imzalanmıştır. Çeşitli nedenlerle faaliyete başlayamayan istasyon bayilik lisansını 14.02.2007 tarihinde almıştır.
Bildirimde ilgili taşınmazın önceden beyaz baraklı istasyon olarak faaliyet gösterdiği, bununla birlikte OPET tarafından istasyonun ilk etapta baştan sona yenilendiği ve aynı zamanda aynı taşınmazın başka bir bölümünde yeni bir istasyon inşa edildiği belirtilmektedir. Öte yandan, devlet kurumlarından kaynaklanan nedenlerle de istasyon faaliyete hemen geçememiştir. Bildirim başvurusunda, anılan istasyona yüksek miktarda yatırım yapıldığı, fakat faaliyete geçmesinde problemler çıktığı dikkate alınarak ilgili dikey ilişkiye EPDK lisans tarihinden itibaren 10 yıl süre ile bireysel muafiyet tanınması talep edilmektedir.
G.3. Değerlendirme
2002/2 sayılı Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden yararlanabilmek için öncelikle sağlayıcının veya tek alıcıya sağlama yükümlülüğü içeren anlaşmalarda alıcının pazar payının %40 eşiğini aşmaması gerekmektedir. Rekabet Kurulunun ilgili ürün pazarında aldığı benzer kararlarda ve EPDK tarafından yayınlanan 2010 yılı Petrol Piyasası Sektör Raporu’nda da sabit olduğu üzere, oto-LPG dışında kalan otomotiv yakıtları pazarında tek başına %40 pazar payı eşiğini aşan herhangi bir teşebbüs bulunmamaktadır. Bu açıdan, bildirilen dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan “Anlaşmaları Grup Muafiyeti Kapsamı Dışına Çıkaran Sınırlamalar” ve 5. madde ile getirilen “Rekabet Etmeme Yükümlülüğü” açısından değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede bildirim konusu sözleşmeler Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan sınırlamalara aykırılık teşkil etmemekle birlikte, 5. maddede yer alan rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi bakımından ayrıca incelenmesi zorunludur.
2002/2 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü, “alıcının anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini, satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı her türlü yükümlülük” olarak tanımlanmıştır. 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 8. maddesi uyarınca akaryakıt bayilerinin kendi dağıtım şirketleri dışındaki dağıtım şirketlerinden ürün tedariki yasaklanmış olduğundan, akaryakıt bayilik sözleşmeleri özünde, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 3. maddesi çerçevesinde rekabet etmeme yükümlülüğü içeren, diğer bir deyişle münhasır nitelikte sözleşmelerdir. Başvuru konusu bayilik sözleşmelerinde de 5015 sayılı Kanun’dan gelen bu özellik ayrıca hükme bağlanmıştır. 5015 sayılı Kanun’un 8. maddesinde bayilik sözleşmelerinin süresine ilişkin bir kayıt bulunmamakta olup, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5 (a) maddesinde yer alan, “alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğü içeren dikey anlaşmaların Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanamayacağı” hükmü, akaryakıt sektörü bakımından da uygulanmaktadır. Öte yandan, akaryakıt sektörüne yönelik rekabet yasağı değerlendirmelerinde bayilik sözleşmeler ve intifa veya aynı etkiyi doğuran şahsi-ayni haklar birlikte değerlendirilmektedir.
Dosyadaki bilgilerden, Ufuk Petrol’den alınan intifanın süresinin 15 yıllık olduğu görülmektedir. Bu çerçevede, bildirim konusu dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen beş yıllık süreyi aşar nitelikte rekabet etmeme yükümlülüğü içerdiği görülmektedir. 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayan bu dikey ilişki başvurudaki talep doğrultusunda 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet incelemesine tabi tutulmuştur. Yapılan bireysel muafiyet incelemesinde, Rekabet Kurulunun daha önce almış olduğu benzer
1
konulu anlaşmalara ilişkin kararlarında yapmış olduğu ayrıntılı değerlendirmelerden 1
Rekabet Kurulunun 25.02.2010 tarihli ve 10-19/228-86 ile 10-19/229-87 sayılı; 18.03.2010 tarihli ve 10- 24/338-122 sayılı kararları.