BP Petrolleri A.Ş. ile Big Shop İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. arasındaki dikey anlaşmaya muafiyet tanıyan…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,

Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,

Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK

B. RAPORTÖRLER : Harun ULU, Burak SAĞLAM

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Big Shop İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.

Temsilcisi: Av. Aykut AYDOĞAN

Karahasan Sk. Dedebaş Apt. No:8/5 Balmumcu-Beşiktaş/İstanbul D. DOSYA KONUSU: BP Petrolleri A.Ş. ile Big Shop İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. arasındaki dikey anlaşmaya muafiyet tanıyan 23.09.2010 tarih ve 10-60/1264-476 sayılı Kurul kararının geri alınması talebi.

E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.02.2011 tarihinde 1126 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18.10.2011 tarih ve 2010-1-158/BN-11-264.HU sayılı Bilgi Notu 20.10.2011 tarih ve REK.0.15.00.00-130/294 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-54 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, dosya konusu kararın geri alınması talebine ilişkin yapılan başvurunun reddinin uygun olacağı görüşü ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Rekabet Kurulunun 23.09.2010 tarihli ve 10-60/1264-476 sayılı BP Petrolleri A.Ş. (BP) ile Big Shop İç ve Dış. Tic. Ltd. Şti. (Big Shop) ve diğer 43 bayi arasındaki dikey anlaşmalara muafiyet tanınmasına ilişkin kararında;

- BP ile Big Shop arasındaki ve bu ilişkiye benzer şekilde, BP ile diğer 43 bayisi

arasındaki daha önce üzerinde istasyonlu akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış

arsalar/araziler üzerinde maliyeti BP tarafından karşılanmak suretiyle kurulan

istasyonlara ilişkin anlaşmalara; “bayilerin, anlaşmaların ilk olarak imzalandıkları

tarihten itibaren beşinci yılın sonunda, BP tarafından üstlenilen ilişkiye özgü

yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona

erdirebilmeleri" konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla, imza tarihinden itibaren

on yıla kadar muafiyet tanınmasına,

- BP ile bildirime konu bayileri arasındaki dikey anlaşmaların muafiyetten

yararlanacakları sürelerin hesaplanmasında, başlangıç tarihi olarak EPDK lisans

tarihinin esas alınması yönündeki talebin reddine

oybirliği ile karar verilmiştir. Anılan karara istinaden Kurum kayıtlarına Big Shop vekili tarafından gönderilen başvuruda, yukarıda yer verilen kararın istasyona özgü yatırımın tamamına yakınının müvekkil tarafından karşılanmış olması nedeniyle maddi bir yanılgıya dayandığı iddia edilerek 4054 sayılı Kanun’un 13. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet kararının geri alınmasına karar verilmesi talep edilmektedir.

Başvuru dosyası incelendiğinde, başvuru sahibi tarafından verilmiş bulunan bireysel muafiyet kararının geri alınması gerektiği iddiasının arkasındaki temel argümanın

11-54/1397-M

yatırım tutarı konusuna odaklandığı ve istasyona özgü yatırımın tamamına yakınının müvekkil tarafından karşılandığı bilgisine yer verildiği görülmektedir.

Rekabet Kurumunca yapılan muafiyet incelemelerinde, muafiyet başvurularındaki bilgiler esas alınmaktadır. Muafiyet başvurusunda, bildirim formunun 27. sayfasında genel olarak istasyonlara yatırım yapıldığı, ancak beş yıllık sürede bu yatırımların geri dönüşünün genelde mümkün olmadığı, yatırımlar planlanırken de ilgili istasyonların perakende satışlarının temel alındığı beyan edilmiştir. Rekabet Kurulunun her bir istasyonun tek tek, kalem kalem yatırım maliyetlerini araştırmak gibi bir görevi bulunmamaktadır. Nitekim her bir istasyon için tarafların yatırım miktar ve oranları farklılık da arz edebilmektedir. Taraflar arasındaki ayrıntılı alacak-verecek ilişkileri, hesapları ve özel hukuk sorunlarının çözüm yeri de Rekabet Kurulu değildir. Ayrıca başvuru sahibi başvuru içeriğinde, “istasyona özgü yatımın tamamına yakını müvekkil şirket tarafından gerçekleştirilmiştir” diyerek, bir anlamda yatırımın bir kısmının da müvekkili şirket tarafından gerçekleşmediğini kabul etmektedir.

Kaldı ki anılan bireysel muafiyet kararı şartlı bir muafiyet kararıdır. Karar ile bayiye beşinci yılın sonunda anlaşmayı sona erdirebilme opsiyonu tanınmış ve istasyona özgü yatırımın varsa dağıtıcı tarafından üstlenen kısmının ödenmesi suretiyle bayinin serbest kalabileceği ifade edilmiştir. Bu bağlamda bayi tarafından ileri sürülen istasyona özgü yatırımın çok düşük bir kısmının dağıtıcı firma tarafından karşılandığı iddiası, bayi tarafından anlaşmanın devam ettirilmek istenmemesi durumunda, bayi tarafından dağıtıcı firmaya ödenmesi gereken tutarı azalttığından, esasen bayi açısından olumlu bir durumdur. Bu bağlamda anılan karar aslında, yatırım gerekçe gösterilerek dağıtıcıların anlaşma tarihlerini uzatma konusunda zorlamalarının önüne geçmek ve yatırım bulunması halinde de kalan süreye tekabül eden bedelin ödenerek anlaşmaların sona erdirilebilmesi hakkını bayiye tanımak suretiyle rekabetin korunmasına hizmet etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca başvuru sahibinin benzeri içerikli Danıştaya yaptığı yürütmenin durdurulması talebi de Danıştay 13. Dairesinin 18.05.2011 tarih ve 2011/635 E. sayılı kararı ile reddedilmiştir.

Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, anılan kararın geri alınması talebine ilişkin yapılan başvurunun reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Big Shop İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. adına yapılan, 23.09.2010 tarih ve 10-60/1264-476 sayılı Rekabet Kurulu kararının geri alınması talebinin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

2