Petrol Ofisi A.Ş.'nin bayileriyle imzaladığı Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi'ne ilişkin muafiyet talebi.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,

Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,

M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.

B. RAPORTÖRLER: Cengiz SOYSAL, M. Selim ÜNAL, C. Atalay HATİPOĞLU C.BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Petrol Ofisi A.Ş.

Temsilcisi: Av. Tayfun Sümer

Eski Büyükdere Cad. No:37 34398 Maslak Şişli/İstanbul D. TARAFLAR: - Petrol Ofisi A.Ş. ve bayileri

Eski Büyükdere Cad. No:37 34398 Maslak Şişli/İstanbul E. DOSYA KONUSU: Petrol Ofisi A.Ş.’nin bayileriyle imzaladığı Akaryakıt

Bayilik Sözleşmesi’ne ilişkin muafiyet talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.9.2005 tarih, 6523 sayı ile intikal eden bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 5. maddelerinin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 3.3.2006 tarih ve 2005-1-168/MM-06-CS sayılı muafiyet Ön İnceleme Raporu, 6.3.2006 tarih ve REK.0.05.00.00-130/33 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-18 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; bildirime konu sözleşmenin Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu, bununla birlikte sözleşmenin 2002/2 Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Petrol Ofisi A.Ş. ve Bayileri

Genel olarak petrol ve petrol ürünleri sektöründe faaliyet gösteren Petrol Ofisi A.Ş. (POAŞ); 1941 yılında bir Kamu İktisadi Devlet Teşekkülü olarak kurulmuş, 1990 yılında özelleştirilme kapsamına alınmış ve 21.7.2000 tarihinde %51 oranındaki hissesi

06-18/215-54

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından İş Bankası ve Doğan Holding ortaklığı ile kurulmuş olan İş Doğan Petrol Yatırımları A.Ş.’ye (İş Doğan) satılmıştır. ÖİB Mart 2002 tarihinde POAŞ’ın %16,5 oranındaki hissesini halka satmış, %25,83 oranındaki hisse ise Temmuz 2002’de İş Doğan tarafından satın alınmıştır. Halihazırda Doğan Grubu’nun kontrolünde bulunan POAŞ’ın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 1- POAŞ’ın Ortaklık Yapısı

ORTAKLAR ORAN (%)

Doğan Holding 88,36

POAŞ’ın bağlı ortaklıkları ise şu şekildedir:

- Erk Petrol Yatırımları A.Ş

- Kıbrıs Türk Petrolleri Ltd.

- Petrol Ofisi International Oil Trading Ltd.

- PO (UK) Ltd.

- Petrol Ofisi Alternatif Yakıtlar Toptan Satış A.Ş.

- Petrol Ofisi Gaz İletim A.Ş.

- PO Oil Financing Ltd.

- PO Petrofinance N.V.

POAŞ başvuruya konu olan Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi’ni 3799 bayi ile imzalamaktadır.

H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Yapılan bildirimde, POAŞ’ın bayileriyle gerçekleştirdiği tip sözleşmelerden bir örnek olmak üzere, POAŞ ile ALMET Metroloji Müşavirlik Eğitim ve Dış Ticaret Ltd. Şti. arasında 13.9.2005 tarihinde akdedilen bayilik sözleşmesi gönderilmiştir.

POAŞ tarafından yapılan bildirime konu olan Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi, akaryakıt satış ve servis istasyonu ile müştemilatında, akaryakıt ürünleri, makina yağları ve diğer çeşitli malların satışına ilişkin bir bayilik anlaşması mahiyetindedir.

Bayi, Sözleşmenin 4.a maddesi uyarınca, akaryakıt, LPG, madeni yağlar ve diğer malları münhasıran POAŞ’tan veya POAŞ’ın belirleyeceği yerden satın alacak; POAŞ tarafından satış yerinde açılması talep edilen reyon ve satış mahallerinin açılmasına muvafakat edecek; bu yerlerde POAŞ’ın belirlediği şirketler dışında gerçek veya tüzel kişilerin mallarını bulundurmayacak, teşhir etmeyecek, satmayacak ve POAŞ’ın yazılı izni olmaksızın sözleşmenin konusunu oluşturan işler dışında bir işle iştigal etmeyecektir. Sözleşmenin 6. maddesi şu şekildedir: “P O ürünlerinin tespit edilen mahalli azami satış fiyatları, PO’nun vereceği yazılı talimat dahilinde tatbik olunur. Madeni yağ için mahalli azami satış fiyatı da PO tarafından belirlenir. BAYİ bu fiyattan daha fazla fiyatla satış yapamaz…” Sözleşmenin bu ve benzeri hükümlerinden de açıkça anlaşılabileceği üzere, başvuruya konu sözleşme 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir anlaşmadır ve sözleşmeye menfi tespit verilmesi imkanı

06-18/215-54

bulunmamaktadır. Kaldı ki, tarafın menfi tespit talebi bulunmamakta olup bildirim konusu sözleşmenin 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygun olduğu ileri sürülmektedir.

70

Dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren POAŞ ve bayiler arasında imzalanan sözleşme, 2002/2 sayılı Tebliğ’in Kapsam başlıklı 2. maddesi anlamında bir dikey anlaşmadır. Yapılan inceleme neticesinde bildirime konu sözleşmenin 2002/2 sayılı Tebliğ ile uyumlu olduğu ve sözleşmeyi bu Tebliğ’in kapsamı dışına çıkaracak herhangi bir hükmün bulunmadığı görülmüştür. Dolayısıyla, bildirime konu sözleşmenin 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlanabileceği kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Petrol Ofisi A.Ş.’nin bayileriyle imzaladığı Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi’nin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.