06-04/56-14
tarafların feshi ihbarda bulunmaması halinde otomatik olarak uzayan sözleşme yapmışlardır.
Şikayet dilekçesinde sürelere ilişkin hususla birlikte, SHELL tarafından gerçekleştirilen bazı uygulamalar özetlenmiştir. Bunlar:
- SHELL tarafından AYPET’e ayrılan kar payının çok düşük olduğu,
- AYPET ile diğer bayiler arasında SHELL’in ayrımcılık yaptığı,
- AYPET’in ‘smart kart’ ile yaptığı satışlardan SHELL’in %0.75 pay aldığı ve
bu bedelin gerekçesinin belli olmadığı,
- AYPET’in LPG satışı yapmasına SHELL tarafından izin verilmediği
60
gibi hususlardır. Esas itibarıyla yukarıdaki iddiaların, sağlayıcı ve bayisi arasındaki ilişkiyi 2002/2 sayılı dikey anlaşmalara ilişkin Tebliğ’in dışına çıkaran, başka bir ifadeyle Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal oluşturan bir durum teşkil etmediği görülmektedir. Nitekim şikayet dilekçesinin yoğunlaştığı noktanın da süreye ilişkin olduğu görülmektedir.
Şikayet dilekçesinde, eski sözleşmede süre 1 yıl olup her yıl sonunda otomatik yenileme söz konusu iken, 7.1.2003 tarihli sözleşmede sürenin 5 yıl olarak yenilendiği ancak her yıl sonunda otomatik yenilemenin devam ettiği, başka bir deyişle hukuka aykırılığın söz konusu olduğu belirtilmektedir. 7.1.2003 tarihinde yenilenmiş olan sözleşmenin süreye ilişkin 30. maddesi aşağıdaki şekildedir:
“İşbu İşletme Sözleşmesi 7.1.2003 tarihinde 1 (bir) nüsha olarak tanzim edilmiş
olup, süresi 5 (beş) yıldır. Ancak taraflardan herhangi biri sözleşmenin sona
ermesinden bir ay evvel feshi ihbarda bulunmadığı takdirde, işbu sözleşme her
seferinde aynı kayıt ve şartlar ile birer sene için uzatılmış olur. Hitamından bir
ay evvel fesih edilmeme suretiyle uzatılan anlaşma süresi her şart altında beş
yılı aşamaz. İşbu anlaşma 7.1.2008 tarihinde kendiliğinden münfesih olur.”
Yukarıdaki maddeye ilişkin konuyu inceleyen raportörlerce SHELL’in Avukatı ile yapılan görüşmede, yeni yapılan sözleşmelerde sürenin 1 yıl ve otomatik olarak uzayan şekilde belirlendiği ancak bu uzamanın 5 yıl ile sınırlandırıldığı belirtilmiştir. Yukarıda yer alan maddeye bakıldığında da, otomatik uzamaya ilişkin ibarenin ardından sözleşmenin 7.1.2008’de kendiliğinden münfesih olacağının belirtildiği görülmektedir. Başka bir ifadeyle, sözleşmenin yeni halinde sürenin 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygun olarak oluşturulduğu görülmektedir.
AYPET tarafından yapılan bir diğer itiraz ise, bu değişikliğin sadece işletme sözleşmesini kapsadığı, uygunluğun sağlanması için kira sözleşmesinin de aynı şekilde değişikliğe uğraması gerektiği yönündeki iddiasıdır. Şikayetçinin örnek olarak gösterdiği 2.10.2003 tarih ve 03-64/770-356 sayılı kararda da belirtildiği üzere;
“… rekabet hukuku açısından sözleşme sürelerinin tespiti haricinde, isletme
sözleşmesinin geçersizliği, edinilmiş hakların nasıl geri verileceği veya kira/intifa
hakkı ya da ariyet sözleşmeleri gibi taraflar arasındaki diğer anlaşmaların ne