Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Boysan Mühendislik arasında imzalanan bayilik sözleşmesine bireysel…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

E. DOSYA KONUSU: Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Boysan Mühendislik arasında imzalanan bayilik sözleşmesine bireysel muafiyet tanınması talebi.

F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına en son 23.3.2006 tarih, 1814 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 8. maddesi ile 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 5.4.2006 tarih ve 2005-2-113/MM-06-EÖ sayılı Menfi Tespit/Muafiyet raporu 10.4.2006 tarih ve REK.0.06.00.00-130/59 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da;

Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Siemens) ile Boysan Mühendislik (Boysan) arasında imzalanan "Yetkili Satıcı - Sistem Entegratörü Mukavelesi"ne menfi tespit verilemeyeceği; ancak anılan sözleşmenin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğu sonucuna ulaşıldığı, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Tarafların faaliyet alanları dikkate alınarak ilgili ürün pazarı, “endüstriyel otomasyon sistemleri pazarı” olarak tanımlanmıştır.

50

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Türkiye sınırları içinde ilgili pazar açısından rekabet koşullarının farklılık arz ettiği ayrı bölgelerin söz konusu olmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak tespit edilmiştir.

H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.2.1. Yapılan Anlaşmanın Niteliği ve Amacı

Bildirime konu sistem entegratörlüğü anlaşması çerçevesinde Boysan’a, Siemens’in Almanya’daki Siemens AG’den ithal ettiği otomasyon tekniği ürünlerinin Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde satıcılığını yapma yetkisi verilerek, bayilik ilişkisi kurulmaktadır. Anlaşma münhasırlık içermemektedir. Siemens yetkilileri anlaşma konusu ürünlerin satışının bugüne kadar doğrudan kendileri tarafından yapıldığını, bundan sonra ise hem satış yapacak hem de satış sonrası hizmet verecek bir bayi kanalıyla çalışmak istediklerini ve başvuru konusu sözleşme muafiyet aldığı takdirde aynı sözleşmeyi diğer bayilerle de yapacaklarını raportörlere ifade etmişlerdir.

H.2.2. Menfi Tespit Değerlendirmesi

Dosya mevcudu bilgilere göre, bildirim konusu anlaşma tek elden satın alma şartı içermektedir. Sözleşmenin “Mal Temini” başlıklı 10. maddesine göre, “Sistem entegratörü mukaveleye konu emtiayı şirket dışında bir başka yerden temin edip satamaz.”

Sözleşmenin ‘Rekabet Yasağı’ başlıklı 16. maddesinin 3. bendi ise aşağıdaki gibidir:

“Mukaveleye konu mal ve hizmetlerle veya bunların parçalarıyla –doğrudan veya dolaylı- rekabet eden ürünleri satamaz, üretemez, satımına aracılık edemez, bunlarla rekabet edemez ve pazarlayamaz. Şirketin yazılı izni olmaksızın Sistem Entegratörü, TC sınırları dışında mukaveleye konu mal ve hizmetleri satamaz ve satımına aracılık edemez. Bu mukavelenin 13. madde uyarınca feshi durumunda da bu madde hükümleri mukavelenin sona ermesinden itibaren 1 yıl süre ile geçerliliğini muhafaza eder.”

Bu hükümlerle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yer alan kısıtlamalar getirilmektedir. Bu nedenle sözleşmeye menfi tespit verilmesi mümkün değildir. Sözleşmenin muafiyet alıp alamayacağı ise aşağıda değerlendirilmektedir.

H.2.3. Grup Muafiyeti Değerlendirmesi

2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin Açıklanmasına Dair Kılavuz’un ‘Giriş’ bölümünde “Teşebbüslerin üretim ve dağıtım sürecini en iyi şekilde kurmalarını ve bunun sonucu olarak genellikle pazarda markalararası rekabetin artmasını sağlayan dikey anlaşmalar belirli koşulları sağlamaları halinde Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamadan muaf tutulması gereken anlaşma gruplarının başında gelmektedir” ifadesi yer almaktadır.

Dosya mevcudunda yer alan bilgi ve belgelerden, yapılan görüşmelerden, Siemens’in sözleşme konusu ürünleri doğrudan pazarlamakta iken bayi kanalına açmakta olduğu, dağıtım ve satış sonrası hizmetin kalitesini artırabilmek ve daha çabuk ve yerinde hizmet götürebilmek amaçlarıyla başvuru konusu anlaşmayı gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin muhtelif maddelerinde Siemens’in yetkili satıcı–sistem entegratörüne eğitim vereceği, finansman desteği sağlayacağı hükme bağlanmaktadır.

2002/2 Sayılı Tebliğ’in Açıklanmasına Dair Kılavuz’a göre, süresi beş yılı aşmayan veya beş yıldan sonraki uzatmanın her iki tarafın açık iradesi ile mümkün olduğu ve alıcının beş yıllık süre sonunda rekabet etmeme şartına son vermesini engelleyen herhangi bir durumun olmadığı hallerde rekabet etmeme yükümlülüğü grup muafiyeti kapsamında değerlendirilecektir. Başvuru konusu sözleşmenin süresi 12 ayla sınırlandırılmıştır (md. 14). Süre sonunda sözleşmenin uzaması tarafların karşılıklı ve yazılı olarak bunu onaylamalarına bağlıdır. Bu nedenle sözleşmede yer alan rekabet yasağının süresi 1 yıl olarak kabul edilmelidir.

Sözleşmenin 13. maddesine göre, şirketin gördüğü lüzum üzerine sözleşmeyi süresi dolmadan feshetme yetkisi vardır. Bu durumda rekabet yasağının fesih tarihinden itibaren 1 yıl daha devam edeceği hükme bağlanmaktadır. Bu durumdaki artı 1 yıllık rekabet yasağının sözleşmenin normal süresinde sona ermesi üzerine ilave edilen 1 yıllık süreli rekabet yasağı ile aynı kabul edilmemesi gerekir. Çünkü bu durumda sözleşme beklenen zamandan önce sona ermiş olmaktadır ve Siemens tarafından yetkili satıcıya aktarılmış olan know-how ve teknik bilgilerin karşılığı alınmamış olacaktır. Dolayısıyla süresi 1 yılı aşmayan bu nitelikteki (fesihe bağlı) bir korumanın makul olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Sözleşmede “Fiyatlar” başlığı altında yer alan hüküm, Siemens’in sistem entegratörüne uygulayacağı fiyatlara ilişkin tenzilatları ve vadeli ödeme koşullarını düzenlemektedir. Yeniden satış fiyatı hakkında getirilen herhangi bir koşul bulunmamaktadır.

Bayilik sözleşmesinin 16.3. maddesinde Siemens’in yazılı izni olmaksızın ürünlerin Boysan tarafından Türkiye sınırları dışında satılamayacağı ve satımına aracılık edilemeyeceği belirtmektedir. Bildirim formunda bu hüküm nedeniyle bireysel muafiyet talebinde bulunulduğu ifade edilmekle birlikte, bu hükümle getirilen pazar sınırlaması ilgili coğrafi pazar olan Türkiye Cumhuriyeti sınırlarını etkilemediğinden grup muafiyeti değerlendirmesine gerek görülmemiştir.

Bu bilgiler çerçevesinde bildirim konusu anlaşmanın 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapor ve incelenen dosya kapsamına göre;

Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Boysan Mühendislik arasında imzalanan “Yetkili Satıcı-Sistem Entegratörü Mukavelesi”ne menfi tespit verilemeyeceğine; ancak anılan sözleşmenin 2002/2 Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.