

Eski Satış Yeni Satış

Ürün Adı Açıklama

Fiyatı Fiyatı

Yarın raf fiyatı rakip turuncu ile eş zamanlı

Ace Klasik 2lt 7.45 8.25 geçilecektir. Alış fiyatı 15 gün destek

alınarak 20 Mayıs'ta yapılabilir.

Yarın raf fiyatı rakip mavi ile eş zamanlı

Molfix Bebek Bezi 26.95 29.95 geçilecektir. Alış fiyatı 15 gün destek

alınarak 20 Mayıs'ta yapılabilir.

Bu ürün diğer rakiplerde

bulunmamaktadır. Yarın raf fiyatı rakip

Bingo Soft Konsantre 1440ml 17.95 19.95 turuncu ve C4 ile eş zamanlı geçilecektir.

Alış fiyatı 15 gün destek alınarak 20

Mayıs'ta yapılabilir.

Bu ürün rakip kırmızı ve mavide

Mintax Sıvı Arap Sabunu 1000 bulunmamaktadır. Rakip turuncu ile eş

6.75 6.95

Ml zamanlı yarın marj kaybı yaşanmadan

fiyat geçişi yapılabilir.

(188) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçen

ürünlere ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat

hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 24: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler

ŞOK 06.05.2020 7,45 8,25 2 Lt

ACE CARREFOURSA 06.05.2020 7,45 8,25 Klasik 2 Lt Hijyen

Klasik 2 MİGROS 07.05.2020 7,45 8,25 Normal 2 Lt; Ekstra Hijyen 2Lt; Bahar Kokulu 2L

Lt A101 Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok

Eko Paket (Midi 34'lü; Maxi 30'lu; Maxiplus 26'lı;

Molfix Junior 24'lü; Junior+ 22'li; Extra Large 20'li); Külot CARREFOURSA 06.05.2020 29,95 33,45

MİGROS 07.05.2020 51,95 54,90 M ıdı 72'Li; Maxi Plus 52'Li; Yeni doğan 100 Lü;

Mini 90'Lı)

Sabunu 1

Lt BİM Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok

A101 Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok

BİM, A101 ve MİGROS logo/tabela renklerine göre sırasıyla “kırmızı”, “mavi” ve “turuncu” renkleri ile

CARREFOURSA ise “C4” şeklinde kodlanmıştır.

TESPİT 7

(189) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 30.04.2020 tarihinde ŞOK çalışanı (…..) tarafından ŞOK üst yöneticisi (…..)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’in bilgide olduğu “Fiyat değişiklik onay” konulu e-postada;

“…

*Pazartesi itibariyle,ekte detayı bulunan aşağıdaki ürünün fiyatı 16,95 TL den 18,95

TL ye Rakip M ve Rakip A da yükselecektir.

*Rakip B Salı günü yükseltecektir.

*Bu üründe adet dönüş var.15 gün eski adet dönüş devam edecektir.(extra marj

yapılmış olacak)

Onayınıza istinaden fiyat yapılacaktır

(…)

ÜRÜN N O ÜRÜN ADI

59666 SENSODYNE MİNT DİŞ MACUNU 100 ML

” ifadeleri yer almaktadır.

(190) Rakip perakende zincirlerinin “Rakip A”, “Rakip B” ve “Rakip M” şeklinde kodlandığı [76] görülen söz konusu e-postaya istinaden, 01.05.2020 tarihinde ŞOK çalışanı (…..) tarafından ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (…..)’ya gönderilen, ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’nın bilgide olduğu e-postada “ (…..) selam,Ekteki ürünün fiyatını pztesiden geçerli olarak yükseltebilir misin? (…..) Bey in onayını whats app dan atacağım…” ifadesi yer almaktadır.

(191) Aynı e-posta silsilesinin devamında 01.05.2020 tarihinde ŞOK Kampanya- Fiyatlandırma Yöneticisi (…..)’dan ŞOK çalışanı (…..)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’in bilgide olduğu e-postada, bahsi geçen Sensodyne diş macunu ürünü için şirket içi fiyat yönetimi programından fiyat geçişine dair ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Paylaşılan ekran görüntüsüne göre ilgili ürünün cari satış fiyatı ile 04.05.2020’den itibaren geçilecek yeni satış fiyatı bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Güncel Satış Satış Başlama Satış Fiyatı

Ürün Adı

Fiyatı (TL) Tarihi (TL)

SENSODYNE MİNT DİŞ MACUNU 100 ml 16,95 04.05.2020 18,95

(192) Anılan e-posta silsilesinin devamı olarak, 06.05.2020 tarihinde ŞOK çalışanı (…..) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’e gönderilen, ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’ın bilgide olduğu “RE: Fiyat değişiklik onay” konulu e-postada;

“(…..) Bey Merhaba,

Aşağıdaki ürün B rkp de geçmediği için satış fiyat değişikliğini geri alacağız.

Yeniden 16,95 tl satış fiyat tanımlama için onay rica ederim.”

ifadeleri yer almaktadır.

(193) Söz konusu e-postaya cevaben yazılan, ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’ten ŞOK çalışanı (…..)’ya gönderilen ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’ın bilgide olduğu aynı tarihli e- postada “Çok üzücü. Ok” denilmektedir.

[76] A101 “Rakip A”, BİM “Rakip B” ve MİGROS “Rakip M” olarak kodlanmıştır.

(194) Aynı e-posta silsilesinin devamında 08.05.2020 tarihinde ŞOK çalışanı (…..) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’e gönderilen, ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’ın bilgide olduğu e-postada;

“(…..) Bey Merhaba, Sensodyne satış fiyatı b rk geçmiş olup bizde de 18,95 satış

fiyatının tanımlanması onay rica ederim.”

ifadesi yer almaktadır.

(195) ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (…..) tarafından ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’in bilgide olduğu aynı tarihli müteakip e-postada, 16,95 TL olan satış fiyatının, 09.05.2020 tarihinden itibaren yeniden 18,95 TL olarak güncellemesine yönelik şirket içi fiyat yönetimi programı ekran görüntüsü yer almaktadır.

(196) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçen Sensodyne diş macunu ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 25: Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Açıklama

Birinci Aşama: 4 - 5 Mayıs 2020 Fiyat Hareketleri

İkinci Aşama: BİM’in Fiyat Artışına Gitmemesi Üzerine ŞOK ve A101’in Yapılan Artışı Geri Çekmesi

Üçüncü Aşama: BİM’in de Fiyatını Yükseltmesi Üzerine ŞOK ve A101’in Yeniden Fiyat Artırmaları

Sensodyne Diş Macunu 100 ML

TESPİT 8

(197) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 12.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (…..) tarafından ŞOK üst yöneticisi (…..)’e gönderilen, ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’in bilgide olduğu “Fiyat Geçişleri “konulu e-postada;

“(…..) Bey merhaba,

Oreo ve Popkek ürünlerinin fiyat geçiş formları ektedir, onayınıza sunarız.

 Oreo sadece satış fiyatı değişikliğidir, yarın Rakip A ve Rakip M ile eş

zamanlı rafa yansıtılacaktır.

 Popkek’ler Rakip A ve Rakip M ile birlikte Pazartesi rafa yansıtılacak

olup Salı günü de Rakip B geçecektir.”

ifadeleri yer almaktadır.

(198) Söz konusu e-postaya istinaden yazılan, ŞOK çalışanı (…..)’ten ŞOK Kampanya- Fiyatlandırma Yöneticisi (…..)’ya gönderilen ve ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (…..)’ın bilgide olduğu 12.06.2020 tarihli “FW: Fiyat Geçişleri” konulu e-postada “(…..) merhaba, Ekte yer alan fiyatlatı girmeni rica ediyorum. Oreo satış fiyatı yarından geçerli, Eti kek alış ve satış fiyatı pazartesi gününden geçerli, Teşekkürler.” denilmektedir.

(199) Aynı e-posta silsilesinin devamında 12.06.2020 tarihinde ŞOK Kampanya- Fiyatlandırma Yöneticisi (…..)’dan ŞOK çalışanı (…..)’e gönderilen, ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’ın bilgide olduğu “RE: Fiyat Geçişleri” konulu e-postada, bahsi geçen ürünler için fiyat geçişlerine dair şirket içi fiyat yönetimi programı ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Paylaşılan ekran görüntüsüne göre ilgili ürünlerin cari satış fiyatları ile 13.06.2020 ve 15.06.2020 tarihlerinden itibaren geçilecek yeni satış fiyatı bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Ürün Adı Güncel Satış Fiyatı (TL) Satış Başlama Tarihi Satış Fiyatı (TL)

Oreo 95 Gr 3,95 13.06.2020 4,75

Eti Popkek Çikolatalı 60 gr 1,00 15.06.2020 1,15

Eti Popkek Muzlu 60 gr 1,00 15.06.2020 1,15

(200) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçen ürünlere ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 26: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler

A101 13.06.2020 3,95 4,75 95 Gr

CARREFOURSA 13.06.2020

MİGROS 13.06.2020

2,00 2,50 38 Gr

9,95 11,95 228 Gr [78]

BİM Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok

60 Gr 80

CARREFOURSA - 1,15 1,15 Kakaolu

MİGROS [81] - 1,15 1,15 Kakaolu, Muzlu TESPİT 9

(201) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 18.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (…..) tarafından ŞOK üst yöneticisi (…..)’e gönderilen, ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’in bilgide olduğu “Re: Pasifik Fiyat Güncellemesi” konulu e- postada;

“(…..) Bey merhaba,

Pasifik’in fiyat güncelleme formu ektedir.

77 Tabloda yer alan ürünlere ek olarak MİGROS’un 154 Gr, 192 Gr ve 246 gr ürünlerine ait fiyatların sırasıyla; 10,95’ten 11,95’e, 14,45’en 15,95’e, 19,95’ten 21,95’e yükseldiği görülmektedir.

78 228 Gr OREO Bisküvü çeşitlerinin 10.06.2020-12.06.2020 tarihleri arasında MİGROS’ta indirimde olduğu ve 4,45 TL’den satıldığı anlaşıldığından eski fiyat olarak kampanyasız fiyat olan 9,95 TL dikkate alınmıştır.

79 A101 tarafından sunulan belgeler incelendiğinde “Eti Pop Kek Muzlu 60 Gr” ürününün 03.06.2020- 23.06.2020 tarihleri arasında indirimde olduğu ve 0,75 TL’den satışa sunulduğu kampanya bitiminde ise 1,15 TL’den satılmaya başlandığı anlaşılmaktadır.

80 CARREFOURSA’nın sunmuş olduğu bilgilere göre Eti Pop Kek 80 Gr ve 160 Gr çeşitlerine ilişkin fiyat artışının 04.06.2020 tarihinde gerçekleştiği görülmektedir.

81 Eti Pop Kek çeşitlerine ilişkin MİGROS tarafından sunulan bilgilere göre tüm çeşitlerde yaşanan fiyat artışının 04.06.2020 tarihinde gerçekleştiği görülmektedir.

Rakip M’nin güncellemeyi Pazartesi, Rakip A’nın %90 Pazartesi yapacağını, kesişen 5 üründe de Rakip B’nin Salı günü fiyatını güncelleyeceği bilgisi iletildi. Firma, fiyat güncellemesini öncülük yaparak yarından itibaren tanımlarsak her zamanki gibi 3 eski fiyatlı sipariş gönderebileceklerini, piyasayla birlikte Pazartesi günü yaparsak eski fiyatlı sipariş alamayacağımızı ve alış fiyatını güncellenene kadar çekilen yeni siparişlerin sevkedilmeyeceğini bildirdi.

Bizde pazartesi yapsak?

Aynı zamanda, bizim düzenli satmadığımız ancak 1 Temmuz afişimizde bulunan, Rakip B’nin düzenli sattığı Probis 280 gr ürününde de fiyat güncellemesi olduğunu, Rakip B’nin fiyatını Salı günü 6,50 TL olarak güncelleyeceğini bildirmekteler. Bizim afişimizde şu an ürünün fiyatı 5,95 TL, yarına kadar afiş baskısı için Pazarlama Birimi’ne onay vermemiz gerekiyor. Firma, afiş fiyatımızı Rakip B’nin Salı günü geçeceğini iddia ettikleri yeni raf fiyatıyla aynı yapmamızı istemektedir.

Afişten çıkaralım, yüksek fiyatı afişe edemeyiz.

Son olarak, firma, Rakip B’nin Salı günü Çokonat, Coco Star ve Albeni ürünlerinin fiyatlarını düşeceğini bildirdi. Düşen fiyatlara destek varmı?

Yarından itibaren yeni raf fiyatlarının tanımlanması ve Probis fiyatının 6,50 TL olarak tanımlanması konusunu değerlendirmenize sunarız

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(202) Aynı e-posta silsilesi içinde 18.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü

(…..) tarafından ŞOK üst yöneticisi (…..)’e gönderilen, ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’in

bilgide olduğu “Re: Pasifik Fiyat Güncellemesi” konulu e-postada;

“Yarın, Pazartesi günü fiyatları geçmek için tekrar firma ile görüşüp netleştireceğiz. Rakip B'nin yapacağı raf indirimleri için destek olmayacaklarını bildirdiler.”

denilmektedir.

(203) Yine aynı e-posta silsilesi içinde 19.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori

Müdürü (…..) tarafından ŞOK üst yöneticisi (…..)’e gönderilen, ŞOK çalışanları (…..)

ve (…..)’in bilgide olduğu “Re: Pasifik Fiyat Güncellemesi” konulu e-postada;

“Firma Pazartesi günü Rakip A ve Rakip M’nin rafa yansıtacaklarını bildiriyor. Raf

fiyatını bugün geçmediğimiz için firma, -0,20% düzeyinde küçük de olsa marj kaybı

olan ürünlere verdiği iskonto desteğini geri çekti. Sevkiyatlara devam etmek için

de yeni alış fiyatına geçmemizi bekliyorlar.”

ifadesi yer almaktadır.

(204) Söz konusu e-postaya cevaben 19.06.2020 tarihinde ŞOK çalışanı (…..)’ten ŞOK

Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (…..) ve ŞOK Kategori Uzmanı (…..)’ye

gönderilen, (…..)’ın bilgide olduğu e-postada “Pazartesi gününden geçerli alış ve

satışın girilmesini rica ediyorum teşekkürler.” denilmektedir.

(205) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçen

ÜLKER [82] /PASİFİK [83] ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce

gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Ülker Bisküvi Sanayi A.Ş.

Ülker ürünlerinin satış ve dağıtımını yapan Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Tic. A.Ş. (PASİFİK)

Tablo 27: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

84 85 Eski Yeni

Teşebbüs Ürün Tip Tarih

Fiyat Fiyat MİGROS Alpella Mini Rulo Pasta Sütlü 32 Gr 1 22.06.2020 0,85 0,90

Ülker Probis Kakaolu Ve Muzlu Proteinli Bsküvi

Ülker Bisküvi Kakaolu 175 Gr. - Ülker Pötibör -

84 Teşebbüsler tarafından sunulan belgelerdeki ürün adları.

85 Teşebbüslerce farklı isimlerle takibi yapılmakla birlikte aynı olduğu değerlendirilen ürünler bakımından gerçekleşen fiyat hareketlerinin karşılaştırılmasında kolaylık sağlanabilmesi açısından tabloda “tip” başlıklı bir sütuna yer verilmiştir.

CARREFOURSA Ülker Kakaolu Bisküvi 175Gr 19 22.06.2020 2,50 2,75 Tablo 27’nin devamı:

Eski Yeni Teşebbüs Ürün Tip Tarih

Fiyat Fiyat CARREFOURSA Ülker Pötibör Çifte Kav.175 Gr. 19 22.06.2020 2,50 2,75 A101 Ülker Bisküvi Petibör Karma 175 Gr 19 22.06.2020 2,50 2,75

Ülker Damla Bitter Çikolata 150G - Ülker Pul

Ülker Fınger Bisküvi 750 G - Ülker Pötibör

TESPİT 10

(206) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 30.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (…..) tarafından ŞOK üst yöneticisi (…..)’e gönderilen, ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’in bilgide olduğu “Fiyat Güncelleme Formları” konulu e- postada;

“(…..) Bey merhaba,

Fiyat geçişi formları ve Taşkale Cevizli Sucuk depo paylaşımını ekte onayınıza

sunarız.

 Haribo: Piyasayla aynı gün organize edilmektedir. Sadece raf fiyatı

geçilecektir.

 Dippo: Sadece raf fiyatı geçilecektir.

 Wasa: Piyasada raf fiyatı geçişi tamamlanmıştır. Sadece raf fiyatı geçilecektir.

 Şölen: Alış – satış fiyat geçişidir. Karmen 3 Kat Gofret ürününde Rakip B tam

tavsiye raf fiyatına geçmediği halde, anlaşmamız gereği firma marjımızı

koruyacak şekilde destek vermektedir.

(…)”

denilmektedir.

(207) Söz konusu e-postaya istinaden yine 30.06.2020 tarihinde ŞOK çalışanı (…..)’ten ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (…..)’ya gönderilen “FW: Fiyat Güncelleme Formları” e-postada “Tanımlanması için bilgine,” ifadesi yer almaktadır.

(208) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçen Haribo markalı ürünlere ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 28: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler

3,75 4,00 80 Gr

TESPİT 11

(209) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 17.07.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (…..) tarafından ŞOK üst yöneticisi (…..)’e gönderilen, ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’in bilgide olduğu “Fiyat Değişikliği” konulu e-postada;

“SINIRLI DAGITIM / CLASSIFIED

(…..) Bey merhaba,

Ekte Biscolata Mood’un satış fiyatı değişiklik formunu bilgilerinize sunarız. Rakip A

ve Rakip M ile birlikte Pazartesi günü raf fiyatını güncellemek için onayınızı rica

ederiz (sadece raf fiyatı). Tedarikçi firma Rakip B’nin Salı günü fiyatını

güncelleyeceğini iletmektedir.”

ifadeleri yer almaktadır.

(210) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçen ürünlere ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Biscolata Mood MİGROS

TESPİT 12

(211) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 11.08.2020 tarihinde (saat 13:30) ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (…..) tarafından ŞOK üst yöneticisi (…..)’e gönderilen, Şok Ticaret Direktörü (…..) ve ŞOK çalışanı (…..)’in bilgide olduğu “Fiyat Geçişi” konulu e-postada;

“SINIRLI DAGITIM / CLASSIFIED

(…..) Bey merhaba,

86 CARRFEOURSA tarafından sunulan belgelerde, Biscolata Mood 125 125 gr ürünündeki fiyat artışının 17-21 Temmuz 2020 aralığında değil, 09.07.2020'de gerçekleştiği görülmektedir. (Eski Fiyat: 5,40; Yeni fiyat: 5,90)

87 MİGROS tarafından sunulan belgelerde, Biscolata Mood 125 Gr ürününde yaşanan fiyat artışının 17- 21 Temmuz 2020 aralığında değil, 04.07.2020'de gerçekleştiği görülmektedir. (Eski Fiyat: 5,40; Yeni Fiyat: 5,90)

Ekteki fiyat geçişi formlarını değerlendirmenize sunarız.

 Dippo: Raf fiyatını 1 Temmuz’da geçtik. Alış fiyatını yarından itibaren

tanımlamak için onayınızı rica ederiz.

 Peki Kek: Rakip B’nin bugün rafına yansıyan yeni raf fiyatlarına geçiş için

onayınızı rica ederiz.

 Kinder Joy: Rakip B bugün yeni fiyata geçti. Alış ve satış fiyatını geçmek

için onayınızı rica ederiz.

(…)

Bu arada, Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde onun da

fiyat geçişi formunu gün içinde paylaşacağım”

ifadeleri yer almaktadır.

(212) Yine ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 11.08.2020 tarihinde (saat 14:46) ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (…..) tarafından ŞOK üst yöneticisi (…..)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (…..) ve ŞOK çalışanı (…..)’in bilgide olduğu “Eti Fiyat Geçişi” konulu e-postada;

“SINIRLI DAGITIM / CLASSIFIED

(…..) Bey merhaba,

Eti markalı ve Rakip B’de listeli olmayan 4 ürün için fiyat geçiş formunu ekte

bilgilerinize sunarız. Yarın Rakip A ve Rakip M ile birlikte satış fiyatı ve alış fiyatını

geçmek için onayınızı rica ederiz…”

denilmektedir.

(213) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında 11.08.2020 tarihinde ŞOK çalışanı (…..) tarafından ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (…..)’ya yönlendirilen “FW: Eti Fiyat Geçişi” konulu eposta içerisinde; bir önceki paragrafta bahsi geçen e-postaya cevaben ŞOK üst yöneticisi (…..) tarafından ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (…..)’a gönderildiği ve ŞOK çalışanları (…..) ile (…..)’in bilgide olduğu anlaşılan “RE: Eti Fiyat Geçişi” konulu e-postaya ait ekran görüntüsünde aşağıdaki ifadelerin bulunduğu dikkat çekmektedir:

“SINIRLI DAGITIM / CLASSIFIED

Ok

Am[a] bu yazıları böyle yazmayacaktık, değil mi (…..) Bey?”

(214) Aynı e-posta silsilesinin devamında ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (…..)’dan, ŞOK çalışanı (…..)’e gönderilen e-postada, bahsi geçen ürünler için fiyat geçişlerine dair şirket içi fiyat yönetimi programı ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Paylaşılan ekran görüntüsüne göre ilgili ürünlerin cari satış fiyatları ile 12.08.2020 tarihinden itibaren geçilecek yeni satış fiyatı bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Ürün İsmi Güncel Fiyat (TL) Satış Başlama Tarihi Satış Fiyatı (TL)

Etimek Klasik 143 gr 3,50 12.08.2020 4,00

(215) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçen Eti ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 30: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri 88

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler

ŞOK 12.08.2020 3,50 4,00 Klasik 143 Gr, Tuzsuz 148 Gr

3,50 4,00 Klasik 143 Gr, Tuzsuz 148 Gr CARREFOURSA 12.08.2020 Ekşi Mayalı 115 Gr (Fiyat iki gün

4,25 4,95

ETİMEK sonra eski seviyesine çekilmiştir.

Çeşitleri 3,50 4,00 Klasik 143 Gr, Tuzsuz 148 Gr MİGROS 12.08.2020

Çeşitleri MİGROS 12.08.2020

BİM Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok

ŞOK 12.08.2020 2,00 2,25 100 Gr

2,00 2,25 100 Gr

MİGROS 12.08.2020

BİM Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok

BİM Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok

TESPİT 13

(216) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 08.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma

Yöneticisi (…..) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’e gönderilen ve ŞOK çalışanı

(…..)’ın bilgide olduğu “Doğanay Şalgam 1 Lt - Satış Fiyat DeğişikliğiHk.” konulu e-

postada;

“Merhaba (…..) Bey,

Doğanay şalgam 1 Lt ürünlerinde bugün Rakip B raf fiyatını arttırdı. Yarın tüm piyasa

uygulayacak.

Yarından itibaren şalgamların fiyatını 4,95 tl’ye çıkıyoruz. Alış fiyat pazarlığımız

devam etmektedir.

Satış fiyat tanımı için teyidinizi rica ederiz”

denilmektedir.

(217) Söz konusu e-postaya cevaben ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’ten ŞOK Satın Alma

Yöneticisi (…..)’e gönderilen, 08.09.2020 tarihli e-postada yer alan “ok” ifadesi ile fiyat

geçişinin onaylandığı görülmektedir. Yine aynı e-posta silsilesi içinde, bahsi geçen

ürünler için fiyat geçişlerine dair şirket içi fiyat yönetimi programı ekran görüntüsü

paylaşılmıştır. Paylaşılan ekran görüntüsüne göre ilgili ürünlerin cari satış fiyatları ile

MİGROS’un tabloda yer alan ürünleri de dahil olmak üzere 49 farklı ETİ ürününe ilişkin 12.08.2020’de

fiyat geçişi tespit edilmiştir. CARREFOURSA’nın ise tabloda yer alan ürünleri dahil olmak üzere 26 farklı

ETİ ürününe ilişkin 13.08.2020’de fiyat geçişi tespit edilmiştir.

09.09.2020 tarihinden itibaren geçilecek yeni satış fiyatı bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Güncel Satış Fiyatı Satış Başlama Satış Fiyatı

Ürün Adı

(TL) Tarihi (TL)

Doğanay Şalgam Suyu Sade 1 LT 4,50 09.09.2020 4,95

Doğanay Şalgam Suyu Acılı 1 LT 4,50 09.09.2020 4,95

(218) Soruşturma taralarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçen Doğanay ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 31: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat

BİM 08.09.2020 4,50 4,95

TESPİT 14

(219) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 25.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (…..) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’e gönderilen, ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’nun bilgide olduğu “Popcorn - Fiyat Geçişi Hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır

“SINIRLI DAGITIM / CLASSIFIED

Merhaba (…..) Bey,

Popcorn’da 2 üretici çalışıyoruz. Hammadde fiyat artışından kaynaklı aşağıdaki

üründe firmalar geçiş istemektedir.

Rakip B’de ürün yok. Rakip A ile birlikte yarın raf fiyatlarını 2 tl olarak yansıtacağız.

Alış için pazarlıklarımız devam ediyor.

Raf fiyatı için teyidinizi rica ederiz

…”

denilmektedir.

(220) Söz konusu e-postaya cevaben 25.09.2020 tarihinde ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’ten ŞOK Satın Alma Yöneticisi (…..)’e gönderilen, ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’nun bilgide olduğu e-postada “Salı günü yapılmalı” ifadesi yer almaktadır.

(221) Aynı e-posta silsilesi içerisinde bu kez ŞOK çalışanı (…..) tarafından ŞOK Satın Alma Yöneticisi (…..) ve ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’e gönderilen, (…..)’nun bilgide olduğu “RE: Popcorn - Fiyat Geçişi Hk.” konulu e-postada;

“SINIRLI DAGITIM / CLASSIFIED

(…..) Bey merhaba,

Satış fiyatı için A ile beraber ayarlandı yarına, ürün başka bir Account da yok.

Yarına yansıtalım satışı,

Alış fiyatını haftaya Salı konuşacağız,

...”

denilmektedir.

(222) Yine aynı e-posta silsilesinin devamında ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (…..) tarafından ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’in bilgide olduğu 25.09.2020 tarihli e-postada; bahsi geçen özel markalı patlamış mısır ürünü için fiyat geçişine dair şirket içi fiyat yönetimi programı ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Paylaşılan ekran görüntüsüne göre ilgili ürünün cari satış fiyatı ile

26.09.2020 tarihinden itibaren geçilecek yeni satış fiyatı bilgisine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Ürün İsmi Güncel Fiyat (TL) Satış Başlama Tarihi Satış Fiyatı (TL)

Amigo Pop Corn Patlamış Mısır 60 gr 1,75 26.09.2020 2,00

(223) Soruşturma tarafı teşebbüsler tarafından gönderilen verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçen özel markalı patlamış mısır ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 32: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat

A101 26.09.2020 1,75 2,00 PL Patlamış Mısır 60 Gr

ŞOK 26.09.2020 1,75 2,00 TESPİT 15

(224) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 02.10.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (…..) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’e gönderilen, ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’nun bilgide olduğu “Redbull Fiyat Geçişi Hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır;

“Merhaba (…..) Bey,

Redbull ürünleri için piyasa raf fiyatlarını bugün geçmiştir.

Yarına raf fiyatlarının tanımlanması için teyidinizi rica ederiz, alış fiyat

pazarlıklarımız devam etmektedir.

İyi Çalışmalar”

(225) Söz konusu e-postada yer alan, Red Bull markalı ürünlere ilişkin fiyat geçişi onayı tablosunun ilgili kısımları şu şekildedir:

(226) Yukarıdaki e-postaya cevaben 02.10.2020 tarihinde ŞOK Ticaret Direktörü (…..) tarafından ŞOK Satın Alma Yöneticisi (…..)’e gönderilen, bilgi kısmında ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’nun bulunduğu “RE: Redbull Fiyat Geçişi Hk.” konulu e- postada aşağıdaki ifade yer almaktadır:

“Piyasa kim”

(227) Aynı e-posta silsilesi içinde 02.10.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (…..) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’e gönderilen, yine bilgi kısmında ŞOK çalışanları (…..) ve (…..)’nun bulunduğu “RE: Redbull Fiyat Geçişi Hk.” konulu e- postada;

“Merhaba,

M, C ve yerel marketler geçti . Sadece rakip A ve biz yarına geçiyoruz.

İyi Çalışmalar”

ifadeleri yer almaktadır.

(228) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçen RED BULL ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 33: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler

5,95 6,95 250 ML

MİGROS 02.10.2020

ŞOK 03.10.2020

TESPİT 16

(229) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 18.11.2020 tarihinde ŞOK Kategori Uzmanı (…..) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (…..) ve ŞOK çalışanı (…..)’ya gönderilen “RE:Fiyat Geçişleri 18.11.2020” konulu e-postada;

“SINIRLI DAGITIM / CLASSIFIED

(…..) Bey Merhaba, Tablo aşağıdaki gibidir. Pril ürünlerinin satış fiyatları rakip

turuncu ile eş zamanlı yarın yansıtılacaktır. Kırmızı ve mavide yoktur...”

ifadeleri yer almaktadır. Yazışmada gönderilen tablonun bahsi geçen Pril markalı ürünlere ilişkin kısmı aşağıda gösterilmektedir:

(230) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçen Prill ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 34: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler

ŞOK 19.11.2020 29,90 36,90 Gold 900 ML

MİGROS 19.11.2020 29,90 36,90 Gold 900 ML

PRİL Yağ Çözücü CARREFOURSA 20.11.2020 29,90 36,90 Gold 900 ML

A101 Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok

A101 Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok

BİM Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok TESPİT 17

(231) A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 20.11.2020 tarihinde A101 İcra Kurulu Üyesi (…..) ile A101 Kategori Müdürü (…..) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde;

“(…..): (…..) bey dardanelde pazar gününden geçerli geçiş var migros yarın

geçecek marj geri gitmiyor

(…..): Yarın tanımlayın sisteme. Migrosu görün önce

(…..): Evet evet

Bugün bişey yapmadık”

ifadeleri yer almaktadır.

(232) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçen Dardanel ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 35: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler

25,90 29,90 *75 Gr 3'lü Ton Light 75 Gr 3'lü

CARREFOURSA 21.11.2020

Ton Balığı

BİM Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok

ŞOK Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok

TESPİT 18

(233) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 02.12.2020 tarihinde ŞOK Kategori Uzmanı (…..) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (…..) ve ŞOK çalışanı (…..)’ya gönderilen “Satış Fiyat Değişikliği Hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler ve tablo yer almaktadır:

“(…..) Bey Merhaba,

Fairy Bulaşık Sıvısı ve Fairy Platinum 33’lü Tablet ürünlerinde rakip kırmızıda satış

fiyat artışı olmuştur. Diğer ürünlerde onayınıza istinaden rakip mavi ve turuncu ile

eş zamanlı olarak yarın fiyat artışı olacaktır. Onay doğrultusunda sisteme

girilecektir.”

MEVCUT SATIŞ SATIŞ ÜRÜN NO ÜRÜN ADI

FİYATI FİYATI

62074 ALO TOZ DETERJAN 4.5 KG 32,50 35,95 89 Çeşitler bölümünde “ * ” ile başlayan ürünlere ilişkin sunulan Ankara fiyatları yalnızca eski fiyat için geçerli olmak üzere tabloda yer alan fiyatlardan 0,05 TL daha düşüktür. Ayrıca CARREFOURSA için sunulan DARDANEL çeşitlerinde tabloda yer alan ürünlerin dışında Bonfile 185 Gr, Fleto 125 Gr, Tahıllı- Kuskuslu 185 Gr ve 75 Gr 2’Li ürünlerinde de 21.11.2020’de artış yaşandığı, ürün fiyatlarının sırasıyla; 31,90’dan 34,90’a, 21,90’dan 24,90’a, 11,90’dan 14,90’a, 17,90’dan 19,90’a çıktığı görülmüştür.

90 MİGROS tarafından sunulan DARDANEL çeşitleri incelendiğinde tabloda yer alan ürünlerin dışında Acılı 80 gr 3’lü ürününde de 21.11.2020’de artış yaşanarak ürün fiyatının 24,90’dan 29,90’a çıktığı görülmüştür.

91 A101 tarafından sunulan DARDANEL çeşitleri incelendiğinde tabloda yer alan ürünlerin dışında 125 gr ve Sardalya 125 gr ürünlerinde de 22.11.2020’de artış yaşandığı, ürün fiyatlarının sırasıyla; 13,90’dan 14,90’a ve 8,90’dan 9,90’a çıktığı görülmüştür.

(234) Soruşturma tarafı teşebbüslerin gönderdiği verilere göre, yukarıdaki belgelerde bahsi geçenlerden Fairy markalı ürünlere ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 36: Yazışmalara Konu Fairy Ürünlerine İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil Fiyat) Değişiklikleri

Teşebbüs Ürün Tarih Es ki Fiyat Yeni Fiyat

FAİRY SIVI - TABLET BULAŞIK DETERJANI

Fairy Sıvı Bulaşık Deterjanı Elma-Limon-Portakal-

**Fairy Sıvı Bulasık Deterjanı Elma-Limon-Portakal-

(235) E-posta yazışmalarına konu diğer ürünlere ilişkin olarak gerçekleştirilen yakın tarihli fiyat geçişlerinin detayına ise aşağıdaki tabloda yer verilmiştir. Tablodan görüleceği 92 İlgili ürünün elma ve limon aromalı çeşidinin Ankara ve İzmir fiyatı değişikliği tabloda gösterildiği gibidir. İstanbul fiyatı ise 15,95 TL’den 18,50 TL’ye yükselmiştir.

üzere ŞOK’un 03.12.2020 tarihli geçişleri dışında, soruşturma tarafı beş büyük market zincirinin (A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK) Ariel çamaşır deterjanı çeşitlerinde 09-11.12.2020 arasında; CARREFOURSA, MİGROS ve A101’in Alo çamaşır deterjanı çeşitlerinde 09-10.12.2020 arasında; CARREFOURSA, MİGROS, A101 ve ŞOK’un Prima çocuk bezi çeşitlerinde 25.11.2020-01.12.2020 arasında; BİM, A101, CARREFOURSA ve MİGROS’un PL Çamaşır Suyu Çeşitlerinde 25-27.11.2020 arasında fiyat geçişleri yaptıkları tespit edilmiştir. Bu ürünlerde de kesişen ambalajlar/gramajlar bakımından fiyat geçişlerinin büyük ölçüde aynı olduğu belirtilmelidir.

(236) Bu noktada özellikle Ariel ve Alo markalı ürünlerdeki fiyat geçişleri dikkat çekmektedir. Söz gelimi teşebbüslerin tamamında satışa sunulduğu anlaşılan Ariel Toz Deterjan 1,5 kg çeşitlerinde BİM, CARREFOURSA ve MİGROS’un 09.12.2020 tarihinde bu ürünlerin fiyatlarını eş anlı olarak 15,95 TL’den 16,90-16,95 TL’ye yükselttikleri; A101 ve ŞOK’un da sırasıyla 10 ve 11.12.2020 tarihlerinde yine 15,95 TL’den 16,90 TL’ye fiyat geçişi yaptıkları anlaşılmaktadır. Benzer şekilde CARREFOURSA ve MİGROS’un 09.12.2020 tarihinde eş anlı fiyat artışına gittikleri Alo ve Ariel ürünlerinde kesişen gramajlar bakımından eski ve yeni fiyatların da birebir aynı olduğu; A101’in bu teşebbüsleri kesişen ürünler bakımından yine birebir aynı fiyat geçişleri yapmak suretiyle 10.12.2020 tarihinde izlediği görülmektedir.

Tablo 37: Yazışmalara Konu Diğer Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Teşebbüs Ürün Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat

ARİEL ÇAMAŞIR DETERJANI ÇEŞİTLERİ

Tablo 37’nin devamı:

Teşebbüs Ürün Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat 93 İlgili ürünün Ankara eski fiyatı 43,95 TL’dir.

94 İlgili ürünün Ankara eski fiyatı 43,95 TL’dir.

ALO ÇAMAŞIR DETERJANI ÇEŞİTLERİ

ŞOK Alo Toz Deterjan 4.5 Kg 03.12.2020 32,50 35,95 CARREFOURSA Alo 1,5 Kg Beyaz Ve Renkliler 09.12.2020 12,25 13,35 CARREFOURSA Alo Kar Çiçeği 4 Kg 26 Yıkama 09.12.2020 28,90 31,95 CARREFOURSA Alo Platinum 6 Kg Fairy Etkili 09.12.2020 35,90 40,90 MİGROS Alo Platinum Fairy Etkili 40 Yıkama 6 Kg 09.12.2020 35,90 40,90 MİGROS Alo Platinum Fairy Etkili Renkli 6 Kg 09.12.2020 35,90 40,90 MİGROS Alo Kar Çiçeği Beyazlar&Renkliler 10 Yıkama 1.5 Kg 09.12.2020 12,25 13,35 MİGROS Alo Kar Çiçeği 10 Yıkama 1.5 Kg 09.12.2020 12,25 13,35 MİGROS Alo Canlı Renkler 10 Yıkama 1.5 Kg 09.12.2020 12,25 13,35 MİGROS Alo Kar Çiçeği Beyazlar&Renkliler 26 Yıkama 4Kg 09.12.2020 28,90 31,95 MİGROS Alo Kar Çiçeği 26 Yıkama 4 Kg 09.12.2020 28,90 31,95 MİGROS Alo Canlı Renkler 26 Yıkama 4 Kg 09.12.2020 28,90 31,95 A101 Toz Det. 4 Kg Alo 10.12.2020 28,90 31,95 BİM Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok Ürün Yok

PRİMA ÇOCUK BEZİ ÇEŞİTLERİ

**Prima Külot Bez 6 Extlarge Fırsat Paket 45Ad

PL ÇAMAŞIR SUYU ÇEŞİTLERİ

Tablo 37’nin devamı:

Teşebbüs Ürün Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat

[95] “**” ile başlayan ürünlerin 28.11.2020-09.12.2020 tarihleri arasında indirime girdikleri değerlendirildiğinden eski fiyat olarak indirimsiz fiyatları dikkate alınmıştır. (İndirimli Fiyat: 89,90 TL)

PL ÇAMAŞIR SUYU ÇEŞİTLERİ

TESPİT 19

(237) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 10.04.2020 tarihinde ŞOK Kategori

Satın Alma Müdürü (…..) tarafından ŞOK yöneticisi (…..)’e ve bilgi için (…..)’a

gönderilen “AKTİVİTE ONAY / ALGİDA / 11-17 Nisan Aktivite teklifleri” konulu e-

postada;

“(…..) bey,

Aşağıdaki ürünler için 11-17 Nisan tarihlerinde aktivite teklifi iletilmiştir. Rakip A yarından itibaren uygulayacaktır. Marj kaybı olmayacak şekilde destekleri alınmıştır. Onayınıza sunarım”

ifadeleri bulunmaktadır. E-posta içerisinde Algida, Carte D’or ve Magnum markalı

çeşitli dondurma ürünlerinin “raf satış fiyatı” ve “aktivite fiyatı” bilgilerine ilişkin tabloya

yer verilmiştir.

(238) Söz konusu e-postanın devamında 17.04.2020 tarihinde ŞOK Kategori Satın Alma

Müdürü (…..) tarafından (…..)’a gönderilen, (…..)’in bilgide olduğu “AKTİVİTE ONAY /

ALGİDA / 18-24 Nisan Aktivite teklifleri” konulu e-postada;

“(…..) bey,

Aşağıdaki ürünler için 18-24 Nisan aktivite teklifi iletilmiştir. Marj kaybı olmayacak şekilde alınmıştır.

Rakip A aktiviteleri uygulayacaktır.

Algida maraş usulü ürünleri raf indirimi, diğer ürünler 2.si % 30 indirim aktivitesidir. Onayınıza sunarım.”

ifadeleri bulunmaktadır. E-posta içerisinde yine Algida, Carte D’or ve Magnum markalı

çeşitli dondurma ürünlerinin “raf satış fiyatı” ve “aktivite fiyatı” bilgilerine ilişkin tabloya

yer verilmiştir.

(239) 24.04.2020 tarihinde ŞOK Kategori Satın Alma Müdürü (…..) tarafından (…..)’a

gönderilen e-postada;

“(…..) Bey,

Algida 25 Nisan – 01 Mayıs tarihleri için aşağıdaki raf indirimi aktivitelerini ve boom boom ile Maraş Cornet ürünlerinde 5 al 4 öde aktivitelerini iletmiştir.

Marj kaybı olmayacaktır.

Rakip A bu aktivitelerin hepsini uygulayacaktır.

Rakip M ‘de bu uygulamada yer alacaktır.

Onayınıza sunarım.

Boom Boom 4 Alana 1 bedava

Külah Maraş 4 Alana 1 Bedava

Magnum mini çeşitleri 22,50 TL yerine 19.45 TL C’dor Selection Çeşitleri 18,50 TL yerine 15,50 TL

C’dor Classic Çeşitler 17,50 TL yerine 14,75 TL

Maraş 500ml çeşitleri 14,00 TL yerine 9,95 TL

Maraş Çifte dövme ve Maraş Çiftliğim(Mandıra) 15,00 TL yerine 12,75 TL”

denilmektedir.

TESPİT 20

(240) A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 15.09.2020 tarihinde A101 İcra

Kurulu Üyesi (…..) ile A101 Kategori Müdürü (…..) arasında geçen Whatsapp

görüşmesinde;

“(…..): Bim lever fiyatlarını geçmedi

Bizde aktarımda sorun oldu

It den dönüş alamıyoruz

Ömerli depoda geçmedi fiyatlar

(…..): Nasıl anlamadım? Dün değil miydi geçiş?

BİM neden geçmedi?

Dün farketmedik mi anlamadım

(…..): Farkettik de çözülmedi

Bim de bizim bölgeyi bahane etmiş

(…..): Anlamadım tek bölgede geçmedi diye mi bahane etmiş? Sadece 1 bölgede mi geçmedi fiyatlar?

E bana deseydiniz konuşsaydık

(…..): Bim in merkezinin etrafını besleyen depoda akmamış (…..): Tek bir bölge olduğundan emin miyiz?

(…..): Dünkü satışlardan ortalama alıp kontrol edeyim

(…..): Biz tanımlamayı ne zaman yapmıştık?

(…..): Tanımlamayı cuma yaptık pazartesi için

(…..): Normal akışta olması gerekmez mi?

Özel aktarım veya sıkıntı neyin nesi?

(…..): Günde 2 kere kasaya normal aktarım yapılıyor diye biliyorum Pazartesine kadar 5 tane yapar

(…..): Bana net hangi bölgelerde geçiş olmamış bilgisi verib Dün unilever ile konuşmadık mı?

Onların haberi olmuştur

En azından fiyatları geriye alırdık olmaz ki böyle

(…..): Konuştuk anlattık

Bim in geçmeyeceğini söylemediler

Şu an Ömerli sıkıntılı görünüyor

Çok satan ürünlerden bakacağım bir de

(…..): Biz faturayı gönderelim bugüb

Böyle olmaz

(…..) ile konuşun kaç bölgede fiyat tanımlı kaç bölgede değil? (…..): Sadece Ömerli problemli duruyor

Mağaza satışı attım size Rexona için

(…..): Hiç bir üründe geçmediler değil mi?

(…..): Evet hiçbir üründe

Yarın olup olmayacağı da belli değil

Yarım saate Ömerli yi çözüyoruz

Sonrasında tüm bölgelere bakacaklar

Yarın geçerlerse ne yapalım ?

Bim geçeceğini söylememiş

Geri alalım mı fiyatları

Cuma geçebilir gibi geliyor bize

(…..): Geri alıypruz yarım saat sonra. Benden haber gelmezsr tam 30 dk sonra sadece bim ortak ürünleri geri alalım.

(…..): Tamamdır”

ifadeleri yer almaktadır.

TESPİT 21

(241) BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, BİM çalışanı (…..) ile Beypazarı

Karakoca Doğal Maden Suyu A.Ş. (BEYPAZARI) yetkilisi olduğu anlaşılan ve “(…..) [96]

beypazarı” olarak kayıtlı numara arasında geçen 07.02.2019 tarihli Whatsapp

görüşmesinde, BEYPAZARI yetkilisi tarafından gerek yazı karakterleri gerekse raf

renkleri itibarıyla A101’e ait olduğu anlaşılan, Beypazarı maden suyu altılı paketinin

4,25 TL olduğunu gösterir raf etiketi fotoğrafı paylaşılmış ve devamında;

“(…..) beypazarı: (…..) bey günaydın rakip firma bugün itibariyle 4:25 yaptı fiyatına bilginiz olsun

(…..) bey merhaba sizin sözünüze istinaden rakip firmada bu sabah itibariyle 4:25 yaptırdım sizden de ricam yarın sabah itibariyle 4:25 yapmanız dır aksi taktirde bu fiyatları bir daha bu mertebeye çekemiyceğiz bilgilerinize önemle rica ediyorum teşekkür ediyorum.Sizlerede 18/2/19 a kadar şimdiki fiyatlardan sevkiyat yapmaya devam edeceğiz.

(…..): (…..) bey merhaba, telefondaki görüşmemiz üzerine tekrar etmek isterim 4,25 şeklinde bir fiyat sözümüz olmamıştır

konuyu yarın kendi içimizde değerlendireceğiz

size bilgiyi vereceğim

selamlar”

ifadeleri yer almaktadır.

(242) BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, BİM çalışanı (…..) ile BİM

Organizasyon Komitesi ve Satın Alma Komitesi Üyesi (…..) olduğu değerlendirilen

“(…..)” olarak kayıtlı numara arasında geçen Whatsapp görüşmesinde 15.05.2019

tarihinde (…..) tarafından bir fotoğraf paylaşılmış olup aşağıdaki konuşmalar

geçmektedir:

“(…..): Ankara Çağdaş market

(…..): Konuyu araştıracağım (…..) bey, size bilgi döneceğim”

(243) 16.05.2019 tarihinde (saat 17:03) BİM çalışanı (…..) tarafından BEYPAZARI yetkilisi

(…..) Bey’e iletilen söz konusu fotoğrafta ÇAĞDAŞ’a ait bir mağazadan 3,95 TL fiyatla

satışa sunulan Beypazarı soda teşhiri bulunduğu görülmektedir.

(244) Aynı konuya ilişkin olarak 16.05.2019 tarihinde (saat 18:15 – 19:02) BİM çalışanı (…..)

ile (…..) Bey arasında aşağıdaki konuşmalar geçmektedir:

“(…..): Merhaba (…..) bey

Konuyu firmaya ilettim, araştırıyorlar. Bana bilgi geldiği zaman size ileteceğim. Firmanında bilgisi yok ama üründe yeni fiyat geçtik, bir şekilde elindeki eski stoğu kullanıyor olabilir yada marjından vermiş olabilir zira bizim marjımız 22 seviyesinde genelde Ankara yerelleri düşük marjlar ile fiyat aksiyonu alabiliyor. Beypazarı firmasının sahibi (…..) bey bizden daha düşük fiyata alan olmadığına dair kendisinin de cümle içinde olduğu argo bir ifade ile yemin ediyor  net bilgiyi ve düzeltilmiş fiyatı da bana iletecek

Selamlar

(…..): Tamamdır (…..) bey , takip edelim inşallah. (…)”

(245) 17.05.2019 tarihli BİM çalışanı (…..) ile BEYPAZARI yetkilisi (…..) Bey arasında geçen

Whatsapp görüşmesinde;

“(…..): (…..) bey

BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (…..) olduğu tahmin edilmektedir.

fiyat düzeldi mi

konuyu araştırdınız mı?

(…..) beypazarı: Evet pazar günü kampanyası bitiyormuş”

ifadeleri yer almaktadır.

(246) Aynı konuya ilişkin olarak BİM çalışanı (…..) ile (…..) Bey arasında geçen görüşmede

bir fotoğraf daha paylaşılarak:

“(…..): Merhaba (…..) bey

Çağdaşın fiyatı düzeltildi”

denilmektedir.

TESPİT 22

(247) BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, Satın Alma Grup Müdürü (…..) ile

Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ŞÖLEN) Üst Yöneticisi (CEO) olduğu

tespit edilen (…..) arasında geçen 06.04.2020 tarihli Whatsapp görüşmesinde;

“(…..): (…..) hanım , arkadaslardan gelen yazı ekte aynen size de ilettim. Sevkiyatta bir problem olmadıgını soyluyorlar”

denilmektedir. Paylaşılan ekran görüntüsünden, ŞÖLEN İcra Kurulu Başkan

Yardımcısı ve Genel Müdürü (…..) tarafından gönderildiği anlaşılan e-postadaki ilgili

yazı aşağıdaki gibidir:

“(…..) Hanım Merhaba,

Ben geçen Çarşamba günü BİM ile telefonda görüştüm. Hiçbir şikayetleri yoktu. Rafta fiyat geçişi yapmadıkları için benim taleplerim olmuştu. Luppo fiyatını artırmadıkları için fiyatı geçmiş olan Migros tekrar indirim yapmıştı. Bu kısır döngü yüzünden fiyatı bir an önce artırmalarını istedik. Yarın geçecekler.

Fiyat avantajı nedeniyle bu ortamda stoksuzluğa düşüyor olabilirler. Bizim şu an Ocak ayı gibi bir sıkıntımız yok. Müşteri Hizmetleri daha iyi bilgi verebilir.

Selamlar”

(…..): (…..) hanım merhaba ben bu yazıdan bizim fiyat geçişimiz olduğu için sevkiyatları durdurduklarını mi anlayalım? Sistemde resmî siparişler var ve onlar sevk edilmiyor (…..) hanım.

(…..): Hayır

(…..): İster iseniz size resmî siparişleri yollayabilirsin

Yollayabilirim

(…..): Tabi ki

(…..): Onlar her iki şirketin resmî kayıtlarında vardır

(…..): Fiyatınız ıcus oldugu ve fiyat gecisi yapılmadıgı için talep arttıgı için stock out olmuslardır diyor arkadaslar

(…)”

TESPİT 23

(248) A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 10.04.2020 tarihinde A101 İcra

Kurulu Üyesi (…..) tarafından bir grup A101 çalışanına gönderilen “P&G” konulu e-

postada;

“P&G fiyat geçişine hazırlanıyor.

Piyasa geçişinde bize öncelik verecekler.

Biz siparişi hemen çekmesek de Nisan – Mayıs teslimli sipariş oluşturabileceğiz, bunları sevk edecekler. Tek noktaya sevk tercihleri.

İhtiyaç ve adetleri bunu göz önünde bulundurarak yapalım.

Selamlar,

(…..)”

ifadeleri yer almaktadır.

(249) P&G’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 16.07.2020 tarihli P&G çalışanı (…..)

ile P&G çalışanı (…..) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde;

“(…..): bim ins cumartesiye ok der

sen izinliymişsin bugün so sorry

(…..): Yok dostum onemli diil

(…..): sen haber gelirse bana yazar misin

migros bim gecmeyecekse vs ayak yapiyor

ben gececek diyorum

(…..): Gececek de

Zaten (…..) (…)

(…..): cumartesi mi olur sence peki

saliya kalir mi haftaya

(…..): Valla dostum konusamadik bilmiyorum

(…..): yarina geciyorlar

fyi”

ifadeleri yer almaktadır.

(250) Soruşturma taraflarının gönderdiği verilere göre, ilgili tarihlerde söz konusu

teşebbüslerce P&G ürünlerinde gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda

gösterilmiştir:

Tablo 38: Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat (TL, KDV Dahil) Değişiklikleri

Teşebbüs Ürün Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat

Fairy Platinum 33'lü Tablet 492 Gr 17.07.2020 34,95 37,95

MİGROS 97

Fairy 650 ML Sıvı Bulaşık Deterjanı (Elma-Limon- 17.07.2020 7,45 8,25

Portakal-Nar)

(251) A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 20.10.2020 tarihinde A101 İcra

Kurulu Üyesi (…..) ile A101 Kategori Müdürü (…..) arasında geçen Whatsapp

görüşmesinde;

“(…..): Migros ve Bim Fairy ve Ariel fiyatlarını geçmemiş

Peros ve Nivea geçti

(…..): P&G yalan mı söyledi yani?

(…..): Dün de sorduk sorun yok dediler şimdi ulaşamıyoruz diyorlar

(…..): Migrosu nasıl geçirememişler?

Dün neden konuşmadık bunu?”

ifadeleri yer almaktadır.

TESPİT 24

(252) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 29.12.2020 tarihinde (…..) çalışanı

(…..) tarafından ŞOK Kategori Müdürü (…..)’e ve bilgi için (…..) Satış Müdürü (…..)’a

gönderilen “[EXTERNAL](…..) Fiyat Düzenlemesi” konulu e-postada;

“Merhaba,

MİGROS tarafından ilgili tarihlerde sunulan fiyat artış bildirimleri kontrol edildiğinde 17.07.2020

tarihinde tablodaki ürünlerin dışında MİGROS’un 16 farklı P&G ürününde daha fiyat geçişinin bulunduğu

görülmektedir.

BİM tarafından ilgili tarihler için sunulan fiyat artış bildirimleri kontrol edildiğinde 21.07.2020 tarihin de

P&G’ye ait Ariel 1,5 Kg Toz Deterjan ürününde de fiyat geçişinin olduğu ve fiyatın 14,95 TL’den 15,95

TL’ye yükseldiği görülmektedir.

Çiğ süt fiyatı ve diğer maliyetlerde yaşanan artış nedeniyle ürün fiyatlarında düzenleme yapılması gerekmiştir.

Sizinle çalışmakta olduğumuz ürünlerle ilgili yeni fiyatlar aşağıdadır.

Bu fiyatların 02 Ocak itibariyle depolara teslim edilecek ürünleri kapsayacak şekilde tanımlanması için yardımlarınız gerekmektedir.”

denilmekte ve devamındaki tabloda bazı süt ürünleri için KDV hariç net maliyet ve

önerilen raf fiyatı bilgileri yer almaktadır.

(253) Söz konusu e-postaya cevaben 30.12.2020 tarihinde ŞOK Kategori Müdürü (…..)

tarafından (…..) çalışanı (…..)’ye gönderilen, bilgi kısmında bazı ŞOK ve (…..)

çalışanlarının olduğu “[EXTERNAL](…..) Fiyat Düzenlemesi” konulu e-postada;

“Merhaba,

Fiyatlarla ilgili beklentilerimizi size iletmiştik. Maalesef mevcut marj yapısı ile ilerleyemeyiz.

İş bu fiyat geçiş sürecinde marjların iyileştirilmesi noktasında desteklerinizi bekliyoruz.

Piyasada satış fiyatları değişmeden maalesef fiyat güncellemesi yapamayız.

Bilgilerinize sunarım.”

ifadeleri yer almaktadır.

(254) Aynı e-posta silsilesinin devamında 30.12.2020 tarihinde (…..) Satış Müdürü (…..)

tarafından ŞOK Kategori Müdürü (…..)’e gönderilen e-postada;

“(…..) merhaba,

Eski ve yeni fiyat yapısına göre oluşan marjlarınız aşağıdaki gibidir.

[Tablo]

Yeni kurguya göre hiçbir ürün marjında gerileme söz konusu olmadığı gibi, çoğu üründe marjınızın iyileştiğini göreceksin. Yeterli gelmediği yerde satış fiyatlarınızı istediğiniz gibi değiştirip marjınızı arttırabilirsiniz.

14 aydır değişmeyen çiğ süt fiyatındaki artış ve diğer tüm maliyet artışları sebebiyle belirttiğimiz tarihte yeni fiyatlardan ürün sevk etmeye ihtiyacımız var. Perakendeciler arasındaki önce geçerim/sonra geçerim kavgasında ezilmek istemiyoruz. Aynı şekilde rakiplerinize de bu şekilde bilgi verilmiştir.

Bu sürecin iki taraf için de kayıpsız geçmesi için yardımlarını bekliyorum

…”

denilmektedir.

(255) BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 07.01.2021 tarihinde BİM çalışanı

(…..) ile Satın Alma Asistanı (…..) Bey arasında geçen Whatsapp görüşmesinde; “(…..): Fiyat geçen sadece Pınar

(…..): Hakmar ak gıda eski fiyatlar

(…..): Geçmemiş

(…..): İçim'i az önce bu konuyla ilgili sıkıştırdık

(…..): Göynük

(…..): Migros ve carrefour da geçtiğini iddia ediyor

(…..): Bakayım”

ifadeleri yer almaktadır.

(256) ŞOK’ta gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen; 22.04.2020 tarihinde (…..)

Zincir Mağazalar Müdürü (…..) tarafından ŞOK çalışanı (…..)’e gönderilen ve bilgi

kısmında ŞOK çalışanı (…..)’ın bulunduğu “[EXTERNAL]FW: (…..) Fiyat geçişi

hakkında” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…

Bildiğiniz gibi (…..) ürünümüzün tüm hammaddeleri yurt dışından ithal

edilmektedir.

Dövizde ve artan genel maliyetlerimizin artışından dolayı zam yapmamız zaruri olmuştur. Buna istianeden 11.05.2020 geçerli olacak yeni fiyatımız

EKTE belirtilmiştir.

…”

(257) Söz konusu e-postanın akabinde 22.04.2020 tarihinde ŞOK çalışanı (…..) tarafından

ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’e gönderilen “FW: [EXTERNAL]FW: (…..) Fiyat geçişi

hakkında” konulu e-postada yer alan ifadelere aşağıda yer verilmektedir:

“…

Fiyat istiyorlar bir de utanmadan. Bu iş inada bindi (…..) Bey, gerekiyorsa %5 marja satacağım. Kimseden önce veya aynı anda çıkmayacağım bu ürünün

fiyatını.

Rakip B ve A bozdu. Onlar düzeltmeden düzeltmeyeceğim,

…”

(258) BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, BİM Satın Alma Asistanı (…..)

tarafından Satın Alma Grup Müdürü Asistanı (…..)’e ve bilgi için bazı BİM çalışanlarına

gönderilen 27.05.2020 tarihli “Alış-satış fiyat değş.” konulu e-postada;

“Merhaba;

Nescafe 100 gr ürününde rakibin fiyatı geçmemesi sebebi ile alış ve satış fiyatını bugün itibari ile eski fiyatlarımıza çekeceğiz.

Konu ile ilgili yardımlarınızı rica ederiz…

Saygılarımla

İyi çalışmalar”

ifadeleri yer almaktadır. Söz konusu e-posta ekinde yer alan “NESCAFE KLASİK

GİRFORMA.xls” adlı Excel dosyasında “Firmanın piyasada fiyatları geçmemesi sebebi

ile alış ve satış fiyatımızı eski fiyatlarımıza çekeceğiz.” notunun yer aldığı

görülmektedir.

(259) BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, BİM Satın Alma Grup Müdürü Asistanı

(…..) tarafından BİS grubuna gönderilen 13.04.2020 tarihli “Fiyat Aktarımı- Revize”

konulu e-postada;

“Merhaba,

14.04.2020 (Salı) itibariyle aşağıdaki ürünlerin Fiyatı sisteme tanımlanmıştır.

Aktarım konusunda desteklerinizi rica ederiz

Yeni

Artikel Artikel Adı Eski Fiyat

Fiyat

(…) (…) (…) (…)

Saygılarımla,”

ifadeleri yer almaktadır.

(260) Aynı gün içerisinde söz konusu e-postanın devamı niteliğinde konusu ve tarafları aynı

olan e-postada;

“Merhaba,

Firmanın piyasada geçiş yapmaması sebebi ile yarına tanımladığımız fiyatları geri çekmemiz gerekiyor.

Tanımlama yapılmıştır, aşağıdaki şekilde aktarımı konusunda yardımlarınızı rica ederiz.

GAZLI İÇECEK PEPSİ NORMAL / TWİST 1

0301662 LT 4,45 3,95

Saygılarımla,”

denilmektedir.

TESPİT 25

(261) BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, BİM Satın Alma Grup Müdürü (…..)

tarafından BİM İcra Kurulu Üyesi (…..) ve BİM Organizasyon Komitesi ve Satın Alma

Komitesi Üyesi (…..)’e gönderilen, BİM Satınalma Direktörü (…..)’un bilgide olduğu

06.04.2020 tarihli “Omo Toz Deterjan kg değişikliği” konulu e-postada;

“Merhaba (…..) Bey, (…..) Bey,

Omo Toz Deterjan için 5,5 kg den 5 kg ye geçme gündemimiz vardı.

Hep birlikte yaptığımız toplantıda Nisan başına park edelim kararı almıştık.

İlerleyen süreçler de Nisan sonuna ötelemek konusunda Unilever i ikna

etmiştik; ancak satışların artması sebebi ile ürün erken bitiyor.

Nisan ortası geçiş için GPC kararı almamız gerekiyor.

Özetler isek;

5 kg BİM exclusive olacak. (Şuan 5,5 kg deki gibi) Fiyat 39,95 psikolojik

seviyede devam edecek.

Diğer Perakendecilerde geçiş aşağıdaki gibi olacak ve 40 tl üstünde satmaya devam edecekler.

Mevcut KG

Geçilecek KG

A101

6,5 kg

5,5 kg

Migros

6 kg

5,5 kg

Carrefour

6 kg

5,5 kg

Şok

Omo yok

Omo yok

Onayınızı rica ederim.

Saygılarımla,”

ifadeleri yer almaktadır.

(262) Aynı gün içinde ilgili e-postaya cevaben BİM İcra Kurulu Üyesi (…..)’ın “(…..) hnm, uygundur” onayından sonra BİM Satın Alma Grup Müdürü (…..) tarafından (…..) Satınalma Direktörü (…..)’a gönderilen aynı konudaki e-postada;

“(…..) merhaba,

(…..) bey de onayladı.

Lütfen tüm GM’lere yazıp değişikliği yapalım.

Selamlar,

(…..)”

denilmiştir.

(263) A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 06.08.2020 tarihinde A101 İcra Kurulu Üyesi (…..) tarafından bir grup A101 çalışanına gönderilen “Fiyt Endeks Bozuk Endeks ÜRünler” konulu e- postada;

“Arkadaşlar

Ekte BİM / ŞOK / Migros endeks bozuk ürünler var.

Bunlara bakıp açıklamalarını bana iletin.

Selamlar”

denilmektedir.

(264) Söz konusu e-postaya cevaben aynı tarihte A101 çalışanı (…..) tarafından A101 İcra Kurulu Üyesi (…..)’e ve bilgi için bazı A101 çalışanlarına gönderilen “RE: Fiyt Endeks Bozuk Endeks ÜRünler” konulu e- postada “Merhabalar (…..) Bey, Ekte açıklamalarımızı bilgilerinize sunarız.” ifadeleri yer almaktadır. Bahse konu e-posta ekindeki “Endeks Bozuk Ürünler 17.Grup.xlsx” adlı Excel dosyasının “Migros Endeks Bozuk Ürünler” sayfasında MİGROS ile endeksi bozuk; bir başka deyişle MİGROS fiyatının A101 fiyatına kıyasla düşük olduğu bazı ürünler için “Migros’ta fiyat düzeltmesi yapılacak.” açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.

(265) A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 15.09.2020 tarihinde A101 İcra Kurulu Üyesi (…..) ile A101 Kategori Müdürü (…..) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde, A101 İcra Kurulu Üyesi (…..) ile üretici/tedarikçi bir firma çalışanı olduğu anlaşılan (…..) Bey ile yapılan yazışma A101 Kategori Müdürü (…..) ile paylaşılmıştır. Söz konusu yazışmada “(…..) abi selamlar, fiyat gecisi konusunda caresiz kaldim ve kategoriden net bir cevap maalesef alamiyorum. Belki inandirici gelmeyebilir ama sok ve bim’e fiyat gecislerimizi yaptik. Suan ticaretimizin dip toplamı zarar yazmakta, sizin tavsiye edeceginiz bir yol var ise uygulayabilirim yok ise suanki mevcut satinalma fiyatlarimizdan malzeme tedarik edemiyoruz ve stoklarimizda bitmek uzere bu durumdan oturu acilen desteklerinizi rica ederim.” ifadesi yer almaktadır.

(266) A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 09.10.2020 tarihinde A101 İcra

Kurulu Üyesi (…..) ile A101 Kategori Müdürü (…..) arasında geçen Whatsapp

görüşmesinde;

“(…..): Bime 5. 20 den salkım domates vermiş

(…..): Kimden aldık bilgiyi

(…..): Teldeyiz

Firma gm si ile

(…..) beyle

O söyledi”

ifadeleri yer almaktadır.

(267) A101’de gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen, 11.11.2020 tarihinde A101

çalışanı (…..) tarafından A101 çalışanı (…..)’ya gönderilen “RE: BİM'E CEVAP COCA

COLA 2,5 L” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler ve Coca-Cola ve Pepsi markalı bazı

kolalı içeceklere ilişkin raf fiyatı ve aksiyon fiyatı bilgilerini içeren tablo yer almaktadır: “Merhaba (…..) Hanım,

Aşağıdaki aksiyon tanımlamaları 12.11.2020 itibariyle kaldırılmıştır. Pepsi 2,5 L migros aksiyon fiyatı Cuma günü kaldırılacağı bilgisi firma tarafından paylaşıldı. İlgili üründe aksiyon tanımlamasına devam edilip edilmemesi konusunda bilginizi rica ederim.

…”

(268) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında, 11.11.2020 tarihinde A101 çalışanı (…..)

tarafından A101 İcra Kurulu Üyesi (…..)’e ve bilgi için A101 çalışanı (…..)’e gönderilen

“RE: BİM'E CEVAP COCA COLA 2,5 L” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

“Merhaba (…..) Bey,

Migrosta devam ediyormuş fiyat, migrosu bekleyelim mi.

…”

(269) A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 16.11.2020 tarihinde A101 çalışanı

(…..) tarafından A101 İcra Kurulu Üyesi (…..)’e gönderilen, bazı A101 çalışanlarının

da bilgide olduğu “RE: Migros Bopzuk Endeks Ürünler” konulu e- postada;

“Merhaba (…..) Bey,

Hazır yemek fasulye pilaki ürününde iki fiyat da indirimli fiyattır. 7 Kasım tarihinde Yayla firması ile dijital afiş planlamıştık, migros buna karşılık olarak hem satış fiyatlarını bize çekti, hem de aksiyon fiyatlarını bize çekti. Firma ile konuşuldu fiyatlarda güncelleme olacaktır. Doğanay Beyaz sirke ürününü tek seferlik dağıtmıştık endeksten çıkartıyoruz şok ve Migros bu üründe fiyatı çektiler biz de bu hafta aynı fiyata endeksleyeceğiz. PL Beyaz sirke ürününde ise fiyatlarımız şok ile endex olduğu için 7.90’dır. Migros fiyatını takip ediyoruz o da bize endeksleyecek bilgisi vermişti üretici.”

Saygılarımla.”

ifadeleri ile aşağıda yer alan fiyat karşılaştırma ve endeks takip tabloları bulunmaktadır.

SİRKE BEYAZ 2000 ML SİRKE BEYAZ 1000 ML MİGROS 3,9 18000083 GALLE 7,90 7,80 (UY:7,8)

SİRKE BEYAZ 2000 ML SİRKE BEYAZ 1000 ML MİGROS 3,9 18000085 GALLE 7,90 7,80 (UY:7,8)

SİRKE BEYAZ 2000 ML SİRKE BEYAZ 1000 ML MİGROS 3,9 18000105 GALLE 7,90 7,80 (UY:7,8)

SİRKE BEYAZ 2000 ML SİRKE BEYAZ 1000 ML MİGROS 3,9 18001688 GALLE 7,90 7,80 (UY:7,8)

SİRKE BEYAZ 2000 ML SİRKE BEYAZ 1000 ML MİGROS 3,9 18001697 GALLE 7,90 7,80 (UY:7,8)

ÜRÜN

Migros Endeks

(270) A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 09.11.2020 tarihinde A101 İcra Kurulu Üyesi (…..) ile “(…..) MSM GRUBU” arasında geçen Whatsapp görüşmesinde “BİM geçişleri Çarşamba söylentisi var” ifadesi yer almaktadır. Yine A101 İcra Kurulu Üyesi (…..) ile “A101 Ticari Yönetim” arasında 10.11.2020 tarihinde geçen Whatsapp görüşmesinde “BiM bugün fiyat geçmedi. Gelen tüm bilgiler geçil günü çrşmba oldu. Biz de geçiş günümüzü Perşembe yapıyoruz bu durumda. Uygun mudur (…..) Bey?” ifadesi yer almaktadır.

(271) A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 21.11.2020 tarihinde A101 Satın Alma Genel Müdürü (…..) ile A101 Ticari Yönetim arasında geçen Whatsapp görüşmesinde;

“(…..): Merhaba, bim aralikta tam afis eti giriyor, fiyatlar bozuk. Biz [99] de sut dilimi

1.50 acak [100] diye etiden bilgi geldi sok ve migros da bugun 1.50 ye dusmus.

Afis tarihi net degil ama Aralik ilk hafta diyorlar”

ifadeleri yer almaktadır.

(272) Aynı tarihte A101 İcra Kurulu Üyesi (…..) ile “(…..) MSM GRUBU” arasında geçen Whatsapp görüşmesinde “Eti ürünlerine BİM aralıkta afiş yapacakmış. Var mı bizde bilgi?” ifadesi yer almaktadır.

(273) A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 27.11.2020 tarihinde A101 İcra Kurulu Üyesi (…..) ile “(…..) MSM GRUBU” arasında geçen Whatsapp görüşmesinde “Eti ile konuşur musunuz? BİM fiyat değişikliği ne zaman?” ifadesi yer almaktadır. Söz konusu görüşmeye cevaben aynı tarihte (…..) “Tek gün çarşamba diye dönüş yaptılar” derken, (…..) “Bim etiye sadece çarşamba demiş” şeklinde cevap vermiştir.

(274) A101’de gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen; 02.12.2020 tarihinde A101 çalışanı (…..) tarafından A101 çalışanı (…..)’ya gönderilen “BAMYA AFİŞ FİYAT KARTI HK.” konulu e-postada yer alan ifadelere aşağıda yer verilmektedir:

99 Sehven “Bim” yerine “Biz” yazıldığı değerlendirilmektedir.

100 “Olacak” ifadesinin kastedildiği değerlendirilmektedir.

“…

Ekte Bamya ürünü 7 Ocak afiş planlaması konusunda ürün kartı bulunmaktadır. Üründe Bim firması sebze fiyatlarını düşürmüş olup şu an mevcutta 8,45 tl fiyata satmaktadır.

(…)

Rakip Bim ürünü (…..) firmasından almakta ve alış fiyatı bizim fiyatımızın 0,30 kuruş üzerindedir.

Senin için de uygun ise 8,25 marj ile ilerleyeceğim.

…”

(275) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 17.12.2020 tarihinde ŞOK çalışanı

(…..) tarafından, ŞOK çalışanı (…..)’e gönderilen “FW: Bakliyat satış fiyat artışı hk”

konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Dün ki fiyat geçişine baksana (…..)

Bulgurlar artık 30 marjın üstü 2021 sonuna kadar

Mercimekte %25 e yaklaştı

Sıra pirinçte ama rakipte paçal maliyet var 40 bin tonu var bitince geçecekler Baldo 11 tl Biz (…..) bağladık 2022 ocak ayına kadar”

(276) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 06.01.2021 tarihinde, (…..) Özel

Müşteri Satış ve Destek Temsilcisi (…..) tarafından ŞOK Kategori Müdürü (…..)’e

gönderilen, bilgi kısmında bazı ŞOK ve (…..) çalışanlarının olduğu “RE:

[EXTERNAL]Şok Market Fiyat Geçişi Hakkında” konulu e- postada;

“(…..) Bey Merhaba,

Çalışmakta olduğumuz diğer firmalar ile fiyat geçişleri tamamlanmış olup, firmanızın fiyat geçişi konusunda desteklerinizi rica eder, iyi çalışmalar dilerim. Saygılarımla.”

ifadeleri yer almaktadır.

(277) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında 07.01.2021 tarihinde (…..) işletme müdürü

(…..) tarafından ŞOK Kategori Müdürü (…..)’e gönderilen, bilgi kısmında bazı ŞOK ve

(…..) çalışanlarının olduğu “RE: [EXTERNAL]Şok Market Fiyat Geçişi Hakkında”

konulu e- postada;

“(…..) Bey Merhaba,

Gün içerisinde yapmış olduğumuz görüşmede de belirtmiş olduğum gibi yarın tarihli rakip firmada fiyat geçişi sağlanmıştır bu bağlamda yapabileceğimiz son fiyat süreci bilgilerinize sunulmuştur;

(…)”

denilmektedir.

(278) Yine aynı e-posta silsilesinin devamında bu kez 11.01.2021 tarihinde (…..) Özel

Müşteri Satış ve Destek Temsilcisi (…..) tarafından ŞOK Kategori Müdürü (…..)’e

gönderilen, bilgi kısmında bazı ŞOK ve (…..) çalışanlarının olduğu “RE:

[EXTERNAL]Şok Market Fiyat Geçişi Hakkında” konulu e- postadaki ifadelere aşağıda

yer verilmektedir:

“(…..) Bey Merhaba

Fiyat geçişinde ivedi olarak dönüşünüzü beklemekteyiz,

İyi çalışmalar,

Saygılarımla,”

TESPİT 26

(279) A101 İcra Kurulu Başkanı Asistanı (…..) tarafından merkez satın alma müdürleri ile

merkez satın alma asistanlarına gönderilen 05.05.2020 tarihli “Rakip Fiyat Endeksi

*150 Ürün* ÖNEMLİ*” konulu e-postada;

“Merhaba,

150 ürün endeks verileri haftalık endeks üzerinden aşağıdaki gibi kaydedilmiştir. Kontrol edilmesini ve aksiyon olan ürünlerin iletilmesini rica ederim. 06 Mayıs Çarşamba saat 11.00 e kadar bilgi verilmezse aşağıdaki gibi yayınlanacaktır. Bilgilerinize”

ifadeleri yer almakta olup, e-postanın içeriğinde söz konusu ürünlere ilişkin BİM,

Migros, ŞOK ve Carrefour’a ait fiyatlar bulunmaktadır.

(280) A101 Satın Alma Genel Müdürü (…..)’dan alınan excel tablolarında 3.000’e yakın

üründe BİM, Migros, ŞOK ve Carrefour’a ait fiyatların analiz edildiği, 21 hafta boyunca

rakip fiyatları üzerinden endeksler ve rakiplerle mukayeseli tablolar oluşturulduğu

görülmektedir.

(281) BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; Satın Alma Grup Müdürü Asistanı

(…..) tarafından 07.04.2020 tarihinde İcra Kurulu Üyesi ve CFO (…..)’na gönderilen

“Mart150 Ürün & Tonaj Raporu Hk.” konulu e-postada;

“Merhaba,

2020 Mart ayına ilişkin Merkez Satınalma departmanı tarafından hazırlanan 150 Ürün ve Tonaj raporumuz ekte bilgilerinize sunulmuştur.

Saygılarımla,

(…..)”

ifadeleri yer almaktadır. Söz konusu e-postada “Mart 2020 150 Ürün Raporu.xlsx” ve

“Tonaj Raporu 2020.xslx” isimli Excel tabloları bulunmaktadır. “Mart 2020 150 Ürün

Raporu.xlsx” isimli Excel dosyasında belirlenen 150 ürün için ŞOK, MİGROS,

CARREFOURSA ve A101’in fiyatlarını içeren tablo oluşturulduğu görülmektedir.

“Tonaj Raporu 2020.xslx” isimli Excel dosyasında ise yıllar bazında ürün gruplarına

göre ayrılmış aylık satışları içeren gösteren tablolar bulunmaktadır.

(282) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞOK Kuru Gıda Satınalma Müdürü

(…..) tarafından 04.09.2020 tarihinde ŞOK çalışanları (…..)’ya gönderilen “Rakip

endeks” konulu e-postada aşağıdaki ifade ve “RAKİP PORTFÖY ÇALIŞMASI 2020

Dosyasının Kopyası.xlsx ” isimli Excel dosyası bulunmaktadır. Söz konusu dosyada

sıvıyağ ürün grubunda ŞOK, BİM, A101 ve MİGROS için hazırlanmış endeks çalışması

yer almaktadır.

(283) MİGROS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; (…..) tarafından 11.01.2021

tarihinde bazı teşebbüs içi e-posta gruplarına gönderilen “MİGROS & B.İ.M PL

ENDEKS 11.01.2021 FİYAT ARAŞTIRMALARI” konulu e-postada;

“Bim Full fiyat araştırma Listesi 11.01.2021 Endeks ekranına yüklenmiştir.

Endeks fiyat tarih aralığı 19.01.2021 olarak verilmesi gerekiyor .

Fiyat itirazlarını lütfen YARIN saat 12:00’ye kadar tarafıma iletmenizi bekliyorum . Bilginize

İyi çalışmalar .”

ifadeleri yer almaktadır. Söz konusu e-postada “BİM 11.01.2021 FULL

ARAŞTIRMA.xlsx” isimli İstanbul, Ankara, Adana, İzmir illerinde bulunan bazı BİM

mağazalarında yapılan ayrıntılı fiyat çalışmasını içeren Excel dosyası bulunmaktadır.

(284) CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen CARREFOURSA Fiyatlandırma Müdürü (…..) tarafından 21.05.2020 tarihinde bir grup CARREFOURSA çalışanına gönderilen e-postada;

“Merhaba,

Ekte HS/S ürünler W21 pazar verilerine göre hesaplanmış fiyatları bulabilirsiniz.

Ürünlere ait rakip fiyat detayları, Migros-A101 Bölgesine göre fiyat farkları ve marj hesabı da dosyada mevcuttur.

HS/ S Ürün fiyatları yarından itibaren mağazalarda geçerli olacaktır.

Gün içerisinde dosyayı incelemenizi ve gerekli gördüğünüz ürünler için aksiyon

almanızı rica ederim.

Fiyatlandırma politikası aşağıda özetlenmiştir:

 Ankara-Eskişehir hariç bölgelerde:

(…..)

Teşekkürler

(…)”

ifadeleri yer almaktadır. Söz konusu e-postada detaylı fiyat analizleri ve endeks çalışmasını içeren “Bölgesel HS-S W21 Fiyatlar.xlsx” isimli Excel dosyası bulunmaktadır.

(285) CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede, CARREFOURSA dosya sunucusundan alınan Excel dosyalarında yıl boyunca aylık ve haftalık olarak endeksler ve rakip fiyatlarıyla mukayeseli tablolar oluşturulduğu görülmektedir.

I.3.2. A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’a Yönelik 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

I.3.2.1. İlgili Mevzuat Hükümleri, İçtihat ve Kartel Kavramı

(286) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde Kanun Koyucu şu hususlara yer vermiştir:

“Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti

engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut

doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve

teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.

Bu haller, özellikle şunlardır:

a) Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr

gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi,

b) Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının

veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü,

c) Mal veya hizmetin arz ya da talep miktarının kontrolü veya bunların piyasa

dışında belirlenmesi,

(…)”

(287) Anılan maddenin gerekçesinde,

“Bu Kanunun amacı rekabetin korunması olduğuna göre, rekabeti engelleyici,

kısıtlayıcı veya bozucu teşebbüsler arası anlaşma ve uygulamaların yasaklanması

gerekir. Maddenin amacı bakımından anlaşma, Medeni Hukukun geçerlilik

koşullarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya

da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının önemi

yoktur. Teşebbüsler arasında bir anlaşmanın varlığı tesbit edilemese bile

teşebbüsler arasında kendi bağımsız davranışları yerine geçen bir koordinasyon

veya pratik bir işbirligi sağlayan doğrudan veya dolaylı ilişkiler de eğer aynı sonucu

doğuruyorsa yasaklanmıştır.”

ifadelerine yer verildiği görülmektedir.

(288) Nitekim rekabet hukuku, teşebbüsler arasındaki irade uyuşmasının hukuka uygun veya aykırı olmasının değerlendirilmesinde danışıklılığın dışa yansıma şeklini esas alan bir ayrıma gitmemektedir [101]. Zira “ ‘anlaşma’, ‘teşebbüs birliği kararları’ ve ‘uyumlu eylem’ tanımları, sübjektif bir bakış açısından, aynı doğaya sahip ve birbirlerinden yalnızca yoğunlukları ve dışa yansıma şekilleri bakımından ayrılabilen danışıklı hareketin [bütün] türlerini kapsamayı amaçlamaktadır [102].

(289) Öte yandan 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında ise, bu Kanunun 4, 6 ve 7. maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüsler ile teşebbüs birliklerine veya bu birliklerin üyelerine, nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.

(290) Ceza Yönetmeliği’nde ise, Rekabet Kurulunun Kanun’un 4. ve 6. maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyeleri ile bunların yönetici ve çalışanlarına, aynı Kanunun 16. maddesi gereğince verilecek para cezasının tespitine ilişkin izleyeceği usul ve esaslar düzenlenmiştir. Mezkûr Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde kartel,

“fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının

paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı

hareket konularında, rakipler arasında gerçekleşen, rekabeti sınırlayıcı anlaşma

ve/veya uyumlu eylemler”

şeklinde tanımlanmıştır.

(291) Kartel kavramı, İktisadı İşbirliği ve Kalkınma Örgütü - Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD)’nin “Açık Kartellerle Etkili Şekilde Mücadele Edilmesine İlişkin Tavsiyesi”nde de “fiyat tespiti, ihalelerde danışıklı hareket, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, müşterileri, sağlayıcıları, bölgeleri ya da ticaret kanallarını paylaşmak konusunda rakipler arasında varılan rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem veya düzenlemeler” şeklinde tanımlanmış [103] ve kartellerin, “en ciddi rekabet ihlali olduğu” ifade edilmiştir.

(292) “Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik”in (Pişmanlık Yönetmeliği) genel gerekçe bölümünde ise kartellerle ilgili olarak şu açıklamalara yer verilmiştir:

“(2) En ciddi rekabet hukuku ihlali olduğu kabul edilen kartellerin yol açtığı fiyat

artışı, müşterilerden, kartel üyelerine, bir gelir transferine neden olmaktadır. Fiyat

artışı neticesinde, bazı kişilerin ilgili ürünü artık satın alamayarak, bu mal veya

hizmetten mahrum kalması, kartellerin yol açtığı diğer bir zarardır. Karteller, üyeleri

üzerindeki, maliyetleri düşürmek ve yenilikler yapmak yönündeki baskıları

azaltmaktadır. Bu zararlar, beraberlerinde, başka iktisadi, sosyal, kültürel ve siyasal

[101] Case C ‑ 49/92 P Commission v Anic Partecipazioni [1999] ECR I ‑ 4125

102 Case C 8/08 T-Mobile Netherlands BV & ors (4 June 2009)

103 OECD (1998), “Recommendation of the Council concerning Effective Action Against Hard Core Cartels”, C(98)35/FINAL.

problemler de doğurmaktadır. Örneğin; fiyatlar artmakta, etkinlik ortadan

kalkmakta, girişimcilik azalmakta ve daha kaliteli ürünün, daha az fiyatla, daha çok

kişi tarafından satın alınamaması nedeniyle sosyal problemler oluşmaktadır.”

(293) Öte yandan Avrupa Adalet Divanının yerleşik içtihadında açıkça ve istikrarlı olarak ortaya konulduğu [104], Türk rekabet hukuku içtihadında da kabul edildiği [105] üzere rekabet hukuku, teşebbüslerin mevcut veya potansiyel rakiplerinin pazar davranışlarını etkileme ya da uygulamaya koymaya karar verdikleri veya planladıkları pazar davranışlarının rakiplere ifşası amaç veya etkisine sahip her türlü doğrudan veya dolaylı teması kati şekilde men etmektedir. Bir başka deyişle, teşebbüsler arasında rekabet karşıtı amaç veya etkiye sahip doğrudan veya dolaylı her türlü temas kesin olarak yasaklanmaktadır.

(294) Nitekim Rekabet Kurulu tarafından yayımlanan “Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz”un (Kılavuz) 40. paragrafında teşebbüsler arası bilgi paylaşımının doğrudan veya teşebbüslerin tedarikçileri veya dağıtım ağı gibi vasıtalarla dolaylı şekilde de gerçekleştirilebildiği belirtilmekte; 54. paragrafında piyasada rekabeti kısıtlama amacıyla yapılan her türlü bilgi değişiminin etkisine bakılmaksızın rekabeti kısıtladığının kabul edileceğinin altı çizilmekte; 55. paragrafında ise rakiplerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri paylaşmalarının esasen fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıması nedeniyle normal koşullar altında kartel olarak değerlendirileceği vurgulanmaktadır.

(295) Yukarıda yer verilen tüm bu mevzuat hükümleri ile içtihat, rakipler arasında fiyat tespitine, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılmasına, arz miktarının kısıtlanmasına veya kotalar konmasına, ihalelerde danışıklı harekete dönük rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar veya uyumlu eylemler gibi şekillerde zuhur edebilen kartellerin yarattığı zararlara dikkat çekmekte; bu yönde amaç veya etkiye sahip her türlü faaliyeti yasaklayarak yine bu tür faaliyetler içinde bulunduğu tespit edilenlere uygulanacak yaptırımları düzenlemektedir. Bu bakımdan söz konusu mevzuat hükümlerinde, diğer tüm rekabet ihlallerine kıyasla, kartellere atfedilen özel önem görülmektedir.

(296) Diğer yandan Avrupa Birliği ve Türk rekabet hukuku bakımından, teşebbüsler arasındaki irade uyuşmalarının hukuka uygun ve hukuka aykırı olarak ayrıştırılmasında danışıklılığın yatay veya dikey karakter görünümünde olmasından ziyade söz konusu danışıklılığın gerçekleştiği hukuki ve iktisadi bağlam bütüncül olarak dikkate alınmaktadır. Bunun yanında özellikle fiyatların ve miktarların tespiti, pazar veya müşteri paylaşımı, ihalelerde danışıklı hareket, gelecekte uygulanması planlanan fiyatlar, üretim ya da satış miktarları gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşımı gibi açık ve ağır ihlallerin uygulanmasını sağlayan, uygulamaya aracılık eden veya davranışlarıyla bu tür ihlallerin uygulanmasını kolaylaştıran teşebbüslerin de söz konusu ihlallerden eşit derecede sorumlu tutulabileceği hususunda tereddüt bulunmamaktadır. 106

[104] Örnek olarak bkz. Suiker Unie v Commission [1975] ECR 1663. Para 4, 74.

105 Örnek olarak bkz. Danıştay Onüçüncü Dairesinin 09.05.2012 tarihli ve 2008/8485 E., 2012/968 K. numaralı Kararı.

106 Örnek olarak bkz. Rekabet Kurulunun 02.12.2013 tarihli ve 13-67/929-391 sayılı kararı. Ayrıca bkz. AC-Treuhand v Commission, C-194/14 P, EU:C:2015:717, Icap and Others v Commission, T-180/15, EU:T:2017:795.

I.3.1.2. Yapılan Tespitlere İlişkin Değerlendirmeler

(297) Soruşturma kapsamında, önde gelen perakende market zincirleri olan A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK hakkında yukarıda yer verilen inceleme ve tespitlerde öne çıkan hususlar aşağıda özetle aktarılmakta ve mevzuat hükümleri ile içtihat ışığında değerlendirilmektedir.

(298) TESPİT 1 kapsamında yer verilen, 28.05.2018 – 17.02.2021 tarihleri arasındaki döneme tekabül eden bilgi ve bulgulardan: SAVOLA tarafından tedarik edilen muhtelif markalı sıvı yağ ürünlerine ilişkin olarak A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında SAVOLA aracılığıyla fiyatların ve fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığı (piyasanın organize edildiği); yine SAVOLA aracılığıyla geleceğe dönük fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı; kendi aralarında ve hatta yerel zincir marketlerden fiyat indirimine giden veya henüz fiyat artışı yapmayan -ya da belgelerde yer aldığı şekliyle “bozuk” fiyat uygulayan- teşebbüslerin fiyatlarına SAVOLA aracılığıyla “müdahale” edilerek söz konusu fiyatların “düzeltilmesinin” sağlandığı; fiyatların düzelmemesi halinde “fiyat bozmak” ve/veya tedarikçiye iade faturası kesmek gibi cezalandırma stratejileri yoluyla anlaşmaya uyumun sürekli olarak gözetildiği; böylelikle söz konusu teşebbüslerin bahsi geçen ürünlerin perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt (hub and spoke) karteli niteliği de sergileyen bir anlaşma veya uyumlu eyleme taraf oldukları saptanmıştır.

(299) TESPİT 2 kapsamında yer verilen bilgi ve belgelere göre, 03.04.2019-04.04.2019 tarihleri arasında gerçekleşen Whatsapp görüşmelerinde ilk olarak 03.04.2019 tarihinde A101 İcra Kurulu Üyesi (…..) tarafından A101 Kategori Müdürü (…..)’a “Bim/migros/şok ne yapıyor?” şeklinde bir soru yönetildiği; bunun üzerine (…..) tarafından BİM’le görüşüldüğünün ve izleyen Cuma gününe kadar beklenilmesinin konuşulduğu belirtilmektedir. Ertesi gün A101 Kategori Müdürü (…..) tarafından tanzim ürünleri olarak belirtilen patates, soğan ve domates satış fiyatlarının İstanbul hariç olmak üzere tüm Türkiye’de bir sonraki günden (5 Nisan Cuma) geçerli olarak sırasıyla 5, 4 ve 7 TL’ye yükseltileceği, diğer ürünlerin fiyatlarının ise serbest olarak belirleneceği, yeni fiyatlara İstanbul için bir sonraki hafta başında geçilmesinin düşünüldüğü, bölgelere bu çerçevede bilgi verileceğine ilişkin olarak A101 İcra Kurulu Üyesi (…..)’in bilgilendirildiği; gerekçenin sorulması üzerine BİM ile bu şekilde konuşulduğunun belirtildiği görülmektedir. Devamında BİM’in de tanımlamayı aynı gün yapacağı bilgisi doğrultusunda A101 İcra Kurulu Üyesi (…..) tarafından fiyat geçişine onay verilmekte; bunun yanında dikkatli bir dil kullanılması, “rakip” veya “üst yönetimce alınan” karar gibi ifadelere yer verilmemesi yönünde A101 Kategori Müdürü (…..)’ın uyarılması dikkat çekmektedir.

(300) Söz konusu tespit kapsamında soruşturma taraflarından patates, kuru soğan ve domates ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlere dair talep edilen verilerin incelenmesinden, BİM’in 05.04.2019 tarihinde bahsi geçen ürünlerin fiyatlarını sırasıyla 2,90 TL’den 4,95 TL’ye, 2,25 TL’den 3,97 TL’ye ve 4,00 TL’den 6,95 TL’ye yükselttiği anlaşılmaktadır. Benzer şekilde A101’in aynı tarihte söz konusu fiyatları Ankara ve İzmir için sırasıyla 2,00-2,90 TL’den 5,00 TL’ye, 2,00-2,75 TL’den 4,00 TL’ye, 3,00-4,00 TL’den 7,00-6,99 TL’ye yükselttiği tespit edilmiştir. Öte yandan A101’in İstanbul için fiyat geçişini bir sonraki hafta gerçekleştirdiği görülmektedir. Her halükarda TESPİT 2 kapsamında yer verilen bilgi ve belgelerden, A101 ve BİM tarafından ilgili tarihlerde patates, kuru soğan ve domates ürünlerinin fiyatlarının tespiti

yönünde anlaşıldığı ve birkaç kuruşluk farklar dışında belirlenen fiyatların uygulandığı anlaşılmaktadır.

(301) TESPİT 3 kapsamında yapılan inceleme ve tespitlere göre “CarrefourSA Icra” isimli grupta 19.11.2019 tarihinde gerçekleşen Whatsapp konuşmasında geçen “Bugün geçmiş, A101 (…..)’ın keyfi yerindeydi. Onlar da şimdi geçiyorlarmış.” ifadesi ve belgedeki diğer ifadelerden, aynı tarihte yarım yağlı ve tam yağlı 1 lt özel markalı sütlerde BİM tarafından yapılan fiyat artışına istinaden CARREFOURSA Genel Müdürü (…..) ile belge tarihinde A101 icra kurulu başkanı olan (…..) arasında bir görüşme gerçekleştiği ve görüşmede A101’in de fiyat geçişi yapacağı bilgisinin paylaşıldığı anlaşılmaktadır. Yazışmanın devamında genel müdür yardımcısı (…..) tarafından “3.45 ve 3.75 olmuş geçiyoruz”. denilmektedir. Nitekim soruşturma taraflarından bahsi geçen süt ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlere dair talep edilen verilerin incelenmesinden, tam yağlı 1 lt özel markalı sütte A101 ve CARREFOURSA’nın fiyatlarını 20.11.2019 tarihinde 3,25 TL’den 3,75 TL’ye yükselttikleri; yarım yağlı 1 lt özel markalı sütte ise aynı teşebbüslerin sırasıyla 20.11.2019 ve 21.11.2019 tarihlerinde 2,95 TL’den 3,45 TL’ye fiyat geçişi yaptıkları görülmektedir.

(302) TESPİT 4 kapsamında yer verilen bilgi ve belgelere göre, 10.04.2020 tarihinde saat 14:47’de BİM bünyesinde gerçekleşen, çeşitli ürünlerle ilgili olarak 14.04.2020 tarihi itibarıyla uygulanacak fiyatların [107] sisteme tanımlanmasına dair yazışma ekinde yer alan “FRITOLAY GİRFORMA 09 04 2020 .xlsx” adlı Excel dosyasında Doritos, Ruffles ve Lays markalı çeşitli cips ürünlerinin fiyatının 4,25 TL’den 4,75 TL’ye yükseltilmesine ilişkin, rakip cari fiyatlarını da içeren fiyat değişikliği formunun bulunduğu ve söz konusu formun altında “Rakip fiyatları Pazartesi günü geçecektir.” notunun düşüldüğü görülmektedir.

(303) Aynı gün içinde saat 14:55’te ŞOK bünyesinde gerçekleşen “Fritolay -Satış Fiyat Değişikliği Hk.” konulu yazışmada ise “Fritolay’in satış fiyatlarını 13.04 Pazartesine gününe tanımlayacağız.” ve “Rakip A ile eş zamanlı Pazartesi günü geçeceğiz.” ifadelerine yer verilmektedir.

(304) Söz konusu yazışmanın devamında bu kez 12.04.2020 tarihinde ŞOK çalışanları arasında gerçekleşen yazışmada “Piyasa organize edildi. Ekte ‘’sadece satış fiyatlarını’’ yarından itibaren geçerli olacak şekilde tanımlayabilir misin” denilmektedir.

(305) Aynı e-posta silsilesinin devamında paylaşılan firma içi program ekran görüntüsünden FRİTO LAY tarafından sağlanan Doritos, Ruffles, Lays markalı çeşitli cips ürünlerinin fiyatlarının 13.04.2020 Pazartesi’den başlamak üzere 4,25 TL’den 4,75 TL’ye yükseltilmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

(306) Bu çerçevede rakip teşebbüslerin, aralarındaki doğrudan veya dolaylı temaslar yoluyla birbirlerinin fiyat geçiş kararlarından önceden haberdar oldukları; böylelikle pazar genelinde fiyat artışlarının koordinasyonunu ya da yukarıda belgede bahsi geçen şekliyle “piyasanın organizasyonunu” sağladıkları değerlendirilmektedir. Nitekim söz konusu tespit kapsamında soruşturma taraflarından bahsi geçen cips ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlere dair talep edilen verilerin incelenmesinden, LAYS 107 gr ürünü bakımından MİGROS ve CARREFOURSA hariç olmak üzere, detaylarına TESPİT 4’e ilişkin tabloda yer verilen cips ürünlerinin tamamında A101, CARREFOURSA,

[107] Söz konusu e-postanın konusu “FW: 14 Nisan Fiyat Önerileri” olup aynı konulu bir önceki yazışmada “Salı günü itibarıyla geçerli olacak şekilde önerilen fiyatlar ekteki gibidir.” ifadesi bulunmaktadır.

MİGROS ve ŞOK’un 13.04.2020 tarihinde, BİM’in ise 14.04.2020 tarihinde fiyatlarını tam olarak 4,25 TL’den 4,75 TL’ye yükselttiği görülmektedir.

(307) TESPİT 5 kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerden, CARREFOURSA bünyesinde 25-27.03.2020 tarihleri arasında gerçekleşen yazışmalarda “yeni gelen bilgilere göre” BİM’de izleyen hafta ayçiçek yağında fiyatların %3 artarak, 36,9 TL’den, 37,9 TL’ye yükselmesinin beklenildiği; 01.04.2020 tarihinde MİGROS’ta gerçekleşen yazışmada aynı tarihte TİGEM bünyesinde rakip teşebbüs temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirildiği anlaşılan bir toplantıda çeşitli ürünlere ilişkin fiyat, talep ve maliyetler yanında ayçiçek yağı fiyatlarına ilişkin fiyat artış beklentilerinin paylaşıldığı, bu çerçevede BİM temsilcisi tarafından 5 lt’lik ayçiçek yağının 43 lira olacağının belirtildiği, CARREFOURSA temsilcisinin de zam geleceğini ve destek gerektiğini ifade ettiği; 06.04.2020 tarihinde CARREFOURSA bünyesinde gerçekleşen yazışmada özel markalı ayçiçek yağı fiyatının birkaç gün içerisinde 40,90 seviyesine geleceğinin beklenildiği, Biryağ raf fiyatının 43,45 TL olduğunun ve bir sonraki hafta 45,90’a yükseleceğinin belirtildiği; 06.04.2020 tarihinde (saat 16:25) BİM bünyesinde gerçekleşen yazışmalara göre 07.04.2020 tarihinden geçerli olmak üzere özel markalı ayçiçek yağlarının fiyatlarının 1,2 ve 5 lt’lik ambalajlar için sırasıyla 8,95 TL’den 9,95 TL’ye, 16,95 TL’den 18,95 TL’ye ve 36,95 TL’den 39,95 TL’ye yükseltilmesinin kararlaştırıldığı; aynı gün saat 22:55’te CARREFOURSA çalışanları arasında yapılan yazışmada “ (..) yarınki bimin çıkacağı ayçiçek fiyatı geldi az önce. 36,90 dan 39,90 çıkıyor. (…) Biz fiyatı hemen organize ediyoruz.” ifadelerinin yer aldığı görülmektedir.

(308) Söz konusu tespit kapsamında soruşturma taraflarından bahsi geçen özel markalı ayçiçek yağı ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlere dair talep edilen verilerin incelenmesinden, BİM ve ŞOK’un 07.04.2020 tarihinde, A101 ve CARREFOURSA’nın 08.04.2020 tarihinde ve MİGROS’un 09.04.2020 tarihinde 1,2 ve 5 lt’lik ambalajlı özel markalı ayçiçek yağlarının fiyatlarını sırasıyla 8,95 TL’den 9,90-9,95 TL’ye, 16,95 TL’den 18,90-18,95 TL’ye ve 36,95 TL’den 39,90-39,95 TL’ye yükselttikleri tespit edilmiştir. Diğer yandan bahse konu fiyat geçişleri öncesinde de teşebbüslerin tamamının ilgili ürünlere ilişkin her bir ambalaj türündeki cari fiyatlarının birebir aynı olduğu; TESPİT 5 kapsamında yer verilen fiyat grafiklerinden teşebbüslerden günlük frekansta veri talep edilen 01.01.2018 – 15.09.2020 dönemi boyunca söz konusu ürünler için hazırlanan günlük geçerli etiket fiyatı grafiklerinde rakip teşebbüslerin fiyat çizgilerinin birbirlerinden neredeyse ayırt edilemediği görülmektedir.

(309) TESPİT 6 kapsamında yer verilen inceleme ve tespitlere göre, 05.05.2020 tarihinde ŞOK bünyesinde gerçekleştirilen yazışma ekinde yer alan ve rakip perakende zincirleri BİM, A101 ve MİGROS’un logo/tabela renklerine göre sırasıyla “kırmızı”, “mavi” ve “turuncu” renkleri ile CARREFOURSA’nın ise “C4” şeklinde kodlandığı anlaşılan tabloda, çeşitli ürünlere ilişkin eski ve yeni satış fiyatlarının yanında Ace Klasik 2 lt ürünü için rakip turuncu ile, Molfix Bebe Bezi için rakip mavi ile, diğer rakiplerde bulunmadığı belirtilen Bingo Soft Konsantre 1440 ml ürünü için rakip turuncu ve C4 ile ertesi gün eş zamanlı raf fiyatı geçişi yapılacağının, bu ürünlere ilişkin alış fiyatı geçişlerinin 15 gün destek ile 20 Mayıs’ta gerçekleştirilebileceğinin; rakip kırmızı ve mavide bulunmadığı belirtilen özel markalı Mintax Arap sabunu için ise yine ertesi gün rakip turuncu ile eş zamanlı olarak marj kaybı yaşanmadan fiyat geçişi yapılabileceğinin ifade edildiği görülmektedir.

(310) Nitekim söz konusu tespit kapsamında soruşturma taraflarından bahsi geçen ürünlere ilişkin olarak anılan tarihlere dair talep edilen verilerin incelenmesinden, ilgili başlıkta sunulan tabloda detaylı olarak gösterildiği üzere Ace Klasik 2 lt ve Bingo Soft

Konsantre 1440 ml bakımından ŞOK ve CARREFOURSA’nın 06.05.2020, MİGROS’un 07.05.2020 tarihinde birebir aynı veya çok yakın [108] fiyat geçişleri yaptıkları; benzer şekilde Molfix Bebek Bezi çeşitlerinde A101, CARREFOURSA ve ŞOK’ta 06.05.2020, MİGROS’ta ise 07.05.2020 tarihinde fiyat geçişlerinin yapıldığı anlaşılmaktadır. Özel markalı Arap sabununda ŞOK’ta yine 06.05.2020 tarihinde fiyat artışı gerçekleşirken bu ürün bakımından MİGROS’ta fiyat değişikliği gözlenmemiştir.

(311) TESPİT 7 kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerden, 30.04.2020 tarihleri arasında ŞOK bünyesinde gerçekleştirilen yazışmalarda Sensodyne Diş Macunu 100 ml ürününe ilişkin olarak yazışmayı izleyen Pazartesi günü (04.05.2020 tarihinde) Rakip M olarak kodlanan MİGROS ve Rakip A olarak kodlanan A101’in fiyatlarını 16,95 TL’den 18,95 TL’ye yükselteceklerinin, Rakip B olarak kodlanan BİM’in de Salı günü (05.05.2020 tarihinde) fiyatını yükselteceğinin, “15 gün eski adet dönüşü” [109] olan üründe ekstra marj yapılmış olacağının belirtildiği; ertesi gün gönderilen e-posta ile ŞOK tarafından da 04.05.2020 tarihinden geçerli olarak 16,95’ten 18,95 TL’ye fiyat geçişinin yapılması yönünde iç onayın alındığı; e-posta silsilesi içinde 06.05.2020 tarihinde devam eden yazışmaya göre 05.05.2020 tarihinde BİM’in fiyat geçişi yapmaması nedeniyle ilgili ürünün fiyatının yeniden 16,95 olarak tanımlanması için onay talep edildiği; nihayetinde BİM’in belirtilen fiyat geçişini yapmasını müteakiben fiyatın bir kez daha 18,95 TL’ye yükseltilmesi için onay talep edildiği görülmektedir.

(312) Söz konusu tespit kapsamında soruşturma taraflarından bahsi geçen Sensodyne diş macunu ürününe ilişkin olarak ilgili tarihlere dair talep edilen verilerin incelenmesinden, A101, ŞOK ve CARREFOURSA’nın 04.05.2020 tarihinde, MİGROS’un ise 05.05.2020 tarihinde fiyatlarını tam olarak 16,95’ten 18,95 TL’ye yükselttikleri, BİM’in ise bu tarihlerde bir fiyat değişikliği yapmadığı; bunun üzerinde 06-07.05.2020 tarihlerinde sırasıyla A101 ve ŞOK’un fiyatlarını yeniden 16,95 TL’ye çektikleri; 08.05.2020 tarihinde BİM’in fiyatını yazışmalarda belirtilen 16,95 TL’den 18,95 TL’ye yükseltmesini müteakiben ertesi gün A101 ve ŞOK’un da 18,95 TL’lik fiyata geçiş yaptıkları anlaşılmaktadır. Bu durumun, rakiplerin doğrudan veya dolaylı temaslar yoluyla fiyatlar üzerinde ulaştıkları ortak anlayışın veya bir başka deyişle danışıklılığın devamını sağlamak üzere süratle uyguladıkları cezalandırma stratejisinin veya bir teşebbüsün fiyata uymaması durumunda fiyatların artırılmadığının ya da eski seviyesine geri döndüğünün bir örneğini teşkil ettiği değerlendirilmektedir.

(313) TESPİT 8 kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerden, ŞOK bünyesinde 12.06.2020 tarihinde geçen yazışmada bu kez Oreo üründeki yeni fiyatların 13.06.2020 tarihinde Rakip A (A101) ve Rakip M (MİGROS) ile eş zamanlı rafa yansıtılacağının; çeşitli Eti Popkek ürünlerinin ise izleyen Pazartesi gününe denk gelen 15.06.2020 tarihinde yine A101 ve MİGROS ile birlikte rafa yansıtılacağının, Rakip B olarak kodlanan BİM’in ise 16.06.2020 Salı günü geçeceğinin belirtildiği görülmektedir.

(314) Yukarıda özetlenen tespitler kapsamında soruşturma taraflarından bahsi geçen ürünlere ilişkin olarak anılan tarihlere dair talep edilen verilerin incelenmesinden, ilgili bölümde yer verilen tabloda detaylı olarak gösterildiği üzere, 13.06.2020 tarihinde A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un yazışmaya konu Oreo 95 gr ürününün fiyatını eş zamanlı ve tam olarak belgede yer aldığı şekilde 3,95 TL’den 4,75 TL’ye yükselttikleri anlaşılmaktadır. MİGROS ve CARREFOURSA’nın kesişen üç Oreo 108 Bingo Soft ürünü için ŞOK ve CARREFOURSA sırasıyla 17,95 ve 17,90 TL’lik fiyatlardan 19,95 TL’ye geçerken, MİGROS 17,90 TL’den 19,90 TL’ye geçmiştir.

109 Fiyat geçişini müteakiben 15 gün süreyle eski alış fiyatlarının geçerli kalacağının ifade edildiği değerlendirilmektedir.

markalı üründe daha eski fiyatlarının ve 13.06.2020 tarihinde geçilen yeni fiyatlarının birebir aynı olduğu [110]; MİGROS’un rakiplerinde olmayan dört ayrı Oreo bisküvi çeşidinde de aynı gün fiyat artışına gittiği tespit edilmiştir [111]. Eti Popkek çeşitlerine bakıldığında ise A101 ve ŞOK’un 15.06.2020 tarihinde, BİM’in ise 16.06.2020 tarihinde yine tam olarak belgede yer aldığı şekilde 1 TL’den 1,15 TL’ye fiyat geçişi yaptıkları görülmektedir. MİGROS ve CARREFOURSA’nın anılan tarih itibarıyla bahsi geçen Eti Popkek fiyatlarının hâlihazırda 1,15 TL düzeyinde olduğu, belirtilen tarihte fiyat geçişlerinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Her halükarda özellikle Oreo ürününe ilişkin yukarıda yer verilen bulguların, teşebbüsler arasındaki doğrudan veya dolaylı temaslar yoluyla fiyatlar konusunda sağlanan ve sürdürülen koordinasyon ve danışıklılığın boyutunun net bir göstergesi olduğu değerlendirilmektedir.

(315) TESPİT 9 kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerden, ÜLKER/PASİFİK ürünlerine ilişkin olarak ŞOK bünyesinde 18-19.06.2020 tarihlerinde geçen yazışmada bu kez piyasada gerçekleştirilmesi planlanan Ülker markalı ürünlere ilişkin fiyat geçişi konusunda bu ürünlerin dağıtımını yapan PASİFİK tarafından rakiplerin fiyat geçiş tarihleri ve tutarları detayında bilgi aktarımı yapıldığı, bu çerçevede MİGROS ve A101’in 22.06.2020 tarihinde, BİM’in ise 23.06.2020 tarihinde fiyatlarını güncelleyeceği bilgisinin verildiği; nihayetinde A101, MİGROS ve CARREFOURSA tarafından 22.06.2020, BİM tarafından 23.06.2020, ŞOK tarafından ise 24.06.2020 tarihlerinde bahse konu fiyat geçişlerinin yapıldığı; böylelikle ilgili bölümdeki tabloda detaylı olarak yer verildiği üzere rakip market zincirlerinin en az ikisi bakımından kesişen toplam 26 farklı kalem ürünün neredeyse tamamında birebir aynı fiyatlara geçildiği, söz konusu ürünlerin yine neredeyse tamamında eski fiyatların da birebir aynı olduğu görülmektedir. Tespit 9 kapsamında yer verilen belge ve bilgiler ile yukarıda aktarılan diğer tespitlere ilişkin bulgu ve değerlendirmeler dikkate alındığında, oldukça fazla sayıda ürün bakımından rakiplerin tamamında büyük ölçüde eş zamanlı ve eş tutar ve oranlarda gerçekleşen söz konusu fiyat artışlarının, rakipler arasında doğrudan ve/veya ortak tedarikçi aracılığıyla dolaylı olarak kurulan temaslar/iletişim yoluyla koordine edildiği mütalaa edilmektedir.

(316) TESPİT 10 kapsamında yer verilen bilgi ve belgelerden benzer bir koordinasyonun bu kez Haribo markalı çeşitli ürünler bakımından söz konusu olduğu anlaşılmaktadır. Zira 30.06.2020 tarihinde ertesi gün yapılacak fiyat güncellemelerine dair ŞOK bünyesinde gerçekleşen yazışmadaki Haribo için fiyat geçişleri “Piyasayla aynı gün organize edilmektedir.” ifadesi dikkat çekmektedir. Nitekim söz konusu Haribo ürünlerine ilişkin olarak soruşturma taraflarından talep edilen verilerin incelenmesinden, yazışma tarihini izleyen 01.07.2020’de A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından belgeye konu fiyat artışlarının eş anlı şekilde gerçekleştirildiği; bir başka deyişle piyasa organizasyonunun başarıyla sağlandığı görülmektedir. [112]

(317) TESPİT 11 kapsamında yer verilen inceleme ve tespitlere göre, 17.07.2020 tarihinde ŞOK bünyesinde gerçekleştirilen yazışmadan Biscolata Mood ürününe ilişkin raf fiyatlarının 20.07.2020 Pazartesi günü Rakip A (A101) ve Rakip M (MİGROS) ile birlikte güncellenmesi için onay talep edildiği; tedarikçi firmadan Rakip B’nin (BİM) ise fiyat güncellemesini 21.07.2020 Salı günü gerçekleştireceği bilgisinin edinildiği 110 Daha önce de belirtildiği üzere, 228 gr Oreo bisküvi çeşitlerinin 10.06.2020-12.06.2020 tarihleri arasında MİGROS’ta kısa süreli indirimde olduğu ve 4,45 TL’den satıldığı anlaşıldığından eski fiyatın kampanyasız fiyat olan 9,95 TL olduğu kabul edilmiştir.

111 Belgede bahsi geçen Oreo markalı ürünlerin BİM tarafından satışının bulunmadığı bildirilmiştir. 112 BİM tarafından verilen bilgiye göre Haribo ürünleri ilgili tarihte tek bir bölgede ve sınırlı sayıda mağazada satılmış olup teşebbüsün ilgili tarihte fiyat geçişi bulunmamaktadır.

anlaşılmaktadır. Yazışmada adı geçen Biscolata Mood ürünlerine ilişkin olarak soruşturma taraflarından talep edilen verilerin incelenmesinden, ŞOK, BİM ve A101’in sırasıyla 20, 21 ve 22.07.2020 tarihlerinde Biscolata Mood 100 gr ürününde 4,75 TL olan fiyatlarını 5,25 TL’ye yükselttikleri görülmektedir. MİGROS ve CARREFOURSA bakımından anılan tarihlerde söz konusu ürünlere ilişkin fiyat geçişi bulunmadığı bildirilmiştir.

(318) TESPİT 12 kapsamında elde edilen bilgi ve belgelere göre, ertesi gün gerçekleştirilecek fiyat değişikliklerine ilişkin olarak ŞOK bünyesinde 11.08.2020 tarihinde saat 13:30’da yapılan yazışmada çeşitli ürünlere ilişkin olarak öngörülen fiyat geçişlerinin gerekçeleri konusunda bilgi verildikten sonra “Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde” Eti ürünleri için de fiyat geçişi formunun gün içinde paylaşılacağı belirtilmekte; aynı gün saat 14:46’da gerçekleşen yazışmaya göre ise aradan geçen yaklaşık bir saatlik zaman diliminde ETİ [113] tarafından piyasanın organize edilebildiği anlaşılmaktadır. Zira yazışmada Eti markalı ve Rakip B olarak kodlanan BİM’de listeli olmayan dört ürün için “Yarın [114] Rakip A ve Rakip M ile birlikte satış fiyatı ve alış fiyatını geçmek için onayınızı rica ederiz…” ifadelerine yer verildiği görülmektedir. “Sınırlı Dağıtım/Classified” şeklinde kategorilendirilen söz konusu yazışmaya istinaden gönderilen e-postadaki “Ok Am[a] bu yazıları böyle yazmayacaktık, değil mi (…..) Bey?” ifadeleri dikkat çekmektedir.

(319) Tespit 12’ye konu ürünlere ilişkin olarak soruşturma taraflarından talep edilen verilerin incelenmesinden, ilgili tabloda detaylı olarak yer verildiği üzere, belgede bahsi geçen Etimek 143 gr ürününde A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından 12.08.2020 tarihinde tam olarak belgede yer aldığı şekilde 3,50 TL’den 4,00 TL’ye fiyat geçişi yapıldığı; Eti Petito çeşitlerinde CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından bazıları birebir aynı olmak üzere 12.08.2020 tarihinde fiyat geçişi bulunduğu, belgede adı geçen Eti markalı diğer iki üründe ise A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından Eti Tutku 100 gr ve Eti Cin 114 gr çeşitleri için yine belgede yer aldığı şekliyle 2,00 TL’den 2,25 TL’ye; MİGROS ve CARREFOURSA için kesişen diğer gramajda da birebir aynı olmak üzere 12-13.08.2020 tarihlerinde fiyat geçişleri yapıldığı tespit edilmektedir. Bu noktada MİGROS’un 12.08.2020 tarihinde ilgili tabloda yer alanlar dâhil toplam 49; CARREFOURSA’nın ise 13.08.2020 tarihinde yine ilgili tabloda yer alanlar dâhil 26 farklı Eti ürününde fiyat geçişi yaptıkları belirtilmelidir.

(320) TESPİT 13 kapsamında yer verilen bilgi ve belgelerden, 08.09.2020 tarihinde ŞOK bünyesinde gerçekleştirilen yazışmada Doğanay şalgam suyu 1 lt ürünlerinde Rakip B’nin (BİM) raf fiyatlarını artırdığı, ertesi gün ise tüm piyasanın bu fiyatları uygulayacağı bilgisi verilmekte ve söz konusu ürünlerin fiyatlarının 09.09.2020 tarihi itibarıyla 4,50 TL’den 4,95 TL’ye çıkarılması için onay talep edilmektedir. Söz konusu tespit kapsamında Doğanay şalgam suyu 1 lt çeşitlerine ilişkin olarak soruşturma taraflarından talep edilen verilerin incelenmesinden, BİM tarafından 08.09.2020 tarihinde fiyatların 4,50 TL’den 4,95 TL’ye yükseltilmesini müteakiben ŞOK ve CARREFOURSA’nın 09.09.2020, MİGROS’un ise 11.09.2020 tarihinde fiyatlarını tam olarak 4,50 TL’den 4,95 TL’ye çıkardığı anlaşılmaktadır.

(321) TESPİT 14 kapsamında elde edilen bilgi ve belgelere göre, ŞOK bünyesinde 25.09.2020 tarihinde gerçekleşen yazışmalarda, Rakip B’de (BİM) bulunmayan özel markalı patlamış mısır ürünü için ertesi gün Rakip A (A101) ile birlikte raf fiyatlarının 2 TL olarak yansıtılacağın belirtildiği ve fiyat değişikliği için teyit talep edildiği; bunun 113 ETİ Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.

114 12.08.2020 Çarşamba günü.

üzerine ilgili yönetici tarafından “Salı günü [115] yapılmalı” şeklinde yanıt verildiği; ancak aynı e-postaya cevaben bir başka ŞOK çalışanı tarafından “Satış fiyatı için A ile beraber ayarlandı yarına (…) Yarına yansıtalım satışı, Alış fiyatını haftaya Salı konuşacağız” şeklinde bilgi verilerek 26.09.2020 tarihi itibarıyla fiyatların 1,75 TL’den 2 TL’ye yükseltilmesi yönünde ısrarcı olunduğu anlaşılmaktadır. Nitekim söz konusu özel markalı patlamış mısır ürünlerine ilişkin olarak A101 ve ŞOK’tan talep edilen verilerin incelenmesinden, her iki teşebbüsün de yazışma tarihini izleyen 26.09.2020 tarihinde fiyatlarını tam olarak belgede yer aldığı şekliyle 1,75 TL’den 2,00 TL’ye yükselttikleri tespit edilmiştir.

(322) TESPİT 15 kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerden, ŞOK bünyesinde 02.10.2020 tarihinde gerçekleşen yazışmalarda Red Bull markalı enerji içeceği ürünlerinde piyasa raf fiyatlarının geçmesi nedeniyle ertesi günden geçerli olmak üzere 473 ml için 9,95’ten 11,75 TL’ye, 250 ml için ise 5,95’den 6,95 TL’ye yeni raf fiyatlarının tanımlanması amacıyla onay talep edildiği; buna istinaden ŞOK yöneticisi tarafından yöneltilen “Piyasa kim” sorusu üzerine, “M” ile kodlanan MİGROS’un, “C” ile kodlanan CARREFOURSA’nın ve yerel marketlerin yeni fiyatları geçtikleri; Rakip A (A101) ve kendilerinin ertesi güne geçeceği bilgisinin verildiği görülmektedir. Söz konusu tespit kapsamında Red Bull ürün çeşitlerine ilişkin olarak soruşturma taraflarından talep edilen verilerin incelenmesinden, ilgili tabloda detaylı olarak sunulduğu üzere CARREFOURSA ve MİGROS tarafından kesişen beşer üründe sırasıyla 01.10.2020 ve 02.10.2020 tarihlerinde; ŞOK tarafından kesişen iki üründe ve A101 tarafından ise yine kesişen bir üründe olmak üzere 03.10.2020 tarihinde, birebir aynı tutarlarda fiyat artışına gidildiği anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle belgede zikredilenler dâhil olmak üzere kesişen Red Bull ürünlerinin tamamında eski ve yeni satış fiyatlarının birebir aynı olduğu tespit edilmektedir.

(323) TESPİT 16 kapsamında elde edilen bilgi ve belgelere göre, ŞOK bünyesinde 18.11.2020 tarihinde gerçekleşen yazışmada, sırasıyla kırmızı ve mavi olarak kodlanan BİM ve A101’de satışı olmayan iki ayrı Pril markalı ürün için yazışmadaki tabloda yer verilen fiyatların ertesi gün (19.11.2020 tarihinde) rakip turuncu (MİGROS) ile eş zamanlı yansıtılacağının belirtildiği görülmektedir. Belgede bahsi geçen ürünlere ilişkin olarak teşebbüslerden talep edilen verilerin incelenmesinden, söz konusu ürünlerin A101 ve BİM’de satışının bulunmadığı; teşebbüsler tarafından farklı gramajlarda satışa sunulduğu anlaşılan Pril parlatıcı ürünleri bakımından MİGROS’un 17.09.2020, ŞOK’un 19.09.2020 tarihinde fiyat artışına gittikleri, CARREFOURSA’nın ise anılan dönemde bu üründe fiyat geçişinin bulunmadığı; bununla birlikte Pril Gold Jel Yağ Çözücü 900 ml ürünü için fiyatların ŞOK ve MİGROS tarafından 19.11.2020, CARREFOURSA tarafından ise 20.11.2020 tarihinde tam olarak belgede yer aldığı şekliyle 29,90 TL’den 36,90 TL’ye yükseltildiği tespit edilmiştir.

(324) TESPİT 17 kapsamında yer verilen bilgi ve belgelerden, A101 bünyesinde 20.11.2020 tarihinde gerçekleşen yazışmada Dardanel ürünlerinde izleyen pazar günü (22.11.2020 tarihinde) fiyat geçişi bulunduğunun, MİGROS’un ise yazışmanın ertesi günü (21.11.2020) tarihinde bu geçişi yapacağının belirtildiği; bunun üzerine A101 yöneticisi tarafından fiyat artışının ertesi gün tanımlanması, ancak öncesinde MİGROS geçişlerinin kontrol edilmesi yönünde talimat verildiği görülmektedir. Yazışmada bahsi geçen Dardanel markası ile ilgili olarak yalnızca ton balığı çeşitleri ile sınırlı olmak üzere soruşturma taraflarından talep edilen verilerin incelenmesinden, söz konusu ürünlerde CARREFOURSA ve MİGROS tarafından 21.11.2020, A101 tarafından ise 115 29.09.2020 tarihinde

22.11.2020 tarihinde fiyatların yükseltildiği [116]; ilgili tabloda detaylı olarak yer verildiği üzere rakip teşebbüsler bakımından kesişen ürünlerin neredeyse tamamında eski ve yeni fiyatların ve böylelikle fiyat geçişlerinin birebir aynı olduğu tespit edilmiştir.

(325) TESPİT 18 kapsamında yer verilen bilgi ve belgelerden, ŞOK bünyesinde 02.12.2020 tarihinde gerçekleştirilen yazışmada, Fairy Bulaşık Sıvısı ve Fairy Platinum 33’lü tablet ürünlerinde rakip kırmızıda (BİM) fiyat artışı olduğu, belgede ifade edilen ürünler açısından ŞOK ticaret direktörünün onayı ile birlikte rakip mavi (A101) ve turuncu (MİGROS) ile eş zamanlı olarak ertesi gün fiyat artışı gerçekleştirileceğinin belirtildiği görülmektedir. Belgede bahsi geçen Fairy markalı ürünlere ilişkin olarak teşebbüslerden talep edilen verilerin incelenmesinden, BİM tarafından 02.12.2020 tarihinde söz konusu iki üründe fiyat artışına gidildiği, müteakiben A101, CARREFOURSA ve ŞOK tarafından 03.12.2020 tarihinde, MİGROS tarafından ise 04.12.2020 tarihinde Fairy markalı pek çok ürünün fiyatının yükseltildiği; son olarak CARREFOURSA ve ŞOK tarafından 05.12.2020 tarihinde bir grup Fairy ürününde daha fiyat geçişi yapıldığı; ilgili tabloda detaylı olarak yer verildiği üzere rakip teşebbüsler bakımından kesişen ürünlerin büyük bölümünde eski ve yeni fiyatların ve böylelikle fiyat geçişlerinin birebir aynı olduğu tespit edilmiştir.

(326) Ek olarak, ilgili kısımda detaylı şekilde yer verildiği üzere, belgede bahsi geçen diğer ürünler bakımından muhtelif tarihlerde gerçekleştirilen eş anlı veya peş peşe fiyat geçişleri de kesişen ambalajlar/gramajlar bakımından büyük ölçüde aynıdır. Nitekim teşebbüslerin tamamında satışa sunulduğu anlaşılan Ariel Toz Deterjan 1,5 kg çeşitlerinde BİM, CARREFOURSA ve MİGROS’un 09.12.2020 tarihinde bu ürünlerin fiyatlarını eş anlı olarak 15,95 TL’den 16,90-16,95 TL’ye yükselttikleri; A101 ve ŞOK’un da sırasıyla 10.12.2020 ve 11.12.2020 tarihlerinde yine 15,95 TL’den 16,90 TL’ye fiyat geçişi yaptıkları anlaşılmaktadır. Benzer şekilde CARREFOURSA ve MİGROS’un 09.12.2020 tarihinde eş anlı fiyat artışına gittikleri Alo ve Ariel ürünlerinde kesişen gramajlar bakımından eski ve yeni fiyatların da birebir aynı olduğu; A101’in bu teşebbüsleri kesişen ürünler bakımından yine birebir aynı fiyat geçişleri yapmak suretiyle 10.12.2020 tarihinde izlediği tespit edilmiştir.

(327) Bu bulguların da fiyatlar ve fiyat geçişleri konusunda teşebbüsler arasında doğrudan veya dolaylı temaslar yoluyla sağlandığı değerlendirilen koordinasyonun açık göstergesi olduğu mütalaa edilmektedir.

(328) TESPİT 19 kapsamında yer verilen bilgi ve belgelerden, ŞOK bünyesinde 10.04.2020, 17.04.2020 ve 24.04.2020 tarihlerinde gerçekleştirilen yazışma silsilesinde ilk olarak 10.04.2020 tarihinde, e-posta içerisindeki tabloda belirtilen Algida, Carte D’or ve Magnum markalı çeşitli dondurma ürünlerine ilişkin UNILEVER tarafından 11- 17.04.2020 tarihlerinde uygulanmak üzere ŞOK’a aktivite teklif edildiği ve A101 [117]’in de ertesi günden itibaren söz konusu aktiviteyi uygulayacağı bilgisine sahip olunduğu anlaşılmaktadır. Bu e-postadan bir hafta sonra yine ŞOK bünyesinde 17.04.2020 tarihinde gerçekleştirilen yazışmada bir önceki e-postaya benzer şekilde 18- 24.04.2020 tarihlerinde uygulanmak üzere aktivite teklifi alındığı ve A101’in de söz konusu aktiviteleri uygulayacağı ifade edilmektedir. ŞOK yazışma silsilesinde son olarak 24.04.2020 tarihli e-postada, UNILEVER tarafından 25.04.2020-01.05.2020 tarihlerinde uygulanmak üzere çeşitli aktivitelerin ŞOK’a iletildiği; bu kez A101 ve 116 Teşebbüsler tarafından verilen bilgilere göre ilgili tarihlerde söz konusu ürünler BİM ve ŞOK’ta satışa sunulmamaktadır.

117 Söz konusu e-posta silsilesinde A101, Rakip A olarak adlandırılmaktadır.

MİGROS [118]’un da söz konusu aktiviteleri uygulayacağı belirtilmektedir. Bu çerçevede söz konusu teşebbüsler arasındaki koordinasyonun yalnızca fiyatlar ve fiyat artışları/geçişleri ile sınırlı olmadığı; dönemsel kampanyalar ve aktivitelerin de teşebbüsler arasındaki doğrudan veya dolaylı iletişimler yoluyla koordine edilebildiği anlaşılmaktadır.

(329) TESPİT 20 kapsamında yer verilen, A101 İcra Kurulu Üyesi (…..) ile A101 Kategori Müdürü (…..) arasında 15.09.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde, yazışmadan bir önceki gün UNILEVER ürünlerinde gerçekleştirilmesi planlanan fiyat artışlarının A101’de yaşanan teknik sorun nedeniyle Ömerli bölgesindeki mağazalara yansıtılamadığı, BİM’in bu durumu gerekçe göstererek fiyat artışı gerçekleştirmediği, konunun UNILEVER ile konuşulduğu fakat A101’e BİM’in fiyatlarını artırmayacağı bilgisinin verilmediği, bunun üzerine A101’in BİM ile ortak olan UNILEVER ürünlerinin fiyatlarını geri çektiği belirtilmektedir. Öncelikle söz konusu belgeye göre, A101 ile BİM tarafından birbirlerinin 14.09.2020 tarihinde ve/veya hemen öncesinde UNILEVER ürünlerinde yapmayı planladıkları fiyat artışlarından önceden haberdar oldukları değerlendirilmektedir. Öte yandan, A101’in yalnızca bir bölgede fiyat geçişini yap(a)mamasının dahi BİM’in fiyat artışını ertelemesine neden olduğu; A101’in ise bu duruma derhal BİM ile ortak listeli ürünlerin fiyatlarını yeniden eski seviyelerine düşürerek cevap verdiği anlaşılmaktadır. Bu durumun da teşebbüslerin raf/etiket fiyatları ve fiyat geçişlerine ilişkin sürdürdükleri koordinasyonun devamını temin için süratle uygulamaya koydukları cezalandırma stratejisinin bir örneğini teşkil ettiği değerlendirilmektedir.

(330) TESPİT 21 kapsamında yer verilen bilgi ve belgelerden, 07.02.2019 tarihli Whatsapp görüşmesinde BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (…..) olduğu değerlendirilen “(…..) Beypazarı” olarak kayıtlı numaradan BİM personeli (…..)’e gerek yazı karakterleri gerekse raf renkleri itibarıyla A101’e ait olduğu anlaşılan raf etiketi paylaşılmak suretiyle BİM’in “sözüne” istinaden rakip firmada fiyatların 4,25 TL’ye yükselttirildiği belirtilmekte ve BİM’in de bu fiyata geçmesi talep edilmektedir. Her ne kadar BİM yetkilisi tarafından 4,25 TL şeklinde bir fiyatın söz verilmediği, konunun (uygulanacak yeni fiyatın) ertesi gün değerlendirileceği belirtilmekle birlikte, yazışmadan rakip market zincirinde gerçekleştirilen fiyat artışının BİM’in yönlendirmesi doğrultusunda BEYPAZARI tarafından koordine edildiği şüphesi oluşmaktadır .

(331) Aynı tespit kapsamında yer verilen, 15-17.05.2019 tarihleri arasında gerçekleşen diğer yazışmalardan, Beypazarı markalı maden suyunda ÇAĞDAŞ market tarafından Ankara’da uygulanan 3,95 TL’lik fiyatın BİM bünyesinde rahatsızlık yarattığı; BİM organizasyon komitesi ve satın alma komitesi üyesi (…..) olduğu anlaşılan BİM çalışanı tarafından yine BİM çalışanı (…..)’e ÇAĞDAŞ’taki Beypazarı soda teşhiri fotoğrafının gönderilmesi akabinde konunun BEYPAZARI yetkilisi (…..)’a iletilerek araştırılmasının ve fiyatın düzeltilmesinin talep edildiği ve (…..)’in talimatı doğrultusunda sürecin takip edildiği; nihayetinde ÇAĞDAŞ tarafından uygulanan kampanyanın izleyen pazar günü sona ereceği bilgisinin alınmasının akabinde (…..)’in ÇAĞDAŞ fiyatının düzeltildiği yönünde (…..)’i bilgilendirdiği görülmektedir. Bu bulgular, soruşturma tarafı büyük perakende zincirlerinin -TESPİT 1 kapsamında yer verilen çeşitli belgelere de yansıdığı üzere- yerel zincir marketlerden fiyat indirimine giden veya henüz fiyat artışı yapmayan teşebbüslerin fiyatlarına tedarikçi aracılığıyla “müdahale” edilerek söz konusu fiyatların “düzeltilmesinin” sağlanmasına yönelik davranışlarının bir başka örneğini teşkil etmektedir.

118 Söz konusu e-posta silsilesinde MİGROS, Rakip M olarak adlandırılmaktadır.

(332) TESPİT 22 kapsamında yer verilen bilgi ve belgelerden, 06.04.2020 tarihinde ŞÖLEN Üst Yöneticisi (…..) ile BİM Satın Alma Grup Müdürü (…..) arasında gerçekleştirilen Whatsapp görüşmesinde ŞÖLEN Üst Yöneticisi (…..) tarafından ŞÖLEN Üst Yöneticisi (…..)’a gönderilen ekran görüntüsünün içerisinde yer alan ve ŞÖLEN İcra Kurulu Başkan Yardımcısı ve Genel Müdürü (…..) tarafından gönderilen e-postadan; bir önceki hafta Çarşamba günü (01.04.2020 tarihinde) (…..) ile BİM yetkilileri arasında bir telefon görüşmesi yapıldığı ve BİM’in Luppo markalı ŞÖLEN ürününe ilişkin fiyat geçişi yapmaması sebebiyle daha önce fiyatını yükselten MİGROS’un tekrar indirim yaptığının belirtildiği, bu “kısır döngü” yüzünden fiyatın bir an önce artırılmasının talep edildiği, nitekim BİM tarafının ertesi gün fiyat geçişi yapacağı ifade edilmektedir. Söz konusu yazışmadan, ilgili dönemde Şölen markalı çeşitli ürünlere ilişkin olarak yine ŞÖLEN aracılığıyla MİGROS ve BİM’in fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığı şüphesi oluşmaktadır.

(333) TESPİT 23 kapsamında yer verilen bilgi ve belgelerden, 10.04.2020 tarihinde A101 İcra Kurulu Üyesi (…..) tarafından bir grup A101 çalışanına gönderilen e-postaya göre fiyat geçişine hazırlanan P&G’nin piyasa geçişinde A101’e öncelik vereceğinin, sipariş hemen çekilmese de Nisan-Mayıs teslimli sipariş oluşturulabileceğinin belirtildiği görülmektedir.

(334) TESPİT 23 kapsamında sunulan, P&G çalışanları (…..) ve (…..) arasında 16.07.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinden ise MİGROS’un şayet BİM fiyat geçmeyecekse fiyat geçişi yapmak istemediği, anlaşılmaktadır. Soruşturma taraflarınca P&G ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlere dair ibraz edilen verilerin incelenmesinden, MİGROS’un belge tarihinden bir gün sonra (ayın 17’sinde), BİM’in ise MİGROS’tan dört gün sonra (ayın 21’inde) fiyat geçişi yaptığı; bahsi geçen teşebbüsler bakımından kesişen “Fairy Platinum 33’lü Tablet” ürününde her iki teşebbüsün fiyatlarının da 34,95 TL’den 37,95 TL’ye; “Fairy Sıvı Bulaşık Deterjanı 650 ml ürününde ise 7,45 TL’den 8,25 TL’ye yükseltildiği görülmektedir. MİGROS’un anılan tarihlerde 16, BİM’in ise bir farklı üründe daha fiyat geçişi bulunmaktadır.

(335) Aynı tespit kapsamında sunulan, bu kez 20.10.2020 tarihinde A101 yöneticileri (…..) ve (…..) arasında gerçekleşen Whatsapp yazışmasından, rakiplerin fiyat geçişi yapmamasından kaynaklanan memnuniyetsizlik dile getirilmiştir.

(336) TESPİT 24 kapsamında büyük süpermarket zincirlerinin piyasadaki raf fiyatlarının ve/veya fiyat geçişlerinin koordinasyonunu sağlamaları ve piyasadaki bozuk fiyatları düzelttirmeleri yönünde tedarikçi firmalara uyguladıkları baskıya; piyasada geçiş yapılamaması ve/veya bozuk fiyatların düzeltilmemesi halinde bir cezalandırma stratejisi olarak yalnızca satış/raf fiyatı ile sınırlı kalmayıp alış fiyatlarını da aşağı çekebildiklerine dair, soruşturma tarafı teşebbüslerde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen çeşitli bilgi ve belgelere yer verilmektedir.

(337) TESPİT 25 kapsamında yer verilen bilgi ve belgelerden, bazı süpermarket zincirleri tarafından ortak tedarikçilerinden rakiplerinin geleceğe dönük fiyatları, fiyat geçiş tarihleri, indirim ve aktivite kampanyaları, maliyetleri, stokları gibi rekabete hassas bilgilerinin teminine dönük faaliyetlerde bulunulduğu; böylelikle pazarın suni olarak şeffaflaştırılmak suretiyle rekabetin en temel dinamiklerinden olan pazardaki stratejik belirsizliğin ortadan kaldırılmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

(338) HTM sektöründe gerek toptan gerekse perakende düzeyinde rakipler, aynı veya ikame ürünlerde rakiplerle aynı fiyatı uygulama durumunu genel olarak “endeks olmak”, “100 endeks” veya “parite(de) olmak” şeklinde ifade etmektedirler. Bu çerçevede TESPİT 26 kapsamında sunulan bilgi ve belgelerden, soruşturma tarafı teşebbüslerin

birbirlerinin raf fiyatlarını büyük ölçüde günlük olarak kontrol ettikleri ve oldukça fazla sayıda ürün için sık aralıklarla hazırlanan endeks tabloları yoluyla bu fiyatları karşılaştırdıkları görülmektedir. Soruşturma kapsamında yapılan inceleme ve tespitlerden, söz konusu tablolar aracılığıyla “endeks bozan” teşebbüsler belirlenerek bunlara karşı tedarikçilerin müdahalesini talep etmek, fiyatın düzeleceği tarihlere ilişkin bilgi almak ya da fiyatlar düzelene kadar “fiyat/endeks bozmak” suretiyle aksiyon alındığı anlaşılmaktadır.

I.3.1.3. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

(339) Bu çerçevede, soruşturma tarafları A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK hakkında yer verilen tüm inceleme ve tespitler, bunlara ilişkin değerlendirmeler ve ilgili mevzuat hükümleri ile içtihat ışığında:

- A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında doğrudan veya

ortak tedarikçiler aracılığıyla dolaylı temaslar yoluyla fiyatların ve fiyat

geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığı; yine doğrudan veya ortak

tedarikçiler aracılığıyla geleceğe dönük fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri,

dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin

paylaşıldığı; fiyat indirimine giden veya pazar genelinde fiyatların arttığı

dönemde henüz fiyat artışı yapmayan teşebbüslerin fiyatlarına tedarikçiler

aracılığıyla müdahale edilmek suretiyle söz konusu fiyatların tüketiciler

aleyhine yükseltilmesinin sağlandığı; rakip fiyatlarının yükselmemesi halinde

ürün ve/veya bölge özelinde süratle hayata geçirilen fiyat indirimleri ve/veya

tedarikçiye iade faturası kesmek gibi cezalandırma stratejileri yoluyla

teşebbüsler arasındaki danışıklılığa uyumun sürekli olarak gözetildiği;

böylelikle A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un satışa

sundukları pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına

sahip, topla-dağıt (hub and spoke) özelliği de sergileyen kartel niteliğindeki

anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini

ihlal ettikleri,

- Açık ve ağır ihlal niteliğindeki, kartel teşkil eden bu davranışların 4054 sayılı

Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün

olmadığı,

- Bu çerçevede A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK hakkında

4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para

cezası uygulanması gerektiği,

kanaatine varılmıştır.

I.3.2. SAVOLA Hakkında Yapılan Tespit ve Değerlendirmeler

I.3.2.1. SAVOLA’nın Perakendeciler Arasındaki Kartelden Sorumluluğuna İlişkin Değerlendirme

(340) Yukarıda da belirtildiği üzere, Avrupa Birliği ve Türk rekabet hukuku, teşebbüslerin mevcut veya potansiyel rakiplerinin pazar davranışlarını etkileme ya da uygulamaya koymaya karar verdikleri veya planladıkları pazar davranışlarının rakiplere ifşası amaç veya etkisine sahip her türlü doğrudan veya dolaylı teması kati şekilde men etmekte; bunun yanında teşebbüsler arasındaki irade uyuşmalarının hukuka uygun ve hukuka aykırı olarak ayrıştırılmasında danışıklılığın yatay veya dikey karakter görünümünde olmasından ziyade söz konusu danışıklılığın gerçekleştiği hukuki ve iktisadi bağlamı bütüncül olarak dikkate almaktadır. Bu çerçevede özellikle fiyatların ve miktarların

tespiti, pazar veya müşteri paylaşımı, ihalelerde danışıklı hareket, gelecekte uygulanması planlanan fiyatlar, üretim ya da satış miktarları gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşımı gibi açık ve ağır ihlallerin uygulanmasını sağlayan, uygulamaya aracılık eden veya davranışlarıyla bu tür ihlallerin uygulanmasını kolaylaştıran teşebbüslerin de söz konusu ihlallerden eşit derecede sorumlu tutulabileceği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

(341) Rekabet hukukunda topla – dağıt veya merkez – uç (hub and spoke) karteli olarak anılan anlaşma veya uyumlu eylemler, atipik kartel türlerinden birisi olarak nitelenebilecek olup, merkez (hub) konumundaki teşebbüs aracılığıyla toplanan bilgilerin uçlara (spoke) dağıtılarak alt veya üst pazardaki teşebbüsler arasında işbirliğinin sağlandığı bir karteldir [119]. Topla-dağıt kartelinde teşebbüsler arasında bilgiler iki şekilde değiştirilmekte ve bu yollarla ortak anlayışa varılmaktadır. Bunların ilkinde üst pazarda yer alan ortak bir sağlayıcı (hub) üzerinden alt pazardaki perakendeciler (spoke) ortak bir anlayışa varırken, ikincisinde ise bu kez alt pazarda yer alan ortak bir perakendeci (hub) üzerinden üst pazarda yer alan sağlayıcılar (spoke) ortak bir anlayışa varmaktadır.

(342) Dikey ilişki içerisindeki sağlayıcı (B) ve perakendeci (A) arasında paylaşılan rekabete hassas bilgilerin A ya da B aracılığıyla alt veya üst pazardaki rakiplere (C) ulaştırılması rekabet ihlali oluşturabilecektir [120]. Yine bir ihlalden söz edebilmek için dikey ilişki içindeki teşebbüs aracılığıyla sağlanan bilgi akışının, rakiplerin takip edecekleri fiyatlandırma stratejileri gibi rekabete hassas bilgilerin öğrenilmesi yoluyla kendilerinin karşı karşıya olduğu stratejik belirsizliklerin ortadan kaldırılmasını ya da azaltılmasını sağlaması gerekmektedir [121]. Nitekim aynı seviyedeki rakipler arasında doğrudan paylaşılması halinde bir rekabet ihlaline sebebiyet verecek nitelikteki, söz gelimi geleceğe dönük fiyatlar ve fiyat geçiş tarihleri gibi bilgilerin ortak tedarikçiler veya alıcılar aracılığıyla paylaşıldığı hallerde, bu koşulun sağlanacağı açıktır.

(343) Atipik olması nedeniyle nispeten yeni sayılabilecek bir ihlal türü olan topla-dağıt karteli, görünürde dikey özellikler de sergilemekle beraber özünde yatay işbirliği anlaşmalarıdır. Özellikle İngiltere ve ABD’de yer alan kararlar üzerine şekillenen topla- dağıt karteli yaklaşımına ilişkin olarak Rekabet Kurulunun almış olduğu başlıca iki karar [122] bulunmaktadır. Dünya genelinde topla-dağıt karteli tespiti içeren otorite ve mahkeme kararlarının genellikle mevcut dosyaya benzer şekilde HTM perakendeciliği sektörüne ilişkin olduğu anlaşılmakta olup son yıllarda bu tür dosyaların sayısında artış gözlenmektedir [123].

(344) Bu çerçevede, soruşturma taraflarından SAVOLA’nın kendi ürünleri bakımından perakende zincirler A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un fiyatlarının ve fiyat geçişlerinin koordinasyonun ve geleceğe dönük fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete duyarlı bilgilerinin dolaylı yoldan paylaşımının sağlanmasından kaynaklanan sorumluluğu, yukarıda yer verilen mevzuat, içtihat ve açıklamalar ile bulgular doğrultusunda değerlendirilmelidir.

119 BARACK, O. (2016), Hub-and-Spoke Conspiracies

120 Nitekim bu yönüyle literatürde bu uygulamalar A-B-C bilgi değişimi olarak da anılabilmektedir. Bkz. YILDIZ, U. (2018), Rekabet Hukukunda ABC Bilgi Değişimi

[121] DEMİR, K. (2019), Hub&Spoke Kartelinin Özellikleri – Uygulamanın Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Tartışmalar ile İlgisi

122 16.12.2015 tarih ve 15-44/731-266 sayılı, 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Kurul kararları

[123] Örnek olarak bkz. https://globalcompetitionreview.com/hub-and-spoke/portugal-imposes-highest- ever-fines

(345) TESPİT 1 kapsamında yer verilen bilgi ve belgelerden, görüldüğü üzere sağlayıcı/tedarikçi konumunda bulunan SAVOLA ile alıcı konumunda bulunan perakendeciler, 2018 yılından itibaren raf fiyatları ve fiyat geçişleri üzerinde sürekli iletişim halindedir. Söz konusu yazışmalarda perakendecilerin SAVOLA ürünlerine ilişkin olarak yine SAVOLA aracılığıyla güncel veya geleceğe dönük fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri ve dönemsel indirimler gibi rekabet açısından son derece hassas bilgiler konusunda sürekli bir temas halinde bulundukları anlaşılmaktadır.

(346) Elde edilen yazışmalar bir bütün olarak ele alındığında üçlü (iki perakendeci ve SAVOLA) veya çok taraflı birçok iletişimin olduğu görülmektedir. Yazışmalarda SAVOLA aracılığıyla pazarın organize edildiği, perakendecilerin kendi aralarındaki bilgi akışının ve pazardaki fiyatların koordine edilmesinin SAVOLA üzerinden gerçekleştirildiği, perakendecilerin yönlendirmeleri/talepleri doğrultusunda SAVOLA’nın rakip perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale ettiği, bunun yanında SAVOLA’nın da perakendecilerin fiyatlarının ve fiyat geçiş tarihlerinin koordinasyonunu sağlamak üzere aktif olarak girişimlerde bulunduğu ve böylelikle pazardaki fiyat geçişleri/artışları sayesinde menfaat sağladığı anlaşılmaktadır. Söz gelimi 08.04.2019 tarihli yazışmada perakendeciler arasındaki fiyat birlikteliğinin sağlanması adına SAVOLA’nın kararlılığı görülmektedir.

(347) Örneğin 10.09.2019 tarihli yazışmada da görüldüğü üzere, MİGROS gelecekte (12.09.2019 itibarıyla) yapacağı fiyat geçişini SAVOLA ile paylaşmakta, SAVOLA ise ilgili bilginin A101 ile paylaşılacağını ve A101’in de bu bilgi paralelinde hareket edeceğini bildirmektedir. Dolayısıyla MİGROS, söz konusu bilginin rakipleri ile paylaşılacağını bilerek SAVOLA’ya ulaştırmakta, SAVOLA da MİGROS’un bilgilerini rakibi ile paylaşmaktadır. Yazışmada A101’in söz konusu bilgiyi alarak stratejik kararlarında kullanacağı bilgisi de vurgulanmaktadır.

(348) Normal işleyen bir piyasada perakendecilerin, alım fiyatları ile bağlantılı olarak yeniden satış fiyatlarını kendi dinamikleri ve pazar koşulları çerçevesinde bağımsız olarak belirlemeleri; mevcut veya potansiyel rakiplerinin pazar davranışlarını etkileme ya da uygulamaya koymaya karar verdikleri veya planladıkları pazar davranışlarının rakiplere ifşası amaç veya etkisine sahip doğrudan veya dolaylı her türlü temastan kaçınmaları beklenmektedir. Ancak yazışmalardan görüldüğü üzere perakendeciler, uyguladıkları ve bunun da ötesinde uygulamayı planladıkları fiyatları rakiplere ulaşması riskine karşın sağlayıcı SAVOLA ile paylaşmaktadır. Bu kapsamda perakendecilerin paylaşmış olduğu fiyat bilgilerini sağlayıcı konumundaki SAVOLA’nın diğer perakendeci rakipler ile paylaşabileceğini bildiği ve/veya bilebilecek durumda olduğu, kaldı ki kendilerine dönük olarak da rakiplerin fiyatlama planlarının sıklıkla paylaşıldığı; hatta bu durumun perakendecilerce özellikle talep edilebildiği anlaşılmaktadır.

(349) Yukarıda irdelendiği üzere, perakendecilerin SAVOLA’dan rakiplerinin fiyatlama davranış ve planlarına dair aldıkları bilgi doğrultusunda fiyat geçişlerini koordine ettikleri, fiyat geçişi sonrası bazı rakiplerin fiyat geçişini takip etmediği durumlarda fiyatlarını süratle eski seviyelerine çektikleri, yine rakiplerin fiyat geçişini takip etmemesi durumunda sebepleri araştırarak bu durumdan duyulan memnuniyetsizliği dile getirdikleri ve SAVOLA’yı müdahaleye yönlendirdikleri, böylelikle perakendecilerin SAVOLA aracılığıyla elde ettikleri bilgiyi stratejik kararlarında sürekli olarak kullandıkları görülmektedir. Dolayısıyla fiyat geçişlerinde rakiplerin de uygun bir şekilde hareket etmesinin beklendiği ve fiyat geçiş tarihlerinin uyumlaştırılması açısından

sağlayıcı SAVOLA’nın da önden bilgilendirildiği anlaşılmaktadır. Bunun sonucunda

rakipler de söz konusu bilgiyi alarak kendi satış fiyatlarını konumlandırmaktadır.

(350) Örneğin 10.08.2018 tarihinde başlayan yazışmada MİGROS, SAVOLA’dan tüm

pazarın organize edilmesini istemekte ve bu şekilde fiyatların yükseltileceğini

bildirmektedir. Hatta yazışmanın devamında MİGROS, ŞOK’un fiyat geçmemesinden

dolayı duyduğu rahatsızlığı dile getirmiş, SAVOLA da ŞOK’un fiyat geçişi yapacağı

konusunda MİGROS’a güvence vermiştir. Yazışmanın devam eden bölümlerinden de

yeni fiyat geçişi bizzat ŞOK CEO’suna onaylatılmak suretiyle ŞOK ve

CARREFOURSA’nın fiyat geçişlerinin sağlandığı ve MİGROS’un fiyat geçişi

yapmasının beklendiği anlaşılmaktadır. Bunun yanında yazışma içerisinde rakip

perakendecilerin fiyat artışı yapıp yapmadıklarını kontrol etmek adına rakiplere ilişkin

SAVOLA’dan kasa fişi, raf etiketi görseli veyahut raf fiyatı bilgisi istendiği ve bu

çerçevede SAVOLA’nın söz konusu bilgileri paylaşmasının ardından MİGROS’un

tatmin olduğu görülmektedir.

(351) Tüm bunların yanında yerinde incelemelerde elde edilen yazışmaların geneline

bakıldığında;

 13.11.2018 tarihli yazışma, 13.02.2019 tarihli yazışma ve 17.02.2020 tarihli yazışmalardan görüldüğü üzere, teşebbüsler arasında kurulan kartelin ve bu yönde gösterilen iradenin uygulamaya konulup konulmadığının sürekli olarak pazarda izlendiği,

 06.04.2020 ve 20.04.2020 tarihli yazışmalardan görüldüğü üzere, uygulamada bir problemle karşılaşıldığında veya rakiplerin fiyat artırmaması durumunda fiyat geçişinden vazgeçilebildiği,

 Hatta 08.11.2018 ve 26.02.2019 tarihli yazışmalardan görüldüğü üzere, rakip perakendecilerin geçiş organizasyonunu sağlayamamaktan ötürü bir çeşit cezalandırma mahiyetinde SAVOLA’ya iade/fiyat farkı faturaları kesebildikleri,

 03.10.2018 tarihli yazışma, 11.02.2019 tarihli ve devamındaki yazışma, 24.06.2019 tarihli yazışma, 23.10.2019 tarihli yazışma, 13.01.2020 tarihli yazışma, 27.02.2020 tarihli yazışma, 25.03.2020 tarihli yazışma, 05.04.2020 tarihli yazışma, 06.04.2020 tarihli yazışma, 07.04.2020 tarihli yazışma, 20.04.2020 tarihli yazışma, 08.02.2021 tarihli yazışma ve 17.02.2021 tarihli yazışmadan görüldüğü üzere, fiyat geçişi aşamasında dezavantajlı konuma düşmemek adına perakendecilerin fiyat geçişlerinde birbirlerini beklemek eğiliminde oldukları, geleceğe dönük fiyatlarını ve fiyat geçiş tarihlerini SAVOLA aracılığıyla paylaştıkları, SAVOLA’nın koordinasyonunda önce birinin geçmesi durumunda diğerlerinin de buna eşlik ettiği veya yine SAVOLA’nın koordinasyonuyla aynı anda geçişin sağlanmak istendiği,

 07.04.2020 tarihli yazışma ve 20.04.2020 tarihli yazışmalardan görüldüğü üzere, fiyatı düşük olan rakibin fiyatının yukarı çekilmesinin istendiği ve SAVOLA aracılığıyla rakiplerin de buna eşlik etmesiyle pazardaki fiyatların yukarı çekildiği,

 Yine 02.10.2018 tarihli yazışma, 26.01.2019 tarihli yazışma, 21.02.2019 tarihli yazışma, 03.04.2020 tarihli yazışma ve 18.08.2020 tarihli yazışmadan görüldüğü üzere SAVOLA tarafından rakipler arasındaki fiyatların paylaşımına aracılık edildiği,

 25.03.2020 tarihli yazışma, 01.04.2020 tarihli yazışma, 16.04.2020 tarihli

yazışma, 17.09.2020 tarihli yazışma ve 21.10.2020 tarihli yazışmada piyasanın

organize edilmesine, fiyat geçişlerinde piyasaya paralel hareket edilmesine

ilişkin ifadelerin olduğu anlaşılmaktadır.

(352) Yukarıda yer alan çok sayıdaki yazışmadan görüldüğü üzere SAVOLA, perakendeciler arasındaki fiyat anlaşmalarında bir merkez (hub) olarak kullanılmakta ve böylelikle piyasa organize edilmektedir. Örneğin 13.01.2020 tarihli yazışmada MİGROS, SAVOLA’dan önce A101 ve ŞOK fiyatlarının halledilmesini istediğini ardından kendisinin fiyatı geçebileceğini bildirmektedir. Benzer şekilde aynı yazışmanın devamında 16.01.2020 tarihli yazışmada MİGROS kendi fiyat geçiş tarihini SAVOLA’ya bildirmekte ve SAVOLA’nın bunu piyasaya duyurarak diğer perakendecileri organize etmesi beklenmektedir. 16.04.2020 tarihli yazışmada da CARREFOURSA ve MİGROS fiyatlarının aynı gün tanımlandığı ve piyasanın da bu yönde organize edildiği, MİGROS’un ayrıca A101 fiyatlarının da organize edilmesini istediği, A101’in de bu yönde organize edileceğinin bildirildiği görülmektedir. Yine yazışmalardan görüldüğü üzere, perakendeciler SAVOLA aracılığıyla dolaylı olarak birbirlerinin fiyatlarını paylaşmakta, SAVOLA üzerinden bu fiyatları takip etmekte ve yine bu şekilde fiyatlarını uyumlaştırmaktadırlar.

(353) Perakendecilerin söz konusu davranışları 08.04.2019 tarihli yazışmada olduğu gibi bazı durumlarda iki perakendeci ve SAVOLA arasında gerçekleşirken, 05.07.2019 tarihli yazışmada olduğu gibi bazı durumlarda tüm perakendeciler [124] ve SAVOLA arasında şekillenmektedir.

(354) Örneğin 08.08.2019 tarihli yazışmada görüldüğü üzere, A101 ile toplantı yapıp A101 bilgilerini alan SAVOLA bu bilgileri doğrudan MİGROS ile paylaşmış ve MİGROS’un fiyatlarını yükseltmesi durumunda A101’in de buna eşlik edeceğini bildirmiştir. Yazışmanın devamında CARREFOURSA’nın da fiyatları geçeceği bilgisinin MİGROS’la paylaşıldığı görülmektedir. Yine 10.03.2020 tarihli yazışmada görüldüğü üzere, iki rakip perakendeci ve bir tedarikçi/sağlayıcı arasında geçen konuşmada piyasanın organize edilmesi planlanmaktadır.

(355) Öte yandan perakendecilerin raf fiyatlarının ve fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlanmasında ve bunlar arasında geleceğe dönük fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşımına aracılık edilmesinde SAVOLA’nın da menfaati ve elde ettiği bilgiyle pazar koşullarını etkileme motivasyonu bulunduğu; nitekim esasen daha önce de vurgulandığı üzere SAVOLA’nın fiyat geçişlerinde düzenli olarak piyasayı organize etmeye çalıştığı zira piyasayı organize ettiğinde fiyat artışından doğrudan menfaat sağladığı, edemediğinde ise perakendeciler tarafından bu durumdan şikâyetçi olunduğu ve bazı durumlarda iade faturaları ile cezalandırılabildiği bu bakımdan söz konusu koordinasyonun bu tür bir cezalandırma riskini de bertaraf ettiği; dolayısıyla perakendeciler arasında SAVOLA ürünlerine ilişkin raf fiyatları ve fiyat geçişleri konusunda danışıklılığın sağlanması ve bu danışıklılığın sürdürülmesi hususunda SAVOLA’nın da bilinçli ve istekli bir şekilde hareket ederek gerekli bilgi akışını yoğun şekilde sağladığı; başlangıcı 2018 yılı ortalarına denk gelen bu faaliyetlerin soruşturmanın devam ettiği 2021 yılı Şubat ayına kadar sürdürüldüğü değerlendirilmektedir.

124 Yazışmalarda da görüldüğü üzere piyasa veya pazardan kastedilen soruşturmaya taraf beş büyük perakendecidir (A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK).

(356) Sonuç olarak;

a. A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile birlikte SAVOLA’nın kendi ürünleri bakımından söz konusu perakendeciler arasında raf fiyatları ve fiyat geçişleri konusunda danışıklılığın/koordinasyonun sağlanması ve bu danışıklılığın sürdürülmesi, yine bu çerçevede perakendecilerin geleceğe dönük fiyatları ve fiyat geçiş tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerinin paylaşımına aracılık etmek yönüyle açıkça perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla-dağıt/hub and spoke kartel görünümünde ortaya çıkan anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle perakendeciler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu,

b. Açık ve ağır ihlal niteliğindeki, kartel teşkil eden bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı, bu bakımdan bu hususa ilişkin olarak detaylı bir değerlendirmeye yer olmadığı,

c. Bu çerçevede SAVOLA hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

kanaatine varılmıştır.

I.3.2.2. SAVOLA’nın Yeniden Satış Fiyatını Belirlemesine Yönelik Tespit ve

Değerlendirmeler

I.3.2.2.1. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Tespitler

(357) Soruşturma kapsamında SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen,

24.01.2017 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..) tarafından bir grup SAVOLA çalışanına

gönderilen “Re: Migros Snf Raf Fiyatı hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

“(…)

Migros’ta Yudum Snf 5 lt Tnk 27,50 tl ile rafta yer alırken Migros Snf 5 lt Pet 25,50

tl dir.

(…)”

(358) Söz konusu e-postaya cevaben SAVOLA çalışanı (…..) tarafından gönderilen e-

postada, “mağaza bazlıdır (…..) tr kontrol ettiniz mi” ifadesi yer almaktadır. İlgili e-posta

silsilesinde son olarak SAVOLA çalışanı (…..) tarafından SAVOLA çalışanı (…..)

gönderilen cevap e-postasında, “(…..) Merhaba, Tüm Türkiye maalesef müdehale

ediyoruz.” ifadeleri yer almaktadır.

(359) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 16.03.2017 tarihinde SAVOLA

çalışanı (…..) tarafından bir grup SAVOLA çalışanına gönderilen “Migros Bölgesel

Fiyatlarda Bozuk Fiyat Olan Mağazalar” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler ve ekran

görüntüsüne yer verilen tablo bulunmaktadır:

“Migros bölgesel raf fiyatları bozuk olan ürünlerde, fiyatları bozuk olarak görüp

uyguladığı mağazalar tablodaki gibidir.”

(360) Söz konusu e-postaya cevaben SAVOLA çalışanı (…..) tarafından bir grup SAVOLA

çalışanına gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(…)

(…..), burda en önemli nokta sende .. çok acil çağdaşı yükseltmen lazım. Rafsa bu çok düşük kalmış..

(…)”

(361) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, SAVOLA çalışanı (…..)

tarafından 16.02.2018 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..)’e gönderilen ve bilgi kısmında

SAVOLA çalışanları (…..)’ın yer aldığı “Yunus Egemden Raf Fiyatları hk” konulu e-

postada aşağıdaki ifadeler ve e-postada adı geçen ürün fiyatlarının bulunduğu tablo

yer almaktadır:

“(…..) Bey merhabalar,

Egemden Yunus Ümitköy, Balgat2, Okyanus, Akdere, Çakırlar 1 şubelerine ait raf fiyatları aşağıdaki gibidir. Bu mağazaların internet alıverişine açık olduğundan fiyatların bu şekilde olduğunu belirttiler. Fakat diğer şubelerde de Yoğun Lezzet ve Yumuşak Lezzet 97,90 tl ile rafta yer almaktadır.

- Ayrıca 5L Tnk sku etiketlerinde Egemden yerine Yudum olarak yer

almaktadır. Egemden revize için yardımlarınızı rica ederim.

…”

(362) Aynı e-posta silsilesinin devamında 16.02.2018 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..)

tarafından SAVOLA çalışanı (…..)’e gönderilen bilgi kısmında SAVOLA çalışanları

(…..) ve (…..)’ın bulunduğu “RE: Yunus Egemden Raf Fiyatları hk” konulu e-postada

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(…..) merhaba,

Söylediğin gibi mağaza bazlı fiyatlar var. Bu rekabet,lokasyona bağlı müşteri profili, internet satışı v.s sebeplerden dolayı. Dolayısı ile müdahale durumumuz sınırlı.

Riviera fiyatları ise normal 19,95 tl ve 38,95 tl diğer şubelerde.Sızma 5 lt tenekelerde ise yumuşak 94,90 ve yoğun 99,90 olarak düzeltecekler. Arkadaşlar kontrol etsinler lütfen.

…”

(363) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 11.05.2018 tarihinde SAVOLA

çalışanı (…..) tarafından CARREFOURSA çalışanı (…..)’e gönderilen,

CARREFOURSA çalışanı (…..) ve SAVOLA çalışanı (…..)’ın bilgide olduğu “C4

Yudum Egemden Yumuşak Lezzet 1 lt Gdi Bozuk Fiyat” konulu e-postada:

“…

Gdi aktivite de bulunan yumuşak lezzet 1 lt ürün fiyatı anlaşılan 18.50 tl ''di. Tarihi de farklıydı ve aktivite 17.50 fiyat üzerinden çıkmış.

Fiyat başka planlanmış aktivitelerde bizi zor durumda bıraktı.

Acil 18.50 fiyat uzerinden revize icin desteklerinizi ve donusuzu rica ederim

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(364) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve SAVOLA çalışanı (…..) ile

“Migros (…..)” olarak kayıtlı MİGROS çalışanı arasında gerçekleşen Whatsapp

görüşmesinde;

05.07.2018 tarihinde;

“Migros (…..): Gunaydin abi

Yarin itibariyle 5 lt dap fıyatini 34,95 yapiyorim bilgine

(…..): Günaydın Diğerleri ne oldu?

Migros (…..): Diğerleri yapildi zaten bu urun bim endeksinde diye ekstra bir durum vardi

(…..): 4*1,25 ve 1 lt yumuşak lezzet ne zaman düzeliyor?

Bu fiyatlar da bana ciddi zarar veriyor

Migros (…..): 4x1,25 fıyati da yarin düzeliyor

Ancak 1 lt zyagi stok cok var gor inandan kalan o bir sure devam edecek”

ifadeleri yer almaktadır.

17.07.2018 tarihinde;

“(…..): (Onur Market’e ait olduğu değerlendirilen Yudum Ayçiçek Yağı 5 Lt Teneke görsel paylaşılmıştır.) Onur Özen fiyatı yükseltmiş

Migros (…..): Kasa fisi var mı

(…..): Aldıracağım hemen

(“Yudum Ayçiçek Yağı 5 Lt” ürününe ait fiyatın 34,95 TL olduğu Onur Market kasa fişi görseli paylaşılmıştır.)

Migros (…..): Istanbulu düzelttim

Ancak ankara eskisehir cagdas fiyatlarında problem var”

ifadeleri yer almaktadır.

(365) 03.10.2018 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..) ile “Migros (…..)” olarak kayıtlı MİGROS

çalışanı arasında gerçekleşen Whatsapp görüşmesinin devamında;

“(…..): Merhaba kardeşim. Konu 1) Komili 5lt heryerde 35TL nin altında siz 4lt yi 29.90TL bastınız ???

Konu 2)Siz Yudum 5lt yi 35.90 bastıktan sonra (…..) size bakıp 36.90 basmış.Çağrıda insert yok.Fiyatımızı yukarı çekmeye çalışıyoruz. Lütfen yanımızda olun.

Selamlar

Migros (…..): Abi insert başlayana kadar fiyat düzelirse sorun yok ben de dediğin fıyati basaril

Basarim

Ama cagdas vs hep 35,90

Komili 33,90 fıyati yarin bir kontrol ettireceğim

Haftasonu özel olabilir

Eski maldir yani

(…..): Zaten (…..) bitiyor ertesi gün sen başlıyorsun.

Aman sürpriz olmasın.

Yanarız. 35.90 da sizin istediğniz oldu.Bu insert için söz verdiniz 37.90

a...

Migros (…..): Abi biliyosun biz en ucuz basma derdinde değiliz ama en ucuza da eşit olmaliyiz

İnsert başlayana kadar fiyatlarda sorun olmazsa 37,90 basariz

İyi geceler gorusuruz

(…..): Eyvallah kardeşim benim.Çok teşekkür ediyorum. İyi geceler.”

ifadeleri yer almaktadır.

(366) 14.11.2018 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda;

“(…..): iletildi 5 lt ler için 32,00 dahil dar pet maliyeti 33 dahil tnk maliyeti istiyorum. iletildi Bana 1 üründe derin kasa aktivtesi gerekiyor.

(…..) Bey bugün C4 aralık aktivite ürünlerinde tavsiye satış ve maliyetleri netleştirmemiş lazım (…..)'nın talebi yukarıdaki gibi

(…..): maliyet kolay

satis fıytlarini belirlyb Itfp

migros paralelinde

aralik basi hafthafta iki insert dahul

(…..): Belirleyelim dap 35,90 teneke 36,90 olarak mı ilerleyeceğiz

(…..): (…..) mudurun bilir

(…..): Abi gerçekten ne olacaksa netleştirip yönetelim iki müşteriyide biz yönetiyoruz . Fiyatı biz gol yenileceğimiz şekilde tek fiyat ile yönetmeliyiz

Bu arada Migros 22 Kasım kataloğuna 32,90 tl fiyat ile Komili 5 lt teneke girecek”

ifadeleri yer almaktadır.

(367) 01.12.2018 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda;

“(…..): ŞOK'a ait insert afişinde Yudum Ayçiçek yağı 5 LT ürününün 35,75 TL olarak yer aldığı görsel ile Yudum Ayçiçek Yağı 2 Lt ürünün 11,90 TL olarak yer aldığı raf görseli paylaşımı)

(…..): Ha s.....

3575

diyo

(…..): Bende inanamadım

15 krş düşük basmışlar

(…..): olmamısss

s… 125

migros 3490 ısıtıcekk

kotunoldu

cokkotuuu

olmadı SOK

görmeme sansında yok

Argo ifade

(…..): 35.75 sende yap diyeceğiz.35.90 olduğunda sorun olmuyor 35.75 olunca mı sorun yapacak Migros?

(…..): mogrpsun oyle 75lı fiyatı var mıü

ınsallahhh

(…..): O halde 35.90 yapacak.

(…..): süper

konusun

aksilik olmasin

umarin ins

nezir

bu arada

(…..): Dıscount olmadığını hatırlatırız kendisinin.Bize yeterince kelek attı

(…..): yumusaj aktivite iptal ona gore

gerek yok

lazim degilbartik

(…..): (alıntılanan mesaj: “yumusaj aktivite iptal ona gore”) crr

(…..): yes

(…..): Ok (…..)'ya söyledim.”

ifadeleri yer almaktadır.

(368) 27.01.2019 tarihinde Strategy team” isimli Whatsapp grubunda;

“(…..): (Çeşitli marketlere ait raf görselleri paylaşılmıştır.)

SOK Yoğunlar 2190dan satiyor

acil buna yarin mudahae

raf etiketleri değişecek

tnk de ayni !!!

(…..): 5lt yi dışarıdan almışlar herhalde.aksiyonda 4 günde bitmişti”

ifadeleri yer almaktadır.

(369) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen SAVOLA çalışanı (…..) tarafından

11.02.2019 tarihinde A101 çalışanı (…..)’e gönderilen ve bilgi kısmında SAVOLA

çalışanları (…..), (…..)’nun ve A101 çalışanı (…..)’ün bulunduğu “ydm ayc fiyatlar”

konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Herkese slm,

Ydm ayc elimizdeki maliyetleri cok iyi degerlendirelim

eski mevcut bu fiyatlar yukari cikmali

bu ay cikmadik elbette ama gelecek ay nasil olacak konuslim.

Bu ay ay basina gore %3-4puan daha artti yag aycicek yok piyasada sevgiler

…”

(370) 21.02.2019 tarihinde,“Strategy team” isimli Whatsapp grubunda;

“(…..): (CARREFOURSA'ya ait internet sitesinde indirime girdiği değerlendirilen Yudum Ayçiçek Yağı 5 Lt ürününü içeren görsel paylaşılmıştır.)

Bundan haberiniz yok dimi canlarimmm

(…..): Haberim var bugün toplantıda (…..) ile konuştum Ankara bölge deri Migros'tan ve Yerelden dolayı bende siteyi açınca direk çıkıyor genel dedim

Kontrol etti öyle gözüküyor ama mağaza seçince alamıyorsun pazarlamaya yazdı bugün o yüzden ben burda yazma ihtiyacı duymadım abi

(…..): heryerde var

ben mağazada gordum bıgun aksam

bakarsınz yarın

tum TR

(…..): Biz Ankara yı düzeltmeye çalışırken....

(…..): Cuma günü fiyat düzelecek 5 lt teneke

Carrefour'da

(…..): neden yapmış

senin neden ben uyarınca haberin oluyor

(…..):Abi Benim önceden haberim vardı dün toplantıda görüştük

Yazdım ya oda Ankara bölgeye yapılmış dedi sonra Pazarlamya sordu pazarlamada bugü. Dönüş yaptı detayı

…

ifadeleri yer almaktadır.

(371) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 01.03.2019 tarihinde SAVOLA

çalışanı (…..) tarafından teşebbüs çalışanları (…..) ve (…..)’ya gönderilen “2lt yudum

c4 mıgros raf onerı degısıklık21.90” konulu e-postada;

“…

2lt yudum c4 mıgros raf onerı degısıklık21.90 bugun atılsın rıca

…”

ifadesi yer almaktadır. E-posta içeriğinde MİGROS’un “Sanal Market” uygulamasından

alındığı anlaşılan Yudum Ayçiçek Yağı 2 L ürününün fiyatının 20,90 TL olduğunu

gösterir görsel paylaşılmıştır.

(372) Aynı e-posta silsilesinin devamında 01.03.2019 tarihinde SAVOLA çalışanı (…..)’dan

CARREFOURSA çalışanı (…..)’e gönderilen “FW:2lt yudum c4 mıgros raf onerı

degısıklık21.90” konulu e-postada;

“…

Yapacağın aktiivte için aşağıdaki ürünün tavsiye raf fiyatı 21,90 Tl olarak revize edilmesi için desteğini rica ederim. Dönüşüne istinaden piyasada geçiş yapılacaktır. …”

denilmektedir.

(373) 13.05.2019 tarihinde “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda;

“(…..): Onur yarın fiyatı düzeltirse Çarşamba Migros düzeltecek

(…..): Onur 11 Mayısta bitti

Şuan komili 3350 var

(…..): Konuştum 39,95 tl imiş

Fiş istedim gelsin Migros'a göndereceğim düzeltecekler

(…..): O zaman da 39.95 yapar Migros.yine sıkıntı

(…..): (…..) diyor geçmezler 43,50 tl ye

(…)

(…..): Ne yapacağız

Onur 43,50 ye çıkması lazım

(…..) Bey sizden destek rica ediyoruz

Yoksa tüm piyasa etkilenecek

Şokta Migros fiyatına göre teklif istiyor görmüş”

ifadeleri yer almaktadır.

(374) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede, SAVOLA çalışanı (…..) tarafından

07.10.2019 tarihinde A101 çalışanları (…..) ve (…..)’e gönderilen bilgi kısmında

SAVOLA çalışanı (…..)’nun bulunduğu “RE: Yudum ayçiçek uygulama listesi/10Ekim

/A101/hatırlatma” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Hata mı var ? Anlayamadım (…..) Bey.

Konuştuğumuz gibi talebiniz üzere 31,25TL’ye göre hazırladık maliyeti?”

(375) Aynı e-posta silsilesinin devamında A101 çalışanı (…..) tarafından 07.10.2019

tarihinde SAVOLA Kanal Satış Yöneticisi (…..) ve A101 çalışanı (…..)’e gönderilen

bilgi kısmında SAVOLA çalışanı (…..)’nun bulunduğu “RE: Yudum ayçiçek uygulama

listesi/10Ekim /A101/hatırlatma” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba,

Satış fiyatı 38,95 olacaktı. Öyle konuşmuştuk, marjımızı da buna göre

koruyacaktınız.

İyi Çalışmalar

…”

(376) 4,5 litrelik ürünler üzerinden yapılan yazışmalarda gönderilen fiyat listelerinde 1,25

litrelik ürünün de fiyatında değişiklik öngörülmesi üzerine A101 çalışanı (…..)

tarafından 15.10.2019 tarihinde SAVOLA Kanal Satış Yöneticisi (…..) ve A101 çalışanı

(…..)’e gönderilen bilgi kısmında SAVOLA çalışanı (…..)’nun bulunduğu “RE: Yudum

ayçiçek uygulama listesi/10Ekim /A101/hatırlatma” konulu e-postada;

“Merhaba,

1,25 neden geçiyoruz?

İyi Çalışmalar

…”

denilmektedir.

(377) Söz konusu e-postaya cevaben SAVOLA çalışanı (…..) tarafından 15.10.2019

tarihinde A101 çalışanları (…..) ve (…..)’e gönderilen bilgi kısmında SAVOLA çalışanı

(…..)’nun bulunduğu “RE: Yudum ayçiçek uygulama listesi/10Ekim /A101/hatırlatma”

konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba (…..) Bey,

Kurlardaki yukarı yönlü hareket nedeniyle (maliyet artışına dayalı)

Tüm piyasada 1lt de 14,95TL raf fiyatına geçiyoruz.

…”

(378) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 01.09.2020 tarihinde SAVOLA

çalışanı (…..) tarafından bir grup SAVOLA çalışanına gönderilen “RE: RAF FİYAT

GEÇİŞLERİ HAKKINDA” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler ve Yudum markalı

ürünlere ilişkin CARREFOURSA ve MİGROS’un internet sitesindeki fiyatlarının ekran

görüntüleri yer almaktadır:

“…

Cuma günü de 5lt ler geçecek…

…”

(379) 01.09.2020 tarihinde yukarıda yer verilen e-posta iletilerek SAVOLA çalışanı (…..)

tarafından MOPAŞ çalışanı (…..)’e gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

“…

Özetle; Stoklar çok değerli ve beraber kayıp yaşamamak adına, önceden paylaştığımız yavsiye [126] raf fiyatlarından ilerlemenin şu dönemde çok anlamlı ve değerli olacağını öngörüyorum.

Sendeki fiyatlar 13,90 ve 24,90 – 48,90

Tavsiye Çalışılan 17,25 – 27,90 – 55,90 (Cuma)

…”

“Tavsiye” ifadesinin kastedildiği değerlendirilmektedir.

(380) Söz konusu e-postaya cevaben MOPAŞ çalışanı (…..) tarafından SAVOLA çalışanı

(…..)’e gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(…..) müdür

Merhaba;

Fiyatların böyle dengesiz olan bir ortamda, zaten yükselecek olan fiyatlara niye müdahale edipte panik havası veriyorsunuz anlamakta güçlük çekiyorum.

Bırakın piyasa kendi halinde hareket etsin

Rakip yerel zincirler Ayçiçek yağı hala 39,95 tl satıyor, satmaya devam ediyor

…”

(381) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 30.09.2020 tarihinde SAVOLA

çalışanı (…..) tarafından A101 çalışanları (…..) ve (…..)’ye gönderilen, SAVOLA

çalışanları (…..), (…..) ve A101 çalışanı (…..)’ın bilgide olduğu “RE: Savola Aktivite

Teklifleri Hk” konulu e-postada;

“…

İlgili dönemde belirttiğimiz derinlikte tavsiye satış fiyatlarına geçilirse 10,55+kdv üzerinden dönüş alınacaktır.

Bu konuda onayınızı rica ederim.

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(382) Aynı e-posta silsilesinin devamında 30.09.2020 tarihinde A101 çalışanı (…..)’den

SAVOLA çalışanı (…..) ve A101 çalışanı (…..)’ye gönderilen, SAVOLA çalışanları

(…..), (…..) ve A101 çalışanı (…..)’ın bilgide olduğu e-postada;

“…

Derinlik ve marj oranlarımızı ilettim. Bu oranlara uygun olduğu sürece mutabıkız …”

ifadeleri yer almaktadır.

(383) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede SAVOLA çalışanı (…..)’ın bilgisayarında elde

edilen “NADISC. Takip Konular 04.12.2020” isimli sunum dosyasında;

“…

Piyasa raf fiyatlarımzı tüm kanallarda yukarı çekerek çok yakın fiyatlara oturtmamız gerekiyor.

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(384) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, bir grup SAVOLA çalışanı

arasında geçen “RE: Güncel Raf Fiyat” konulu 21.12.2020 tarihli mail silsilesinde,

öncelikle SAVOLA çalışanı (…..) tarafından gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler

yer almaktadır:

“…

Talep etmiş olduğunuz Na-discount güncel raf fiyatları sahadan kontrolleri sağlanmış olup, ekte yer alan tablodaki gibidir.

…”

(385) Söz konusu e-postanın akabinde (…..) tarafından gönderilen e-postada aşağıdaki

ifadeler yer almaktadır:

“Teşekkürler (…..), A101’de Komili’ler denemede olması lazım onları da ekleyebilir misin. Bir de rafa alınırlarsa bize bilgi döner misin, bu önemli.

@(…..) 5 lt teneke fiyatlarını ne zaman yukarı çekeceksin?

Teşekkürler,”

(386) E-posta silsilesinin devamında SAVOLA çalışanı (…..) tarafından gönderilen e-

postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“@(…..) 5 lt teneke fiyatlarını ne zaman yukarı çekeceksin?

Merhaba (…..) Bu sorunun cevabı ekteki saat 16.00 da gönderdiğim mailde var. Soruyu (…..) Müdürümün cevaplamasında fayda görüyorum…Zira Çarşamba günü 79.90TL göreceğiz Migrosta(İstanbul-Ankara hariç)…”

(387) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında SAVOLA çalışanı (…..) tarafından

gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır;

“Bizim kanal zaten patladı ama yılı kapatalım bari demek istiyoruz çıkışımız yok ürün alamıyoruz. Her yerden organize ticaret , e ticaret fotoğrafları geliyor kimseye stok yapmaya ikna edemiyoruz.

Yılsonu hepimizi etkileyecek!!! (…..) müdürüm istanbul ankara dediğin bende 2000 ton!! Ne maliyetim var ne uygulamam. Hangi nokta migros raf fiyatının üstünde maliyetle ürün alır? İstanbul ankara fiyat ne olacak?”

(388) İlgili e-posta silsilesinde son olarak SAVOLA çalışanı (…..) tarafından gönderilen e-

postada aşağıda ifadeler yer almaktadır:

“(…..) Müdürüm,

Bu sorunun da cevabı (…..) Müdürümde seninde bildiğin gibi..

Operasyonu bizzat takip ettiğin ve şahit olduğun halde bu soruyu bana yöneltmen hayret verici.

Bir daha hatırlatayım o halde, Migros 75,45 e geçip 10 gün o fiyatta bekledi fakat biz yereli aynı seviyeyeçekemeyince o seviyeye indi.

Lafın özü Çarşamda günü (…..) Müdürüm ilgili müşterilerini 75,45 yaparsa 75,45TL olacak, 79,90TL yaparsa 79,90TL olacak…

Ayrıca bu mailleri silmeyi unutmayın derim…”

(389) SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, SAVOLA ve GROSERİ

çalışanları arasında geçen “RE: Raf fiyat eşitleme hk.” konulu e-posta silsilesinde ilk

olarak; 15.01.2021 tarihinde GROSERİ çalışanı (…..) tarafından SAVOLA çalışanı

(…..)’a gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler ve ekran görüntüsüne yer verilen tablo

bulunmaktadır:

“(…..) bey

Rakip raf fiyatlar aşağıdaki şekilde olup kurala göre eşitleme yapılacaktır. Acil dönüş rica olunur.”

(390) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında 18.01.2021 tarihinde SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından GROSERİ çalışanı (…..)’ya gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler

yer almaktadır;

“(…..),

Raf fiyatını 79,40 yapalım

…”

(391) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında 18.01.2021 tarihinde GROSERİ çalışanı

(…..) tarafından SAVOLA çalışanı (…..)’a gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır;

“(…..) bey

Kurala göre rafta en iyi ikinci fiyat Çetinkaya ve carrefour fiyatına 74,95 e eşitlememiz gerekmekte.”

(392) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında 18.01.2021 tarihinde SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından GROSERİ çalışanı (…..)’ya gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler

yer almaktadır;

“(…..),

25.01.2021 tarine kadar 74,95 yapalım 26 sın da fiyatı güncelleme yapalım.”

(393) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında 18.01.2021 tarihinde GROSERİ çalışanı

(…..) tarafından SAVOLA çalışanı (…..)’a gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler ve

ekran görüntüsüne yer verilen tablo bulunmaktadır;

“(…..) Bey;

Aşağıda ki şartlara göre 19-25/01/2021 tarihleri arası işleme alınmıştır 2. İskonto farkı satışa fark olarak tarafınıza dönülecektir,

Bilgilerinize.”

(394) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında 03.02.2021 tarihinde SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından GROSERİ çalışanları (…..) ve (…..)’ya gönderilen e-postada

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(…..),

Rakip eşitleme konusun da yazışım ok veriyorum,, fakat bu fiyat rafa yansımadığını gördüm aşağıda fiyat bunu sana görsel olarak da whsaptan attım.

Aşağıdaki uygulamayı neden yapılmadı bilmiyorum ve bunu niçin de fark kesmeyelim.

Ekteli uygulama için de 15.02.2021 tarihine kadar 79,95 yapalım. Raf da yine aynı sorunla karşılaşmayız umarım”

(395) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında 03.02.2021 tarihinde GROSERİ çalışanı

(…..) tarafından SAVOLA çalışanı (…..)’a gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler ve

ekran görüntüsüne yer verilen tablo bulunmaktadır;

“(…..) Bey;

Aşağıda ki şartlara göre 04-15/02/2021 tarihleri arası işleme alınmıştır 2. İskonto farkı satışa fark olarak tarafınıza dönülecektir,

Bilgilerinize.

Not: Etiket kontrolü için mağazalar uyarılacaktır, bilgilerinize.”

(396) Söz konusu e-posta silsilesinde son olarak 03.02.2021 tarihinde SAVOLA çalışanı

(…..) tarafından GROSERİ çalışanı (…..)’a gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır;

“(…..),

Ok ama raf da aynı durumu yaşamayalım lütfen tüm mağazalara bilgi ve denetim yapalım.”

ifadeleri yer almaktadır.

I.3.2.2.2. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme

(397) Yukarıda yer verildiği üzere, yerinde incelemelerde, SAVOLA tarafından alt pazardaki

perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlenmesine dönük olarak çok sayıda

belge elde edilmiştir. Bu belgelere ilişkin tespit ve değerlendirmeler, benzer içerikli

belgeler bir arada ele alınmak suretiyle aşağıda özet halinde sunulmuştur:

- 24.01.2017 tarihli yazışma, 11.05.2018 tarihli yazışma, 14.11.2018 tarihli yazışma, 27.01.2019 tarihli yazışma, 01.03.2019 tarihli yazışma, 15.10.2019 tarihli yazışma, 01.09.2020 tarihli yazışma, 21.12.2020 tarihli yazışma, 15.01.2021 tarihli yazışma ve 18.01.2021 tarihli yazışmadan görüldüğü üzere SAVOLA, belgelerde adı geçen perakendecilerin satış fiyatlarına doğrudan müdahalede bulunmuş ve söz konusu perakendecilerin fiyatlarını tespit etmiştir.

- 05.07.2018 tarihli yazışma, 07.10.2019 tarihli yazışma ve 18.01.2021 tarihli yazışmalardan perakendecilerin, SAVOLA’nın fiyat tespitleri ve müdahaleleri doğrultusunda fiyatlarını uyguladıkları ve/veya uygulamayı taahhüt ettikleri görülmektedir.

- Benzer şekilde 16.03.2017 tarihli yazışma, 01.12.2018 tarihli yazışma ve 21.02.2019 tarihli yazışmalardan görüldüğü üzere SAVOLA tarafından, perakende raf fiyatlarının yakından takip edildiği ve fiyatları istenen düzeyde olmayan perakendecilerin raf fiyatlarının yukarı çekildiği anlaşılmaktadır.

- 16.02.2018 tarihli yazışmadan, pazar koşullarından dolayı tüm fiyatlara müdahale edilemediği durumlarda dahi en azından belirli ürünlerin fiyatına müdahale yoluyla yeniden satış fiyatlarının belirlendiği görülmektedir.

- 17.07.2018 tarihli yazışma ve 13.05.2019 tarihli yazışmalardan görüldüğü üzere SAVOLA tarafından, fiyat geçişi yapmakta isteksiz davranan perakendecilerin, diğer perakendecilerin fiyatlarının geçirilmesi suretiyle teşvik edildiği anlaşılmaktadır.

- 30.09.2020 tarihli yazışmadan, raf fiyatlarının arzulanan seviyelerde belirlenmesini teminen perakendecilerin avantajlı alış fiyatı sağlanmak suretiyle teşvik edilmesi yoluna gidilebildiği görülmektedir.

(398) Öte yandan, SAVOLA bünyesinde farklı ticaret kanallarına bakan yöneticiler arasında

gerçekleştirilen 21.12.2020 tarihli yazışmada yer alan, ilgili e-postaların ve

yazışmaların silinmesine dönük uyarı dikkat çekmektedir. Buradaki endişenin

temelinde, olası bir Rekabet Kurumu incelemesi bakımından delil yaratmama saikinin

olduğu değerlendirilmektedir.

(399) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan

veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya

bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,

uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve

yasaktır.” hükmü yer almaktadır. Anılan hüküm uyarınca bir anlaşma, uyumlu eylem

veya teşebbüs birliği kararının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı olması için

rekabeti kısıtlayıcı amaca sahip olması; bir başka deyişle amaç bakımından rekabet

karşıtı olması yeterli olup, aykırılığın varlığı için ayrıca rekabet karşıtı etkinin

gösterilmesi gerekmemektedir.

(400) Hangi hallerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasak kapsamında yer aldığı

hususunda maddede yer alan örnekler arasında “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım

fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım

şartlarının tespit edilmesi” yer almaktadır. İlgili madde, aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylemleri kapsadığı gibi, ticaretin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki anlaşma ve/veya uyumlu eylemleri de kapsamaktadır. Bu kapsamda SAVOLA’nın perakendecilerin yeniden satış fiyatlarını belirlemesi, anılan bentte verilen örneğe uygun olup 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındadır.

(401) 4054 sayılı Kanun’un “Muafiyet” başlıklı 5. maddesine dayanılarak çıkarılan 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) 2. maddesinde “Üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar” ın yine bu Tebliğ’de sayılan koşulları taşıması kaydıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulacağı düzenlenmiştir. Ancak aynı Tebliğ’in 4. maddesinde, anlaşmaları muafiyet kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara da yer verilmekte olup bu sınırlamalar arasında “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” başta gelmektedir.

(402) Öte yandan 2002/2 sayılı Tebliğ’e göre “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” Bununla birlikte alıcıya bildirilen azami veya tavsiye nitelikteki satış fiyatlarının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayımlanan fiyat listelerinde ya da ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

(403) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 18. paragrafında, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasının doğrudan yapılabileceği gibi dolaylı olarak da gerçekleştirilebileceği ifade edilmektedir. Yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesi uygulamaları da 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır. Alıcının kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin tespiti, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda ilave indirimler uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesine örnek olarak verilebilecektir. Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 19. paragrafında ise, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasına yönelik doğrudan veya dolaylı yöntemlerin, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı tarafından izlenebildiği ve kontrol edebildiği durumlarda daha etkili olabileceği düzenlenmiştir. Örneğin, standart fiyat listelerinden farklı fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda tüm alıcılara getirilecek bir yükümlülük sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol etmesini önemli ölçüde kolaylaştıracaktır.

(404) Yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin son dönemdeki kararlarında Kurul, AB rekabet hukuku uygulaması paralelinde, yeniden satış fiyatının belirlenmesini amaç yönünden 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı bulmaktadır.

(405) Örneğin Sony Eurasia kararında [127] Kurul tarafından, yerinde incelemede elde edilen belgelerde yer alan ifadelerin, SONY’nin dikey anlaşmanın tarafı olan bayilerinin internet üzerinden hangi fiyattan satış yapacakları konusundaki özgürlüklerini 127 22.11.2018 tarih ve 18-44/703-345 sayılı Kurul kararı.

kısıtladığına işaret ettiği belirtilerek, SONY’nin online satışlar bakımından bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlediği kanaatine varılmış ve yeniden satış fiyatının belirlenmesinin SONY ürünlerinin dağıtım ağında ve teknomarketlerin sunduğu ürün ve hizmetlerde gelişme ve iyileşme oluşturmayacağı hususlarının altı çizilmiştir. SONY’nin bayilerinin yeniden satış fiyatlarına yönelik çeşitli müdahalelerinin pazar genelinde etkisinin sınırlı olduğu tespitine karşılık Kurul, yeniden satış fiyatının belirlenmesinin amaç yönünden rekabet ihlali teşkil ettiği sonucuna ulaşmıştır.

(406) Öte yandan Kurulun 06.06.2011 tarihli ve 11-34/742-230 sayılı Turkcell-3 kararının Danıştay 13. Dairesinin 16.10.2017 tarihli ve E. 2011/4560, K.2017/2573 sayılı kararıyla kısmen iptal edilmesi üzerine yürütülen ek çalışma sonucunda tesis edilen 10.01.2019 tarihli ve 19-03/23-10 sayılı Kurul kararı ile, Turkcell’in kontörlerin yeniden satış fiyatını belirlediği, bunun da amaç bakımından rekabet ihlali teşkil ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

(407) Kurulun bu konuda son yıllarda istikrarlı olarak ortaya koyduğu içtihat, 2021/3 sayılı Rekabeti Kayda Değer Ölçüde Kısıtlamayan Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Teşebbüs Birliği Karar ve Eylemlerine İlişkin Tebliğ’de (2021/3 sayılı Tebliğ) ve 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’de (2021/2 sayılı Tebliğ) bahse konu uygulamaların açık ve ağır ihlaller arasında sayılması suretiyle mevzuatla da açıklığa kavuşturulmuştur.

(408) İncelemeler sonucunda, SAVOLA tarafından 2017 yılının başından 2021 yılı Şubat ayı sonlarına kadar perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlenmesine yönelik olarak gerek teşebbüs içinde gerekse de perakendecilerle yapılan çok sayıda yazışma tespit edilmiştir. Birçok belgede görüldüğü üzere, SAVOLA perakendecilerin nihai satış fiyatlarına doğrudan müdahalelerde bulunmuştur. Bazı yazışmalardan perakendecilerin SAVOLA’nın talimatlarına uyduğu ve fiyatlarını SAVOLA’nın bildirdiği yönde değiştirdiği anlaşılmaktadır. Fiyat geçişlerinde zaman zaman başarıya ulaşılamasa da SAVOLA’nın fiyat geçişlerinin uygulanması konusunda güçlü bir motivasyona sahip olduğu ve tüm perakendecilerin katılımı ile teşebbüsün ürün tedarik ettiği tüm kanallarda fiyatların koordineli bir şekilde artışının sağlanmasının özellikle hedeflendiği görülmektedir. Bu noktada teşebbüste yapılan yerinde incelemede elde edilen bir sunum dosyasındaki “Piyasa raf fiyatlarımzı tüm kanallarda yukarı çekerek çok yakın fiyatlara oturtmamız gerekiyor.” ifadeleri de bu savı desteklemektedir.

(409) Yine yazışmalardan anlaşıldığı üzere tavsiye fiyatlara geçişlerin sağlanması ve bozuk fiyatların düzeltilmesi için piyasa yakından takip edilmekte ve sık aralıklarla perakendeciler ile iletişim kurulmaktadır. Nitekim çeşitli yazışmalarda görüldüğü üzere bazı perakendecilerin fiyat geçişi konusundaki isteksizliklerinin SAVOLA tarafından muhtelif yollarla ortadan kaldırıldığı ve piyasa fiyat geçişinin/artışının önünde engel oluşturan perakendecilerin ikna edildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla SAVOLA’nın perakendecilerin satış fiyatlarını tespit ettiği, bu yönde gerçekleştirdiği iletişim/işbirliği ve müdahalelere ilişkin delillerle ortaya konmuştur.

(410) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bulunan bir anlaşma, aynı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasındaki koşulların tamamını karşılaması şartıyla 4. maddedeki yasaklamadan muaf tutulabilmektedir. Öte yandan, rekabetin en önemli unsurlarından fiyatın, yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla belirlenmesi çoğunlukla amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil etmekte ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet alması mümkün görünmemektedir. Zira söz konusu uygulamanın, bazı istisnai haller dışında, 5. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan

“malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması” ve “tüketicilerin bundan yarar sağlaması” koşullarını karşılaması beklenmemektedir. 2021/2 ve 2021/3 sayılı tebliğlerde yeniden satış fiyatı tespitinin açık ve ağır ihlaller arasında sayılması da bu durumun ve bu tür ihlallerin amaç bakımından ihlal kabul edilmesinin yansımasıdır.

(411) SAVOLA ürünlerini tüketen tüketicilerin perakende satış noktalarına gittiklerinde marka içi rekabetin sınırlanması nedeniyle daha yüksek fiyatlarla karşılaşacakları, dolayısıyla tüketici refahının önemli ölçüde azalacağı değerlendirilmekte olup, her halükarda “piyasa raf fiyatlarını tüm kanallarda yukarı çekerek çok yakın fiyatlara oturtma” stratejisi doğrultusunda hareket eden SAVOLA’nın perakendecilerin yeniden satış fiyatının belirlenmesine dönük faaliyetleri 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan koşulları karşılamamaktadır.

(412) Sonuç olarak sağlayıcı/tedarikçi konumundaki SAVOLA’nın 2017 yılı başından 2021 yılı Şubat ayına kadar, perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği; bu nedenle adı geçen teşebbüs hakkında aynı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır.

I.3.3. Tedarikçiler Arasındaki Bilgi Değişimine İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler I.3.3.1. Tedarikçiler Arasındaki Bilgi Değişimine İlişkin Tespitler

I.3.3.1.1. Temizlik ve Hijyen Kategorisinde Yapılan Tespitler

(413) Yerinde incelemelerde ilk olarak YUNUS’ta tedarikçiler ile bilgi paylaşıldığına dair çok sayıda e-posta bulunmuştur. Yazışmaların içeriğine bakıldığında tedarikçilerle kimi durumlarda münferiden kimi durumlarda ise birden fazla tedarikçi ile toplu olarak, rakip ürünlere ilişkin olanlar da dahil, satış miktarları ve satış tutarlarının paylaşıldığı görülmektedir. Paylaşımın genellikle tedarikçi teşebbüslerin talebi üzerine yapıldığı anlaşılmakla birlikte, doğrudan bu tür bir talepte bulunmayan teşebbüslerle de veri paylaşımı yapılabildiği görülmektedir. Söz konusu bilgiler her bir ürün ambalajı bazında YUNUS’un kasa çıkışlarına dayanan miktar ve tutarları içermektedir. YUNUS’tan elde edilen belgelerin bazıları örnek olarak aşağıda sunulmaktadır.

(414) COLGATE PALMOLIVE çalışanı (…..) tarafından YUNUS çalışanı (…..)’a gönderilen 17.03.2020 tarihli “1 Mart-17 Mart Satışları” konulu e-postada;

“(…..) Bey,

1 Mart-17 Mart tarihleri arasında ağız bakım ürünleri satışlarını paylasır mısınız?

(adet ve kdvsiz satış fiyatı gözükecek şekilde.)

Sevgiler,”

ifadeleri yer almaktadır.

(415) YUNUS çalışanı (…..) tarafından COLGATE PALMOLIVE çalışanı (…..)’a gönderilen 10.04.2020 tarihli “MART AYI KASA CIKISLARI” konulu e-postada COLGATE PALMOLIVE ve rakiplerine ilişkin satış miktarı ve satış tutarı bilgileri paylaşılmıştır.

(416) P&G çalışanı (…..) tarafından YUNUS çalışanı (…..)’a gönderilen 24.03.2020 tarihli “Kategori İndirimi Tarihleri” konulu e-postada;

“(…..) abi merhaba,

Rica etsem benimle temizlik grubunda önümüzdeki dönemde planladığınız tüm

kategori indirimlerinin tarihlerini paylaşabilir misiniz?

Teşekkürler,”

ifadeleri yer almaktadır.

(417) P&G çalışanı (…..) tarafından YUNUS çalışanı (…..)’a gönderilen 03.04.2020 tarihli

“Mart Satış” konulu e-postada;

“(…..) abi merhaba,

Rica etsem benimle temizlik kategorisindeki Mart ayı satışlarınızı rakiplerle beraber gönderebilir misiniz?

Teşekkürler,”

ifadeleri yer almaktadır.

(418) YUNUS çalışanı (…..) tarafından P&G çalışanı (…..)’a gönderilen 15.04.2020 tarihli

“MART 2020” konulu e-postada Mart ayına ilişkin rakip ürünlerinin de olduğu Excel

tablosunda satış miktarı ve satış tutarı bilgileri paylaşılmıştır.

(419) UNILEVER çalışanı (…..) tarafından YUNUS çalışanları (…..) ve (…..)’a gönderilen

16.04.2020 tarihli “YUNUS Satış Dataları..” konulu e-postada;

“Sayın Yetkililer

Şu işi halledebilirmiyiz,Türkiye de bir biz kaldık..

2019 ay ay rakip dahil,

2020 ay ay rakip dahil satış çıktılarına ihtiyacım var,(Mart sonu)

Bunu artık düzenli takip ediyoruz..

Alacağımız aksiyon bütçe vs için önemli bu rakamlar,

Yardımlarınıza,

Selamlar..”

ifadeleri yer almaktadır.

(420) UNILEVER çalışanı (…..) tarafından YUNUS çalışanı (…..)’a gönderilen 17.04.2020

tarihli “RE: satış” konulu e-postada;

“(…..) Abi selam,

Ben ay ay istiyorum satışı,2019 dan 2020 Mart a kadar ay ay ayrı satış datası lazım bana,

Sana zahmet..”

ifadeleri yer almaktadır.

(421) UNILEVER çalışanı (…..) tarafından YUNUS çalışanı (…..)’a gönderilen 02.06.2020

tarihli “Mayıs satış..” konulu e-postada;

“(…..) Hanım Merhaba,

Aşağıdaki ürünlerde Mayıs satış datasına ihtiyacım var,

Yardımcı olabilirmisiniz..

Ya da siz Mayısı komple atın,ben ordan alırım..”

ifadeleri yer almakta olup ilgili e-postanın içeriğinde UNILEVER ve rakiplerine ilişkin

ürünlerin olduğu bir tablo bulunmaktadır.

(422) YUNUS çalışanı (…..) tarafından P&G, HENKEL, HAYAT, ECZACIBAŞI, Baby Turco,

Viking, Lila Kağıt, Eruslu, İpek Kağıt, Reckitt Benkiser, UNILEVER, COLGATE

PALMOLIVE, EVYAP, Cen Bebe, Tat Kimya, ABC Deterjan çalışanlarına gönderilen

05.06.2020 tarihli “mayıs” konulu e-postada Mayıs ayına ilişkin tüm tedarikçilerin

ürünlerinin yer aldığı Excel tablosunda, YUNUS’un söz konusu ayda ilgili ürünlerde

gerçekleşen satış miktarı ve satış tutarı bilgileri paylaşılmıştır.

(423) YUNUS çalışanı (…..) tarafından P&G çalışanı (…..)’a gönderilen 05.06.2020 tarihli

“mayıs kasa çıkışları” konulu e-postada P&G ve rakiplerine ilişkin satış miktarı ve satış

tutarı bilgilerini paylaşmıştır.

(424) YUNUS’ta yapılan incelemede bu ve benzeri çok sayıda e-posta bulunmuş olup söz

konusu e-postaların bir kısmı münferiden ilgili tedarikçiye, bir kısmı ise tüm

tedarikçilere toplu olarak atılmıştır. Bununla birlikte gerek münferiden gerekse toplu

atılan tüm e-postalarda yer alan excel tabloları rakiplere ilişkin satış miktarı ve satış

tutarı bilgilerini içermektedir.

(425) COLGATE PALMOLIVE’de yapılan yerinde incelemede YUNUS’ta bulunan belgeleri

teyit eden yazışmalara rastlanmıştır. YUNUS tarafından gönderilen bilgiler üzerinden

2019 yılı Ocak ayından 2020 yılı Ağustos ayına kadar COLGATE PALMOLIVE ve

rakiplerine ilişkin pazar payları, değerleri ve büyüme oranlarına ilişkin çalışmalar

yapıldığı görülmüştür.

(426) ECZACIBAŞI’nda yapılan yerinde incelemede de YUNUS’ta bulunan belgeleri teyit

eden yazışmalara rastlanmıştır. Nitekim ECZACIBAŞI Müşteri Yöneticisi (…..)

tarafından YUNUS çalışanı (…..)’a gönderilen 13.09.2020 tarihli “RE: SATIŞ” konulu

e-postada;

“(…..) abi merhaba,

2019 Temmuz kasa çıkışlarını paylaşabilir misin rica etsem.”

ifadesi yer almaktadır.

(427) ECZACIBAŞI Müşteri Yöneticisi (…..) tarafından YUNUS çalışanı (…..)’a gönderilen

07.10.2020 tarihli “RE: eylül ayı kasa çıkışı hk” konulu e-postada;

“(…..) hanım ben yanlış anlattım galib kasa çıkışlarında rakip dahil kategori olarak alabilir miyim.

Aşağıdaki kategoriler olsa yeter şimdilik. 2019 Eylül -2020 Eylül

02.0206.001.001 TUVALET KAĞITLARI

02.0206.001.002 KAĞIT HAVLULAR

02.0206.001.003 PEÇETELER

02.0206.001.004 KAĞIT MENDİLLER

02.0206.001.005 KUTU MENDİLLER

02.0206.001.006 ISLAK MENDİLLER HAVLULAR”

ifadeleri yer almaktadır.

(428) Soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde, tedarikçi teşebbüslerin YUNUS dışında

kalan çeşitli yerel market zincirlerinden de rakip ürünlerin satışlarına ilişkin bilgi

aldıkları anlaşılmıştır. Söz gelimi ÇAĞRI çalışanı (…..) tarafından yine kendisine

gönderilen 14.12.2020 tarihli ve “2021 Yılı Veri Paylaşımı Hakkında” konulu epostada; “Değerli Tedarikçilerimiz;

Yıllardır bütün tedarikçilerimizle veri paylaşımı konusunda özveriyle iş birliği

içerisinde olduk.

Verinin önemimin her geçen gün arttığı bu dönemde veriyi paylaşmanın da bir değeri olması gerektiğine inanıyoruz. Bu bağlamda alınan karar sonrası 2021 yılı içerisinde talep edilen veriler için aşağıdaki oranlarda veri paylaşım karşılığı alınmasına karar verilmiştir.

Veri paylaşımında yine talep eden tedarikçilerimiz içerisinde bulundukları

kategorilerin verilerini ister sadece kendilerine ait olan veya rakipleriyle birlik almaya devam edebilecekler.

Veri paylaşımı için direk sevkiyat yapan (faturayı kendisi kesen anlamında)

tedarikçilerimizden %0,25, bayi / distribütör aracılığıyla sevkiyat yapan tedarikçilerimizden ise %0,50 oranında aylık veri paylaşım ücreti talep edilecektir. Veri paylaşım bedeli tedarikçilerimizin isteği doğrultusunda aylık veya 3 aylık olacak şekilde dönülebilecektir.

2021 yılının perakendeciliğin bütün paydaşlarına hayırlı olmasını temenni

ediyorum.”

ifadeleri yer almaktadır.

(429) İlgili e-posta silsilesinin devamında ECZACIBAŞI çalışanı (…..) tarafından

ECZACIBAŞI çalışanları (…..), (…..), (…..), (…..)’a gönderilen 15.12.2020 tarihli “RE:

2021 Yılı Veri Paylaşımı Hakkında” konulu e-postada;

“(…..) selam,

1M TL bedelden bahsediyoruz. Şu anda aylık kasa çıkışlarını raporluyoruz aslında bu yeterli olabilir diye düşünüyorum.

Rakip dahil bir data mı olacak?

ÇK artışı demek tabi ki.

(…..)”

ifadeleri yer almaktadır.

(430) İlgili e-postaya cevaben ECZACIBAŞI çalışanı (…..) tarafından ECZACIBAŞI

çalışanları (…..), (…..), (…..), (…..)’a gönderilen 15.12.2020 tarihli “RE: 2021 Yılı Veri

Paylaşımı Hakkında” konulu e-postada;

“(…..) selam,

1 M TL olmaz, bu yıl kapanışı yaklaşık 19 M TL olacak, seneye %40 büyüse 26.6 M TL’nin 0,5%si 133K gibi bir şey olur ( tüm kategoriler toplamı)

Rakipli olacak evet. Şuanda raporlamaya bedel almıyorlardı, seneye bedel alacakları için hiçbir dataya ulaşamayacağız.”

ifadeleri yer almaktadır.

(431) İlgili e-postaya cevaben ECZACIBAŞI çalışanı (…..) tarafından ECZACIBAŞI

çalışanları (…..), (…..), (…..), (…..)’a gönderilen 15.12.2020 tarihli “RE: 2021 Yılı Veri

Paylaşımı Hakkında” konulu e-postada;

“Rakip dahil kasa çıkışı için %0.5 ki bence %0,25 ‘e bağlarsanız harika olur(direk müşteri kontenjanından); ÇK artışı yaparak ilerleyelim derim, büyük fayda sağlayacaktır.

Farklı fikiri olan var mı bizim ekipten?

(…..)”

ifadeleri yer almaktadır.

(432) İlgili e-posta silsilesinden perakendeciler tarafından ücretsiz bir şekilde paylaşılan rakip

bilgilerinin ÇAĞRI özelinde artık belli bir ücret karşılığı paylaşılacağı, ECZACIBAŞI’nın

da söz konusu bilgileri önemsediği anlaşılmaktadır.

(433) EVYAP’ta yapılan yerinde incelemede de, EVYAP tarafından kendisi ve rakipleri ile

ilgili bilgilerin perakendecilerden toplandığı ve bu bilgiler ışığında içinde ciro ve fiyat

bilgilerinin olduğu tablolar oluşturulduğu görülmüştür.

(434) EVYAP çalışanı (…..) tarafından EVYAP çalışanları (…..), (…..) ve (…..)’e gönderilen

05.06.2020 tarihli “Rakip Bilgileri Hk.2” konulu e-postada;

“(…..) selam,

Baby Turco özellikle Ankara bölgede ciddi bir Pazar payı almış gözüküyor. Bununla alakalı bizim ürünün açık olduğu noktalardanbazı bilgiler almamız gerekiyor.

Seninle telefonda konuştuğumuz üzere Akyurt , YUNUS , Gimsa , Adese’den aşağıdaki bilgileri alabilir miyiz?

1. Müşteri bazlı Nisan-Mayıs kasa çıkış rakamları

2. Müşteri bazlı Nisan-Mayıs ayında toplam bez pazarındaki yüzdesel paylar ( bir önceki ayların kıyaslama ile birlikte )

3. Bu dönemde yapılan özel bir aktivitevar ise , bu aktivite mekanikleri ve bunların noktaya katkısı

4. Özel bir teşhir , gondol anlaşma var ise bunların hangi şartlar ile yapıldığı

Ek olarak nokta bazlı sizlerin yorumları da bizler için değerli.

Yardımcı olabilirsen sevinirim.

İyi çalışmalar dilerim.”

ifadeleri yer almaktadır.

(435) İlgili e-postaya cevaben EVYAP çalışanı (…..) tarafından EVYAP çalışanları (…..),

(…..) ve (…..)’e gönderilen 08.06.2020 tarihli “RE: Rakip Bilgileri Hk.” konulu e-

postada;

“(…..) bey,

Ankara da Evy baby delist olursa tekrar girmek çok zor olacak gibi duruyor,

Örnek Çağdaş gibi,

YUNUS nielsen scane Başgimpa nıelsen scane Gimsa nielsen rest noktaları Ankara gerçeğini bize söylüyor,

3 tane mekanik yapalım,

SM kanalı için 39,90 tl 2 li Jumbo,59,90 tl fırsat

Gimsa için tanışma paketi(9,9) :Şuan için Gimsa da ürünlerimiz delist kodda gözüküyor performansından dolayı

Pm de (…..) müdür ile çözdük

Gross da 500 koli için 19,90 tl Jumbo ile ilerlemek isteriz,

YUNUS market ve Altunbilekler özelinde ise 45 tl Evy baby alışverişlerinde Granül 400 gr yada Activex 700ml pompasız ürün hediye,”

ifadeleri yer almak olup, ilgili e-posta içeriğinde YUNUS, Başgimpa ve Gimsa’daki

EVYAP ve rakiplerinin markalarının Mart, Nisan ve Mayıs aylarına ilişkin ciro, fiyat ve

pazar payı bilgileri bulunmaktadır.

(436) EVYAP çalışanı (…..) tarafından EVYAP çalışanları (…..), (…..), (…..), (…..), (…..),

(…..) ve (…..)’e gönderilen 19.06.2020 tarihli “Rakip Bilgileri Hk.” konulu e-postada; “Arkadaşlar selam,

Bazı müşterilerden kasa çıkış raporlarına ihtiyacımız var.

Duru Değerli Yağlar duş jeli , Antibakteriyel ıslak mendil , antibakteriyel jel , Hunca raporları lazım.

Groseri , MOPAŞ , ÇAĞRI , Hakmar , Merkez Market , Kiler Market , Halil Pekdemir , Tahtakale , YUNUS , Çağdaş.

Bu noktalardan rakip satış fiyatları , çıkış adetleri , noktadaki Pazar payları bilgilerini içeren verileri ve aynışekilde bizim verilerimizi atabilirseniz sevinirim. İyi çalışmalar dilerim.”

ifadeleri yer almaktadır.

(437) P&G’de yapılan yerinde incelemede de, P&G tarafından perakendecilerin yakından

takip edildiği ve raf fiyatlarının derlendiği, P&G ve rakipleri ile ilgili miktar ve satış tutarı

bilgilerinin perakendecilerden alındığı görülmüştür.

(438) P&G distribütörü Özgün Gıda Kozmetik Satış Dağıtım Ticaret A.Ş. (ÖZGÜN) çalışanı

(…..) tarafından P&G çalışanlarına gönderilen 30.12.2019 tarihli “28.12.2019 Raf

Fiyatları” konulu e-postada;

“Değerli herkes,

Ekte halka açık raf fiyatlarını görebilirsiniz. Ekte müşteri bazlı detaylar bulunmaktadır.

Fiyatlandırma, promosyon ve nihai karar perakendeciye aittir.”

ifadeleri yer almakta olup ileti ekinde yer alan excel tablosunda market bazlı, rakiplerin

ve P&G ürünlerinin fiyatlarının olduğu görülmektedir.

(439) P&G çalışanı (…..) tarafından (…..), (…..), (…..), (…..)’a gönderilen ve distribütör

çalışanlarının bilgi tutulduğu 17.11.2019 tarihli “Mağaza Ziyaret ve Aksiyon Planları”

konulu e-postada;

“Değerli Arkadaşlar,

Sizlerle önceki hafta yaptığımız 1-1 görüşmelerde konuştuğumuz ve align olduğumuz gibi, hepinizin mağaza gezmek; rakip ve Pazar analizi yapmak; ve mağaza içi fırsatlarlarımızla ilgili aksiyon almak konularında fırsatlarınız var.

Bu durumla ilgili olarak yarından itibaren, günde 5 mağaza için sizden kısa birer özet maili rica ediyorum.

Mağazadaki KBD, OOS ve fair shelf/display share durumlarımız ile Kategori beklentilerine göre mevcut durumu özetlemeniz ve aksiyon maddelerinizi yazmanız yeterli; çok vakit harcamanız istediğim bir mail kesinlikle değildir, telefondan mağaza içerisinde yazıp gönderseniz de olur. Sonrasında da belirttiğiniz next steplerle ilgili aldığınız aksiyonları ve güncellenen durumu paylaşmanızı bekliyorum.

Mağaza ziyaretlerinde SPV ekibi ve (…..)’tan sizlere eşlik etmesini rica edebilir; aldığınız aksiyonların devamlılığını birlikte control edebilirsiniz. Ben de programımın elverdiği her durumda ziyaretlerinize katılacağım.

Bu konuyla ilgili herbirinizin maksimum hassasiyet göstereceğinize inancım tam. Kolay gelsin,

(…..)”

ifadeleri yer almaktadır.

(440) P&G çalışanı (…..) tarafından YUNUS çalışanı (…..)’ya gönderilen 11.03.2020 tarihli

“P&G Stok ve Satış” konulu e-postada;

“(…..) selam,

Rica etsem benimle kozmetik tarafının P&G depo stoklarını ve kozmetik kategorisinin (Diş macunu, Diş fırçası, Şampuan, Saç kremi, Tıraş Bıçakları, Tıraş Makineleri, Tıraş Jelleri, Tıraş Köpükleri) rakiplerle beraber Şubat kasa çıktısını paylaşabilir misin? Bugün (…..) abi ile görüşmemiz var öncesinde senden rica etmemi istedi.

Sevgiler,”

ifadeleri yer almaktadır.

(441) P&G çalışanı (…..) tarafından YUNUS çalışanı (…..)’a gönderilen 09.04.2020 tarihli

“YUNUS Online Mart Ayı Satışları” konulu e-postada;

“(…..) abi merhaba,

Rica etsem benimle rakipler dahil temizlik ve kozmetik tarafında Online Mart ayı kasa çıktılarını paylaşabilir misin? Şirketle paylaşacağım, yatırımlarımız için de gün içerisinde sana dönüş sağlayacağım.

Teşekkürler”

ifadeleri yer almaktadır.

(442) HENKEL’de yapılan yerinde incelemede de, teşebbüsün kendisine ya da rakiplerine

ilişkin rekabete hassas bilgileri perakendecilerden elde ettiği görülmüştür.

(443) HENKEL çalışanı (…..) tarafından HENKEL çalışanı (…..) ve HENKEL satış ekibine

gönderilen 06.01.2021 tarihli “Ürün Listelemeleri” konulu e-postada;

“Merhabalar,

Ekte Rakip Dahil Aktif Ürünler listesi bulunmaktadır. Ay sonuna kadar bizim ürünlerimizin listinglerini paylaşmanızı rica ediyorum. Rakip listelemelerini saha ekibimizden isteyeceğiz.

İyi çalışmalar dilerim.”

ifadeleri yer almaktadır.

(444) ÇAĞRI Satın Alma Asistanı (…..) tarafından HENKEL çalışanı (…..)’ya gönderilen çok

sayıda e-postada aylık bazda rakip ürünlerin satış miktarları ile satış tutarlarının da yer

aldığı excel tabloları paylaşılmıştır.

(445) HENKEL çalışanı (…..) tarafından HENKEL çalışanı (…..)’ya gönderilen 12.01.201

tarihli “MOPAŞ 1-12 MS” konulu e-postada;

“(…..) abi selamlar,

MOPAŞ 12.ay Pazar payımız 27,42% gelmiştir. 2020 kapanış Pazar payımız 28,44% olmuştur.

Aralık ayında aktif kategorilerimizde MOPAŞ kasa çıkışı toplam 2.7 mio TL’ye ulaşmıştır.

P&G’nin aralık top 5 aktivitesi 540.311 TL kasa çıkışına ulaşmıştır.”

ifadeleri yer almakta olup ilgili e-postanın içeriğinde 2019 ve 2020 yıllarında aylık

bazda HENKEL ile rakiplerinin paylarının olduğu tablolar bulunmaktadır.

(446) UNILEVER çalışanı (…..) tarafından firma çalışanlarına gönderilen 31.03.2020 tarihli

“SPM Pazar Payı” konulu e- postada;

“…

SPM direct müşterileri için Pazar payı takibi yapmaya başlıyoruz.

2019 ve 2020 ay ay müşterilerinizin rakip (private label dahil) ve bizim ürünlerimizin SKU bazlı kasa çıktısı adet ve cirolarını müşterilerden toparlamaya başlamanızı rica ediyorum.

Yarın sizlerle istediğimiz formattaki dosyayı paylaşacağım, istediğimiz formata müşteri rakamlarınızın işlenmiş haliyle 6 Nisan gün sonuna kadar bana göndermenizi rica edicem. Önden bilgi vermek istedim,

Data alamaycağımız müşteri var ise onların da bilgisini verin lütfen.

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(447) Söz konusu e-postaya cevaben UNILEVER çalışanı (…..) tarafından aralarında

UNILEVER çalışanı (…..)’nun da olduğu firma çalışanlarına gönderilen e-postada; “…

(…..) ve (…..) kanalımız için bir B2B ve Pazar payı takip dosyası oluşturuyor. Ekip olarak bu disiplini hızlıca kazanmamız ve belirtilen deadline’lara sağdık kalarak arkadaşlara yardımcı olmanızı rica ediyorum. Lütfen bu konu ile ilgili gelecek talepleri önceliğinize alınız.

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(448) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNILEVER çalışanı (…..) tarafından içlerinde

UNILEVER çalışanı (…..)’ın da olduğu firma çalışanlarına gönderilen 01.04.2020 tarihli

e-postada;

“…

Müşterilerden alacağınız adet ve ciroları ay ay girebileceğiniz şekilde bizim ürünlerimiz ve rakip skularının olduğu dosya ektedir. Müşterilerinizin PL ürünleri burada yok onları en alta sku ismiyle ekleyip renklendirmenizi rica edicem. Örneğin

Happy Center yumuşatıcı. Hidelı olan kolonları açıp doldurmanıza gerek yok onları biz dolduracağız. Her müşteri için ayrı bir dosya yapmanız gerekecek. (…..) aşağıda dediği gibi bu projeyi 4 kişi yapıyoruz ancak (…..), (…..) ve (…..) işin design ve dijital ortama aktarma kısımlarında bana yardımcı olacaklar. Bu nedenle bu dataları sizlerin müşteri özel doldurması gerekiyor. Aldığınız datalarla mapping konusunda desteğe ihtiyaç duyarsanız biz sizlere herzaman yardımcı olabiliriz. Yarın 11:00 a invitation atıyorum. Mapping vs desteğe ihtiyacınız varsa katılabilirsiniz.

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(449) Aynı e-postaya cevaben UNILEVER çalışanı (…..) tarafından gönderilen 01.04.2020

tarihli e-postanın ekinde yer alan “SPM HC Kasa Çıktısı.xls”,” SPM BPC Kasa

Çıktısı.xls”,”SPM Food Kasa Çıktısı.xls” dosyalarında rakip firma ürünlerinin de yer

aldığı bazı ürünlerinin kasa çıkış fiyat bilgisi paylaşılmaktadır.

(450) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNILEVER çalışanı (…..) tarafından UNILEVER

çalışanları (…..) ve (…..)’ın da aralarında bulunduğu firma çalışanlarına gönderilen

06.04.2020 tarihli e-postada;

“…

Müşteri bazında kasa çıktılarını adet ve ciro detayda SKU yerine sadece kendi ürünlerimiz için FU kırılımında takip edeceğiz. Yeni dosya ektedir. Her müşteri için ayrı bir sheet üretip paylaşabilirsiniz. (ek: SPM Kasa Çıktısı dosyası)

Pazar payı datası için de ekdeki detayda marka bazlı müşteri Pazar paylarınızı (%) girmenizi rica ediyoruz. Her müşteri için ayrı bir sheet üretip paylaşabilirsiniz. (ek:SPM Pazar payı dosyası)

13 Nisan’a kadar dosyaları bizlerle paylaşmanızı rica ediyoruz. Sormak istediğiniz birşey olursa Teams’de toplantı yaptığımız grup içerisinden de yazışabiliriz.

Ayrıca, B2B sistemi olup datalarını almadığımız müşterimiz var mı? Bilgi rica ediyoruz.

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(451) UNILEVER çalışanı (…..) tarafından çeşitli UNILEVER çalışanlarına gönderilen

21.05.2020 tarihli e-postada farklı yerel marketlere (Ulu, Akyurt, Altunlar, Biçen, Burda,

ÇAĞRI, Çağdaş, Ersan, Groseri, Hakmar, MOPAŞ, Gürmar,Onur, Öztaner, Şafak,

Özkuruşlar) ait Excel dosyaları içeriğinde UNILEVER ürünlerinin satış adet ve ciro

bilgisi ile rakip ürünleri de içeren pazar payı bilgisi paylaşılmaktadır.

(452) UNILEVER çalışanı (…..) tarafından UNILEVER çalışanları (…..), (…..), (…..) ve

(…..)’na gönderilen 20.04.2020 tarihli “RE:_SPM Pazar Payı” konulu e-postada;

“…

ÇAĞRI ve MOPAŞ MS ekte, ciro ve adet ÇAĞRI’da sadece omo-rinso markalalarını tamamlayabildim bu nedenle yetişmedi . Dün tüm gün yaptığım dosyayı yanlışıkla sabah sildim bundan ötürü planın gerisinden geldim

…

ifadeleri yer almaktadır.

(453) UNILEVER çalışanı (…..) tarafından UNILEVER çalışanları (…..), (…..) ve (…..)’e

gönderilen 16.04.2020 tarihli “RE: SPM Pazar Payı“konulu e-postada;

“…

KASA ÇIKTISI

• ÇAĞRI-MOPAŞ kozmetiklerin kasa çıktısı toplam 15 ay datasını attım.

• Ulukardeşler sadece 2020 veriyor. 3 ay kasa çıktısı datasını attım.

• Biçen kozmetik 15 ay elimde var. Daha FU formatında toparlayamadım.

PAZAR PAYI

• Ulu YTD marka payı verebiliyor; aylık kırıp veremiyor o nedenle Ulu’dan data gelmiyor diyoruz.

• Biçen’in var ama formata geçiriyorum.

• ÇAĞRI-MOPAŞ Pazar paylarını en sona bıraktım. Marka payı vermiyor direk SKU datasından o tabloyu dolduracağım.

(…..) Abi şimdi Groseri’den üç kategori için de data attı 15 ayın. Onları kasa çıktısı formatımıza getiriyorum. Pazar payımızı zaten göndermişti.

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(454) Söz konusu e-postaya cevaben UNILEVER çalışanı (…..) tarafından UNILEVER

çalışanları (…..) ve (…..)’na gönderilen ve UNILEVER çalışanı (…..)’ın bilgide olduğu

e-postada;

“…

Ben de unutmadan benim tarafı yazayım:

KASA:

-Ersan 15 ay

-Özkuruşlar 14 ay (mart’I henüz veremedi)

-Hakmar 15 ay

-Şafak Henüz data veremedi.

PP:

-Özkuruşlar 14 ay (mart’I henüz veremedi)

-Ersan, Hakmar, Şafak bu datayı vermiyor.

…“

ifadeleri yer almaktadır.

(455) UNILEVER çalışanı (…..) tarafından UNILEVER çalışanı (…..)’na gönderilen

15.04.2020 tarihli “RE: SPM Pazar Payı” konulu e-postada;

“…

Gazi-Şov-Altunlar-Onur-Burda müşteri rutunun data paylaşımı hakkında bilgileri iletiyorum:

Gazi ve Altunlar data paylaşımı yapamayacaklarını ilettiler.

Onur geçmiş yıla ait 2019 data gönderimi yapamıyor, sadece 2020 Q1 kasa çıkışı var. Pazar payı yok.

Burda ve Şov kasa çıkışlarını iletti, pazar payı yok.

Yani bizim elimizde Burda ve Şov’un 2019-2020 kasa çıkışları ile Onur’un 2020 Q1 kasa çıkışı var. Bu dataları pazar payları olmadığı için, sadece kasa çıkışı dosyası olarak talep ediyor musunuz?

…”

ifadeleri yer almaktadır.

(456) UNILEVER çalışanı (…..) tarafından bazı firma personeline gönderilen 24.07.2020

tarihli “RE: SPM Pazar Payı” konulu e-postada;

“…

Netleştirdiğimiz tarihlere uyum için yardımınızı rica ediyoruz,

Her ayın 15ine kadar bir önceki ayın datalarını almış olmamız gerekiyor, eksiklerimiz olduğu için yayınlayamıyoruz.

Arada bayram olduğundan dolayı Ağustos 15’e kadar Temmuz dahil kasa çıktılarını ve Pazar paylarını paylaşmanızı rica ediyorum.

Hep birlikde çok emek verdik, yayınlamaya başlayıp HAYATa geçirip sonuçlarını görelim Projede (…..) & (…..) ve ben varız, maillerinizi 3’ümüzle paylaşabilirsiniz. …”

ifadeleri yer almaktadır.

(457) İlgili e-posta silsilesinin devamında UNILEVER çalışanı (…..) tarafından UNILEVER

çalışanı (…..)’na gönderilen 16.10.2020 tarihli “FW: SPM Pazar Payı GROSERİ”

konulu e-postada “SPM Kasa Çıktısı_GROSERİ_Hc.xlsx”,” SPM Kasa

Çıktısı_GROSERİ_PC.xlsx”, “SPM Kasa Çıktısı_GROSERİ_FOOD.xlsx”,” (…..) SPM

Pazar_Payı_GROSERİ_FOOD.xlsx”,” (…..) SPM Pazar_Payı_GROSERİ_PC.xlsx”,”

(…..) SPM Pazar_Payı_GROSERİ_HC.xlsx”,” (…..) NPD.xlsx” isimli excel

dosyalarında UNILEVER’e ait bazı ürünlerin kasa çıkış fiyat ile rakip ürün pazar payı

bilgisi paylaşılmaktadır.

(458) Yerinde incelemelerde elde edilen belge ve bulguların geneline bakıldığında,

tedarikçiler tarafından, gerek çalışanları vasıtasıyla raf fiyatlarının takip edilmesi

yoluyla, gerekse de perakendecilerden doğrudan talepte bulunularak alt piyasadan

rakiplere dair ticari bilgilerin elde edildiği görülmektedir. Söz konusu bilgilerin satış

tutarı, satış miktarı, satış fiyatı gibi rekabete hassas bilgiler olduğu anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte doğrudan perakendeciler vasıtasıyla elde edilen bilgilerin ağırlıklı

olarak YUNUS, MOPAŞ ve ÇAĞRI gibi yerel perakendecilerden sağlandığı

görülmüştür.

I.3.3.1.2. Un Pazarında Yapılan Tespitler

(459) SÖKE UN’da yapılan yerinde incelemede Tüketim Ürünleri Satış Müdürü (…..)’ın

bilgisayarından alınan ve teşebbüs bünyesinde 05.11.2020 tarihinde yapılan çevrimiçi

bir görüşmenin kaydı olduğu anlaşılan “(…..) ve 13 katılımcı daha ile arama yap.mp4”

adlı ortam dosyasının incelenmesinden, söz konusu görüşmede Tüketim Ürünleri

Satış Müdürü (…..) ve İç Anadolu Bölge Yöneticisi (…..) arasında aşağıdaki

konuşmaların geçtiği anlaşılmıştır:

“…

(…..): Katmerciler noktaya kaça satıyor.

(…..): Katmerciler eski fiyattan satıyor. (…..) Bey yani hemen şöyle söyleyeyim. Hatta arkadaşla da konuşmuştum. (…..) arasındaki fiyatları var. Listeyi gönderdi. Liste göndereyim mi size Katmerin? Ama geçmemişler. Bana arka arkaya iki liste gönderdiler. Hatta hemen size atıyorum. (Telefon aracılığı ile listeyi (…..)’a gönderiyor.)

(…..): Ne yapıyorlar listede?

(…..): %(…..), (…..) müşterisine %(…..) yansıtıyorlar. Bu gönderdiğim liste daha yeni geçtikleri liste. Bundan yeni satmaya başlamışlar. Bir de en son çıkardıkları liste var onu atıyorum. Bu listeyi de müşterilere yeni yeni vermeye başlayacaklarmış, ama dediğim gibi eski listeden yeni başladılar satmaya.

(…..): (…..)’dan satıyorlar yani satacaklar

…

(…..): Daha yeni, daha yeni. Hatta buradaki tarihte 26’sı [128].

(…..): 26’sı. Dediğimiz noktaya geliyor. Yani şimdi en ucuz mal (…..) bandında oluyor işte. Yani işte bu Katmer mesela bu (…..) aralığa oturacak görünen o. E şimdi Katmer’in (…..) olduğu yerde (…..) olur mu? Olur.

26 Ekim tarihinin kastedildiği değerlendirilmektedir.

…”

(460) Ayrıca, KATMER UN’da yapılan yerinde incelemede teşebbüs temsilcilerinden 16.03.2020, 01.08.2020, 28.09.2020, 01.10.2020 ve 02.11.2020 tarihlerine ait KATMER UN ürünlerinin liste fiyat bilgisi ile ürün verilen Gimsa Perakende Gıda San. ve Tic. A.Ş. (GİMSA), Hanif Pehlivanoğlu Mark. Gıda Paz. San. Tic. A.Ş. (PEHLİVANOĞLU) ve ÇAĞDAŞ’a ait fatura örnekleri alınmıştır.

I.3.3.2. Tedarik Pazarlarında Bilgi Değişimine İlişkin Değerlendirme

(461) Teşebbüsler arasında rekabete hassas bilgilerin doğrudan ya da dolaylı olarak değişimi, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil edebilecek teşebbüs davranışlarındadır. Bilgi değişimi tek başına bir anlaşma veya uyumlu eylemin konusu olabileceği gibi başka bir anlaşma veya uyumlu eylemin parçası da olabilmektedir.

(462) Teşebbüsler birçok şekilde bilgi değişiminin tarafı olabilmektedirler. İki veya daha fazla teşebbüsün tek taraflı duyurular yoluyla ya da karşılıklı olarak rekabete hassas bilgilerini değiştirmeleri doğrudan bilgi değişimine örnek oluştururken; teşebbüs birlikleri, pazar araştırma şirketleri veya somut olaya göre alt veya üst pazarda yer alan üçüncü kişi teşebbüsler aracılığıyla rekabete hassas bilgilerin paylaşımı dolaylı bilgi değişimine örnek oluşturmaktadır. Gerek doğrudan gerekse dolaylı olsun, aynı sonuca ulaşmak koşuluyla, değişitirilen bilginin önemi nispetinde bilgi değişimi, genellikle aynı perspektifte ele alınmaktadır.

(463) Kılavuz’da bilgi değişiminin çeşitli etkinlik kazanımları ortaya çıkarabileceği, örneğin taraflar arasında bilgi asimetrisi sorununu ortadan kaldırabileceği, ayrıca teşebbüslerin kendilerini rakipleriyle kıyaslamalarına imkân sağlayarak etkinliklerini artırabileceği, bunun yanı sıra bilgi paylaşımının teşebbüslerin stoklarını azaltmasına, kolay bozulabilen ürünlerin tüketicilere daha hızlı ulaştırmasına ya da talebin istikrarsızlığından kaynaklanan maliyetlerini düşürmesine de yardımcı olabileceği ifade edilmektedir.

(464) Bununla birlikte yine aynı Kılavuz’da, bilgi paylaşımının özellikle teşebbüslerin rakiplerinin pazar stratejileri hakkında bilgi sahibi olmalarını sağladığı durumlarda rekabetin kısıtlanmasına neden olabileceği; bu çerçevede bilgi değişiminin, rekabete duyarlı bilgilerin değişimi ile pazardaki belirsizliği azaltması ve rekabeti kısıtlayıcı işbirliğini kolaylaştırması durumunda 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil edebileceği dile getirilmektedir.

(465) Ayrıca rekabeti kısıtlama amacı olan her türlü bilgi değişiminin etkisine bakılmaksızın rekabeti kısıtladığının kabul edileceği, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlama amacı olup olmadığının değerlendirilmesinde bilgi değişiminin meydana geldiği hukuki ve iktisadi bağlamın dikkate alınacağı, geleceğe yönelik planlara ilişkin bir bilgi değişiminin amaç yönünden rekabeti kısıtlama ihtimalinin mevcut verilerin değişimine kıyasla daha fazla olduğu, bu çerçevede rakiplerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesinin genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için normal koşullar altında kartel olarak değerlendirileceği ve bu tür bilgi değişimlerinin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını taşıma ihtimalinin çok düşük olduğu belirtilmektedir.

(466) Buna karşılık amaç bakımından ihlal niteliği taşımayan bir bilgi değişiminin rekabet üzerindeki olası etkilerinin her somut olayın kendine has özellikleri bağlamında incelenmesi gerekmektedir. Bilgi değişiminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında etki bakımından rekabeti kısıtlayıcı bulunması için fiyat, üretim miktarı,

ürün kalitesi, ürün çeşitliliği ya da inovasyon gibi rekabet parametrelerinden en az biri üzerinde olumsuz etki doğurabilecek nitelikte olması gerekmekte; bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkisinin değerlendirilmesinde ise ilgili pazarın özellikleri ile bilgi değişiminin nitelikleri dikkate alınmaktadır.

(467) Dosya kapsamında tespit edilen, tedarikçilerin perakendeciler vasıtasıyla rakiplerine ilişkin bilgi toplamaları -her ne kadar bu bilgiler satış fiyatı ve miktarı gibi rekabete hassas bilgi niteliğindeyse de- gerek toplanan bilgilerin geleceğe dönük olmamaları gerekse davranışın gerçekleştiği hukuki ve iktisadi bağlam dikkate alındığında, amacı itibarıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal eder nitelikte olmadığı değerlendirilmiştir.

(468) Bilgi değişiminin rekabet üzerindeki etkisinin değerlendirilmesinde, ilgili pazarı rakipler arası koordinasyona elverişli hale getirip getirmeyeceğinin belirlenmesi bakımından Kılavuz’da, paylaşılan bilginin niteliğinin yanında; pazarın özellikleri bağlamında genellikle pazarın şeffaflık derecesine, pazarın yoğunlaşma derecesine, pazarın karmaşıklığına, pazarın istikrarına ve firmaların benzerliğine bakılacağı belirtilmektedir.

(469) Pazarın şeffaflığı bakımından, bilgi değişiminin şeffaflığı artırarak fiyat, miktar, talep, maliyet gibi rekabete duyarlı unsurlara ilişkin belirsizlikleri azaltabileceği, bilgi değişimi öncesinde pazarın şeffaflık düzeyi ne kadar düşükse bilgi değişiminin rekabeti bozucu etkisinin o kadar yüksek olacağı, pazarın şeffaf hale gelmesine fazla katkıda bulunmayan bir bilgi değişiminin rekabeti kısıtlama olasılığının pazardaki şeffaflığı önemli ölçüde artıran bir bilgi değişimine kıyasla daha düşük olduğu, dolayısıyla pazarın bilgi değişimi öncesi ve sonrasındaki şeffaflık düzeyi ile bilgi değişiminin bu düzeyi nasıl değiştirdiğinin, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etki doğurma olasılığının belirleyici unsuru olduğu belirtilmektedir.

(470) Tedarikçilerin perakendeciler aracılığıyla rakiplerine ilişkin bilgileri elde etmeleri kuşkusuz pazarı şeffalaştırmakta ve ticari kararlarına ilişkin belirisizlikleri ve riskleri azaltmaktadır. Bununla birlikte yerinde incelemede elde edilen belgelerde tedarikçilerin kendi saha elemanları vasıtasıyla da perakende noktalarından bilgi elde ettikleri görülmüştür. Buna karşılık, tedarikçiler kendi saha elemanları vasıtasıyla bilgi temininde yalnızca rakiplerin raf fiyatlarını öğrenebilecekken, doğrudan perakendecilerden aldıkları bilgilerde rakip raf fiyatlarının yanında satış miktarı, ciro, promosyon gibi bilgilere de kolaylıkla ulaşabilmektedirler. Dolayısıyla pazarda belirli düzeyde bir şeffaflığın halihazırda olduğu gözlenmekte iken perakendeciler aracılığıyla rakiplere ait hassas bilgilerin elde edilmesinin pazarın şeffaflık düzeyini artırdığı anlaşılmaktadır.

(471) Firmaların benzerliği bağlamında Kılavuz’da, simetrik pazar yapılarında işbirlikçi sonucun gerçekleşme olasılığının yüksek olduğu, teşebbüslerin maliyetler, talep, pazar payları, ürün yelpazesi, kapasite gibi açılardan benzer olduğu durumda- rekabetçi güdüleri de benzer olacağından- koordinasyon ihtimalinin artacağı, bilgi değişiminin teşebbüslerin birbirlerinden farklılık arz eden yönlerini tespit etmelerine ve bu farklılıklarını gidermek üzere araçlar geliştirmelerine, böylece aralarındaki koordinasyonu kolaylaştırmalarına yardımcı olabileceği belirtilmektedir.

I.3.3.2.1. Temizlik ve Hijyen Kategorisinde Bilgi Değişimine İlişkin Değerlendirme

(472) Temizlik ve kişisel bakım kategorileri altında çok fazla sayıda ürün grubu bulunmaktadır. Bu kapsamda bazı teşebbüsler arasında temizlik kategorisi ve onun alt kategorilerinde çakışma gözlenirken bazı teşebbüsler arasında kişisel bakım kategorisi

ve onun alt kategorilerinde çakışma gözlenmemektedir. Bir teşebbüs bir kategoride çok güçlü olabilirken diğer kategorilerde daha düşük paylara sahip olabilmektedir. Ancak özellikle soruşturmaya taraf UNILEVER, P&G, ECZACIBAŞI, HENKEL, EVYAP, HAYAT gibi teşebbüslerin geniş bir ürün portföyü ile faaliyet gösterdiği, bir çok ürün grubunda karşılıklı çakışmaların olduğu ve aynı tüketici kitlesine ürünlerini arz ettikleri görülmektedir. Dolayısıyla bu teşebbüslerin ürün yelpazesi, talep gibi parametrelerde benzer yapıya sahip olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

(473) Bilginin niteliği kapsamında Kılavuz’da, değiştirilen bilginin rekabete duyarlı stratejik bilgi olup olmadığına, bilginin pazarı kapsama derecesine, bilginin teşebbüs bazında ya da toplulaştırılmış olup olmadığına, bilginin güncelliğine, bilgi değişiminin sıklığına, bilgilerin kamuya açık olup olmadığına ve bilgi değişiminin kendisinin kamuya açık olup olmadığına bakılacağı belirtilmektedir.

(474) Değiştirilen bilginin rekabete duyarlı stratejik bilgi olup olmadığı hususunda Kılavuz’da, pazardaki belirsizliği azaltan stratejik verilerin rakipler arasında değişiminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına girmesinin başka türlü bilgilerin değişimine kıyasla daha muhtemel olduğu, stratejik verilerin paylaşılmasının tarafların rekabetçi güdülerinin azaltılması suretiyle rekabeti kısıtlayıcı etkiler doğurabileceği ve genel olarak fiyat ve miktara ilişkin bilgilerin stratejik niteliği yüksek bilgiler olduğu vurgulanmaktadır.

(475) Tedarikçi teşebbüslerin perakendeciler aracılığıyla elde ettikleri bilgiler tam olarak rakipleri de kapsayacak şekilde her bir ürün ve ambalaj bazında satış miktarı, satış tutarı ve satış fiyatı bilgileridir. Her ne kadar ilgili teşebbüsler saha çalışmaları neticesinde kendi personeli aracılığıyla raf fiyatlarına ulaşabiliyor olsa da perakendeciler aracılığıyla bunun ötesine geçerek satış miktarı, ciro ve pazar payı bilgilerine de ulaşabilmektedirler. Dolayısıyla tedarikçilerin elde ettikleri rekabete duyarlı hassas bilgilerin stratejik bilgiler olduğu anlaşılmaktadır.

(476) Değişime konu bilginin pazarı kapsama derecesi bakımından ise Kılavuz’da, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkileri değerlendirilirken bilgi değişiminde bulunan teşebbüslerin ilgili pazarı kapsama derecesinin dikkate alınacağı, zira bilgi değişiminin tarafı olmayan rakiplerin bilgi değişiminde bulunan teşebbüslerin rekabeti bozucu davranışlarını sınırlayabileceği, bilgi değişiminin ilgili pazarı kapsama derecesine ilişkin değerlendirmenin her somut olayın kendine özgü koşullarına ve bilgi değişiminin türüne bağlı olarak değişebileceği belirtilmektedir.

(477) Tedarik pazarları hakkında bilgiler bölümünde verilen tablolara bakıldığında perakendeciler aracılığıyla bilgi değişimine taraf teşebbüslerin temizlik ve kişisel bakım kategorileri ile bu kategorilerin alt kategorilerinde sıklıkla birlikte bulundukları ve her bir alt kategoride pazarın büyük bir kısmını oluşturdukları görülmektedir. Örneğin YUNUS çalışanı tarafından Mayıs ayına ilişkin tüm tedarikçilerin ürünlerine ilişkin satış miktarı ve satış tutarı bilgilerinin yer aldığı 05.06.2020 tarihli “mayıs” konulu e-posta, P&G, HENKEL, HAYAT, ECZACIBAŞI, Baby Turco, Viking, Lila Kağıt, Eruslu, İpek Kağıt, Reckitt Benkiser, UNILEVER, COLGATE PALMOLIVE, EVYAP, Cen Bebe, Tat Kimya, ABC Deterjan çalışanlarına gönderilmiştir. Sadece ana kategorilere bakıldığında dahi söz konusu e-postaya taraf tedarikçilerin payı kişisel bakımdan en az %60, temizlikte ise en az %70 seviyelerindedir. Dolayısıyla bilgi değişimine taraf teşebbüslerin pazarın önemli bir bölümünü kapsadığı ve bu haliyle tedarikçi teşebbüsler arasında söz konusu olabilecek ortak bir anlayışa varmanın kolaylaşabileceği, öte yandan tarafların anlaşmadan sapan ya da pazara yeni giren teşebbüsleri hedef almaları sağlanarak

uygun cezalandırma stratejileri geliştirmelerinin mümkün kılınabileceği değerlendirilmektedir.

(478) Öte yandan, temizlik ve kişisel bakım kategorileri altında “diğer” kısmının hesaplanmasında belli bir paya ulaşabilmiş ve NİELSEN tarafından istatistiki olarak raporlanması mümkün olan firmaların sayısının kişisel bakım ürünleri kategorisinde 1.310, ev temizlik ürünleri kategorisinde ise 471 adet olduğu belirtilmiştir. Ancak “diğer” kısmında yer alan teşebbüslerin sayıca çok olması söz konusu teşebbüslerin bilgi değişimine taraf teşebbüslere karşı yeterli bir rekabetçi baskı oluşturabilecekleri anlamına da gelmemektedir. Bununla birlikte değiştirilen bilginin pazarın tamamını kapsadığını iddia etmek güçtür. Kaldı ki “diğer” kısmı her bir alt kategoride oldukça farklı paya sahiptir. Örneğin kağıt ürünlerinde “diğer” kısmının payı %49-53 iken ağız bakım ürünlerinde bu oran %1-5 seviyesindedir.

(479) Bununla birlikte dosya kapsamında YUNUS’un üst pazarda yer alan tedarikçilerin neredeyse tamamıyla bilgi paylaştığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla değiştirilen bilginin pazarı kapsama derecesi tespit edilirken üst pazarda (tedarik pazarı) yer alan tedarikçilerle birlikte bilgi paylaşımının (olası işbirliğinin) etkisinin doğrudan hisssedileceği alt pazarın (perakende pazarı) büyüklüğünün de ortaya konulması gerekmektedir. Yukarıda yer verilen yerinde inceleme belgelerinde görüldüğü üzere tedarikçi teşebbüsler ağırlıklı olarak yerel perakendeciler aracılığıyla bilgi değişiminde bulunmaktadırlar. Yerinde inceleme belgelerinde bir takım yerel perakende zincirlerinin adı geçmesine rağmen karşılıklı yazışmaların olduğu ve rakiplere ilişkin satış miktarı ve satış tutarı gibi bilgilerin paylaşıldığı YUNUS, ÇAĞRI ve MOPAŞ’ın toplam organize HTM perakendeciliği içindeki payına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 39: Tedarikçilere Bilgi Sağlayan Perakendecilerin 2017-2019 Pazar Payları (%)

2017 2018 2019

ÇAĞRI (…..) (…..) (…..)

YUNUS (…..) (…..) (…..)

MOPAŞ (…..) (…..) (…..)

Kaynak: HTM Sektör İncelemesi Ön Raporu

(480) Tablodan da görüldüğü üzere YUNUS, ÇAĞRI ve MOPAŞ’ın organize HTM perakendeciliği içindeki toplam payı 2019 yılı itibarıyla %(…..) seviyesine dahi ulaşamamıştır. Söz konusu perakendecilerin paylarının organize ve geleneksel kanalın birlikte değerlendirildiği toplam HTM perakendeciliği içinde, bundan çok daha düşük olacağında kuşku bulunmamaktadır. Dolayısıyla tedarikçilerin rekabete hassas bilgileri perakendeciler aracılığıyla paylaşarak olası bir işbirliğine girmeleri durumunda bunun etkisinin dosya kapsamında oldukça sınırlı kalacağı değerlendirilmektedir. Nitekim pazarın yalnızca çok küçük bir kısmını ilgilendiren bir bilgi değişiminin, rekabet üzerinde hissedilebilir bir etki yaratmasının pek olası olmayacağı belirtilmektedir [129].

(481) Değiştirilen bilginin teşebbüs bazında ya da toplulaştırılmış olup olmadığına ilişkin olarak Kılavuz’da, herhangi bir teşebbüsün bireysel verilerinin tespitini yeterince güçleştirecek şekilde toplulaştırılmış verilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere neden olma olasılığının teşebbüs bazındaki verilerin değişimine kıyasla çok daha düşük olduğu, genel olarak yoğunlaşmış bir oligopol pazar yapısı söz konusu değilse toplulaştırılmış verilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere yol açma olasılığının küçük olduğu, teşebbüs bazındaki verilerin değişiminin ise bir yandan teşebbüslerin pazar konusunda ortak bir anlayışa varmalarını kolaylaştırırken öte yandan tarafların 129 PİŞMAF, Ş. (2012), İktisadi ve Hukuki Açıdan Teşebbüsler Arası Bilgi Değişimi, Rekabet Kurumu Uzmanlık Tezleri Serisi, No. 115, Rekabet Kurumu, Ankara.

anlaşmadan sapan ya da pazara yeni giren teşebbüsleri hedef almalarını sağlayarak uygun cezalandırma stratejileri geliştirmelerini mümkün kılabileceği dile getirilmektedir.

(482) Perakendeciler aracılığıyla tedarikçi teşebbüslerin rakipleri ile ilgili elde ettikleri bilgilere bakıldığında söz konusu bilgilerin teşebbüs bazında ve her bir ürün hatta her bir ambalaj bazında detaylandırıldığı görülmektedir. Dolayısıyla dosya kapsamındaki değişime konu bilgilerin, tedarikçi teşebbüsler arasında söz konusu olabilecek ortak bir anlayışa varmayı kolaylaştırabileceği, öte yandan tarafların anlaşmadan sapan ya da pazara yeni giren teşebbüsleri hedef almalarını sağlayarak uygun cezalandırma stratejileri geliştirmelerini mümkün kılabileceği değerlendirilmektedir. Tedarikçi teşebbüslerin rakiplerini izleyerek rekabetçi anlamda birbirlerine cevap vermeleri, kendilerini rakipleri ile kıyaslayarak pazarın rekabet seviyesini yükselterek tüketicilere en uygun fiyatlarla en kaliteli ürünleri sunmaları içinse teşebbüs bazında bilgiye ihtiyaçlarının olmadığı, kendi konumlarını görmek açısından kategori bazındaki toplulaştırılmış bilgilerin yeterli olduğu değerlendirilmektedir.

(483) Değiştirilen bilginin güncelliği bağlamında Kılavuz’da, geçmiş tarihli verilerin değişiminin rekabeti kısıtlama olasılığının güncel ve geleceğe yönelik verilerin değişimine kıyasla daha düşük olduğu, zira geçmiş tarihli verilerin değişiminin rakiplerin gelecekteki davranışlarının göstergesi olma ya da pazarla ilgili ortak bir anlayışa yol açma ihtimalinin düşük olduğu belirtilmektedir.

(484) Dosya kapsamında değiştirilen bilgilere bakıldığında tedarikçi teşebbüslerin geçmiş tarihli bilgileri perakendecilerden elde ettikleri, bununla birlikte söz konusu bilgilerin güncellenmesi kapsamında içinde bulunulan ayın başında geride kalan aya ilişkin bilgileri de düzenli olarak istedikleri anlaşılmaktadır. Nitekim bu hususu UNILEVER çalışanı (…..) tarafından YUNUS çalışanlarına gönderilen e-postalar ile çok sayıdaki UNILEVER iç yazışmasında görmek mümkündür. Dolayısıyla perakendeciler aracılığıyla geçmiş verilerin yanında elde edilen güncel bilgilerin tedarikçi teşebbüsler arasında söz konusu olabilecek ortak bir anlayışa varmayı kolaylaştırabileceği, öte yandan tarafların anlaşmadan sapan ya da pazara yeni giren teşebbüsleri hedef almalarını sağlayarak uygun cezalandırma stratejileri geliştirmelerini mümkün kılabileceği değerlendirilmektedir.

(485) Bilgi değişiminin sıklığı bakımından Kılavuz’da, sık aralıklarla yapılan bilgi değişimlerinin teşebbüslerin pazarda ortak bir anlayışa ulaşmasını ve anlaşmadan sapmaların izlenmesini kolaylaştırarak işbirlikçi sonuç riskini artırdığı dile getirilmektedir.

(486) Yerinde incelemede elde edilen belgelerde görüldüğü üzere, tedarikçi teşebbüsler ihtiyaç olması halinde duruma göre anlık olarak da perakendecilerden bilgiler toplayabilmekte, bunun dışında genellikle aylık olarak bilgi elde etmektedir. Bu kapsamda her ne kadar çok düzenli bir paylaşımın bulunmadığı ve yerinde incelemelerde elde edilen iç yazışmalara göre tedarikçilerin bu bilgileri istenilen zaman ve detayda elde etmekte zorlanabildikleri anlaşılmakla birlikte, pazarda tedarikçi teşebbüsler arasında söz konusu olabilecek ortak bir anlayışa ulaşma, ortak anlayışı sürdürme ve anlaşmadan sapmaların izlenmesini kolaylaştırması açısından gerek anlık gerekse aylık bilgi değişimlerinin frekansının oldukça yüksek olduğu değerlendirilmektedir.

(487) Değiştirilen bilgilerin kamuya açık olup olmadığına ilişkin olarak Kılavuz’da, gerçek anlamda kamuya açık bilgilerin değişiminin genellikle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil etmesinin beklenmediği, gerçek anlamda kamuya açık bilgilerin, bilgiye erişim maliyetleri bakımından bütün rakipler ve müşterilerce aynı

derecede erişilebilir olan bilgiler olduğu, bilginin gerçek anlamda kamuya açık olması için, bilgi değişiminin tarafı olmayan müşterilerin ve teşebbüslerin bilgiye erişim maliyetinin, taraf olan teşebbüslerinkinden daha fazla olmaması gerektiği, dolayısıyla normal koşullar altında rakiplerin pazardan kolaylıkla toplayabilecekleri verileri değişmeyi tercih etmeyeceğinden gerçek anlamda kamuya açık bilgilerin değişimine pratikte pek rastlanmadığı, öte yandan bir bilgiyi pazardan örneğin müşterilerden toplama imkanının bulunmasının bu bilginin rakipler için kolay erişilebilir bir pazar verisi olduğu anlamına gelmediği belirtilmektedir.

(488) Yukarıda yer verildiği üzere tedarikçi teşebbüsler de saha çalışmaları kapsamında kendi personeli aracılığıyla piyasadan bilgi toplayabilmektedir. Bununla birlikte söz konusu bilgiler genellikle raf fiyatlarından ibaret olup rakiplere ilişkin satış miktarları, ciro bilgileri ve pazar payı bilgilerinin saha ziyaretleri ya da gözlem yaparak elde edilmesi pek mümkün gözükmemektedir. Diğer yandan perakendeciler, tedarikçi teşebbüslere rakiplerine ilişkin bilgileri, her bir ürün ambalajı ölçeğinde ve satış miktarı, satış tutarı, satış fiyatı detayında sağlamaktadır. Kaldı ki ECZACIBAŞI’nda yapılan yerinde incelemede elde edilen belgede, ÇAĞRI’nın 2021 yılından itibaren bilgi paylaşımlarının paralı olacağı anlaşılmaktadır. ECZACIBAŞI’nın ise, rakiplere ilişkin detayları içermelerinden ötürü söz konusu bilgilerin devamlılığının sağlanması konusunda istekliliği görülmektedir. Dolayısıyla perakendeciler aracılığıyla elde edilen rakiplere ilişkin bilgilerin kamuya açık bilgi şeklinde nitelendirilemeyeceği değerlendirilmektedir.

(489) Bilgi değişiminin; 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olası rekabet karşıtı etkilerinin değerlendirilmesinden sonra, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında incelenmesi aşamasında ise öncelikle bilgi değişiminin etkinlik kazanımları sağlaması, söz konusu etkinlik kazanımlarının tüketicilere aktarılması, bu aktarım mekanizması içerisinde rekabetin ortadan kalkmaması ve nihayet söz konusu bilgi değişiminin bu aktarım için zorunlu olması koşulları aranmaktadır.

(490) Bilgi değişiminin etkinlik kazanımları sağlamasına ilişkin olarak Kılavuz’da, teşebbüslerin bilgi değişimi ile elde ettikleri pazar ve firma bilgileri sayesinde üretimlerini talebin yüksek olduğu pazarlara yöneltebileceği ya da düşük maliyetli teşebbüslere yaptırabileceği, pazar paylarına ilişkin geçmiş ve güncel verilerin değişiminin teşebbüslerin bu verileri ürün kalitelerine ilişkin bir gösterge olarak sunmalarına imkân vermesi halinde, hem teşebbüsler hem de tüketiciler açısından yararlı olabileceği, gerçek anlamda kamuya açık bilgi değişiminin tüketicilerin araştırma maliyetlerini azaltmalarına ve daha bilinçli şekilde tercih yapmalarına yardımcı olacağı belirtilmektedir.

(491) Bilgi değişimi ile elde edilen etkinlik kazanımlarının tüketicilere aktarılması kapsamında Kılavuz’da, bilgi değişimi sonucunda elde edilen etkinlik kazanımlarının bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilerini telafi edecek şekilde tüketicilere yansıtılması gerektiği, bilgi değişiminde bulunan tarafların pazar gücü ne kadar düşükse etkinlik kazanımlarının bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilerini telafi edecek şekilde tüketicilere yansıtılma olasılığının da o kadar fazla olduğu ifade edilmektedir.

(492) Bilgi değişimi ile elde edilen etkinlik kazanımlarının tüketicilere aktarılması sırasında rekabetin ortadan kalkmaması koşulu uyarınca Kılavuz’da, bilgi değişimi sonucunda ilgili pazarın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmasının söz konusu olması halinde anlaşmanın 4054 sayılı Kanunun 5. maddesi kapsamında muafiyetten yararlanamayacağı dile getirilmektedir.

(493) Etkinlik kazanımlarının tüketicilere aktarılması için bilgi değişiminin zorunlu olması gerekliliği kapsamında ise, zorunluluk koşulunu karşılamak için tarafların; konu, toplulaştırılmış olma, güncellik, kamuya açık olup olmama, sıklık ve pazarı kapsama gibi özellikleri bakımından bilgi değişiminin etkinlik kazanımlarının elde edilmesi ve tüketiciye yansıtılması için rekabeti kısıtlama riskini en az düzeyde taşıdığını kanıtlaması gerektiği, ayrıca bilgi değişiminin, bu koşulların sağlanması için gerekli olanlar haricinde bir veri içermemesi gerektiği belirtilmektedir. Örneğin kıyaslama amacıyla teşebbüs bazında bireyselleştirilmiş verilerin değişimine ihtiyaç bulunmadığı, zira kıyaslamadan kaynaklanabilecek etkinlik kazanımlarının verilerin anonimleştirilmek ve toplulaştırılmak suretiyle bir çeşit sektör sıralamasına dönüştürülmesi yoluyla da elde edilebilmesinin mümkün olduğu, dolayısıyla teşebbüs bazındaki verilerin değişiminin genellikle zorunlu olarak kabul edilemeyeceği vurgulanmaktadır.

(494) Bu kapsamda dosya konusu bilgilerden yola çıkarak, tedarikçi teşebbüslerin perakendeciler aracılığıyla elde ettikleri rakiplere ait bilgilerin, pazardaki rekabet seviyesini artırmaya yönelik olarak rakiplerin izlenerek kendilerine rekabetçi cevap verilmesi amacıyla kullanılmak istenmesi durumunda dahi etkinlik kazanımlarının tüketicilere aktarılması için bilgi değişiminin zorunlu olması gerekliliği unsurunu taşımadığı değerlendirilmektedir. Zira söz konusu bilgilerin toplulaştırılmadan rakipler ve hatta ürünler bazında detaylı bir şekilde paylaşıldığı görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu bilgiler olmadan kıyaslama yapılamayacağı ya da rakiplere rekabetçi anlamda cevap verilemeyeceği ihtimaline katılmak mümkün değildir. Kaldı ki tedarikçi teşebbüsler tarafından MİGROS, CARREFOURSA gibi ulusal çoklu format perakendeciler ile A101, BİM ve ŞOK gibi ulusal indirim perakendecilerinden rakiplere ilişkin bilgi elde edilmeden faaliyetlerin sürdürüldüğü anlaşılmaktadır.

(495) Bununla birlikte yukarıda daha önce de ifade edildiği üzere, bahsi geçen bilgi değişimi neticesinde geleceğe dönük fiyat ve miktar gibi rekabete hassas bilgilerin değiştirildiğine dair soruşturma sürecinde bilgi, belge veya bulguya rastlanamadığından ötürü, söz konusu bilgi değişiminin amacı yönüyle rekabeti ihlal etmediği değerlendirilmektedir. Rekabeti kısıtlayıcı etkiler bağlamında da incelenen bilgi değişiminin neticesinde fiyat artışı veya bu sonuca ulaştıracak promosyon ve/veya iskonto belirlenmesi, müşteri paylaşımı, arz kısıtlaması gibi bir tespitte bulunulamamaktadır. Ancak tedarikçi teşebbüsler rakiplerine ilişkin fiyat ve miktar gibi son derece detaylı ve güncel bilgileri elde etmektedirler. Durum bu olmakla birlikte, tedarikçi teşebbüslerin rakiplerine ilişkin dolaylı bilgi değişimini gerçekleştirdikleri perakendecilere bakıldığında özellikle yerel perakenciler aracılığıyla bu bilgilerin elde edildiği ve söz konusu perakendecilerin en kapsamlı haliyle dahi pazarın yalnızca %(…..) bir bölümünü teşkil ettiği görülmektedir.

(496) Ayrıca yerinde incelemelerde elde edilen bilgi ve belgelere göre, söz konusu bilgiler perakendecilerden her seferinde arzulanan zamanlama ve detayda elde edilememekte, yine tedarikçilerin geneli bakımından uzun bir geçmişe ve/veya sürekliliğe dayanmamaktadır. Söz gelimi UNILEVER’de yapılan incelemelere göre teşebbüs yerel perakendecilerden aylık rakip satış verilerini toplama uygulamasına 2020 yılı Mart ayı sonu itibarıyla başlamış ancak uygulamada sürekliliği sağlayamamıştır.

(497) Buna karşın tedarikçi teşebbüslerin perakendeciler aracılığıyla elde ettikleri bilgilerin ölçeğini ve kapsamını artırarak pazarın geneline yaymaları ihtimal dahilindedir. Böylelikle, bilgi değişimi yoluyla tedarikçiler arasında veya tedarikçiler yoluyla

perakendeciler arasında bir anlaşma/uzlaşma sağlanması, sürdürülmesi ve olası bir anlaşma/uzlaşmadan cayanların cezalandırılmasının mümkün olabileceği değerlendirilmektedir. Son tahlilde, incelenen bilgi değişiminin farklı tedarikçiler arasında yaygınlaşması veyahut diğer perakendecilerin katılmasıyla pazarın geneline sirayet etmesi de olası riskler arasındadır.

(498) Bu çerçevede incelemeye konu bilgi değişiminin mevcut haliyle rekabet karşıtı amaca sahip olmadığı; paylaşımın süresi, sıklığı, süreklilik arz etmemesi ve özellikle değiştirilen bilginin toplam pazarın oldukça sınırlı bir bölümünü kapsadığı dikkate alındığında henüz rekabeti kısıtlayıcı etki de doğurmadığı; bu bakımdan inceleme konusu bilgi değişimine taraf olan teşebbüslerin bu bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmedikleri kanaatine varılmaktadır. Bununla birlikte olası rekabet ihlallerinin önüne geçilmesi amacıyla, pazarı ve faaliyet alanı fark etmeksizin bilgi değişimine taraf olan ya da aracılık eden tüm tedarikçiler ile perakendecilerin, gerek kendi pazarlarındaki rakiplerine, gerekse de dikey ilişkide bulunan tarafların birbirlerinin rakiplerine ilişkin rekabete hassas bilgilerin değişimine dair bu kararda yer verilen tespitler ile Kılavuz’da yer alan açıklamaları göz önünde bulundurarak hareket etmeleri gerektiği yönünde soruşturma taraflarına görüş yazısı gönderilmesine karar verilmiştir.

I.3.3.2.2. Un Pazarında Bilgi Değişimine İlişkin Değerlendirme

(499) SÖKE UN’da gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen, firma çalışanları (…..) ve (…..) arasında geçen 05.11.2020 tarihli çevrimiçi konuşmadan ve yerinde inceleme neticesinde KATMER UN’dan alınan belge ve beyanlardan, KATMER UN’un 28.09.2020 ve 02.11.2020 tarihlerine ait olduğu değerlendirilen liste fiyatlarının temin edildiği ve bu liste fiyatlarına geçilip geçilmediğine ilişkin ifadelerin yer aldığı görülmektedir.

(500) Daha önce de belirtildiği üzere Kılavuz’da, pazardaki belirsizliği azaltan stratejik verilerin rakipler arasında değişiminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına girmesinin başka türlü bilgilerin değişimine kıyasla daha muhtemel olduğu, stratejik verilerin paylaşılmasının, tarafların rekabetçi güdülerinin azaltılması suretiyle rekabeti kısıtlayıcı etkiler doğurabileceği ve genel olarak fiyat ve miktara ilişkin bilgilerin stratejik niteliği en yüksek bilgiler olduğu vurgulanmaktadır.

(501) KATMER UN’da gerçekleştirilen yerinde incelemeye istinaden, 24.02.2021 tarih ve 15477 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden ve ilgili tarihlere ilişkin liste fiyatlarının açıklandığı KATMER UN cevabi yazısında;

“…

Ankara içi müşterilerimize yüksek fiyattan ürün yollanıyor ama iskonto, geri, dönüş

dönem sonu faturaları alınıyor.

Ankara dışı müşterilerimize net net fiyattan ürün yollanıyor ve geriş dönüş faturası

alınmıyor.

Fiyat geçişi olarak ise yeni fiyat listesi çıkarılıp aynı gün müşterilere bildirilmektedir.

Müşterilerimize yeni fiyat bildirildikten sonra ortalama 1 ay boyunca eski fiyattan

ürün sevk edilmeye devam edilmektedir.

16.03.2020 tarihli 1 kg Un (…..) liste:

Ankara için Mart 2020-Eylül 2020 arasında uygulanan listedir. %(…..) arasında

müşterilerden geri dönüş faturası alınmaktadır.

16.03.2020 tarihli 1 kg Un (…..) liste:

Ankara için çıkarıldı ama uygulamaya geçmedi.

01.08.2020 tarihli 1 kg Un (…..) liste:

Ankara dışı için çıkarıldı. Ağustos 2020-Eylül 2020 arasında uygulandı. Net net fiyat

tır. Geri dönüş faturası alınmamaktadır.

28.09.2020 tarihli 1 kg Un (…..) liste:

Ankara dışı için uygulanmakta. Halen fiilen uygulanan listedir. Hiçbir geri dönüş

faturası yoktur. Net net fiyatla müşteriye un yollanmaktadır.

28.09.2020 tarihli 1kg Un (…..) liste:

Ankara dışı , (…..) market e gidiyor. %(…..) geri dönüş faturası alınıyor.

28.09.2020 tarihli 1 kg Un (…..) liste:

Ankara içine uygulanan liste. Halen fiilen uygulanan listedir. Müşterilerden %(…..)

arasında geri dönüş faturaları alınmaktadır.

01.10.2020 tarihli 1 kg Un (…..) tl liste:

Ankara için (…..) için çıkarılan listedir. Ama uygulamaya geçilmedi. Beğendik market

iflas etti ve battı.

02.11.2020 tarihli 1 kg Un (…..) tl liste:

Ankara dışı için açıklanan liste. Dolar kuru 8.50 tl den 7.00 tl ye düşünce listeyi

uygulamaya almadık. Bu liste uygulamaya geçmedi.

02.11.2020 tarihli 1 kg Un (…..) tl liste:

Ankara için çıkarılan liste. Dolar kuru 8.50 tl den 7.00 tl ye düşünce listeyi

uygulamaya almadık. Bu liste uygulamaya geçmedi.

…”

hususları ifade edilmiştir.

(502) İlgili açıklamalar çerçevesinde ürün verilen firma ismi, ürün ismi, satış miktarı, satış fiyatı ve uygulanması beklenilen liste fiyat bilgisi ayrıntılarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 40: KATMER UN Tarafından Ürün Verilen Firma ve Fiyat Bilgileri

Fatura Adet Fiyat ı İlgili Tarih de

Ürün Alan Firma Ürün İsmi

T arihi (TL) Liste Fiyatı (…..) 21.10.2020 5 Kg Katmer Un (…..) (…..)

(503) Bu çerçevede SÖKE UN bünyesinde 05.11.2020 tarihinde gerçekleştiği anlaşılan çevrimiçi konuşmadaki ifadelerden KATMER UN’un 28.09.2020 ve 02.11.2020 tarihlerine ait olduğu değerlendirilen fiyat listelerinin [130] SÖKE UN tarafından temin edildiği anlaşılmaktadır. Ancak teşebbüs yetkililerinin belgede yer alan ifadelerle örtüşen beyanı ve sunulan belgelere göre görüşme tarihi öncesinde piyasayla paylaşıldığı anlaşılan ikinci listenin henüz uygulamaya konulmadığı, 28.09.2020 tarihli listenin dahi ancak yakın zamanda uygulanmaya başlanıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim KATMER UN tarafından, ürün yollanması sonrasında faturalarda iskonto uygulandığı, fiyat geçişi yapılacağı zaman yeni liste fiyatının aynı gün müşteriye bildirildiği, yeni fiyat listesi bildirildikten sonra ortalama bir ay boyunca eski fiyattan satışa devam edildiği ifade edilmiş ve buna ilişkin önde gelen çeşitli müşterilere yapılan satışlara dair fatura örnekleri ibraz edilmiştir.

(504) Değiştirilen bilginin güncelliği bağlamında Kılavuz’da, geçmiş tarihli verilerin değişiminin rekabeti kısıtlama olasılığının güncel ve geleceğe yönelik verilerin değişimine kıyasla daha düşük olduğu, zira geçmiş tarihli verilerin değişiminin rakiplerin gelecekteki davranışlarının göstergesi olma ya da pazarla ilgili ortak bir anlayışa yol açma ihtimalinin düşük olduğu belirtilmektedir. Açıklandığı üzere elde edildiği anlaşılan 28.09.2020 tarihli liste fiyatları geçmiş tarihli verileri içermektedir. 02.11.2020 tarihli listenin ise çevrimiçi konuşmanın geçtiği 05.11.2020 tarihi itibarıyla müşterilerle zaten paylaşılmış olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla dosya kapsamında geleceğe dönük fiyat ve miktar gibi rekabete hassas bilgilerin, müşterilerin bu bilgilere erişimi olmaksızın rakipler arasında gizli olarak değiştirildiğine dair bilgi veya bulguya rastlanamadığından, amacı yönüyle rekabeti ihlal eder bir durumun oluşmadığı değerlendirilmektedir.

(505) Bilgi değişiminin sıklığı bakımından Kılavuz’da, sık aralıklarla yapılan bilgi değişimlerinin teşebbüslerin pazarda ortak bir anlayışa ulaşmasını ve anlaşmadan sapmaların izlenmesini kolaylaştırarak işbirlikçi sonuç riskini artırdığı dile getirilmektedir. KATMER UN ve SÖKE UN’da gerçekleştirilen yerinde incelemelerde, 05.11.2020 tarihli belgede bahsi geçen fiyat listelerinin temini dışında, bu tarih öncesinde veya sonrasında adı geçen teşebbüsler arasında doğrudan veya dolaylı bir temasa, iletişime veya bilgi değişimine dair herhangi bir bulguya rastlanmamıştır.

(506) SÖKE UN doğrudan ve/veya dolaylı olarak KATMER UN’a ait liste fiyatlarını elde etmiş olmakla birlikte, SÖKE UN’un KATMER UN’un geçmiş döneme ait liste fiyatlarını ve müşterilerle paylaşılmış olmasına karşın yakın tarihli yeni fiyat listesini bir sefere mahsus olarak doğrudan veya dolaylı yoldan temin etmesinin rekabeti kısıtlayıcı etki doğurma ihtimalinin son derece düşük olduğu; bu bakımdan inceleme konusu bilgi değişimine taraf olan teşebbüslerin bu bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmedikleri kanaatine varılmaktadır.

(507) Buna karşın KATMER UN’un liste fiyatları doğrudan veya müşteriler aracılığıyla dolaylı şekilde bir sefere mahsus olarak temin edilmiş olsa da, düzenli olarak rekabete hassas verilerin tek taraflı veya karşılıklı temin edilmesinin gelecekte piyasadaki stratejik belirsizliği önemli ölçüde azaltma ihtimali bulunmaktadır.

(508) Bu bakımdan KATMER UN ve SÖKE UN’a, rekabete hassas bilgilerin değişimine ilişkin olarak bu kararda yer verilen tespitler ile Kılavuz’da yer alan açıklamaları göz 130 KATMER UN’da yapılan yerinde incelemede 01.10.2020 tarihli bir başka fiyat listesi de elde edilmiş olmakla birlikte KATMER UN’un beyanına göre (…..) için özel olarak çıkarılan bu liste, adı geçen teşebbüssün iflası nedeniyle uygulanmamıştır.

önünde bulundurarak hareket etmeleri gerektiği yönünde görüş yazısı gönderilmesine karar verilmiştir.

I.3.4. Diğer Teşebbüslere İlişkin Değerlendirme

(509) Soruşturma dosyası kapsamında organize HTM perakendeciliği pazarında faaliyet gösteren perakendeci teşebbüsler ve bu perakendecilere gıda ve/veya temizlik/hijyen kategorilerinde ürün tedarik eden üretici/tedarikçi teşebbüslerle ve teşebbüs birliği ile ilgili yapılan incelemelerde elde edilen bilgi ve belgeler ile bunlara ilişkin yapılan analizler ve ulaşılan bulgular neticesinde; ÇAĞRI, METRO, ÇAĞDAŞ, YUNUS, GRATİS, WATSONS, BEŞLER, HENKEL, BANVİT, SÖKE UN, KATMER UN, EVYAP, COLGATE PALMOLIVE, BEYPİ, KÜÇÜKBAY, J&J, UNILEVER, NIVEA, DENTAVIT, ECZACIBAŞI, DALAN, NESTLE, P&G ve GPD tarafından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiğine yönelik bir tespit yapılmamış olup dolayısıyla anılan teşebbüsler ve teşebbüs birliği hakkında aynı Kanun’un 16. maddesi doğrultusunda idari para cezası uygulanmasına yer bulunmamaktadır.

(510) Bu noktada P&G ile ilgili olarak; elde edilen belgeler çerçevesinde teşebbüsün A101, BİM ve MİGROS arasında kendi ürünlerinin fiyat geçişleri konusunda danışıklılığın/koordinasyonun sağlanmasına yönelik olarak adı geçen teşebbüslerin rekabete hassas bilgilerinin paylaşımına aracılık ettiği şüphesi uyansa da, 2020 yılında iki kez böyle bir olası uygulamanın varlığına işaret eden delillerin içeriklerinin belirgin olmaması ve ihlalin varlığının makul şüphenin ötesine taşıyacak başkaca delillerle desteklenememiş olması sebebiyle, söz konusu delillerin P&G’nin kendi ürünlerine ilişkin piyasayı organize ettiğini veya bu ürünlerin raf fiyatları ve fiyat geçişleri konusunda danışıklığın sağlanması ve sürdürülmesi hususunda perakendeciler arasında gerekli bilgi akışını sağladığını ispatlamak bakımından yetersiz olduğu, böylelikle PG’nin de bu kapsamda bir rekabet ihlali sorumluluğunun oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

I.4. Savunmalar ve Değerlendirilmesi

I.4.1. BİM, A101, ŞOK, MİGROS, CARREFOURSA, SAVOLA ve P&G’nin Savunmaları ve Değerlendirilmesi

I.4.1.1. Usule İlişkin Savunmalar ve Değerlendirilmesi

I.4.1.1.1. Usule İlişkin Ortak Savunmalar ve Değerlendirilmesi

- A101, BİM, ŞOK, MİGROS ve CARREFOURSA tarafından yapılan; Soruşturma Bildiriminde iddialara ilişkin yeterli açıklamaların sunulmadığı, dolayısıyla teşebbüslerin savunma hakkının kısıtlandığı savunması.

(511) BİM, A101, ŞOK, MİGROS ve CARREFOURSA tarafından yapılan; Soruşturma Bildiriminde, haklarında oluşan şüphenin niteliğini anlayacakları ve buna ilişkin savunma yapabilecekleri yeterlilikte bilgiler sunulmuş olup, bu anlamda 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrasının gereği yerine getirilmiştir. Öte yandan, Kurulun 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesine göre tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı tanımadığı konuları vereceği kararlara dayanak yapması mümkün olmadığı gibi; Kanun’un ihlaline ilişkin tespit ve değerlendirmelerin tekemmül ettiği ve böylelikle taraflar hakkındaki ihlal isnadının ve dayanaklarının net bir şekilde ortaya konulduğu, soruşturma raporunda yer verilen hususlara karşı taraflara iki kez yazılı, bir kez de sözlü savunma hakkı ve talep eden teşebbüslere dosyaya giriş hakkı tanınmış olması karşısında, teşebbüslerin savunma haklarının kısıtlandığı iddiasına iştirak etme imkânı bulunamamaktadır.

- A101, BİM, ŞOK, MİGROS ve CARREFOURSA tarafından yapılan; Soruşturma konusunun COVİD-19 salgını sürecinde perakendeciler ile tedarikçilerin fiyatlama davranışlarının incelenmesini konu almasına rağmen önaraştırma raporu ile soruşturma raporunun tamamıyla farklılaşarak önaraştırma raporunun dikkate alınmadığı savunması.

(512) Önaraştırma raporu, kişi ve kuruluşlar hakkında soruşturma açılıp açılmayacağının tespitine yönelik bir hazırlayıcı işlem niteliğinde olup, bu haliyle taraflar hakkında soruşturma açılıp açılmamasına etki etmenin ötesinde hukuki anlamda bir sonuç doğurmamaktadır. Öte yandan soruşturma aşaması ise teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik bilgilerin toplanması ve bu haliyle dosyanın tamamlanmasını öngören bir süreci kapsamaktadır [131]. Bu bakımdan soruşturma safhası, araştırmanın genişletilmesi suretiyle elde edilecek bilgi, belge ve deliller ışığında değerlendirme yapılarak 4054 sayılı Kanun kapsamında bir ihlal olup olmadığının tespitinin her türlü şüpheden uzak bir şekilde açıklığa kavuşturulacağı aşama olarak belirlenmiştir [132]. Diğer yandan Kurulun 07.05.2020 tarihli ve 20-23/298- M sayılı kararında, soruşturmanın kapsamı ilgili teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti şeklinde belirlenmiş olup herhangi bir süre sınırlaması öngörülmemiştir. Kaldı ki, Kabahatler Kanunu’nun “Soruşturma Zamanaşımı” başlıklı 20. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinde yer verilen nispi idari para cezasını gerektiren kabahatlerde soruşturma zamanaşımı süresinin de sekiz yıl olduğu hususunda duraksama bulunmamaktadır. Hal böyleyken, söz konusu savunmaların dayanağının bulunmadığı değerlendirilmektedir.

- A101, BİM, ŞOK, MİGROS ve CARREFOURSA tarafından yapılan; iddiaların üstü kapalı şekilde dile getirildiği, hukuki değerlendirmelerin öngörülebilirlik ilkesine aykırı olduğu, Soruşturma Raporunda aşırı derecede karartma yapıldığı dolayısıyla bulgu ve tespitlere karşı savunma yapılmasının mümkün olmadığı ve bu bulgulardaki olası lehe delillerin de savunulma imkânının ortadan kalktığı savunması.

(513) Kurumun geçmiş uygulamalarına paralel olarak, Soruşturma Raporunun, Raporda yer verilen belgelerde ticari sır, gizli bilgi veya kişisel veri içeren çeşitli kısımlar ile teşebbüslerin kendileri bakımından ihlal isnadına dayanak teşkil etmeyen tespit ve değerlendirmeler her bir teşebbüs özelinde karartılarak oluşturulan versiyonları taraflara iletilmiştir. Bu kapsamda teşebbüslerin savunma haklarını kısıtlamamak adına mümkün mertebe kendileri ile alakalı olan ve savunma sürecinde göz önünde bulundurulması gereken kısımlarda karartma yapılmamıştır. Kaldı ki, teşebbüslerin haklarındaki ihlal isnadına dayanak teşkil etmemesi nedeniyle Soruşturma Raporunda karartılan kısımlara da 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ kapsamında yapılan talepler doğrultusunda Rekabet Kurulu tarafından erişim imkânı tanınmıştır [133].

(514) Öte yandan Raporda, teşebbüsler hakkında yapılan inceleme ve tespitlere objektif bir şekilde yer verildikten sonra, bu inceleme ve tespitlere ilişkin değerlendirmelere esas teşkil eden mevzuat hükümleri ile içtihat aktarılmış ve nihayetinde her bir tespit bu mevzuat ve içtihat hükümleri doğrultusunda değerlendirilerek ilgili tarafların satışa 131 Ankara 15. İdare Mahkemesinin 13.07.2012 tarih, 2011/2550 E., 2012/1189 K. sayılı kararı.

132 Danıştay 13. Dairesinin 08.05.2012 tarih, 2008/8139 E., 2012/963 K. sayılı kararı.

133 İlgili başvurular üzerine tanınan dosyaya giriş imkânı yalnızca Soruşturma Raporunun bahsi geçen kısımları ile sınırlı olmayıp, dosyanın tamamı bakımından dosyaya giriş hakkı tanınmıştır.

sundukları pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla- dağıt (hub and spoke) özelliği de sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ortaya konulmuştur. - ŞOK ve CARREFOURSA tarafından yapılan; ilgili ürün pazarının ve coğrafi pazarın tanımlanmamasının teşebbüs lehine tespit edilebilecek hususların gözden kaçmasına neden olduğu dolayısıyla ilgili ürün pazarı ve coğrafi pazarın tanımlanmamış olmasının hatalı olduğu savunması.

(515) Gerek Kurulun gerekse Komisyonun [mahkemelerin yerleşik içtihadı ile de kabul gören] uygulamasında ortaya konulduğu üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin [134] uygulanması bakımından ilgili pazar tanımı yapılması her dosyada zorunlu değildir. Mevcut dosya kapsamında olduğu gibi, başta karteller olmak üzere pazar tanımından bağımsız olarak teşebbüsler arasında rekabete aykırı amaca sahip olduğu açık olan ihlaller bakımından yürütülen soruşturmalarda ilgili pazarın tanımlamasına ilişkin bir yükümlülük veya zorunluluk bulunmamaktadır [135]. Bu çerçevede, ilgili taraflar bakımından yapılan inceleme ve tespitler neticesinde elde edilen bulgular ile bunlara ilişkin değerlendirmeler doğrultusunda ulaşılan sonuca herhangi bir etkisi olmayacağından, ilgili pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir.

I.4.1.1.2. Usule İlişkin Ayrık Savunmalar ve Değerlendirilmesi

- CARREFOURSA tarafından yapılan, soruşturma heyetinin Kurul yerine Başkanlık Makamı tarafından görevlendirilmesinin hukuka aykırı olduğu ve 4054 sayılı Kanun’da Kurula tanınmış yetkinin genişletici yoruma tabi tutulmasının mümkün olmadığı, bu durumun adil yargılanma hakkını ihlal ettiği savunması.

(516) Kurumun her türlü iş ve işlemi gibi idari yargı denetimine tabi olan savunmaya konu usuli işlem çeşitli Kurul kararı vesilesiyle yargı denetiminden geçmiş ancak hukuka aykırı bulunmamıştır. Bu doğrultuda adil yargılanma hakkının ihlali de söz konusu değildir.

- CARREFOURSA tarafından yapılan, teşebbüste gerçekleştirilen yerinde incelemelerde uzman yardımcılarının da görev aldığı ancak açık düzenlemeye aykırı olarak uzman yardımcıları eliyle inceleme yürütülmesinin hukuka aykırı olduğu, hukuka aykırı yürütülen inceleme neticesinde elde edilen delillerin de hukuka aykırı kabul edileceği ve teşebbüs aleyhine bir ihlal isnadında bulunmanın mümkün olmadığı savunması.

(517) 4054 sayılı Kanun’un 15. ve 40. maddelerinde, lafız itibarıyla yerinde incelemelerin uzmanlar tarafından gerçekleştirileceği düzenlenmiş olmakla birlikte, aynı Kanun’un Rekabet Kurumu meslek personelinin st atüsünü belirleyen 34. ve 36. maddeleri ile Rekabet Kurumu Meslek Personel Yönetmeliği’nin 4. maddesi uyarınca uzman yardımcılarının meslek personeli niteliğini haiz olduğu açık olup, Kurum hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri yerine getirm ekle yetkili oldukları ifade edilmiştir. Bu itibarla 15. maddede belirtilen “uzman” ifadesinin “meslek personeli” olarak yorumlanması gerekmektedir. Nitekim ilgili iddia Kurulun 20 yılı aşkın uygulamasında teşebbüsler tarafından defalarca mahkemeler huzuru nda dile getirilmiş olup dayanaktan yoksun olduğu istikrarlı olarak hüküm altına alınmıştır [136]. Dolayısıyla 134 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin karşılığı olan Avrupa Birliğinin İşleyişine Dair Anlaşma’nın 101(1). maddesinin.

135 Case AT.39574 — Smart Card Chips, para 214.

[136] Örnek olarak bkz. Danıştay 10. Dairesi’nin 18.11.2003 tarih ve E:2001/1441, K:2003/4468 sayılı kararı

meslek personeli görev ve yetkisini haiz olduklarında kuşku bulunmayan rekabet uzman yardımcılarının yerinde incelemelerde görevlendirilmiş olmalarını n hukuka aykırı olduğu iddiasının kabulü mümkün değildir.

- CARREFOURSA tarafından yapılan rekabet hukukundan çok daha farklı bir alanda uzmanlaşmış olan MASAK eliyle toplanmış bulguların, rekabet ihlalini ispat amacıyla kullanılmasının mümkün olmadığı savunması.

(518) 4054 sayılı Kanun kapsamına giren bir ihlalin varlığı, hukuka uygun olarak elde edilmiş her türlü delil ve ispat vasıtası ile ortaya konulabilmektedir. Dolayısıyla gerçek ve tüzel kişiler yanında kuşkusuz kamu kurum ve kuruluşlarından, usulüne uygun olarak elde edilen bilgi ve bulgular da delil niteliğini haizdir. Kaldı ki MASAK’tan temin edilen bilgi ve belgeler üzerine inşa edilen hiçbir tespit ve değerlendirme bulunmamaktadır.

- CARREFOURSA tarafından yapılan, şartları gerçekleşmemiş olan geçici tedbir müessesinin amacı dışında ve hukuka aykırı olarak kullanıldığı savunması.

(519) Kurulun geçici tedbire ilişkin 07.05.2020 tarihli ve 20-23/298-145 sayılı kararının teşebbüslerle ilgili kısmı, “kısa kararın tebliğinden dosyaya ilişkin soruşturma süreci tamamlanana kadarki süre zarfında gıda ve temizlik ürünlerinde yapılacak tüm fiyat artışları hakkında Kurumumuzun belirleyeceği format ve süre içinde Kurumumuzun bilgilendirilmesi” ile sınırlıdır. Bu bakımdan esasen Kanun’un 14. maddesinde düzenlenen yetki kapsamında Soruşturma Heyetince de talep edilmesi mümkün olan bir bilginin belirli bir süre zarfında düzenli şekilde sunulmasının ötesinde bir yükümlülük öngörülmemektedir. Nitekim söz konusu tedbir soruşturma sürecinde Kurulun 22.10.2020 tarihli ve 20-47/648-M sayılı kararı ile kaldırılmıştır. Öte yandan bahsi geçen geçici tedbir kararının iptali istemiyle METRO tarafından açılan davada Ankara 14. İdare Mahkemesinin 16.07.2020 tarihli ve 2020/980 E. sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği; akabinde, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin 17.09.2020 tarihli ve 2020/511 E. sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararına yapılan itirazın reddedildiği vurgulanmalıdır. Bu bakımdan ilgili geçici tedbir kararının amacı dışında ve hukuka aykırı olarak kullanıldığı iddiaları yerinde bulunmamaktadır.

- ŞOK tarafından yapılan, SAVOLA haricinde perakendeciler arasındaki bilgi değişimine aracılık ettikleri iddia edilen tedarikçilerin bu soruşturma kapsamında olmadığı dolayısıyla bu hususun bile soruşturmanın usulen sakat olduğunu gösterdiği savunması.

(520) Savunmada bahsi geçen, soruşturmanın tarafı olmayan çeşitli üretici/tedarikçi niteliğindeki teşebbüsler hakkında soruşturma kapsamında elde edilen bulgular doğrultusunda Kurulun 26.04.2021 tarihli ve 21-23/271-M sayılı kararı ile re’sen soruşturma açılmış olup inceleme süreci devam etmektedir. Usuli süreçler ve savunma süreleri dikkate alınarak, ilgili teşebbüsler hakkındaki ihlal şüphesinin mevcut soruşturma yerine haklarında başlatılacak yeni bir soruşturma yoluyla açıklığa kavuşturulmasının daha doğru ve sağlıklı olacağı Kurul tarafından takdir edilmiştir. I.4.1.2. Esasa İlişkin Savunmalar ve Değerlendirilmesi

I.4.1.2.1. Topla-Dağıt Tipi Kartel İddiasına İlişkin Savunmalar

- Rakipler arasında doğrudan iletişimin tespit edilemediği, bununla birlikte destekleyici unsurlara yer verilmediği, rekabete hassas bilgilerin diğer perakendeciler ile paylaşılması amacıyla tedarikçi ile paylaşıldığı hususunun ortaya konulamadığı, dolayısıyla topla-dağıt tipi kartelde olması gereken zorunlu

unsurların bulunmadığı, bahsi geçen fiyat artışlarına sebep olabilecek alış fiyatlarındaki ve diğer maliyetlerdeki artışların göz ardı edildiği, bu kapsamda topla-dağıt tipi kartel iddiaları için gerekli olan ispat standardının yerine getirilmediği savunması.

(521) Bu noktada öncelikle, gerek ilgili sektör gerekse elde edilen bulgular ve ulaşılan sonuçlar bakımından mevcut dosya ile oldukça benzer nitelikler sergileyen, Portekiz Rekabet Otoritesinin (Autoridade da Concorrência (AdC)) yakın tarihli iki kararı ve halen devam eden çok sayıda soruşturması hakkında bilgi verilmesinde fayda bulunmaktadır. 2016 yılında AdC tarafından çeşitli teşebbüsler hakkında yeniden satış fiyatının tespiti iddialarına ilişkin başlatılan soruşturma kapsamında 2017 yılında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde, bazı sağlayıcılar ile önde gelen perakendeciler arasında çeşitli gıda, içecek, temizlik ve kozmetik ürünlerinin perakende satış fiyatlarının tespitine dönük topla-dağıt kartellerinin varlığına işaret eden deliller elde edilmesi üzerine, her biri bir adet sağlayıcı (hub) ve çok sayıda süpermarket zinciri (spoke) hakkında olmak üzere toplam 13 ayrı soruşturma başlatılmıştır 137,138. Mevcut durumda söz konusu soruşturmalardan tamamlanan ikisinde AdC tarihinin ilk topla- dağıt karteli kararları verilmiş ve bu iki soruşturmada altı perakende zinciri ile iki ayrı tedarikçiye para cezası uygulanmıştır [139].

(522) Bahsi geçen kararlara ilişkin olarak AdC temsilcilerince 2021 Mart ayında Uluslararası Rekabet Ağı (ICN) tarafından düzenlenen “Topla-Dağıt Kartel Dosyaları” başlıklı webinarda yapılan sunumda [140] topla-dağıt kartel uygulamalarına dair güçlü deliller olarak aktarılan bazı yazışma örneklerine [141] aşağıda yer verilmektedir:

“4. Topla-Dağıt uygulamasının güçlü delilleri

ÖRNEK no. 1

Konu: Satış Fiyatı Ayarlaması – 24.01

Kimden: [Tedarikçi]

Kime: [Perakendeci A]

Yarın için -24.01- […] planlanan tavsiye satış fiyatı fiyat ayarlamasını ekte bulabilirsiniz.

Fiyat istikrarının ticari marjların korunması için hayati olduğunu göz önünde bulundurarak, bu fiyatların mağazalarınızda uygulanmasına dair işbirliğiniz için müteşekkir olurum.

[…]

Kimden: [Perakendeci A]

Kime: [Tedarikçi]

Bu ayarlama [Perakendeci B] için de geçerli midir?

Kimden: [Tedarikçi]

Kime: [Perakendeci A]

[Ürün 1] ve [Ürün 2] hariç, evet. Yine de bunlar içinde bulunduğumuz hafta ayarlanmış olacaklar.” 137 https://one.oecd.org/document/DAF/COMP/WD(2019)86/en/pdf

138 https://globalcompetitionreview.com/hub-and-spoke/portugal-imposes-highest-ever-fines

139 İhlallerin yaklaşık 10 yıl sürdüğü tespit edilen söz konusu soruşturmalarda tedarikçilere (Sociedade Central de Cervejas ve Prime Drinks) cirolarının %6,5’i düzeyinde; perakende zincirlerine (Modelo Continente, Pingo Doce, Auchan, Intermarché, Lidl ve Cooplecnorte) ise cirolarının %3’ü ile %7’si arasında değişen oranlarda para cezası uygulanmıştır. Anılan perakendecilerden dördü (Modelo Continente, Pingo Doce, Auchan ve Intermarché) her iki soruşturma bakımından da taraftır. https://www.internationalcompetitionnetwork.org/wp-content/uploads/2021/03/CWG_webinar_

hubspoke_032021.pdf

140 Bkz. bir önceki dipnot.

141 İngilizce orijinalinden Türkçe’ye çevrilmiştir.

“ÖRNEK no. 2

Konu: Alışveriş [Ürün 1]

Kimden: [Perakendeci A]

Kime: [Tedarikçi]

[…]

25 Mayıs’ın [Ürün 1] alışveriş raporunu gönderiyorum.

Bazı perakendeciler tarafından uygulanan fiyatlar dikkate alındığında, kendi mağazalarımızın rekabetçi olmadığını teyit etmiş durumdayız.

İlginizden ve pazardaki bu durumun düzeltilmesinden memnun oluruz.

Alternatif olarak, son seçenekte, müşterilerimizin en iyi fiyatlardan yararlanmaları için promosyonel koşullar talep ederiz.

Geri dönüşünüzü bekliyoruz.

[…]”

“ÖRNEK no. 3

RE: [Perakendeci] fişlerinin karşılaştırması

Kimden: [Tedarikçi]

Kime: [Tedarikçi]

Bilgi: [Tedarikçi], [Tedarikçi Off-Trade [142] Satış Direktörü]

[…]

Bu promosyon ile ilgili olarak [Perakendeci A]’dan baskı alıyorum… bu durum fiyat tavsiyelerimizi tehlikeye atıyor. […]

Kimden: [Tedarikçi]

Kime: [Tedarikçi]

Bilgi: [Tedarikçi], [Tedarikçi Off-Trade Satış Direktörü]

[…] [Perakendeci A]’nın e-postasında önümüzdeki Pazartesi’ye kadar bu sorunun çözülmesi talep ediliyor. Durumu düzeltmek için çabalamaya değer mi?

Kimden: [Tedarikçi]

Kime: [Tedarikçi]

Bilgi: [Tedarikçi], [Tedarikçi Off-Trade Satış Direktörü]

[Tedarikçi Off-Trade Satış Elemanı] fiyatları değiştirmeyi başardı. Yarın kasa fişi ispatını gönderecek.”

(523) Yukarıdaki yazışmaların gerek içeriği gerekse kullanılan ifadeler bakımından, soruşturma kapsamında elde edilen çeşitli delillerle benzerlikleri açıkça görülmektedir. Bunun yanında, dosya kapsamında pek çok iletişim delilindeki ifadelerin, perakende satış fiyatlarının tespitine dönük rekabet karşıtı amacı yukarıda örnek olarak sunulan delillere kıyasla çok daha net olarak ortaya koyduğu değerlendirilmektedir.

(524) Öte yandan bahsi geçen sunumda yer verilen bilgilere göre, taraf teşebbüslerin nitelikleri, soruşturma konusu sektör ve ürünler ile elde edilen delillerin mevcut soruşturmaya benzer olduğu AdC tarafından yürütülen soruşturmalarda tespit edilen ihlaller karşısında sunulan savunmaların da neredeyse birebir aynı olduğu görülmektedir. Sunumun ilgili kısmına [143] aşağıda yer verilmektedir:

“5. Teşebbüslerce sunulan başlıca iddialar

 Tanımlanan eylemler Portekiz Perakende Gıda Pazarı’nda iktisadi açıdan irrasyoneldir

 Perakendeciler arasında doğrudan iletişimin bulunmaması

 Perakendeciler kendi perakende satış fiyatlarını belirlemekte serbestlerdir

 İzleme/Alışveriş yasal ve meşru bir pazar bilgi aracıdır

 Fiyat bilgisi değişimleri gerçek anlamda kamuya açık bilgi sınıfındadır

142 Perakende kanala ilişkin ticari birim.

143 İngilizce orijinalinden Türkçe’ye çevrilmiştir.

 Fiyatlardan sapma sinyalinin verilmesi daha iyi alış koşulları elde edebilmek için bir pazarlık

argümanıdır

 Perakendecilerin tepkileri pazardaki hareketlere karşı normal, rasyonel ve rekabetçi yanıtlardır

 Niyete dair kanıtın bulunmaması”

(525) Söz konusu savunmalar AdC tarafından kabul edilmemiş ve daha önce de ifade edildiği üzere taraflara para cezası uygulanmıştır.

(526) Dosya kapsamında yapılan birçok tespitte, rakipler arasında fiyatların ve fiyat geçişlerinin koordinasyonun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ve fiyat geçiş tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına dair doğrudan ve/veya tedarikçiler aracılığıyla dolaylı iletişimlerin olduğu ortaya konulmaktadır. Esasen dosya kapsamında yer alan salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülebilecek olmakla birlikte; büyük ölçüde belgelere konu olan ürünlere ilişkin yine belgelerde bahsi geçen fiyat hareketlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de teyit yoluna gidilmiştir. Bu bakımdan somut olayda, çeşitli yönlerden topla-dağıt niteliğinde çeşitli açılardan ise daha geleneksel nitelikte olmak üzere, her halükarda Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesi anlamında kartel tanımına uygun bir dizi anlaşma ve/veya uyumlu eylem teşkil eden davranışların mevcudiyeti gösterilmiştir.

(527) Bu çerçevede, her ne kadar ihlal iddialarını destekleyici unsurlara yer verilmediği ve rakipler arasında doğrudan iletişim tespit edilmediği savunulsa da teşebbüsler arasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabet karşıtı iletişimi gösterir çok sayıda yazışma ve bu yazışmalarda bahsi geçen fiyat hareketlerinin büyük ölçüde birebir gerçekleştiğine ilişkin çok sayıda tespit karşısında, " hiçbir destekleyici unsura yer verilmediği" savunması kabul edilebilir değildir.

(528) Kaldı ki teşebbüsler arasında doğrudan iletişim kanallarının kullanıldığını gösterir belgeler de bulunmaktadır. Söz gelimi A101’de elde edilen Whatsapp yazışmasında geçen “… (…..) bey Bim ile görüştük cumaya kadar bekleyelim denilmekte…” ifadesi ile;

“ [A101 1] - (…..): Geçiyoruz diye konuştuk

[A101 2] - (…..): Kiminle?

[A101 1] - (…..): Bim”

ifadelerinden; CARREFOURSA’dan elde edilen, “(…..) [144]: Bugün geçmiş, A101 (…..)’ın [145] keyfi yerindeydi. Onlar da şimdi geçiyorlarmış” ifadesinden [146]; ya da TİGEM bünyesinde gerçekleştirilen ve katılımcıları arasında perakendeci teşebbüslerin temsilcilerinin olduğu anlaşılan toplantıya ilişkin notlardan da görüleceği üzere, rakipler arasında doğrudan iletişim delillerinin tespit edilemediği savını kabul etmek mümkün değildir.

(529) Ayrıca SAVOLA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, bir önceki yazışmanın tarihi [147] ve A101’den gönderilen fiyat bilgileri [148] birlikte değerlendirildiğinde “Strategy 144 CARREFOURSA İcra Kurulu Üyesi ve Genel Müdürü (…..).

145 İlgili tarihte A101 icra kurulu başkanıdır (CEO).

[146] A101 tarafından böyle bir görüşmenin gerçekleşmediği öne sürülmüş olmakla birlikte, CARREFOURSA tarafından yapılan savunmada, adı geçenlerin ilgili tarihte sosyal bir etkinlik vesilesiyle bir araya geldikleri belirtilmiştir.

147 Söz konusu yazışmadan önce yazışma tarihi tespit edilebilen son yazışma delili 08.12.2018 tarihine ilişkindir.

148 A101 tarafından sunulan bilgilere göre 1,25 lt Yudum ayçiçek yağı 07.01.2019 tarihinde 14,25 TL fiyattan, 4,5 lt Yudum ayçiçek yağı ise 23.01.2019 tarihinde 33,95 TL fiyattan düzenli olarak listelenmeye başlanmıştır.

team” isimli Whatsapp grubunda 2018 yılı Aralık ayında gerçekleştiği değerlendirilen yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

[SAVOLA 1] - (…..): (…..) [149] aradı ben[i] A101 e ürün listelemişsiniz o tavsiye raf

fiyatlarını nasıl kabul ettiler bunlar işi bilmiyor mu diyor 

Ben de herkes sizin gibi değil dedim […] (18.54)

[SAVOLA 2] - (…..): A101’e çıkacağımız raf fiyatlarını nereden biliyorlar

(19.30)

[SAVOLA 3] - (…..):(…) (19.34)

bılıyorlar mı kı (19.35)

[SAVOLA 1] - (…..): Valla orasını bilmiyorum ama ayçiçek 4,5 pet 33,50 dedi 1,25

lt 14,25 dedi ben de daha net değil dedim A101 de arkadaşı var ama (…..)’in 150

(19.38)

[SAVOLA 3] - (…..): bu arada (…..) [151] aradı sımdı

hayırlı olsun helal olsun dedi



a101 mania (19.52)

(530) Söz konusu yazışmalardan, SAVOLA ve A101 arasında yapılan görüşmeler neticesinde A101 mağazalarında düzenli olarak listelenmesi kararı alındığı anlaşılan Yudum markalı 1,25 lt ve 4,5 lt ayçiçek yağı ürünlerinin fiyatlarının, bu listeleme henüz gerçekleşmeden ŞOK ve MİGROS çalışanları tarafından edinildiği; üstelik belgede yer alan ifadelerden bu bilginin kaynağının SAVOLA olmadığı anlaşılmaktadır. Bu yazışma da teşebbüsler arasında yalnızca dolaylı değil, doğrudan iletişim kanallarının da kullanıldığına işaret etmektedir. Kaldı ki, mevzuat ve içtihat ışığında, teşebbüsler arasındaki iletişimin rekabet karşıtı amaç veya etkilerinin değerlendirilmesinde, bu iletişimin doğrudan veya dolaylı olarak gerçekleştirilmiş olmasının önemi bulunmamaktadır.

(531) Öte yandan topla-dağıt tipi kartelin unsurlarının delillerle ortaya konulmadığından bahisle “hiçbir tespitte perakendeci A’nın rekabete aykırı özel bir saikle hassas bilgilerini tedarikçi B ile bilerek ve isteyerek perakendeci C’ye iletileceğinin bilincinde olarak paylaştığının ortaya konulamadığı” savunması yapılsa da; ortak tedarikçi tarafından kendisine rekabet açısından en stratejik bilgiler olarak nitelenen rakibinin geleceğe dönük fiyat veya fiyat geçiş tarihleri bilgisi ulaştırılan perakendecinin, bu bilginin kaynağının rakibi olduğunu; bu tarz bir bilgiye muttali olan perakendecinin kendi stratejik bilgisini sağlayıcıya bildirmesi halinde bu bilginin de rakipleriyle paylaşılacağını ya da paylaşılabileceğini öngörebileceği veya öngörmesi gerektiği açıktır. Kaldı ki pek çok yazışmada bu bilginin rakiplerle paylaşılması özellikle talep edilmektedir.

(532) Nitekim ayrıntılarına TESPİT 1 kapsamında yer verilen yazışmalarda geçen, aşağıda ise örnek olarak sunulan bazı ifadeler, esasen perakendecilerin rekabete hassas olduğunda en ufak bir şüphe bulunmayan geleceğe yönelik fiyatlara ve fiyat geçiş tarihlerine ilişkin bilgileri, diğer perakendecilerin de organize edilebilmesi ve piyasada tam koordinasyonun sağlanması için tedarikçiye bilinçli olarak verdiğini gözler önüne sermektedir:

- 10.08.2018 tarihinde;

149 ŞOK Kuru Gıda Satın Alma Yöneticisi (…..)’in kastedildiği anlaşılmaktadır.

150 ŞOK Kuru Gıda Satın Alma Yöneticisi (…..)’in kastedildiği anlaşılmaktadır.

151 MİGROS Kuru Temel Gıda Ürün Grubu Müdürü (…..)’un kastedildiği anlaşılmaktadır.

“[MİGROS]-Migros (…..): Guzel abi piyasa yükselirse sorun yok:)

Bu arada raf fiyatları salı gunu itibariyle yükselecek

Ptesi organize olup herkesin salı gunune geçmesi gerekiyor

- 28.08.2018 tarihinde;

“[SAVOLA]- (…..): Şok 1 lt Yudum yarın 10.95TL rafta.yarın sizde geçin lütfen. (…..) [152] onaylattık.

Sıkıntı çıkmayacak.”

- 13.02.2019 tarihinde;

[A101]-A101 (…..): Şok halledilmeden bi işlem yapamayız

(…)

1.25 teki durum şu

Şok cumaya kadar fiyatı yukarı atarsa rafı bozmuyoruz

Yukarı attığında 14,25 fiyatıyla 2*1,25 aksiyon yapacağız”

- 16.01.2020 tarihinde,

“[MİGROS]- (…..) Migros: (…..) günaydın

Cuma gününe organize oluyoruz biz fiyat geçişinde sen a101 ve diğer tarafları organize eder misin ?

Cuma rafa yansıyacak

[SAVOLA]- (…..): Günaydın tammadır”

- 16.03.2020 tarihinde;

“[SAVOLA]- (…..): Günaydın bugün yeni tavsiye raf fiyatlarını sisteme tanımladınız değil mi ? C4 tanımladı aynı gün diye sorun olmasın teyit etmek istedim . (…..) Bey bugün için tanımlanacak demişti piyasayı ona göre organize ediyoruz

[MİGROS]- (…..) Migros: (…..) selam ok bizde sıkıntı yok fiyatlar yarına güncel Bizim için a101 önemli orayıda organize etmeniz gerekiyor

[SAVOLA]- (…..): Tamamdır onlarda Cumartesiye organize ediyoruz ikinci fiyat geçişi için

5 lt pet tanımlandı mı fiyat güncellenmesi gereken birşey varsa destek olayım hemen

[MİGROS]- (…..) Migros: 5 l pet tanımlandı fiyatı güncellenecek haftaya ptesi sipariş gelir”

- 06.04.2020 tarihinde;

“[CARREFOURSA]- (…..) Carrefour: Bizde yükselttik senin söyleğin fiyatlara geçmiştik

Onlar geçneyine bizde geri çektik

Geçiriseniz bizde geöeriz

- 20.04.2020 tarihinde

“[MİGROS]- (…..) Migros: Burda tanımladı dedin siz geçmeyince o tarafı iptal ettik bilgisini vermedin haberimiz yok,biz ctesi fiyatı gösterdik adamlar geçmediler bugün ptesi yarına yansır diyolar bir daha biz önce geçmeyeceğiz bilginiz olsun c4 bizden önce fiyatı göstenr biz ona göre geçeriz

Ok yarını bekleyelim.5 lt yarın rafa yansıyacak

[SAVOLA]- (…..): Aynı güne organize ediyoruz geçiş olmuyor yada aynı fiyata geçiş olmayınca sorun yaşanıyor diye yoksa aynı gün onlarda tanımlamıştı hep Cuma yapsaydınız ok konuşuruz”

ŞOK üst yöneticisi (CEO)

- BİM ve SAVOLA çalışanları arasında geçen yazışmada 03.02.2020 tarihinde

“Merhaba,

43,95 yaptım yarın itibari ile piyasada aşağı fiyat olmaması konusunda destek

rica ederiz,”

(533) Yukarıdaki konuşmaların içeriğinden tedarikçinin merkez (hub) konumunda koordinasyona ve kartele aracılık ettiği, perakendecilerin ise uç (spoke) olarak bu kartelin içinde bilinçli olarak yer aldığı ispatlanmıştır. Teşebbüsler savunmalarında aksini iddia etseler de yukarıda birkaç örneğine yer verilen yazışmaların çok daha fazlası, kararın ilgili bölümlerinden de görülebileceği üzere, dosya kapsamında bulunmaktadır.

I.4.1.2.2. Pazarın Karakteristik Özelliklerinin Göz Ardı Edildiğine İlşkin Savunmalar

- Rekabet hukuku incelemelerinde rakipler arasından doğrudan veya dolaylı işbirliğinin tartışılmakta olduğu bir dosyada incelenen piyasanın özelliklerinin de dikkate alınması gerektiği, bunun yapılmadığı, toplam gıda perakendesi satışları içinde organize perakende satışları oranının Türkiye bakımından %43 olduğu, dolayısıyla gıda perakendeciliği sektörünün bir kartel anlaşmasına müsait olmadığı, mevcut pazar yapısında teşebbüsler arasında rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın rasyonel ve sürdürülebilir olmadığı, organize olmayan gıda perakendecilerinin de organize perakendeciler üzerinde ciddi bir rekabetçi baskısının bulunduğu, böylelikle pazarda yoğun bir fiyat rekabetinin yaşandığı, soruşturmaya konu pazarın yüksek derecede şeffaf olduğu, satılan ürünler homojen olmasa bile görsel ve yazılı iletişim araçlarının çeşitliliği ile birlikte teşebbüslerin teknolojik altyapılarının güçlü olmasının rakip fiyatlarını hızlı ve kolay bir şekilde takip edebilmelerine olanak sağladığı, pazardaki şeffaflığın bu derece yüksek olması nedeniyle de fiyatların ve fiyat değişim tarihlerinin teşebbüsler için rekabete duyarlı hassas bir bilgi olmaktan çıktığı, pazarın bilgi paylaşımına elverişli olmadığı, yazışmaların sağlayıcı ile yapılan alış fiyatı pazarlıklarını ve esasen teşebbüslerin rekabet güdüsüyle hareket ettiklerini gösterdiği, perakendecilerin tedarikçiler tarafından yeniden satış fiyatının tespiti olarak değerlendirilebilecek fiyat baskısına maruz kaldıkları, belgelerde yer alan fiyat geçişlerine ilişkin ifadelerin pazarın yapısı ve işleyişi dikkate alındığında rahatlıkla gerçekleştirilebilecek tahmin ve öngörüleri içerdiği, incelenen pazar gibi oligopolistik bağımlılığın söz konusu olduğu pazarlarda teşebbüsler arasında herhangi bir anlaşma olmaksızın salt paralel davranışlar sonucunda rekabetçi düzeyin üzerinde karlar elde edilebildiği, gözlenen paralel fiyatlama davranışlarının pazar liderini takiple veya barometrik fiyat liderliği ile açıklanabileceği, COVİD-19 salgını döneminde indirimle satışa sunulan ürünler bakımından herhangi bir değerlendirmeye yer verilmeyerek sadece belirli ürünlerin seçilerek değerlendirme yapıldığı ve tüm ürün kataloğuna yönelik değerlendirme yapılmadığı, sonuç olarak uyumlu eylem iddialarına ilişkin taraflar arasındaki koordinasyonu somut bir şekilde ortaya koyan herhangi delil ve değerlendirme olmadığı savunması.

(534) Tarafların savunmalarının değerlendirilmesi bakımından yol gösterici bir karar olan Danıştay 13. Dairesinin 2016/4902 E. 2019/4247 K. 2019/4247 sayılı kararında Yüksek Mahkeme;

“Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın (ABAD), Dyestuffs kararında, uyumlu eylem, anlaşma

düzeyine ulaşmamakla birlikte, teşebbüslerin, rekabetin risklerine karşı oluşturulan bilinçli olarak

ikame ettikleri koordinasyon biçimi olarak tanımlanmış; Sugar karanda, teşebbüslerin rakiplerinin

mevcut ve öngörülebilir davranışlarına rasyonel olarak ayak uydurmalarının hukuka uygun olduğu, ancak mevcut veya potansiyel rakiplerinin pazardaki davranışlarını etkileme yahut geleceğe ilişkin kararlarını rakiplerine ifşa etme amacı ya da etkisi bulunan her türlü doğrudan veya dolaylı iletişimin uyumlu eylem olarak nitelendirileceği ve bu durumun rekabet ihlali oluşturacağı belirtilmiştir.

Pazarın yapısı nedeniyle teşebbüslerin paralel davranışlarda bulunması durumunda bu paralel davranışların gizli bir anlaşma veya uyumlu eylem sonucu olup olmadığının tespitinde, davranışın makul, mantıklı bir nedeninin olup olmadığı, diğer teşebbüslerle uyumlu bir şekilde gerçekleştirilen davranışın teşebbüsün çıkarına olup olmadığı, teşebbüsler arasında bir bağlantının olup olmadığı, teşebbüsler arasında doğrudan ya da dolaylı iletişimi sağlayan yöntemlerin kullanılıp kullanılmadığı, bilgi alışverişi gibi kolaylaştırıcı eylemlerin olup olmadığı gibi hususların dikkate alınması gerekmektedir.

4054 sayılı Kanun'un 4. maddesine göre anlaşma, uyumlu eylem veya teşebbüs birliği kararlarının rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı amaç taşıması yeterli olup, amacı bu olduğu takdirde, söz konusu davranışların ayrıca piyasada rekabeti bozucu etkilerinin görülmesi veya bu etkilerin ispatı aranmayacaktır. Bir başka anlatımla, rekabeti ihlal edici amacın belirlenebildiği durumlarda, rekabete aykırı olduğu iddia edilen fiil ve davranışların mahiyetinin belirlenmesi asgari seviyede önem taşımaktadır. Nitekim, 4054 sayılı Kanun'un aktarılan hükümleri ve buna ilişkin gerekçelerde özetle; rekabetin ihlal edilmesini amaç edinen fiil ve davranışların yasaklandığı belirtilmiştir.

Rekabet açısından önemli olduğunda kuşku bulunmayan geleceğe ilişkin rekabete hassas bilgilerin piyasada rekabet edilen başka bir teşebbüsle paylaşılmasında, rekabeti ihlal edici bir amacın olduğu şüphesi ortaya çıkacaktır. Nitekim gerek ABAD'in T-Mobile karanda gerekse doktrinde rakipler arasında gelecekteki davranışlarına yönelik belirsizlikleri ortadan kaldırabilecek nitelikte olan bilgi paylaşımlarının rekabete aykırı olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Söz konusu rekabete hassas bilgi; geleceğe ilişkin fiyat veya buna ilişkin stratejik bir bilgi olduğu takdirde, rekabeti ihlal etme amacın ayrıca irdelenmeye ihtiyaç göstermeyecek şekilde ortada olduğu da açıktır. Ayrıca, teşebbüsler arası bilgi paylaşımlarının, piyasada bir etkisinin olmadığı ileri sürülebilirse de, belirtilen rekabete hassas bilgi paylaşımın, teşebbüslerin gelecekte piyasada alacakları kararlarda etkili olacağının aksi ispatlanmadıkça kabul edilmesi gerekmektedir. Bu durum, ABAD'in Polypropylene ve Sugar kararlarında teşebbüsler aleyhine bir karine olarak değerlendirilmiştir.

İletişim delilleri; teşebbüslerin toplantı, telefon vb. suretle anlaşmanın unsurları hakkında iletişim kurulduğunu gösteren ancak anlaşmanın esasına ilişkin bilgi içermeyen delilleri ifade etmektedir. Bahse konu delil türünün en sık rastlanan örneklerinden bazıları da, belirli bir toplantı veya etkinliğe katılımı gösteren deliller ile rakiplerle ticari sır niteliğindeki hususların görüşüldüğüne ilişkin bilgi içeren ancak uzlaşmanın sağlandığını tek başına ispatlayamayan toplantı notları ve iç yazışmalardır. İspat gücü en yüksek ikincil delillerin iletişim delilleri olduğu kabul edilmektedir.

İkincil delillerin diğer türü olan ekonomik deliller ise, teşebbüslerin ilgili pazarda rekabet etmediklerini gösteren davranışsal deliller ile pazar yapısının gizli bir uzlaşmanın kurulmasına ve sürdürülmesine müsait olduğunu ortaya koyan yapısal deliller başlıkları altında sınıflandırılmaktadır. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan davranışsal delil türlerinden biri de, yakın tarihli veya eş zamanlı fiyat artışlarıdır. İktisadi delil türleri arasında ispat gücü en yüksek delillerin davranışsal deliller olduğu belirtilmektedir.

Bilgi değişimleri gibi rekabeti sınırlayıcı uzlaşmaların oluşturulması ve sürdürülmesinde kolaylaştırıcı işlev görmekle birlikte tek başına ihlâli ispata yeterli görülmeyen, bu sebeple de ikincil delil türlerinden biri olarak değerlendirilen kolaylaştırıcı eylemlerin ise hangi başlık altında ele alınacağı konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Bazı yazarlar, bahsi geçen davranışları iletişim benzeri deliller olarak değerlendirerek üçüncü bir ikincil delil kategorisi oluştururken, bazı çalışmalarda ise bu deliller ekonomik delil türlerinden biri olarak ele alınmaktadır. Söz konusu delillerin ispat standardı bakımından önem arz eden işlevi ise, sarih uzlaşmalar ile oligopolistik bağımlılık arasındaki “boşluğu doldurmak”, böylelikle hukuka aykırı uzlaşmalar ile salt paralel davranışların ayırt edilmesini sağlamaktır.

İletişim delilleri kullanılarak kartelin ispat edilmesine ilişkin Avrupa Birliği (AB) rekabet hukuku uygulaması uyarınca oluşturulan ilkeler incelendiğinde, Sugar kararı ile temeli atılan ve Polyproylene kararında ifadesini bulan karine uyarınca; teşebbüsler arasında gelecekteki davranışlarına ilişkin belirsizliği ortadan kaldırmak amacıyla bir iletişimin gerçekleştirildiği yönünde delil bulunması hâlinde, bahse konu uyumlu davranışın tarafı olan ve ilgili pazarda faaliyet göstermeye devam eden

teşebbüslerin rakipleri ile teati ettikleri bilgileri kendi davranışlarını belirlerken dikkate alacağı varsayılmaktadır. Sözü edilen varsayımdan hareketle, rekabeti sınırlayıcı iletişimlerin varlığı durumunda pazardaki etkiye bakılmaksızın kartelin ispatlanması mümkün olabilmektedir.

Rakipler arasındaki toplantı ve görüşmelerin AB otoriteleri tarafından değerlendirilmesinde, sıklıkla taraflar arasındaki iletişimin amacına vurgu yapıldığı görülmektedir. Bu çerçevede örneğin fiyat ve satış stratejisi gibi rekabete duyarlı hususların görüşüldüğü toplantılara katılımın amacının rekabeti sınırlamak olduğu varsayılmaktadır. Dolayısıyla rekabeti sınırlayıcı nitelik taşıyan toplantılara katılım, toplantıda alınan kararlara uyulup uyulmadığına bağlı olmaksızın, teşebbüsün kartele taraf olduğunu ispat için yeterli sayılmaktadır. Zira Rhöne-Poulerıc kararında, rekabeti sınırlayıcı amaçla gerçekleştirilen bir toplantının katılımcılarının toplantıda edinilen bilgilerden bağımsız hareket etmesinin muhtemel olmadığı, bu sebeple toplantıya katılan teşebbüslerin her birinin açık veya zımni olarak bilgi paylaşımında bulunması zorunluluğu bulunmaksızın iletişimin karşılıklı olarak gerçekleştirilmiş sayılacağı kabul edilmiştir.

Uyumlu eylem için, teşebbüsler arası koordinasyon ya da işbirliğinin taraflar arasındaki doğrudan veya dolaylı bir bağlantıdan kaynaklanması gerekmektedir. Firmalar arası bağlantının temel unsuru ise bilgi alışverişidir. Başvurucunun İtalya’ya yapmak istediği para transferi için birçok bankanın aynı komisyon ücretini talep etmesi üzerine yaptığı şikâyeti konu edinen Züchner davasında ABAD, uyumlu eylem sonucuna ulaşmak için firmalar arasında mutlaka bir bağlantının bulunmasının gerekmediğini, firmaların sadece bilgi alışverişinde bulunmalarının da yeterli olduğunu belirtmiştir.

Özellikle oligopolistik pazarlarda artan pazar şeffaflığının rekabetin yoğunluğunu azaltacağı fikrinden hareketle, bilgi alışverişi konusunda daha hassas bir yaklaşım sergilenmelidir. Homojen bir ürününün söz konusu olduğu piyasalarda, müşteriler çok küçük fiyat farklılıklarına bile duyarlıdır. Bir firmanın rakiplerinden farklı hareket edip önemli kazançlar elde etmesi mümkünken, tüm firmaların aynı yönde bir strateji uygulamaları, büyük ölçüde aralarındaki bilgi alışverişi sayesinde gerçekleşmektedir.

Bu bağlamda, piyasanın oligopolistik özellikler göstermesi hâlinde firmaların bilgi alışverişinde bulunmalarının paralel davranışlara ve dolayısıyla antirekabetçi bir etkiye yol açacağı önceden varsayılabilecektir. Böylece oligopolistik bağımlılığın ortaya çıkmasını engelleyen faktörleri bertaraf etmek üzere, firmaların fiilen bilgi alışverişinde bulunmaları, uyumlu eylem kapsamında değerlendirilebilecektir.

AB uygulamalarında ABD uygulamaları gibi gelişmiş bir ek faktörler sisteminin bulunmamasıyla bağlantılı olarak, AB rekabet hukukunda firmalar arası toplantılara ve iletişime çok daha katı yaklaşılmaktadır. Nitekim, ABD’de firmalar arasında toplantı yapılmış olması teşebbüslerin “anlaşma yapma olanağına” sahip olmalarından öte bir anlam ifade etmemektedir. Ancak bu toplantıların ve bilgi alışverişinin paralel davranışın hemen öncesinde gerçekleştiği tespit edilirse, her iki uygulamada da bu tür faaliyetlerin uyumlu eylem ya da gizli anlaşma sonucuna götürmekteki etkileri artmaktadır.

Bilgi alışverişinin hemen sonrasında, rekabet ihlâli niteliğindeki pazar davranışlarının ortaya çıkması, firmalar arası bağlantıya ilişkin delillerin uyumlu eylemi ispatlamasındaki gücünü artırmaktadır. Bu tür bağlantılara girip bilgi alışverişinde bulunan firmaların artık oligopolistik bağımlılık savunmasına sığınamayacakları ifade edilmektedir. Zira, firmalar arası bağlantı, paralel davranışı uyumlu eylemden ayıran en önemli unsurdur. Oligopolistik bağımlılık teorisi, paralel davranışların ortaya çıkması için firmaların aralarında bu tür iletişimler kurmalarını gerektirmemektedir.

Firmaların aralarında kurdukları bağlantı, onları oligopolistik bağımlılık korumasından çıkarmaktadır. Avrupa Komisyonu’nun (Komisyon) British Sugar kararında yaptığı yorum da bu yöndedir. British Sugar firmasının pazarın oligopolistik yapısının ve kendi fiyat liderliğinin diğer üreticilerle fiyat tespitine yönelik bir anlaşma yapmasını gereksiz kıldığına, pazar koşullarının zaten fiyat rekabetine olanak vermediğine ilişkin savunmaları kabul edilmemiş, teşebbüsler arasında gerçekleştirilen bilgi alışverişinin, firmaların fiyatlama politikalarını koordine etmek amaçlı ortak niyetlerini gösterdiği belirtilmiştir.

Ayrıca, ABAD’ın Pioneer davası ve Zuchner davasında yaptığı yorumların, uyumlu eylemin ikinci derecede delillerle ispatlanabileceğini ortaya koyduğu ifade edilmektedir. Komisyonun PVC davasındaki yorumu da bu yöndedir. Komisyon’a göre, uyumlu eylem davalarında ihlâlin doğası

gereği çoğu zaman kararın ikinci derecede delillere dayanılarak verilmesi gerekmekte ve ihlâli oluşturan olayların varlığı sonucuna ispatlanmış olaylardan mantık yürüterek ulaşılmaktadır.”

(535) Benzer şekilde Danıştay 13. Dairesinin 11.12.2019 tarihli ve E. 2015/3353, K.

2019/4244 sayılı kararında Yüksek Mahkeme şu hususları vurgulamıştır:

“Rekabet hukukunda birincil deliller, teşebbüsler yahut teşebbüs adına hareket eden şahıslar arasında bir uzlaşmanın gerçekleştiğini açıkça ortaya koyan delil türüne işaret etmektedir. Dolayısıyla belirtilen deliller, uzlaşmanın unsurlarını (konu, ilgili pazar, fiyat politikası, kazancın dağıtım usulü, denetim ve uygulama yöntemi vb) kararlaştırmak üzere taraflar arasında iletişim kurulduğuna ve iletişimin içeriğine ilişkin bilgiler içermektedir. Birincil delillerin en yaygın türleri, belirli bir ihlâl faaliyetini gerçekleştirmek üzere tarafların ortak iradelerinin oluştuğunu gösteren belgeler (yazılı metinler, elektronik postalar, toplantı tutanakları vb.) ile ihlâlin taraflarına ait olan ve uzlaşmanın nasıl kurulduğunu ve uygulandığını gösteren yazılı veya sözlü beyanlardır. Sözü edilen yazılı belgeler ile taraf beyanları, uzlaşmayı somut ve açık şekilde ispat etmeleri sebebiyle delil hiyerarşisinin en üst seviyesinde yer almaktadır. Birincil delillerin temel kaynağını ise rekabet ihlâllerine taraf olan teşebbüslerin rekabet otoriteleri ile işbirliği kurarak tam bağışıklık yahut ceza indirimi kazanmasına imkân veren pişmanlık programları kapsamında sunulan belgeler ile rekabet otoritelerince ilgili teşebbüsler nezdinde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgeler oluşturmaktadır.

Delil hiyerarşisinin en üst seviyesinde yer alan deliller, hukuka aykırı davranış ile sorumluların tespitinde hata riskini en aza indirgemekte, böylelikle ispat standardının seviyesine ilişkin tereddütleri ortadan kaldırmaktadır. Bu çerçevede birinci derece tarafların ifadesi, iletişime ilişkin kayıtlar ile kartel taraflarının görüşmeye ilişkin eş zamanlı olarak oluşturduğu belgeler “kuvvetli delil” olarak adlandırılmakta ve bu delillerin kartelin altın standardını oluşturduğu kabul edilmektedir.

Delillerin ispat gücünün belirlenmesinde dikkate alınan bir başka kıstas, delillerin oluşma zamanıdır. Nitekim soruşturma açılması kararından önce oluşan (eş zamanlı) delillerin ispat gücü, soruşturma açıldıktan sonra oluşan delillere, diğer bir ifadeyle soruşturma tarafları ile üçüncü kişilerin ifadelerine kıyasla daha yüksektir. Nitekim belirtilen ilk durumda teşebbüslerin kartel toplantıları yahut görüşmelerine müteakip oluşan delillerin gerek iletişime ilişkin bilgilerin derhal aktarılmış olması gerekse bu tür belgelerin ileride aleyhe delil olarak kullanılabileceği endişesi olmaksızın ve kartel toplantısı ya da iletişimin gerçekleştirildiği sırada (yahut kısa bir süre sonra) oluştuğundan eş zamanlı belgelerin ispat gücünün son derece yüksek olduğu kabul edilmektedir. Bu itibarla, ihlâlin gerçekleştirildiği dönemde, diğer bir ifadeyle rekabet otoritesi tarafından inceleme başlatılmadan önce oluşan "eş zamanlı belgeler" birincil deliller olarak değerlendirilmektedir.

Öte yandan, elde edilen deliller ne kadar ayrıntılı ise, başka bir anlatımla uzlaşmanın konusu, tarafları, etkilediği pazarlar gibi unsurlara ilişkin ne kadar fazla bilgi içeriyorsa, ispat gücünün o kadar yüksek olduğu kabul edilmektedir. Nitekim belirtilen ayrıntıları içeren belgeler doğrudan ispat gücünü haiz olduğundan birincil delil kapsamında değerlendirilmektedir.

Başka bir teşebbüste elde edilen veya rakip tarafından oluşturulan bir belgenin diğer teşebbüsler aleyhine delil olarak kullanılıp kullanılmayacağı sorunu, AB rekabet hukuku uygulamasında da sıklıkla tartışılan bir husustur. Bu bağlamda, Genel Mahkemece verilen Cimenteries CBRv. Commission kararında, eşzamanlı oluşturulan bir belgenin, kim tarafından oluşturulduğu dikkate alınmaksızın delil olarak kullanılabileceği belirtilmiş, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu da ABAD tarafından reddedilmiştir. Dolayısıyla, bir kartel toplantısına yahut anlaşmasına katılan teşebbüslerden biri tarafından tutulan ve diğerlerinin katılımını kayda alan notlar veya toplantı yahut anlaşmayla eş zamanlı oluşturulan e-postalar, diğer teşebbüs hakkında da ispat vasıtası olarak kullanılabilecektir. Bu noktada, kartel toplantısına yahut ihlâle ilişkin görüşmeye katılan, diğer bir ifadeyle uzlaşmanın tarafı olan teşebbüslerden elde edilen delillerin ispat gücünün, üçüncü kişilerden elde edilen delillere kıyasla daha yüksek olduğu kabul edilmektedir. Bu itibarla, uzlaşmaya ilişkin delillerin kartele taraf olan teşebbüslerin her birinde yapılan incelemelerde elde edilmesine gerek olmadığı, rakiplerden birinde bu tür bir belgenin tespit edilmesinin yeterli olduğu değerlendirilmektedir. Öte yandan, kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.

(…)

İhlâlin türü bakımından yapılan değerlendirmede karteller, doğrudan (per se) ihlâllerin tipik örneğini oluşturmaktadır. Nitekim bu tür ihlâllerin rekabete aykırı olduğunun son derece açık olması

sebebiyle davranışın ispat edilebilmesi için uzlaşmanın varlığının ortaya konulmasının yeterli olduğu,

ayrıca pazardaki etkilerinin gösterilmesine gerek olmadığı ve herhangi bir haklı gerekçenin dikkate

alınmayacağı kabul edilmektedir.

Somut olayda elde edilen deliller çerçevesinde, soruşturmanın tarafı olan teşebbüslerin 4054

sayılı Kanun'un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde özellikle rekabeti engelleyici, bozucu ya

da kısıtlayıcı hâller arasında sayılan satım fiyatının tespiti amacını taşıyan bir anlaşmanın tarafı

olduklarının açık olduğu, bu noktada taraflar arasında uzlaşmanın vuku bulması yeterli olup ayrıca

uzlaşmanın pazardaki etkilerinin ortaya konulmasına gerek olmadığı, bununla birlikte ön araştırma

raporunda tüm tarafların katılımıyla fiyat uygulamasının bir süre de olsa hayata geçirildiğine ilişkin

tespitlerde bulunulduğu, dolayısıyla anlaşmanın gerek amaç gerek etki unsurlarının da ortaya

konulduğu, bu itibarla, uzlaşmanın tarafı olan davacı şirketin anlaşmaya uyma noktasında gösterdiği

istisnaî davranışların ihlâlin varlığını ortadan kaldırmayacağı, nitekim bu unsurun davacıya verilen

para cezasında indirim sebebi olarak dikkate alınarak cezanın ölçülülük ilkesine uygun verildiği

anlaşıldığından, davacının anılan iddialarına da itibar edilmemiştir.”

(536) Esasen Yüksek Mahkemenin yukarıda alıntılanan detaylı kararlarında vurgulanan hususlar mevcut dosya kapsamındaki tespit ve bulguların değerlendirilmesi bakımından da geçerlidir. Zira taraflar arasında doğrudan veya dolaylı onlarca iletişim delili ile birlikte, büyük ölçüde söz konusu iletişim delillerinde öngörülen fiyat hareketlerinin uygulandığının tespit edilmesi karşısında, teşebbüsler arasında salt oligopolistik bağımlılıkla yahut fiyat liderini takiple açıklanması mümkün olmayan danışıklı fiyat hareketlerinin bulunduğu, bazı durumlarda tedarikçiler aracılığıyla piyasanın organize edildiği ve fiyatlar ile fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığı ortaya konulmuştur.

(537) Kaldı ki birçok tespit bakımından, piyasada fiyat lideri olduğu belirtilen BİM tarafından yapılan fiyat geçişlerinin rakiplerinden daha sonra gerçekleştiği de gözlemlenmiştir. Yine pek çok tespitte yer verilen yazışmaların, henüz “alış fiyatı” dahi “geçmemiş” ürünlere ilişkin perakende satış fiyatı geçişlerini konu ettiği görülmektedir. Bu noktada Danıştay 13. Dairesinin delillerin niteliğine dair yukarıda yer verilen kararlarındaki değerlendirmeler de dikkate alındığında; soruşturma kapsamında elde edilen yazışmalardaki, perakende satış fiyatlarının rakiplerle danışıklı şekilde yükseltileceğini içeren ifadelerin birincil delil niteliğinde oldukları açıktır.

(538) Öte yandan geleceğe dönük fiyatlar ve fiyat geçiş tarihlerine ilişkin doğrudan veya dolaylı paylaşımların yanında, rakiplerin maliyetleri ve stok durumu gibi rekabete hassas bilgilerinin de tedarikçilerden temin edildiği/edilebildiği gösterilmiştir. Hâlihazırda şeffaflığın yüksek olduğu bir pazar dinamiğinde, bu tip bilgilerin değişimi de tarafların rekabetçi güdülerinin azaltılması suretiyle rekabetçi davranışlarının koordinasyonuna, dolayısıyla rekabeti kısıtlayıcı etkilerin doğmasına yol açabilecektir.

(539) Nitekim Kılavuz’da teşebbüsler arası bilgi değişiminin fiyat ve miktar tespiti amacını taşıyan bir anlaşma niteliği taşıdığında kartel olarak değerlendirileceği, üzerinde uzlaşılan kurallara uyulup uyulmadığının takibinin yapılması amacıyla kartelin işleyişini kolaylaştıran bilgi değişimlerinin de kartelin bir parçası olarak değerlendirileceği belirtilmektedir. Ayrıca teşebbüslerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için kartel olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda gerek yargı kararları gerekse Kılavuz’un ilgili açıklamaları ışığında fiyatın, hatta geleceğe yönelik fiyat ve fiyat değişim tarihi bilgisinin ilgili piyasa özelinde çeşitli nedenlerle rekabet hassasiyetini yitirdiğine yönelik savunmaya katılmak mümkün değildir. Özellikle HTM sektöründe fiyatın tüketicinin gözündeki önemi ve tercihleri üzerindeki etkisi açıktır. Bu sebeple fiyat, perakendeciler arasında hâlihazırda en önemli rekabet parametresi olarak yerini korumakta olup esasen savunmalarda da

teşebbüsler tarafından bu vurgu yapılmıştır. Nitekim TESPİT 26’da da değinildiği üzere perakendeci teşebbüsler rakiplerinin fiyatlarını yüksek bir frekansta takip etmekte ve çeşitli endeks uygulamaları ile kıyaslama yapmaktadırlar. Hal böyleyken esasen gelecekte uygulanması planlanan fiyat bilgisinin rekabet hassasiyetini yitirdiğini savunmak incelenen pazarın özelliklerinin ve dinamiklerinin göz ardı edilmesi anlamına gelecektir. Diğer yandan her ne kadar pazarda teşebbüsler arasında yoğun bir rekabet yaşandığı belirtilse de, Hızlı Tüketim Malları Perakendeciliği Sektör İncelemesi Ön Raporundan gerek özel markalı ürünler gerekse de markalı ürünler bakımından son yıllarda marketlerin elde ettikleri marjların artış eğiliminde olduğu görülmektedir. Son olarak perakendecilerin tedarikçiler tarafından yeniden satış fiyatının tespiti olarak nitelendirilebilecek fiyat baskısına maruz kaldıkları savunulsa da beş büyük ulusal zincir marketin Türkiye genelinde 30.000’i aşkın mağaza sayısıyla faaliyet göstermeleri ve toplamda (…..) milyar TL’yi aşan bir ciro elde etmeleri sebebiyle ciddi bir alıcı ve pazar gücüne sahip oldukları değerlendirilmektedir.

I.4.1.2.3. Bilgi ve Belgelerin İspat Standardına İlişkin Savunmalar

- Yalnızca fiyat hareketlerindeki paralelliklere/benzerliklere dayanılarak soruşturma tarafı teşebbüsler arasında bir uzlaşma olduğu değerlendirmesi yapılmaması gerektiği, teşebbüsler arası anlaşma veya uyumlu eylem yoluyla bir rekabet ihlalinin varlığının tespiti için taraflar arasında rekabeti kısıtlama amaçlı ve karşılıklı bir iletişimin olması ve bu iletişimin açık ve tutarlı delillerle ortaya konulması gerektiği, yazışmaların yalnızca birer iç yazışma niteliğinde olduğu, birçok tespitte rekabete aykırı anlaşmaya taraf olunduğuna yönelik makul şüphenin ötesinde bir ispat şartını yerine getirecek bulguların bulunmadığı, mahkemelerin yakın tarihli Henkel [153] ve Sahibinden.com [154] gibi kararlarında öngörülen ispat standardının karşılanmadığı, yalnızca rakiplerden elde edilen yazışmalardan yola çıkılarak bir ihlal değerlendirmesinde bulunulamayacağı, yazışmaların gerçeği yansıtmadığı, bazı taraflar bakımından yazışmalarda doğrudan isimlerinin zikredilmemiş olmasına karşın salt fiyat hareketlerindeki uyumdan bahisle ihlal isnadında bulunulmasının hukuka aykırı olduğu, HTM perakendeciliği pazarının rekabetçi yapısı da dikkate alınarak ilgili teşebbüslerin fiyatlama davranışlarını rakip fiyatlarını göz önünde bulundurarak belirlemesinin pazarın yapısı ve işleyişi ile açıklanabileceği, bu durumun teşebbüsler arasında herhangi bir anlaşma ve/veya uyumlu eylem bulunduğuna dayanak teşkil edemeyeceği, yazışmalarda teşebbüslerin sadece isminin geçmesinin ihlali ortaya koymada yetersiz kaldığı savunması.

(540) Komisyonun ve Kurulun yerleşik uygulamalarında ortaya konulduğu ve yargı kararları ile de tescil edildiği üzere, yapılan incelemelerde elde edilen ve somut olayda tarafların davranışlarını, eylemlerini ve bunların sahip olduğu amaç ile olayın hangi çerçevede ne şekilde tezahür ettiğini ortaya koyan delillerin ve kanıtların birbirinden bağımsız değil bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Nitekim Genel Mahkemenin PVC II kararında kanıt öğelerinin tek başlarına değil bütünlük içinde ele alınması gerektiği ve tek tek kanıt öğelerinin bağlamlarından koparılamayacağı değerlendirmelerine yer verilmiştir [155].

(541) Başka bir teşebbüste elde edilen belgelerin diğer teşebbüsler aleyhine delil olarak kullanılabileceği hususunda ise herhangi bir şüphe bulunmamaktadır. Yukarıda yer 153 Danıştay 13. Dairesinin 06.07.2021 tarihli ve E. 2021/969, K. 2021/2654 sayılı kararı.

154 Ankara 6. İdare Mahkemesinin 18.12.2019 tarihli ve E .2019/946, K. 2021/2625 sayılı kararı.

[155] CfI Limburgse Vinyl Maatschappij NV and others v Commission, Para. 529.

verilen Danıştay kararında isabetle vurgulandığı üzere “kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” Bu bağlamda delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir.

(542) Yine çeşitli yargı kararlarında belirtildiği üzere kartele ilişkin sunulan delillerin her birinin diğerlerinden izole bir şekilde ispat standardını sağlaması aranmamakta; delillerin bir bütün olarak değerlendirildiğinde “açık, inandırıcı ve tutarlı” olması gerekmektedir. Bunun yanında teşebbüslerin ihlalin mevcut olmadığını ispat edebilmeleri için delil seti içinde yer alan muhtelif tekil delillere yönelik makul açıklama getirmeleri yeterli olmamakta, delillerin bütünü üzerinden ulaşılan sonucun aksinin ortaya konulması gerekmektedir. Söz gelimi, özellikle karmaşık kartellerde ihlalin başlangıcı ile sona erdiği tarih arasındaki dönemin tamamına ilişkin birincil delillerin tespit edilmesi güç olduğundan, hakkında delil bulunamayan dönemlerde de ihlalin devam ettiğini kabul etmeye yetecek objektif ve tutarlı delillerin varlığı durumunda kartelin kesintisiz olarak devam ettiği varsayılmaktadır. Dolayısıyla elde edilen delillerin ispat gücü ve niteliğinin kartel süresi boyunca aynı düzeyde olması gerekmemektedir [156]. Diğer yandan dosya kapsamındaki delillerde makul şüphenin ötesinde bir kesinlikle ihlali gösterir nitelikte ve açıklıkta yazışmalara yer verilmiş olması ve pek çok durumda yazışmalarda ifadesini bulan fiyat hareketlerinin gerçekleştiğinin de ortaya konulması ile mahkemelerin yukarıda zikredilen kararları karşısında, bahsi geçen savunmalara iştirak edilememektedir.

I.4.1.3. A101, BİM, ŞOK, MİGROS ve CARREFOURSA’nın Tespitler Kapsamındaki Savunmaları ve Değerlendirilmesi

TESPİT 1 Kapsamında Yapılan Savunmalar ve Değerlendirme

- TESPİT 1 kapsamında yer verilen bilgilerin bir topla-dağıt kartelini değil; yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasını gösterdiği, belgelerde geçen yazışmaların perakendeci ile tedarikçi arasındaki iletişime işaret ettiği ve Kurulun Groupe SEB [157] kararında tespit edilen yazışmalarla benzerlikler içerdiği, somut olayda satış politikasına bağlı olarak en düşük raf fiyatına ulaşma gayretinin söz konusu olduğu, perakendecilerin rekabete aykırı özel bir saikle tedarikçi ile bilgi paylaşımında bulunduğu ya da ticari kararları bir diğer rakip perakendeci tarafından rekabete aykırı özel saikle paylaşılan rekabete hassas bilgiyi kullanarak aldığına ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, söz konusu belgelerin sıvı yağ pazarında güçlü bir pozisyona sahip olan tedarikçinin yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasına işaret ettiği, nitekim bazı belgelerin SAVOLA hakkındaki yeniden satış fiyatının belirlenmesi iddialarına da dayanak gösterildiği savunması.

(543) TESPİT 1 kapsamındaki,

- MİGROS çalışanı (…..) ile SAVOLA çalışanı (…..) arasında geçen Whatsapp

görüşmesinde yer alan;

[MİGROS]-Migros (…..): “...Ptesi organize olup herkesin salı gunune geçmesi

gerekiyor…” (10.08.2018),

[SAVOLA]- (…..): “P.tesi.39.95 TL raf fiyatına geçiyoruz.” (10.08.2018),

156 OECD 2006, Prosecuting Cartels without Direct Evidence, s. 117.

157 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararı.

[MİGROS]-Migros (…..): “Ok salı gunu itibariyle gecmis oluruz” (11.08.2018), [158]

[SAVOLA]- (…..): “Carrefour

Sizi bekliyoruz

Şok 1 lt Yudum yarın 10.95TL rafta.yarın sizde geçin lütfen. (…..) 159

e onaylattık.

Sıkıntı çıkmayacak.

Yardımını rica ediyorum kardeşim” (28.08.2018), [160]

- SAVOLA çalışanı (…..) ile A101 çalışanı (…..) arasında geçen Whatsapp

görüşmesinde yer alan;

[A101]-A101 (…..): “Gelcek misiniz saat 3 te bugün? Selam

Şok fiyatını (…..) bey e de yazdım

Yarın öğlene kadar bilgi almamız lazım

Yoksa bozuyoruz fiyatı” (11.02.2019)

[A101]-A101 (…..): Şok halledilmeden bi işlem yapamayız

(…)

1.25 teki durum şu

Şok cumaya kadar fiyatı yukarı atarsa rafı bozmuyoruz

Yukarı attığında 14,25 fiyatıyla 2*1,25 aksiyon yapacağız”

(13.02.2019)

- SAVOLA çalışanı (…..) ile MİGROS çalışanı (…..) arasında geçen Whatsapp

görüşmesinde yer alan;

“[SAVOLA]- (…..): Günaydın bugün yeni tavsiye raf fiyatlarını sisteme

tanımladınız değil mi ? C4 tanımladı aynı gün diye sorun olmasın teyit etmek

istedim . (…..) Bey bugün için tanımlanacak demişti piyasayı ona göre organize

ediyoruz

[MİGROS]- (…..) Migros: (…..) selam ok bizde sıkıntı yok fiyatlar yarına

güncel

Bizim için a101 önemli orayıda organize etmeniz gerekiyor

[SAVOLA]- (…..): Tamamdır onlarda Cumartesiye organize ediyoruz

(16.03.2020)

158 Bu yazışma ve izleyen 28.08.2018 tarihli yazışmalarda geçen fiyat hareketlerine ilişkin olarak MİGROS tarafından sunulan savunmada Yudum ayçiçek yağı 1 lt ürününe ilişkin fiyat hareketlerinin incelenmesi gerektiği; zira ilgili ürünün etiket fiyatının rakiplere ilişkin gönderilen bilgilerden çok önce 14.08.2018 tarihinde 10,95 TL’ye yükseltilmiş olduğu belirtilmektedir. Bununla birlikte 10.08.2018 ve 11.08.2018 tarihli yazışmalarda MİGROS çalışanı tarafından kendilerinin fiyat geçişi yapacağını belirttiği ve geriye kalan rakiplerin de bu yönde organize edilmesini talep ettiği Salı gününün zaten 14.08.2018 tarihine denk geldiği anlaşılmaktadır. Nitekim MİGROS tarafından soruşturma kapsamında sunulan verilere göre, gerçekten de MİGROS’un Yudum ayçiçek yağı 1 lt ürününün fiyatını 14.08.2018 Salı günü 9,95 TL’den 10,95 TL’ye yükselttiği; daha sonra ŞOK’un fiyat geçişi yapmaması üzerine 18.08.2018 tarihinde fiyatı yeniden 9,95 TL’ye düşürdüğü; nihayetinde 28.08.2018 tarihinde SAVOLA tarafından aynı ürün için ŞOK fiyat geçişinin ŞOK CEO’suna onaylatıldığı bilgisinin verilmesi üzerine fiyatın 29.08.2018 tarihinde ŞOK’un İstanbul ve İzmir mağazaları ile eş anlı olarak 10,95 TL’ye yükseltildiği görülmektedir.

159 ŞOK üst yöneticisi (CEO)

160 ŞOK tarafından sunulan savunmada, belgede ŞOK’un fiyat geçişini yapacağı tarih olarak işaret edilen 29.08.2018 tarihinde Yudum ayçiçek yağı 1 lt ürününün satış fiyatının 9,90 TL olduğu öne sürülmekle birlikte, teşebbüs tarafından daha önce sunulan verilere göre bu fiyatın Ankara için geçerli olduğu; anılan tarihte teşebbüssün İstanbul ve İzmir mağazalarında MİGROS ile eşanlı olarak 10,95 TL fiyata geçildiği görülmektedir. Nitekim Ankara mağazalarında fiyat geçişinin de üç gün sonra olmak üzere 01.09.2018 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

- SAVOLA çalışanı (…..) ile CARREFOURSA çalışanı (…..) arasında geçen

Whatsapp görüşmesinde yer alan;

“[SAVOLA]- (…..): Abi bu ne şakamısnız

Siz ya niye fiyatı geri çektiniz

Bu ay 1 adet üm sevk edemiyiz bilgine piyasadan haberin yok galiba sonra marjım düşük dersin

Sanal markettede kaldırmışın senin geçmen lazım

Adamalr geçti dediğim gün

[CARREFOURSA]- (…..) Carrefour: Bizde yükselttik senin söyleğin fiyatlara geçmiştik

Onlar geçneyine bizde geri çektik

Geçiriseniz bizde geöeriz (06.04.2020)

- 6-7.04.2020 tarihleri arasında SAVOLA çalışanlarının kendi aralarında ve

SAVOLA-BİM çalışanları ve SAVOLA-CARREFOURSA çalışanları arasında

geçen Whatsapp görüşme trafiğinde yer alan;

“[SAVOLA 2]- (…..): Bunlarda Carrefour

5lt de bu hafta geçiyor 47.95 TL ye

4lt ler geçti gördüğün gibi” (06.04.2020)

“[BİM]- (…..): C4 değişmemiş” (07.04.2020)

“[SAVOLA 2] - (…..): Günaydın.

(…..) [161] yazmış (…..).

Çok büyük sıkıntı olacak

(…)

[SAVOLA 2] - (…..): (…..) Crr yarın fiyat geçiyor mu?

(…..) [162] e dönüş yapmamız gerekiyor

[SAVOLA 1] - (…..): Cevap vermiyor (…..) 163

[SAVOLA 2] - (…..): Raf fiyatını düşer sonra” (07.04.2020)

“[SAVOLA 1] - (…..): Kardeş bim petı geçti 5 lt sen bugün 5 lt teneke 47,90 tanımla haftaya

piyasa geçince 49,90 geçeriz

Önemli bimde c4 geçmedi diyor geri çekemsin sonra siz 49,90 geçince oda 48,90 yapacak ama suaan 47,90 yap

Kardeş cevap vermedin bım fiyatı düşecek yarın yoksa

[CARREFOURSA] - (…..) Carrefour: Yeni gördüm,

Migros geçmeden birşey yapamayız kardeş” (07.04.2020)

“[SAVOLA 1] - (…..): (…..) [164] arayalım

[SAVOLA 2] - (…..): 4lt ler ne oldu onları da geçmedi

[SAVOLA 1] - (…..): 4 lt geçti abi

[SAVOLA 2] - (…..): Yok abiciğim yok

Görsel rica ediyorum acil

BİM Satın Alma Direktörü (…..).

BİM Satın Alma Direktörü (…..).

CARREFOURSA çalışanı (…..).

CARREFOURSA genel müdür yardımcısı.

[SAVOLA 1] - (…..): Abi geçti niye yok diyorsun” (07.04.2020)

“[SAVOLA 1] - (…..): 4 leri geçtin bugün değilmi

[CARREFOURSA] - (…..) Carrefour: Evet geçtik” (07.04.2020)

gibi birçok ifade yanında çok sayıda delil ile yukarıda daha önce sunulan içtihat ve açıklamalar ışığında, SAVOLA tarafından tedarik edilen muhtelif markalı sıvı yağ ürünlerine ilişkin olarak A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında SAVOLA aracılığıyla fiyatların ve fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığı, bir başka deyişle “piyasanın organize edildiği”, yine SAVOLA aracılığıyla geleceğe dönük fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı, kendi aralarında ve hatta yerel zincir marketlerden fiyat indirimine giden veya henüz fiyat artışı yapmayan teşebbüslerin fiyatlarına SAVOLA aracılığıyla müdahale edilerek söz konusu fiyatların “düzeltilmesinin” sağlandığı; fiyatların düzelmemesi halinde “fiyat bozmak” ve/veya tedarikçiye iade faturası kesmek gibi cezalandırma stratejileri yoluyla anlaşmaya uyumun sürekli olarak gözetildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu teşebbüslerin bahsi geçen ürünlerin perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt karteli niteliği de sergileyen bir anlaşma veya uyumlu eyleme taraf oldukları kanaatine varılmaktadır. Bu çerçevede gerek bu tespit kapsamında elde edilen deliller gerekse diğer tespitlerde yer verilen bilgi ve belgeler mevzuat ve içtihat ışığında birlikte değerlendirildiğinde, somut dosyada kartel olarak nitelenen eylemlerin gerçekleştiği hukuki ve iktisadi bağlamın ve böylelikle bu eylemlerin niteliğinin/özünün, Kurulumuzun Groupe SEB kararına konu ihlalle aynı olmadığında duraksama bulunmamaktadır.

(544) Elde edilen iletişim delillerine göre ilgili ürünler bakımından aralarında bir danışıklılık bulunduğu tespit edilen beş büyük perakendeci ile haklarında bu yönde bir tespit bulunmayan diğer perakende zincirleri bakımından SAVOLA’nın eylem ve uygulamalarına ilişkin bir ayrım gözetilmiş olmasının ve böylelikle SAVOLA bakımından iki ayrı ihlal isnadına yer verilmesinin, A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un net delillerle ortaya konulan yatay seviyedeki ihlalden kaynaklı sorumluluklarını ortadan kaldırmayacağı açıktır.

- ŞOK’un SAVOLA tarafından yapılan fiyat baskıları sebebiyle 13.01.2020 tarihi itibarıyla tedarik ilişkisini bitirerek SAVOLA’nın ürünleri ile listeli olarak çalışmayı bıraktığı ve in&out olarak ifade edilen dönemsel satış yaptığı, SAVOLA’nın tekrar ŞOK raflarında listeli olarak bulunabilmek için girişimlerde bulunduğu ancak fiyat baskıları sebebiyle ŞOK’un istekli olmadığı, bu durumun 21.10.2020 tarihli yazışmadan anlaşılabileceği, söz konusu e-postada yer alan “fiyatlarınız düzelmedikçe” ifadesi ile düzelmesi istenilen fiyatın ŞOK’un rakiplerinin fiyatı değil ŞOK’un SAVOLA’dan satın alma fiyatı olduğu, dolayısıyla ŞOK’un ilgili tespitten sorumlu tutulamayacağı ve bununla birlikte ceza kapsamında ağırlaştırıcı unsurun ortadan kalkacağı savunması.

(545) SAVOLA çalışanı (…..) ile MİGROS çalışanı (…..) arasında 28.08.2018 tarihinde geçen görüşmede SAVOLA çalışanı (…..) tarafından “Sizi bekliyoruz. Şok 1 lt Yudum yarın 10.95TL rafta.yarın sizde geçin lütfen. (…..) [165] e onaylattık.Sıkıntı çıkmayacak” hususlarının ifade edildiği görülmektedir. 29.08.2018 tarihinde ise söz konusu fiyatın 165 ŞOK üst yöneticisi (CEO)

gerçekleştiğine dair ŞOK etiket görselleri MİGROS çalışanına iletilmiştir. Nitekim yukarıda belirtildiği üzere, anılan tarihte teşebbüsün İstanbul ve İzmir mağazalarında 10,95 TL etiket fiyatına geçildiği; Ankara mağazalarında ise 01.09.2018 tarihinde fiyat geçişi yapıldığı anlaşılmıştır.

(546) Öte yandan Yudum ayçiçek yağı 1 Lt ürününe ilişkin Ağustos 2018 tarihli ŞOK fiyat etiketi elde edilmiş bulunmaktayken; bunun da ötesinde yine teşebbüs tarafından daha önce söz konusu ürünün ilgili tarihlerdeki alış ve satış fiyatı bilgileri ile satış miktarları sunulmuş durumdayken; savunmada Yudum markalı ürünlerin satışlarının fazla olmadığına ve in&out olarak tabir edilen şekilde dönemsel kampanyalarla satıldığına delalet etmek üzere “Yudum Ziyafet Ayçiçek Yağı 1 Lt” ürününe ilişkin alış-satış fiyatı ve satış miktarı grafiği paylaşılmıştır. Söz konusu grafik incelendiğinde 2019 Mart öncesine ait veri olmaması sebebiyle ilgili tarihten önce bir satışın olmadığı izlenimi uyandırılmaktadır. Yazışma içeriklerindeki ŞOK etiketleri ve dosya kapsamında daha önce sunulan Yudum ayçiçek yağı 1 lt satış fiyat ve miktar bilgileri karşısında, 2019 yılından itibaren satışına başlanıldığı anlaşılan Yudum Ziyafet markalı ayrı bir ürüne ilişkin bu grafiğin paylaşılması bir anlam ifade etmemektedir. Ayrıca “fiyatlarınız düzelmedikçe” ifadesinin SAVOLA’dan alış fiyatı olduğu savunulsa da, ibarenin tam olarak “piyasadaki fiyatlarınız düzelmedikçe” olduğu görülmekte, “piyasadaki fiyatlarınız” ifadesinden ise marketlerin perakende satış fiyatlarının kastedildiği birçok belgeden anlaşılabilmektedir. Dolayısıyla ŞOK’un TESPİT 1 kapsamında sorumlu tutulamayacağı savunmasına katılmanın mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. TESPİT 2 Kapsamında Yapılan Savunmalar ve Değerlendirme

-BİM, A101, ŞOK ve MİGROS’un, kamu tarafından düzenlenen tanzim satış kapsamındaki üç adet ürünün (patates, kuru soğan, domates) piyasa fiyatının altında belirlenen satış fiyatından piyasa dinamiklerinin oluşturulduğu, ilgili görüşmenin ve meydana gelen fiyat artışlarının kamu yetkililerinin dönüş sağlamaması üzerine tanzim satış sürecinin daha fazla ticari olarak devam ettirilmesinin mümkün olmaması sebebiyle gerçekleştirildiği, iddia edilen ihlalin gerçekleştirildiği dönemin gerçeklerinin tamamen göz ardı edildiği, alış fiyatının altında dahi satış yapıldığı, söz konusu fiyat artışlarının “normal” piyasa fiyatına geçişten kaynaklı olduğu, rakip fiyatları arasındaki farkların göz ardı edilmeye çalışıldığı [166] savunması.

(547) TESPİT 2 kapsamında yer verilen 03-04.04.2019 tarihlerinde A101 çalışanları arasında geçen Whatsapp görüşmesinde yer alan;

“[A101 1] - (…..): Bim/migros/şok ne yapıyor?

[A101 2] -(…..): (…..) bey

Bim ile görüştük cumaya kadar bekleyelim denilmekte

Şuan rakipler fiyat gecmedier” (03.04.2019)

“[A101 2] -(…..): (…..) bey merhaba

Tanzim ürünleri satış fiyatlarını İstanbul dışında tüm

Türkiye'de yarından itibaren geçiyoruz.

Patates 5

Soğan 4

Domates 7 TL diğer ürünler serbest İstanbul için

önümüzdeki hafta başında geçmeyi düşünüyoruz. Bu

166 MİGROS ve ŞOK tarafından da TESPİT 2’ye dair çeşitli savunma ve açıklamalar dile getirilmiş olmakla birlikte, bahsi geçen teşebbüsler bakımından bu tespitin, haklarındaki ihlal isnadına dayanak gösterilmediği belirtilmelidir.

şekilde bölgelere Bilgi geçiyorum.

[A101 1] -(…..): Neden?

[A101 2] -(…..): Geçiyoruz diye konuştuk

[A101 1] -(…..): Kiminle?

[A101 2] -(…..): Bim

[A101 1] -(…..): Onlar yapsınlar görelim sonra yazarız

[A101 2] -(…..): Bu gün tanımlayacaklar

Bizde tanımlayabiliriz

[A101 1] -(…..): Tamam biz de tanımlayalım

Bölgelere bilgi geçebiliriz”

(548) ifadelerinden A101 ve BİM’in patates, kuru soğan ve domates ürünlerinin fiyatlarının birlikte belirlenmesi yönünde hareket ettikleri görülmektedir. TESPİT 2 kapsamında, A101 ve BİM tarafından bahsi geçen tarihlerde patates, kuru soğan ve domates ürünlerinin fiyatlarının tespiti yönünde anlaşılması sonrasında, birkaç kuruşluk farklar dışında belirlenen fiyatların uygulandığı da gösterilmiştir. İlgili dönemde indirimle satışa sunulan ürünlerin fiyatının A101 ve BİM tarafından rekabetin getirdiği risklerden kaçınmak üzere aynı tarihte birlikte artırılmasına yönelik danışıklı davranışın, dönemin şartlarından bahisle haklı görülebilecek bir yanı bulunmamaktadır. Nitekim tanzim satışlar Şubat 2019’da bazı belediye ve kamu kurumlarının girişimiyle başlatılmış, amacı yükselen meyve ve sebze fiyatlarını kontrol altına almak olmuştur. Bu şekilde fiyatlar 2-3 TL seviyelerine kadar gerilemiştir. Nisan 2019’da tanzim satışlar sona ermiştir. İlgili belgeden, A101 ve BİM’in tanzim satış dönemi sonrası ilgili ürünlerde %150’ye varan oranlarda artan yeni fiyatlarının birlikte belirlendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu belgenin devamında A101 yöneticisi tarafından dile getirilen “Ama dile dikkat” “Rakip demeyin” “Üst yönetimce alınan karar demeyin” “Dilkatli bir dille yazalım” ifadelerinin de bu değerlendirmeyi teyit ettiği mütalaa edilmektedir. Her halükarda ilgili savunmalar varılan kanaati değiştirecek nitelikte değildir.

(549) Öte yandan bahse konu tespite ilişkin olarak A101 tarafından sunulan savunmada birkaç kez yazışmaların ve fiyat hareketlerinin bağlamından koparıldığı öne sürülmüş; iki ayrı yerde “söz konusu yazışmalara Soruşturma Raporu’nda çarpıtılarak yer verildiği” iddia edilmiştir. Her biri birer kamu görevlisi olan Soruşturma Heyeti, yasa koyucunun 4054 sayılı Kanun’un uygulanmasına yüklediği kamu yararının tesisi için yine Kanun’la verilen yetki ve görev doğrultusunda, soruşturma sürecinin tamamında maddi hukuk kurallarına, mesleki etiğe ve kamu görevinin gerektirdiği dikkat ve özene tam bir riayet ile hareket etmiştir. Nitekim söz konusu tespit bakımından da Soruşturma Heyeti tarafından öncelikle yerinde incelemede elde edilen delildeki yazışmalar sunulmuş; devamında da bununla sınırlı kalınmayarak yazışmalarda bahsi geçen fiyat hareketlerinin fiilen uygulanıp uygulanmadığı araştırılmak suretiyle teyit edilmiştir. Üstelik çarpıtılarak yer verildiği öne sürülen bu yazışma, doğrudan A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilmiş ve bir örneği teşebbüse bırakılmış olup söz konusu yazışmada yer alan ifadeler yazım hatalarına kadar aynen aktarılmıştır. Hal böyleyken, bu iddiaların kabulü hiçbir surette mümkün değildir.

TESPİT 3 Kapsamında Yapılan Savunmalar ve Değerlendirme

- A101 ve CARREFOURSA tarafından yapılan, ilgili yazışmada doğrudan A101 ve CARREFOURSA arasında gerçekleşen bir iletişimin söz konusu olmadığı, bu yazışmanın gerçekten böyle bir görüşmenin gerçekleştirildiğinin ispatı için yeterli delil kuvvetine sahip olmadığı, tam aksine rakipler arasında böyle bir bilgi paylaşımının hiç yaşanmadığı, 19.11.2019 tarihinde BİM tarafından yapılan fiyat

değişikliğinin bir sonraki gün A101 tarafından, ardından bir sonraki gün de CARREFOURSA tarafından takip edilerek fiyatların lider teşebbüs seviyesine çıkarıldığı, dolayısıyla ilgili yazışmanın rekabete aykırı bir anlaşmayı ortaya koyamadığı tam aksine rakiplerin birbirinin fiyatlarını halka açık kaynaklardan takip ettiklerini ortaya koyduğu savunması.

(550) TESPİT 3 kapsamında yer verilen CARREFOURSA çalışanları arasında geçen Whatsapp görüşmesinde yer alan;

(…..): Bugün geçmiş, A101 (…..)’ın [167] keyfi yerindeydi. Onlar da şimdi

geçiyorlarmış.(19.11.2019)

(…..): Hemen tekrar baktırıyorum (19.11.2019)

3.45 ve 3.75 olmuş geçiyoruz (19.11.2019)

Bir-kac mağazayı daha kontrol ediyoruz” (19.11.2019)

ifadelerinden CARREFOURSA Genel Müdürü (…..) ile belge tarihinde A101 icra kurulu başkanı olan (…..) arasında bir görüşme gerçekleştiği ve görüşmede A101’in de fiyat geçişi yapacağı bilgisinin paylaşıldığı görülmektedir. Nitekim adı geçenlerin ilgili tarihlerde düzenlenen bir sosyal etkinlik vesilesiyle bir araya geldikleri CARREFOURSA tarafından yapılan savunmada da teyit edilmiştir. Bu kapsamda A101 ve CARREFOURSA yöneticileri arasında yapılan görüşme neticesinde birbirlerinin fiyat geçişi planlarına muttali oldukları anlaşıldığından, özel markalı 1 Lt tam yağlı süt ürünlerinin aynı tarihte, yarım yağlı süt ürünlerinin ise bir gün arayla aynı fiyattan satılmaya başlanmasının, halka açık kaynaklardan elde edilen bilgiler neticesinde fiyat değişikliğine gidilmesi ile açıklanabileceği savunmasına katılmak mümkün değildir. Kaldı ki yukarıda daha önce yer verilen mahkeme içtihadı karşısında, rakipler arasında uygulamayı planladıkları fiyatlar veya fiyat stratejileri gibi rekabete en hassas bilgilerin konu edildiği bu tür temaslar yoluyla rekabet amaç bakımından ihlal edilmektedir.

TESPİT 4 Kapsamında Yapılan Savunmalar ve Değerlendirme

- İncelenen sektörde genellikle üreticilerin alış fiyatı geçiş günlerini önceden bildirdiği, bununla birlikte perakendecilerin fiyat geçişi yapacağı günlerin tahmin edilebilir olduğu, dolayısıyla ilgili belgelerde rakiplerin fiyat artışı yapacağına yönelik ifadelerin bir tahminden daha fazlası olmadığı, satış fiyatını belirleyen temel faktörün sağlayıcıların maliyetleri olduğu, bu durumun sektörün bir gerçeği olduğu, bu nedenle zaman zaman eş anlı fiyat geçişlerinin piyasada görülmesinin olağan bir durum olarak görüldüğü, teşebbüslerin yalnızca maliyetlerinde meydana gelen artışları raf fiyatlarına yansıttığı, bu tür ticari bir davranışın doğrudan herhangi bir delil olmaksızın rekabete aykırı bir eylem gibi görülmemesi gerektiği, ayrıca piyasanın organize edildiğine ilişkin ifadelerin üreticiler tarafından alış fiyatı geçişlerinin perakendeci firmalara duyurulması ve bazı firmaların bu alış fiyatı geçiş günlerine uymamasına yönelik ifadeler olduğu, ilgili belgelerin hatalı şekilde yorumlandığı savunması.

(551) TESPİT 4 kapsamında rakip teşebbüslerin, aralarındaki doğrudan veya dolaylı temaslar yoluyla birbirlerinin fiyat geçiş kararlarından önceden haberdar oldukları, iki ayrı teşebbüsten elde edilen deliller ve fiyat hareketleri ile ortaya konulmuş; böylelikle pazar genelinde fiyat artışlarının koordinasyonunu ya da ilgili belgede bahsi geçen şekliyle yazışmalara konu edilen ürünlere dair fiyatlar ve fiyat geçiş tarihleri bakımından “piyasanın organizasyonunu” sağladıkları kanaatine varılmıştır. TESPİT 4 167 İlgili tarihte A101 icra kurulu başkanıdır (CEO).

kapsamındaki yazışmalarda yer alan “piyasa organize edildi” ifadesinin perakendecilerin tedarikçilerden alış fiyatını kastetmediği; tam aksine perakendecilerin satış fiyatını diğer bir deyişle raf fiyatlarını kastettiği, nitekim bu durumun ilgili tarih sonrasındaki fiyat hareketleri ile de tespit edilmesi sebebiyle teşebbüslerin bu yöndeki savunmalarının kabul edilebilir olmadığı değerlendirilmektedir. Bunun yanında, tespit ve deliller bütüncül olarak değerlendirildiğinde; eş zamanlı fiyat artışlarına ve piyasanın organize edildiğine yönelik belgelerde geçen ifadelerin, tahmine dayalı bir çıkarımı ya da tedarikçilerin tek taraflı eylemlerini yansıttığı savunmaları kabul edilebilir değildir. TESPİT 5 Kapsamında Yapılan Savunmalar ve Değerlendirme

-BİM, A101, ŞOK ve MİGROS tarafından yapılan; Tespit 5 kapsamında yer verilen yazışmanın geçtiği dönemki TİGEM genel müdürü tarafından enflasyonla mücadele, fiyat artışlarının önüne geçilmesi ve ürün tedarikinin sekteye uğramaması için alınması gereken tedbirlerin tartışılması amacıyla toplantı düzenlendiği, düzenlenen toplantıda yumurta ve bakliyat fiyatlarına ilişkin sorunlar ve idarenin taleplerinin dile getirildiği, toplantının idare tarafından gelen sorulara ve taleplere yanıt verilmesinden ibaret olduğu, toplantıda konuşulan hususun yaşanan bir ortak arz/maliyet şoku neticesinde fiyatların yükseleceği bilgisine ilişkin olduğu, toplantıda konuşulan ilgili fiyatların piyasada karşılık bulmadığı, özel markalı ayçiçek yağının işlevsel olarak homojen olduğu, fiyatların benzer olmasının oligopol pazarlarda fiyat takibi ve uyumlaştırmasının doğal bir sonucu olduğu, bu ürünlerin birbirinin tam ikamesi olarak görülebileceği, bu ürünler arasında çapraz fiyat esnekliğinin sonsuza yakın olduğu, fiyatların benzer düzeylerde seyretmesinin iktisadi açıdan son derece normal olduğu, bu kapsamda salt ekonomik delillere dayalı ağır ihlal tespiti yapılmasının mümkün olmadığı, bahsi geçen toplantı kapsamında geleceğe yönelik fiyat bilgisi paylaşılmadığı, BİM tarafından yapılan fiyat değişikliğinin etiketlere yansımadan sahadan ya da ertesi gün raflara yansıdıktan sonra öğrenilmesinin fark yaratmayacağı savunması.

(552) Gerek TESPİT 5 kapsamında, gerekse diğer tespitler kapsamında incelenen eylemlerde, paralel fiyatlama davranışının öncesinde bir iletişimin mevcut olup olmadığından ziyade; esasen yerinde incelemelerde elde edilen, taraflar arasında doğrudan veya dolaylı olarak fiyatlara ve/veya fiyat geçişlerine dair iletişim veya sair temas olduğunu ortaya koyar nitelikteki yazışmalara ilişkin olarak, bu yazışmalarda bahsi geçen fiyat hareketlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmıştır. Dolayısıyla ihlal isnadının hareket noktasını bizatihi iletişim delilleri oluşturmaktadır. Bu yönüyle, çeşitli savunmalarda dile getirildiğinin aksine, bazı ürünlere ve ürün gruplarına özellikle odaklanılması söz konusu olmayıp, bu ürünleri ve ürün gruplarını belirleyen yerinde incelemelerde elde edilen delillerdir. Öte yandan, yapılan incelemeler neticesinde ise çok büyük ölçüde bu yazışmalarda öngörülen fiyatlama davranışlarının birebir gerçekleştiği ispatlanmıştır.

(553) Bu çerçevede MİGROS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen 01.04.2020 tarihli iç yazışmada, TİGEM’de katılımcıları arasında rakip perakendecilerin bulunduğu bir toplantı gerçekleştirildiği ve yazışmada yer verilen “Bım 43 tl olacak 5 lik ayçiçek yağı diyor.C4 de zam gelecek destek lazım diyor.” ifadelerinden toplantıda ayçiçek yağı fiyatlarına ilişkin fiyat artışlarına yönelik beklentilerin paylaşıldığı anlaşılmaktadır. Söz konusu yazışma tarihinden beş gün sonra ise 06.04.2020’de CARREFOURSA bünyesinde gerçekleşen konuşmadaki;

“(…..) bey yarınki bimin çıkacağı ayçiçek fiyatı geldi az önce.

36,90 dan 39,90 çıkıyor.

(…..) abilerle konuştum.

Biz fiyatı hemen organize ediyoruz.”

ifadelerinden BİM fiyatlarından geçiş öncesinde haberdar olunduğu görülmektedir. Bu yazışmadan bir gün sonra BİM ve ŞOK’un, ertesi gün ise A101 ve CARREFOURSA’nın 1, 2 ve 5 lt’lik ambalajlı özel markalı ayçiçek yağlarının fiyatlarını birebir aynı fiyatlara yükselttikleri, son olarak da MİGROS’un beş kuruşluk farklarla bu teşebbüsleri izlediği gösterilmiştir. Bu tespit bakımından dikkat çekici bir diğer husus, fiyat geçişleri öncesinde anılan tarafların tamamının her bir ambalaj türündeki fiyatlarının birebir aynı olması; bunun da ötesinde teşebbüslerden günlük frekansta veri talep edilen 01.01.2018 – 15.09.2020 dönemi boyunca söz konusu ürünler için hazırlanan günlük geçerli etiket fiyatı grafiklerinde rakip teşebbüslerin fiyat çizgilerinin birbirlerinden neredeyse ayırt edilememesidir. Bu husus, tespit kapsamında yer verilen iletişim delilleri ile birlikte değerlendirildiğinde, ayrıca soruşturma kapsamında elde edilen diğer deliller ve zikredilen yargı kararları ile açıklamalar da dikkate alındığında, söz konusu fiyat hareketleri salt oligopolistik bağımlılık savunmasıyla açıklanabilir nitelikte görülmemektedir. Bu bakımdan salt ekonomik delillere veya fiyat hareketlerine bağlı olarak ihlal iddiasında bulunulduğu savunması kabul edilememektedir.

- A101 ve ŞOK tarafından yapılan; Tespit 5 kapsamında ŞOK’un taraf olduğu ya da adının geçtiği herhangi bir yazışma olmadığı, yalnızca fiyat hareketlerine bakılarak uyumlu eylem iddiasında bulunulamayacağı, ŞOK’un TİGEM’de yapıldığı söylenen toplantıya katılmadığı, fiyat artışının BİM ile aynı gün gerçekleştirilmesinin sebebinin ŞOK’un saha satış ekiplerinin bir gün önce rakip mağaza fiyat etiketlerinin değiştiğini görmesi ve fotoğraflarını çekerek ilgili birime göndermesi olduğu, 2020 yılında BİM’in fiyat geçişlerini genellikle Salı günü yaptığı ve Pazartesi akşamı BİM mağaza personelinin fiyat etiketlerini değiştirdiği, bu durumun ise piyasada sahayı takip eden herkes tarafından bilindiği [168], fiyat geçişinin kamuya açık bilgilerin elde edilmesi neticesinde yapıldığı, bunun yanında ŞOK’un TESPİT 5 kapsamında yer alan iddialardan sorumlu tutulmaması halinde ihlalin süresi bakımından ağırlaştırıcı nedenin de ortadan kalkacağı, anılan tespit kapsamında A101 ile ilgili olarak atıf yapılan hiçbir yazışmanın ne A101’e ait bir e-posta veya mesaj içerdiği, ne de bu yazışmalarda A101’e bir atıfta bulunulduğu, TİGEM toplantısında geleceğe ilişkin fiyat bilgisi paylaşımının yapıldığı iddiasının bir dayanağı olmadığı ve A101 bakımından bir ihlal isnadının haklı yanının bulunmadığı savunması.

(554) Konuyla yakından ilgili olan Ankara 2. İdare Mahkemesinin 25.11.2013 tarih ve 2013/233 E. 2013/1737 K. sayılı kararında, 06.04.2012 tarihli ve 12-17/499-140 sayılı Kurul kararına konu olan toplantıya söz konusu teşebbüsün katıldığına dair herhangi bir tespitin yer almadığı, iddia edilen toplantının varlığının her türlü şüpheden uzak bir şekilde ispat edilemediği, iddia edilen anlaşmanın teşebbüs açısından söz konusu olmadığı, belgelerde geçen fiyat artışlarının uygulanmadığı, belgelerde belirtildiği gibi fiyat artışı yapılmadığından bahisle söz konusu iddialar hakkında Kurul kararının iptaline karar verilmesi istenmiş ancak davanın reddine karar verilmiştir.

(555) Ankara 2. İdare Mahkemesinin ilgili kararının gerekçesinde:

“Uyuşmazlığın özü yapılan soruşturma sırasında Kars Çimentoda ve Yurt Çimentoda elde

edilen belgelerin ve yapıldığı belirtilen toplantı tarihinden sonraki dönemde fiyatlarda meydana gelen 168 Savunmada, 06.04.2020’de saat 20:12’de ŞOK saha personelinin BİM mağazalarından çekmiş olduğu fotoğraflara yer verilmiştir.

değişikliklerin piyasa aktörleri arasında anlaşma yapıldığını gösterir nitelikte olup olmadığı noktası oluşturmaktadır.

Olayda Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yoğun olarak faaliyet gösteren on adet çimento üreticisinin temsilcilerinin bir araya geldiklerine ilişkin emareler bulunmakta ancak bütün temsilcilerin Ankara'da ve aynı yerde olduklarına ilişkin kamera kaydı yada başkaca kayıt bulunmamaktadır. Ancak dosyada bulunan bilgi ve belgelerin karara esas alınan soruşturma ve inceleme raporlarının yapılan savunmaların bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda çimento firmalarınca Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4.maddesini ihlal edecek şekilde ortak hareket edildiğine ve ceza tayinine dayanak oluşturacak yeterlilikte deliller bulunduğu açıktır. Bu durumda rekabet ihlaline neden olan anlaşmaya iştirak ettiği açık olan davacıya gayrisafi gelirinin %2’si oranında para cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.”

hususları ifade edilerek dava reddedilmiştir. Söz konusu mahkeme kararına karşı,

Danıştay 13. Dairesinde açılan davada davacı tarafından:

“Mahkeme kararının yeterli gerekçeden yoksun olduğu, soruşturma raporunda yapıldığı iddia edilen toplantının gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği şüpheliyken buna dayanılarak ceza verilemeyeceği, soruşturma taraflarının 29/03/2010 tarihinde Ankara'da aynı yerde olduklarının ispat edilemediği, davacının herhangi bir çalışanının o tarihte Ankara’da olmadığı, Nisan ayında çimento talebinin biranda yükseldiği, davacının stoklarının yetersiz kaldığı, talebin karşılanamadığı ortamda fiyatların artmasının iktisadın gereği olduğu, Nisan ayında yurtdışı talebin de artması sonucunda yurtiçi satış fiyatlarının uyumlaştırıldığı, bunların ise herhangi bir anlaşmanın sonucu olmayıp tamamen ekonomik gereklerle yapıldığı, davacının yeni kurulan tesisler nedeniyle tam kapasitede çalışmaması sonucunda talebin karşılanamadığı ve fiyatların piyasaya standart hâle getirildiği, iletişim olmaksızın paralel davranışların cezalandırılmayacağı, ekonomik ve rasyonel gerçekler varken ihlâl olduğundan söz edilemeyeceği, ancak Kurul kararında bu hususların göz ardı edildiği, Kurul kararına karşı kaleme alınan karşı oylarda da bu hususların açıklandığı, Kurul kararının ekonomik verileri eksik değerlendirdiği”

ileri sürülmüş, ancak bahsi geçen mahkeme kararı hukuka uygun bulunarak

onanmıştır.

(556) Yukarıda çerçevesi çizildiği üzere ilgili tespit kapsamında yer verilen deliller,

soruşturma kapsamında elde edilen diğer deliller ve yukarıda aktarılan yargı kararları

ile açıklamalar ışığında bütüncül olarak değerlendirildiğinde, teşebbüslerin 4054 sayılı

Kanun’u ihlal eder nitelikte ortak hareket ettiği kanaatine varıldığından söz konusu

savunmalar kabul edilebilir görülmemektedir. Herhalükarda bir an için ŞOK ve A101

bakımından TESPİT 5 kapsamında sunulan savunmalar kabul edilse dahi, bu durum

gerek ihlalin niteliği ve kapsamı, gerekse süresi açısından haklarında uygulanacak

idari para cezasının tayinine dair ilgili teşebbüsler bakımından ulaşılan sonucu

değiştirmemektedir.

TESPİT 6 Kapsamında Yapılan Savunmalar ve Değerlendirme

- A101, ŞOK, MİGROS ve CARREFOURSA tarafından yapılan; ilgili yazışma

içerisinde rakipler arası işbirliğini ortaya koyan herhangi bir ifade olmadığı, fiyat

geçişi yapılmasının tek nedeninin tedarikçinin aynı tarihte fiyat listesi

yayımlayarak fiyat geçişi yapması ve teşebbüslerin maliyetlerinin artması

olduğu, bu tür fiyat geçişlerinin ilk günlerinde lider oyuncuların da etkisiyle

büyük oranda benzer fiyatların oluştuğu ancak ilerleyen dönemde indirim, insert

ve promosyonların devreye girmesiyle fiyatlardaki paralelliklerin tekrar

bozulduğu savunması.

(557) TESPİT 6 kapsamında yer verilen ŞOK çalışanı (…..) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü

(…..)’e gönderilen e-postada geçen:

“…

Fiyat geçişleri ile istemiş olduğunuz çalışmayı yaptım .Üzerinden konuşabiliriz.

…” (30.04.2020)

ifadelerini içeren e-posta ekinde paylaşılan Excel tablosunda çeşitli ürünlere ilişkin eski ve yeni satış fiyatlarının yanında Ace Klasik 2 lt ürünü için rakip turuncu ile, Molfix Bebek Bezi için rakip mavi ile, diğer rakiplerde bulunmadığı belirtilen Bingo Soft Konsantre 1440 ml ürünü için rakip turuncu ve C4 ile ertesi gün eş zamanlı raf fiyatı geçişi yapılacağının, bu ürünlere ilişkin alış fiyatı geçişlerinin 15 gün destek ile 20 Mayıs’ta gerçekleştirilebileceğinin; rakip kırmızı ve mavide bulunmadığı belirtilen özel markalı Mintax Arap sabunu için ise yine ertesi gün rakip turuncu ile eş zamanlı olarak marj kaybı yaşanmadan fiyat geçişi yapılabileceğinin ifade edildiği görülmektedir. Bunun yanında özel markalı Arap sabunu ürünü hariç olmak üzere ilgili tabloda yer verilen ürünlerin fiyatlarında aynı veya benzer tarihlerde kesişen ürünler bakımından birebir aynı veya çok yakın artış yapıldığı tespit kapsamında gösterilmiştir. Kaldı ki, alış fiyatı geçişlerinin daha ileri bir tarihte gerçekleştirileceğine dönük olarak belgede geçen ifadeler karşısında, maliyet artışlarının aynı veya yakın tarihlerde rafa yansıtıldığı savunmasına katılmak mümkün değildir.

- CARREFOURSA’nın; tedarikçilerin oligopolistik bağımlılık nedeniyle önce davranmak istemeyen ve ilk hareket eden dezavantajından çekinen perakendecilere alış fiyatlarını uygulatabilmek için satış fiyatı baskısı kurduğu ve yeniden satış fiyatını belirlediği, tedarikçinin baskısı nedeniyle fiyat artışına gidildiği, ŞOK’un; fiyat artış talebine genelde ŞOK tarafından direnç gösterilmesi sebebiyle tedarikçinin diğer perakendecilerin de fiyatı artırmaya ikna olduğunu şifahen paylaştığı ancak ŞOK ile rakipleri arasında fiyat artışı konusunda herhangi bir irade uyuşmasının olmadığı, tedarikçi tarafından paylaşılan bilgilerin çoğu durumda ikna amaçlı spekülatif bilgiler içerdiği, ŞOK çalışanlarının bu bilgileri iç yazışmalarında tahmin olarak kullandığı, tespit kapsamında yer alan iddia bakımından hiçbir yazışmada tedarikçisi ile bilgi paylaşmadığı, tedarikçiden rakip fiyatını aldığına yönelik hiçbir yazışmanın da olmadığı, kendi fiyat geçişleri için rakip hareketlerini takip etmek amacıyla tedarikçilerden gelen ve kamuya açık olarak tüm taraflara açıklanan bilgiyi kendi fiyat artışları için gerekçe olarak iç yazışmalarına konu edebildiği, bunun ise gayet doğal bir durum olduğu savunması.

(558) Yukarıda daha önce yer verilen mahkeme kararlarında vurgulandığı üzere, özellikle oligopolistik pazarlarda artan pazar şeffaflığının rekabetin yoğunluğunu azaltacağı fikrinden hareketle bilgi değişimi konusunda daha hassas bir yaklaşım sergilenmektedir. Bir firmanın rakiplerinden farklı hareket edip önemli kazançlar elde edebilmesi mümkünken, tüm firmaların aynı yönde strateji uygulamaları büyük ölçüde aralarındaki bilgi alışverişi sayesinde gerçekleşmektedir. Piyasanın oligopolistik özellikler göstermesi halinde firmaların bilgi alışverişinde bulunmalarının paralel davranışlara ve rekabet karşıtı etkiye yol açacağı beklenen bir durumdur. Bu bağlamda ilgili tespit kapsamında yer verilen belgelerden, doğrudan veya dolaylı şekilde gerçekleştirilen iletişimler yoluyla perakendeci teşebbüslerin tabloda bahsi geçen ve en azından bu teşebbüslerin bazıları için henüz maliyet (alış fiyatı) artışı dahi gerçekleşmemiş olan ürünlerde aynı veya çok yakın tarihlerde fiyat geçişi yaptığı ortaya konulmuştur. Bu bakımdan tedarikçiler tarafından alış fiyatlarını uygulatabilmek için fiyat baskısı kurulduğu, perakendecilerin yeniden satış fiyatının belirlenmeye çalışıldığı ve baskı nedeniyle perakendecilerce fiyat artışına gidildiği yönündeki savunma ve gerekçelerin kabul edilebilir olmadığı değerlendirilmektedir.