Sanko Otomotiv Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Sanko) ve Ssangyong Motor Company (Ssangyong) arasında…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2002-4-108 (Muafiyet)

Karar Sayısı: 02-48/610-245

Karar Tarihi: 22.8.2002

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

II. Başkan: Dr. Kemal EROL

Üyeler: İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL

B- RAPORTÖRLER: Kerem TOMUR, Hatice AKKAYA

C- BAŞVURUDA BULUNAN: Sanko Otomotiv Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. D- TARAFLAR: - Sanko Otomotiv Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Sani Konukoğlu Bulvarı Üzeri Gaziantep

- Ssangyong Motor Co.

150-3, Chilkei-dong, Pyungtaek-si,

459-050, KORE CUMHURIYETİ

E- DOSYA KONUSU: Sanko Otomotiv Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Sanko) ve Ssangyong Motor Company (Ssangyong) arasında akdedilen “Distribütörlük Anlaşması”na muafiyet tanınması talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.7.2002 tarih, 3026 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 8.8.2002 tarih, 2002-4-108/MM-02-KT sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu 19.8.2002 tarih, REK.0.08.00.00/102 sayılı Başkanlık önergesi ile 02-48 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; başvuru konusu “Distribütörlük Anlaşması”nın, 1998/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Dağıtım ve Servis Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyet Tebliği kapsamında, 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin uygulanmasından muaf olduğu görüşü ifade edilmiştir.

H- YAPILAN TESPİTLER VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Başvurunun konusu Sanko ve Ssangyong arasında akdedilen ve belirli markalı motorlu taşıtların pazarlanması, yedek parçalarının temini ve servis hizmetlerinin verilmesine ilişkin “Distribütörlük Anlaşması”na muafiyet tanınması talebinden ibarettir. Başvuru dilekçesinde, anılan anlaşmanın Kurul'un 10.10.2000 tarih ve 00-38/416-233 sayılı kararı ile 1998/3 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu tespit edilen Sanko ile Daewoo Motor Co. arasında imzalanan “Distribütörlük Anlaşması” ile tamamen aynı içeriğe sahip olduğu belirtilmiştir.

Başvuru konusu anlaşma, niteliği dikkate alınarak, 1998/3 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

REKABET KURUMU 1

- Anlaşmanın 1.1. maddesi ikinci fıkrasında, “Ssangyong Araçları, Ek-1’de belirtilen model ve özelliklere ait ticari markalar altında, Şirket tarafından seçilmiş ve tayin edilmiş Kore’de üretilen Daewoo veya Ssangyong marka binek oto ve 4x4 araçlar” olarak tanımlanmıştır. Anılan maddenin üçüncü fıkrasında ise “Ssangyong Parçaları, Şirketin envanterinde bulundurduğu veya Distribütörün envanterinde bulunmasına izin verdiği tamir, bakım veya Ssangyong Araçları’na montaj amacıyla kullanılan parçaları tanımlar.” ifadesine yer verilmiştir.

1998/3 sayılı Tebliğ'in "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Anlaşma Konusu Mallar" “Bu Tebliğin 2. maddesinde tanımlanan anlaşmanın konusunu oluşturan, karayollarında kullanılan, üç ya da daha fazla tekerleği olan motorlu yeni taşıt araçları ile bunların yedek parçalarını… ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır. Bunun yanında Yedek Parça tanımı; “Bir motorlu taşıt aracına, içine veya üstüne o aracın bir unsuru haline gelecek şekilde yerleştirilen ve eskisinin yerine geçen parçayı, ifade eder.” şeklindedir. Madde metninde yer alan araç ve parça tanımları, Tebliğin anlaşma konusu mallar ve yedek parça tanımları kapsamında bulunmaktadır.

- Anlaşmanın "Rakip Ticaret" başlıklı 3.3. maddesinde: “Distribütör doğrudan veya dolaylı yollarla, acente, distribütör veya başka bir ad altında (i) ayrı birer tüzel kişilikte ve markalar arasında çelişki yaratmayan farklı yönetimler altında, farklı satış anlaşmaları yapmak sureti haricinde başka markalara ait yeni motorlu araçları ve (ii) Şirketin kalite standartlarına uymayan başka markalara ait yedek parçaları satamaz. Bunun yanında, Distribütör yukarıda (i) bendinde belirtilen şartlara uymamasının nedeni olarak nesnel nedenler gösterirse, bu yükümlülüğünden Şirket tarafından muaf tutulur.” ifadesi yer almaktadır.

1998/3 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinin (b-3) bendine uygun bir biçimde distribütöre belirli koşullar altında başka markalara ait motorlu araçları ve şirketin kalite standartlarına uyan başka marka yedek parçaları satabilme imkanı veren bir düzenleme getiren bu hüküm markalar arası rekabetin engellenmemesini sağlamaktadır.

- Anlaşmanın yeniden satıcının satışa ilişkin birincil yükümlülükleri ve taahhütlerini ortaya koyan 3.4. maddesinin ikinci fıkrasında, “Distribütör, Şirketin önceden yazılı izni olmadan, Bölge dışında Ssangyong Ürünlerinin dağıtımı için işyeri veya satış yeri kurmayacağını ve işletmeyeceğini, Bölge dışında Ssangyong Ürünlerini satmak için müşteri aramayacağını, ya da Bölge dışında Ssangyong Ürünlerinin dağıtımı ve servis hizmetinin verilmesi işini başka birine vermeyeceğini kabul eder.” ifadesi yer almaktadır.

Söz konusu rekabet kısıtlamaları 1998/3 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinin (b-8) bendine uygun olarak olarak düzenlenmiştir.

Anlaşmanın sözü edilen maddesinin üçüncü fıkrasında ise, “Distribütör, Ssangyong araçlarını, bu anlaşma ile oluşturulan Şirkete ait satış ağındaki bayiler haricinde kalan aracılara, bu aracılar Ssangyong araçlarını son kullanıcı adına satın ve teslim almak hususunda son kullanıcı tarafından yazılı bir şekilde yetkilendirilmiş olmadıkça, hiçbir durumda satamaz; her halükarda Distribütörün Ssangyong araçlarını satabileceği aracıların işlevinin herhangi bir yeniden satıcının işlevine eşit olmaması şarttır.” ifadesine yer verilmiştir.

REKABET KURUMU 2

Bu madde anılan Tebliğ'in 4. maddesinin (b-9) bendine uygunluk göstermektedir.

- Anlaşmanın “Distribütörün Organizasyonu ve İşletmeleri” başlıklı 5.1. maddesinde Distribütöre Ssangyong Araçlarına has showroomlar, depolama alanları ve parça depoları, teslimat öncesi kontrol, tamir ve bakım servisi veren yeterli kapasitede işletmeler, bilgisayarla veya farklı bir sistemle kurulu düzenli bir servis sistemi kurma ve idame ettirme yükümlülüğü verilmiştir. Aynı maddenin beşinci fıkrasında Distribütöre ürünlerin bakım ve tamirinde Ssangyong parçaları haricinde parçalar kullanılacaksa tüketiciyi bilgilendirmek yükümlülüğü getirilmiştir.

Anılan düzenlemeler Tebliğ'in 5. maddesinin (a-1), (a-4), (a-5) ve (i) bendleri çerçevesinde yapılmıştır.

- “Anlaşmanın Süresi” başlıklı 8.1. maddesinde “Bu Anlaşma, Türkiye Rekabet Kurulu’nun bu anlaşmanın Türk Rekabet hukukuna uygunluğunu teyit ettiği gün yürürlüğe girer ve Kısım 8.2.’de tanımlanan şekilde bir erken fesih olmadığı sürece beş (5) yıl süresince geçerli olur. Bundan sonra, eğer (i) taraflar ilk beş yılın bitiminden veya bir önceki yenileme anlaşmasının sona ermesinden altı(6) ay önce yenileme anlaşmasını imzalarlarsa ve (ii) Distribütör bu anlaşmadaki veya ayrı ayrı herbir yenileme anlaşmasındaki yükümlülüklerini yerine getirirse, bu anlaşma iki yıllık sürelerle yenilenebilir.” denilmektedir.

Anlaşmanın feshi ihbar sürelerine ilişkin maddesi, Tebliğ'in, 1998/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Dağıtım ve Servis Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin 2000/3 sayılı Tebliğ ile değişik 6. maddesi hükümlerine uygun olarak düzenlenmiştir.

Distribütörlük Anlaşması'nın yukarıda yer verilen hükümlerinin rekabeti sınırlayıcı nitelikte olmakla birlikte, 1998/3 sayılı Tebliğ'e uygun olarak düzenlendikleri; anlaşmanın diğer maddelerinin ise sağlayıcı ile satıcı arasındaki ticari ilişkileri düzenleyen, 4054 sayılı Kanun kapsamında olmayan hükümler taşıdıkları anlaşılmıştır.

l- SONUÇ

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda, Ssangyong Motor Company ile Sanko Otomotiv Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında akdedilen “Distribütörlük Anlaşması”nın 1998/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Dağıtım ve Servis Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyet Tebliği kapsamında bir anlaşma olarak grup muafiyetinden yararlandığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 3