Super On-line Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN

Süreyya ÇAKIN, M. Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Remzi Özge ARITÜRK

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Çukurova Holding A.Ş.

Temsilcisi Av. Sarp ŞENOL

Maya Akar Center, Büyükdere Caddesi

No: 100/17, 34394 Esentepe/İstanbul

D. TARAFLAR: - Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.

Yapı Kredi Plaza, D Blok, Levent, Beşiktaş/İstanbul

- Çukurova Holding A.Ş.

Büyükdere Cad. Yapı Kredi Plaza A Blok

34330 Levent/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Super On-line Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme A.Ş. hisselerinin Çukurova Holding A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.12.2005 tarih ve 9099 sayı ile giren ve 17.1.2006 tarih ve 308 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 19.1.2006 tarih ve 2005-2-126/Öİ-06-EÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 20.1.2006 tarih ve REK.0.06.00.00-120/11 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-04 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ : İlgili raporda; Super On-line Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme A.Ş. (Superonline) hisselerinin Çukurova Holding A.Ş. tarafından devralınması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, bildirim konusu devir işleminin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut hakim durumu daha da güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, bu nedenle söz konusu işleme izin verilmesi gerektiği; Fintur Techologies B.V.’de (Fintur) gerçekleşen kontrol değişikliğinin, anılan

şirketin herhangi bir ticari faaliyeti, dolayısıyla bir pazar payı ya da cirosu bulunmaması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem olmadığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. (YKB)

Dosyada yer alan bilgilere göre;.YKB, 1944 yılında kurulmuş olup, İstanbul ticaret siciline 7 Temmuz 1944 tarihinde 32736-16978 sicil no ile tescil ve ilan olmuştur. Halka açık olan ve Koç Finansal Hizmetler A.Ş. (KFH) tarafından kontrol edilen şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 1- YKB Ortaklık Yapısı

H.1.2. Çukurova Holding A.Ş.

Dosya mevcudu bilgilere göre, bildirim konusu devralma işlemi sonucunda Çukurova Investment N.V. KFH Grubu’nun Superonline’da sahip olduğu %96,68’lik hissesini devralacaktır. Çukurova Investment N.V., Çukurova Holding’in bağlı bir şirketi olup, Hollanda kanunlarına göre kurulmuş bir yatırım şirketidir. Çukurova Holding’in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 2- Çukurova Holding Ortaklık Yapısı

Çukurova Holding’in Yönetim Kurulu üyeleri; Mehmet Emin Karamehmet (Başkan), A. Samsa Karamehmet, F. Şadi Gülüm, Neslihan Yılmaz ve M. Bülent Ergin’den oluşmaktadır.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Devre konu şirket olan Superonline, Türk Telekomünikasyon A.Ş. ile internet servis sağlayıcılığı (İSS) sözleşmesi imzalayarak internet erişim hizmeti sunan bir şirkettir. Veri, ses ve diğer tip hizmetlerin sunumunda da söz konusu olduğu üzere, bir İSS’nin müşterilerine hizmet sağlayabilmesi için öncelikle internet erişim hizmetlerinin sunulmasına olanak tanıyan yerel telefon şebekesi veya kablo altyapısı gibi bir altyapıya erişiyor olması gerekmektedir. Uygulamada, İSS’lerce talep edilen hizmetlere şebeke erişim hizmetleri, bu hizmetler vasıtasıyla İSS’lerin son kullanıcılara sundukları katma değerli hizmetlere ise internet erişim hizmetleri adı verilmektedir.

Son kullanıcılara internet erişim hizmetlerinin sağlanması için bilinen en yaygın ve gelişmiş teknolojileri

- sabit altyapılar üzerinden geniş bant erişim imkanı sağlayan DSL ve kablo

modem teknolojiler (kablo internet hizmeti) ile

- yine sabit bir altyapı üzerinden verilen ancak DSL ve kablo modem

hizmetlerine göre çok daha sınırlı bant genişliği sağlayan çevirmeli bağlantılar

(dial up ve ISDN-BA).

olarak sıralamak mümkündür.

Bant genişliği, belli bir zaman aralığında belirli bir altyapı üzerinden gönderilen ve temin edilen ‘veri’nin hacmini ölçmek amacıyla kullanılan bir kavramdır. Bant genişlikleri, hizmetin üzerinden sunulduğu farklı altyapılara ve/veya kullanılan teknolojilere göre farklılaşabilmektedir.

İnternet erişim hizmetleri bant genişliği bakımından ele alındığında; internete erişim hızları, erişim hızlarına bağlı olarak internet üzerinden destekledikleri hizmet türleri arası farklılıklar, kullanıcılara istenilen anda ya da sürekli bir bağlantı sağlamaları, aynı anda diğer (ses iletimi gibi) hizmetlerin de sunulmasına olanak tanıyıp tanımamaları, erişim hızının talep halinde anında değişip değişememesi, kullanılan cihazların farklılıkları ve bu farklılığın getirdiği maliyet gibi unsurlar nedeniyle “dar bant internet erişim hizmetleri” ve “geniş bant internet erişim hizmetleri” olarak ikiye ayrılmaktadır.

İnternet erişim hizmetleri, son kullanıcı özelliklerine göre de bireysel ve kurumsal olarak ikiye ayrılabilir. Alıcı veya göndericiden en az birinin hane halkından birisi olduğu erişim hizmetleri bireysel internet erişim hizmetleridir.

Kurumsal kullanıcılar, büyük hacimde ve değişik nitelikte telekomünikasyon hizmeti tüketirler. Bu sebeple erişim hizmetlerini toptan satın alırlar. Hacmin büyük ve hizmetin çeşitli olması bu kullanıcılara özel erişim hizmetlerinin verilmesini gerekli kılar. Bu kullanıcılara örnek olarak bankalar ve diğer finans kurumları, uluslararası şirketler ve genel olarak yerel şebekenin kapasitesi üzerinde telekomünikasyon talebi olan tüm diğer kişi ve kurumlar verilebilir.

Kurumsal kullanıcıların telekomünikasyon hizmeti taleplerinin içeriği birbirinden hem nicelik hem de nitelik açısından farklı olduğundan, bu kullanıcı grubunun talebine uygun yapıda bireysel arzın sunulması ihtiyacı vardır. Bu kullanıcılara yerel şebekeler ulaşmasına rağmen, bu şebekeler üzerinden sunulan hizmetlerin talebi karşılayabilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla kurumsal kullanıcılar için telekomünikasyon trafiğinin aktığı noktalar arasında özel devrelerin tahsis edilmesi zorunluluğu bulunur.

Pazarda faaliyet gösteren teşebbüsler, bireysel internet hizmeti olarak abonelerine içerik sağlamasının yanı sıra, kurumsal müşterilerin web sayfalarını hizmet sağlayıcının sunucularında barındırmaktan, internet protokolü kullanan B2B uygulamalarına platform sağlamaya kadar uzanan geniş bir yelpazede faaliyet sunmaktadır.

Bu çerçevede “internet erişim hizmetleri” olarak genel bir başlık altında tanımlanacak olan ilgili pazar; ayrıca bireysel ve kurumsal internet erişim hizmetleri başlıkları altında değerlendirmeye tabi tutulacaktır.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

İlgili ürün pazarında ülke içinde herhangi bir bölgedeki rekabet koşullarının diğerlerinden farklı olamayacağı görülmektedir. Dolayısıyla bu pazarlarda hizmet sunan ve sunacak olan işletmelere verilecek yetki belgelerinin veya yetki belgesi sahibi ile yapılacak sözleşmelerin kapsamının Türkiye sınırları olacağı göz önüne alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. Devralma İşlemine İlişkin Bilgiler

Dosya mevcudunda yer alan bilgi ve belgelere göre; bildirim konusu işlem, 17.8.2005 tarih ve 05-52/795-215 sayılı Rekabet Kurulu kararı ile gerçekleşmiş olan Çukurova Grubu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun sahip olduğu %57,4 oranındaki YKB hissesinin Koçbank A.Ş.’ye devri işlemiyle dolaylı olarak KFH’nin kontrolüne geçen Fintur, Digiturk ve Superonline hisselerinin tekrar Çukurova Grubu’na devredilmesine ilişkindir. 28.09.2005 tarihinde YKB ve Çukurova Holding A.Ş. arasında imzalanan “Fintur, Superonline ve Digiturk Alım Satım Sözleşmesi” uyarınca anılan şirketlerin hisseleri Çukurova Holding’e devredilecektir.

Digiturk hisselerinin Çukurova Grubu tarafından tekrar devralınması işlemine 24.11.2005 tarih ve 05-79/1087-313 sayılı Rekabet Kurulu kararı ile izin verilmiştir. Digiturk ve Fintur açısından sözleşmede belirlenen önşartlar yerine gelmiş olduğundan, anılan şirketlere ilişkin devralma işlemleri 5.1.2006 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Anılan tarihte Digiturk hisseleri önce Çukurova Grubu’na ve ardından Çukurova Grubu ile Providence’ın ortak kontrolündeki DP Acquisitions BV unvanlı şirkete devredilmiştir. Fintur hisseleri ise tamamen Çukurova Investments N.V. tarafından devralınmıştır.

Dosya mevcudunda bulunan eksiklik yazısına cevaben gelen yazıda; Fintur’un başvuru tarihi itibarıyla Digiturk ve Superonline’da iştirakleri bulunduğu, Rekabet Kurulu’nun Superonline’ın hisselerinin devrine ilişkin izni henüz alınmamış olduğundan, 5.1.2006 tarihinde Fintur hisseleri Çukurova Investments N.V.’ye devredilmeden önce Superonline’da bir kontrol değişikliği meydana gelmemesini teminen, KFH Grubu’nun tek başına kontrolü altındaki Fintur’un Superonline’daki hisselerinin yine KFH Grubu’nun tek başına kontrolü altındaki Yapı Kredi Holding B.V. adlı şirkete devredildiği belirtilmektedir.

H.3.2. Hukuki Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendine göre “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” birleşme ya da devralma sayılan hallerden biri olarak belirlenmiştir.

Bildirim konusu işlem ile YKB ve Yapı Kredi Holding B.V.’ye ait olan toplam %96,68 oranındaki Superonline hissesi Çukurova Grubu tarafından devralınacaktır. Devralma işlemi sonucunda, Superonline’ın kontrolü KFH Grubu’ndan Çukurova Grubu’na geçecektir. Dolayısıyla bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in anılan maddesi anlamında bir devralma işlemidir. Aşağıda Superonline’ın işlem öncesi ve sonrasına ilişkin ortaklık yapısı gösterilmektedir:

Tablo 3- Superonline’ın devralma öncesi ortaklık yapısı

Tablo 4- Superonline’ın devralma sonrası ortaklık yapısı

1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, “Birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.”

Hisseleri devredilen Superonline’ın ilgili ürün pazarındaki 2005 yılı cirosu (………………….) YTL olarak gerçekleşmiştir. Dolayısıyla işlem 25 trilyon TL’lik ciro eşiğini aşmaktadır ve Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken bir devralma işlemi söz konusudur.

Superonline yetkilileri dosyayı inceleyen raportörlere, 2005 yılına ait pazar paylarının henüz ellerinde olmadığını, ancak tahminlerine göre 2005 pazar paylarının (gerek kendileri, gerekse rakipleri açısından) 2004 pazar payı rakamlarından farklı olmadığını belirtmiştir. Bu çerçevede teşebbüslerin ilgili pazardaki pazar payları 2004 yılı rakamlarına göre değerlendirilmiştir. İnternet erişim hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar payları aşağıda gösterilmektedir:

Tablo 5- İnternet erişim hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin tahmini pazar payları (toplam)

1

Yukarıda da belirtildiği gibi daha önce Fintur’a ait olan bu hisseler 5.1.2006 tarihinde Yapı Kredi Holding B.V.’ye devredilmiştir. Eksiklik yazısına cevaben gönderilen yazıda yer verilen bu bilgi doğrultusunda bildirim formunda belirtilen ortaklık yapısı güncellenmiştir.

Tablo 6- İnternet erişim hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin tahmini pazar payları (kurumsal)

Tablo 7- İnternet erişim hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin tahmini pazar payları (bireysel)

Tablolardan da görüldüğü üzere, Superonline’ın hem bireysel, hem kurumsal internet erişim hizmetleri pazarındaki pazar payı her geçen yıl Türk Telekom’un pazar payının oldukça gerisinde kalmıştır. Türk Telekom’un açık farkla pazar lideri olduğu görülmektedir. Halihazırda aynı grup (KFH) tarafından kontrol edilen Superonline ve Koçnet’in, devralma işlemi sonucunda farklı gruplar tarafından kontrol edileceği göz önüne alındığında, işlemin pazarda rekabetçi bir etki doğuracağı görülmektedir.

4054 Sayılı Kanun’un 7. maddesine göre “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır.”

Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, bildirim konusu devralma işlemi ile hakim durumun yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı anlaşılmaktadır. Bildirim konusu işlem Superonline’ın kontrolünün tekrar Çukurova Grubu’na geçmesini sağlayan bir hisse devir sözleşmesinden ibarettir. Devralma işlemi sonucunda internet erişim hizmetleri pazarında faaliyet gösteren

2

tedarikçilerin sayısı azalmayacaktır; -aksine halihazırda Superonline ve Koçnet’in aynı grup (KFH) tarafından kontrol edildiği göz önüne alındığında- artacaktır.

Ayrıca taraflar arasındaki anlaşma gereğince Superonline’ın kontrolü KFH’ye geçmiş olsa da, anılan şirketler fiilen Çukurova Grubu’nun atamış olduğu yönetim kurulu üyeleri tarafından yönetilmektedir. Superonline’ın yönetim kurulu Mehmet Emin Karamehmet, Fikri Şadi Gücüm, Mustafa Savaş Ünsal, Mehmet Kurtoğlu ve Mehmet Turgut Alpar’dan oluşmaktadır. Yukarıda yer verilen tespitlerle birlikte değerlendirildiğinde, Superonline’ın halen şirket üzerindeki etkinliğini koruyan Çukurova Grubu’na devredilmesinde sakınca olmadığı görülmektedir.

2

İlgili ürün pazarında faliyet gösteren Çukurova Grubu’nun sahip olduğu Topaz Telekomünikasyon Yayıncılık Reklamcılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. adlı bir teşebbüs bulunmakla birlikte, pazar payı ihmal edilebilecek düzeydedir.

Bu değerlendirmeler ışığında; bildirim konusu devralma işleminin, Superonline'ın cirosunun 25 trilyon TL.'yi geçmesi nedeniyle 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, ancak söz konusu devralma işleminin, “internet erişim hizmetleri” ilgili ürün pazarında hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına neden olacak nitelikte bir devralma işlemi olmadığı; ayrıca, Fintur’da gerçekleşen kontrol değişikliğinin, söz konusu şirketin herhangi bir ticari faaliyetinin, dolayısıyla bir pazar payı ya da cirosunun bulunmaması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun 7. maddesi ve bu Kanun’a

dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması

Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi

olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde

belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun

güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde

azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin

verilmesine,

2. Fintur Technologies B.V.’de gerçekleşen kontrol değişikliğinin, anılan şirketin

herhangi bir ticari faaliyeti, dolayısıyla bir pazar payı ya da cirosu

bulunmaması nedeniyle, 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması

Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi bir

işlem olmadığına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

250