Sarkuysan Elektrolitik Bakır Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Er-Bakır Elektrolitik Bakır Mamulleri A.Ş.’nin yurt…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,

Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ

B. RAPORTÖRLER: Özgür BAL, Başak ARSLAN, İbrahim KUŞCU

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - İhbar

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:

-Sarkuysan Eloktrolitik Bakır Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Emek Mah. Aşıroğlu Cad. No:147 41700 Darıca/Kocaeli

-Er-bakır Eloktolitik Bakır Mamulleri A.Ş.

Bozburun Mah. A. Nuri Erikoğlu Cad. No:29 P.K. 20085

Gümüşler/Denizli

(1) E. DOSYA KONUSU: Sarkuysan Elektrolitik Bakır Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Er-Bakır Elektrolitik Bakır Mamulleri A.Ş.’nin yurt içi pazarda vade ve fiyatlarda birlikte hareket etmek ve anti damping vergileri koydurarak ucuz bakır ithalatını engellemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan ihbarda özetle;

- Sarkuysan Eloktrolitik Bakır Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Sarkuysan) ile Er-bakır Elektrolitik

Bakır Mamulleri A.Ş.’nin (Erbakır) kendi aralarında vade ve fiyatlarda birlikte hareket

etme kararı aldıkları,

- Sarkuysan’ın kendisinden daha ucuz maliyetle tel üretebilecek üreticilerin ithalatlarını

durdurmak amacıyla, anti damping vergiler koydurarak kablocular ve diğer bakır

müşterilerinin Sarkuysan'ın yüksek maliyetli ve yüksek fiyatlı bakırını satın almaya

zorladıkları,

- Erbakır ile birlikte ülkede tekel oluşturan Sarkuysan’ın bugün tekel olmanın avantajını

kaybetmemek için, tamamen yönetici ve büyük hissedarların şahsi çıkarlarını korumak

amacıyla sektöre giren KOBİ’lere yaşam hakkı vermediği,

ifade edilmiştir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.04.2014 tarih ve 2732 sayı ile giren ihbar üzerine hazırlanan 18.06.2014 tarih ve 2014-1-51/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 24.07.2014 tarih ve 2014-1-51/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(5) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; Sarkuysan Elektrolitik Bakır Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Er-bakır Elektrolitik Bakır Mamulleri A.Ş. firmalarının 4054 sayılı

Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiğine ilişkin herhangi bir bulguya ulaşılamadığı ve bu nedenle aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Hakkında İnceleme Yapılanlar

I.1.1. Sarkuysan Eloktrolitik Bakır Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Sarkuysan)

(6) Tamamı halkı açık bir şirket olan Sarkuysan, yıllık (…..) ton üretim kapasitesi ile elektrolitik bakır tel ve mamulleri, bakır boru ve bakır lama üretimi gerçekleştirmektedir.

I.1.2. Er-bakır Eloktrolitik Bakır Mamulleri A.Ş. (Erbakır)

(7) Erikoğlu ve Abalıoğlu aileleri tarfından kontrol edilen şirket eloktrolitik bakır mamülleri üretimi gerçekleştirmekte olup, şirketin ürün gamı bakır filmaşin, tekli teller, çoklu teller, bükülü teller ve bobinden oluşmaktadır.

I.2. İlgili Pazar

I.2.1. Sektöre İlişkin Bilgiler

(8) Eloktrolitik bakır mamulleri sektörü; filmaşin, bükülü tel, çoklu teller, tekli teller, bakır boru ve bakır lama gibi ürünlerin üretimini kapsamaktadır. Elektrolitik bakır mamullerinin hammaddesi eloktrolitik bakır katottur. Elektrolitik bakır katod ithalat yoluyla ve yurt içinden temin edilebilmektedir. Yurt içi üretim yetersiz olduğundan bakır katot ihtiyacının büyük kısmı ithalat yoluyla sağlanmaktadır. Bakır katodun fiyatı LME (Londra Metal Borsası) bakır fiyatı üzerine işlem maliyetleri ve kar primlerinin eklenmesi ile oluşmaktadır.

(9) Türkiye’de eloktrolitik bakır mamulleri içinde en fazla üretimi yapılan ürün filmaşindir. Filmaşinin fiyatı, katoda benzer şekilde LME bakır fiyatına ilave edilen maliyetler ve kar primlerinden oluşmaktadır. 2013 yılında 8’mm filmaşin tüketimi toplam 492.794 ton olarak gerçekleşmiş olup, pazarın ekonomik büyüklüğü 3.769.874.100 Amerikan Dolarıdır.

(10) Ülkemizde filmaşin üretimi gerçekleştiren 10 civarında teşebbüs bulunmaktadır. Bunlardan bir kısmı sadece filmaşin üretimi gerçekleştirirken, bazı teşebbüsler filmaşin üretiminin yanında kablo üretiminde de bulunmaktadır.

I.2.2. İlgili Ürün Pazarı

(11) İlgili ürün pazarı “filmaşin üretimi pazarı” olarak tespit edilebilecek olmakla birlikte, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafı da dikkate alınmak suretiyle, dosya konusu iddialar bakımından bu aşamada ilgili ürün pazarının tanımlanmasına gerek görülmemiştir.

I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar

(12) İlgili coğrafi pazar tanımlanmamıştır.

I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

(13) Teşebbüslerden talep edilen satış politikaları, fiyatlandırma politikaları ve ürün satış fiyatlarına ilişkin bilgi ve belgeler Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(14) Ayrıca önaraştırma sürecinde Kablo ve İletken Sanayicileri Derneğinden talep edilen bilgilere istinaden gelen cevabi yazı 22.07.2014 tarih ve 4234 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(15) Öte yandan telefon yoluyla bazı kablo üreticileri ile görüşmelerde bulunularak başvuruya konu iddialar araştırılmıştır.

(16) Başvuru konusu iddialar temel olarak Erbakır ve Sarkuysan firmalarının fiyatlar konusunda birliktelik içinde olduklarına ilişkindir. Türkiye bakır sektörü incelendiğinde söz konusu iki firmanın filmaşin üretimi bakımından önemli konumdaki firmalar oldukları anlaşılmaktadır. Bu firmalar ithal ettikleri ham bakırı filmaşine dönüştürerek yurt içindeki kablo üreten firmalara satmaktadırlar. Erbakır ve Sarkuysan firmalarının önemli konumdaki müşterileri yurt içi kablo üreticisi firmalardır.

(17) Erbakır ve Sarkuysan ham bakırı Londra Metal Borsası fiyatlarından ithalat yoluyla tedarik etmektedirler. Bakır metalinin ton fiyatı 8000 ABD doları civarında olduğundan yurt içi firmalara satışlarında ticari risklerden kaçınabilmek amacıyla firmalardan önemli teminatlar istenebildiği görülmektedir.

(18) Sarkuysan’ın açıklamalarından, genelde satışlarının peşin ve 60 – 75 – 90 gün vadeli olduğu, vadeli satışlar için müşterilerinden teminat aldıkları, geçmiş yıllarda teminatlara ilave olarak; vadeli bazda teminat senedi (şahsi teminat senedi) karşılığı satış yapıldığı, ancak kablo sektöründe önemli yapılanmalar olduğu ve şirketlerin gerek iflas erteleme sürecine girmeleri, gerekse iflas erteleme kararı almaları nedeniyle; teminat senedi karşılığı satış yapmamaya özen gösterdikleri iflas ve iflas ertelemelerinden dolayı kendilerinin de olumsuz etkilendikleri anlaşılmıştır.

(19) Önaraştırma döneminde raportörlerce şikayet edilen firmaların müşterisi olan filmaşin alıcısı bazı kablo üreticileri ile telefonda görüşmelerden; Türkiye’de kablo üretim pazarında 200’ün üzerinde çeşitli ölçeklerde teşebbüs bulunduğu, bunların çok azının filmaşin üretimini kendilerinin yaptığı, geri kalanların hepsinin filmaşini yurt içinden veya dışından tedarik ettikleri, kablo üreticilerinin filmaşin tedariki için genelde yerli teşebbüsleri tercih ettikleri anlaşılmaktadır. İthalatın tercih edilmemesinin sebeplerinin ise görüşülen firmalar tarafından i. Avrupa filmaşin fiyatlarının yerli üreticilerin fiyatlarından yüksek olması, ii. görece ucuz filmaşin fiyatlarına sahip Özbekistan, Rusya’dan tedarik edilen ürünlerin kalite seviyesinin düşük olması ve arz güvenliğinin bulunmaması, olarak sıralanmıştır. Bunların dışında ithalatta herhangi bir sorun yaşanmadığı belirtilmiştir.

(20) Filmaşin fiyatlarının belirlenmesine ilişkin ise, Londra Metal Borsası (LME) bakır fiyatlarının temel parametre olduğu belirtilmiştir. Bu fiyatın üzerine filmaşine yapılan ek işlem maliyetleri eklenerek fiyatın oluştuğu belirtilmiştir.

(21) Söz konusu firmalarla telefonda yapılan görüşmelerde, ihbarda yer alan iddiaları doğrudan destekler nitelikte bilgilere ulaşılamamıştır. Gerek fiyatların oluşumu gerekse ürün tedariki noktasında firmalar tarafından sorun olarak gösterilen bir uygulama gündeme gelmemiştir.

(22) Ayrıca Kablo ve İletken Sanayicileri Derneği’nden gelen cevabi yazıdan; Sarkuysan ve Erbakır firmalarının kendilerine çıkar sağlamak amaçlı satış ve fiyatlama alanında birlikte hareket etmedikleri, bu firmaların sektörün en büyük iki üreticisi ve kapasitelerinin birbirlerine çok yakın olduğu, Sarkuysan’ın İstanbul ve çevresinde, Erbakır’ın ise Denizli ve çevresinde daha etkili olduğu bunun sebebinin lojistik avantajlar olduğu, çok düşük marjlarla çalışıldığından her firmanın kendi bölgesindeki üreticilere daha fazla satış yaptığı, son zamanlarda kablo sektöründe yaşanan finansal sorunlar nedeniyle satış vadelerini geri çektikleri ve sigortalı satışlarını, ipotek ve teminat mektubu gibi ödeme garantisi oranlarını artırdıkları Türkiye'de 100 civarında irili ufaklı kablo üreticisinin olduğu filmaşin ithalatının serbest olduğu, bakırın fiyatının borsada belirlendiği (LME Londra Metal Borsası) ve bu fiyatın tüm dünya için aynı ve geçerli olduğu anlaşılmıştır.

(23) Önaraştırma döneminde şikâyete konu firmalarda raportölerce yapılan yerinde incelemelerde; iddiaları destekler nitelikte herhangi bir bilgi, belge veya veriye rastlanmamıştır.

(24) Dosya mevcudu bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, şikâyete konu iddiaların kaynağıyla ilgili olarak; son dönemde kablo üretimi sektöründeki daralma nedeniyle firmalardan bazılarının iflasa sürüklendiği, bu nedenle Erbakır ve Sarkuysan firmalarının bu firmalarla teminatsız çalışmaya son verdiği, bu çerçevede vadeli satışları teminatsız olarak gerçekleştirmedikleri, aksi halde peşin satış yaptıkları ve bu uygulamaların da kablo üreticisi firmalar arasında rahatsızlık meydana getirdiği anlaşılmıştır.

J. SONUÇ

(25) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.