Rekabet Kurulunun 30.06.2022 tarih ve 22-29/473-M(2) sayılı kararı uyarınca hakkında soruşturma yürütülen…

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Cüneyd DAL, Sebahat Gözde BİRCAN, Emine YAŞAR,

Ayberk GÜLTEKİN, Mehmet Emin GÜNER,

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Uğur Soğutma Makinaları Sanayi ve Ticaret AŞ

Temsilcileri: Av. İlmutluhan SELÇUK, Av. Artun ATAK

Ebulula Mardin Cad. No:57, Akatlar, Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 30.06.2022 tarih ve 22-29/473-M(2) sayılı kararı uyarınca hakkında soruşturma yürütülen Uğur Soğutma Makinaları Sanayi ve Ticaret AŞ’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 44. maddesi ve 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ uyarınca dosyaya giriş talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 30.06.2022 tarih ve 22-29/473- M(2) sayılı kararı ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak, Uğur Soğutma Makinaları Sanayi ve Ticaret AŞ (UĞUR) hakkında aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Yürütülen soruşturma kapsamında hazırlanan 05.06.2023 tarihli ve 2022-4-031/SR-01 sayılı Soruşturma Raporu UĞUR tarafından 11.06.2023 tarihinde tebellüğ edilmiştir.

(3) UĞUR vekili tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 19.07.2023 tarih ve 40682 sayı ile intikal eden yazıda, yazılı savunmanın tam ve eksiksiz bir biçimde hazırlanması ve savunma hakkının tesisi amacıyla dosyada yer alan ve teşebbüsün 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ’in (2010/3 sayılı Tebliğ) ekindeki formu doldurmak suretiyle talep ettiği belgelerin, 4054 sayılı Kanun ve 2010/3 sayılı Tebliğ uyarınca CD-ROM veya diğer elektronik veri depolama araçlarına kaydedilerek UĞUR’a ulaştırılması, bu durumun uygun görülmemesi halinde söz konusu belgelerin e-posta yoluyla iletilmesi, her iki durumun da kabul görmemesi durumunda ilgili belgelerin Kurum bünyesinde belirlenen yer ve tarihte incelenmesi ile evrakın birer kopyasının temin edilmesi talep edilmiştir.

(4) Söz konusu başvuruya ilişkin olarak düzenlenen 25.07.2023 tarih ve 2022-4-031/BN- 03 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(5) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda; Uğur Soğutma Makinaları Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ kapsamında yapılan başvuruya ilişkin olarak;

- Taraf hakkında aklayıcı/suçlayıcı nitelik taşımayan Kurum içi yazışma

niteliğindeki belgelere (Belge 1 ve Belge 34) erişim talebinin reddedilmesi,

- Kurum içi yazışma niteliğinde olan ve teşebbüsü aklayıcı ve/veya suçlayıcı

niteliği haiz olan belgenin (Belge 56) ticari sırlardan arındırılmış halinin Rekabet

Kurumu merkez binasında teşebbüs yetkililerin erişimine açılması,

- Dosya kapsamında mevcut olmayan belgelere ilişkin erişim talebinin

reddedilmesi

sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(6) 4054 sayılı Kanun’un “Delillerin Toplanması ve Tarafların Bilgilendirilmesi” kenar başlıklı 44. maddesinin ikinci fıkrasında “Haklarında soruşturmaya başlandığı bildirilen taraflar sözlü savunma hakkını kullanma taleplerine kadar kurum bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evrakın ve mümkünse elde edilmiş olan her türlü delilin bir nüshasının kendilerine verilmesini isteyebilir” hükmü yer almaktadır. Buna ek olarak aynı Kanun’un 44. maddesinin üçüncü fıkrasında “Kurul, tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak yapamaz.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu madde hükmünün gerekçesinde ise “Kurulun soruşturmaları gizli değildir. Savunma hakkının tam olarak kullanılabilmesi için sözlü savunma toplantısına kadar, taraflar Kurulca kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evrakın ve delilin bir nüshasını alabilmektedir. Böylelikle savunma hakkının tam ve eksiksiz biçimde kullanılması mümkün olacaktır. Bir başka deyişle, taraflar herhangi bir ummadıkları sürprizle karşılaşmamaktadırlar.” açıklaması yer almaktadır.

(7) Konuya ilişkin olarak Kurul tarafından yayımlanan 2010/3 sayılı Tebliğ, tarafların kendileri hakkında düzenlenen belgelere erişimini mümkün kılarken bunun istisnalarını da düzenlemiş bulunmaktadır. 2010/3 sayılı Tebliğ’in 6. maddesinde tarafların hangi belgelere erişebileceğinin kapsamı açıklanmıştır. Buna göre soruşturma taraflarının, dosyaya giriş hakkı kapsamında, Kurum içi yazışmalar ve başka teşebbüs, teşebbüs birliği ve kişilere ilişkin ticari sır ve diğer gizli bilgileri içerenler hariç olmak üzere, Kurum bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evraka ve elde edilmiş her türlü delile erişebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu bakımdan, Kurum içi yazışmalar ve başka teşebbüs, teşebbüs birliği ve kişilere ilişkin ticari sır ve sair gizli bilgi içeren evrak, tarafların kendileri hakkında düzenlenmiş evrak ve delillere ulaşabilmeleri hakkının istisnasını oluşturmaktadır.

(8) Bununla beraber aynı Tebliğ’in 10. maddesinin ikinci fıkrasında “Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası ve 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde elde edilen bilgiler ile aklayıcı ya da suçlayıcı delil niteliği bulunan diğer kurum içi yazışmalar, Kurum merkezinde incelenebilir.” denmek suretiyle kurum içi yazışmaların dosyaya giriş hakkı kapsamı dışında tutulması hükmüne bir istisna getirilmiş ve aklayıcı ya da suçlayıcı delil niteliği bulunan Kurum içi yazışmaların, Kurum merkezinde incelenebileceği belirtilmiştir.

(9) Bu kapsamda, aklayıcı veya suçlayıcı delil niteliği bulunmayan kurum içi yazışmalar ile başka teşebbüs, teşebbüs birliği ve üçüncü kişilere ait ticari sır ve/veya sair gizli bilgileri içeren belgelere tarafların erişim hakkı bulunmamaktadır. Bu noktada, kurum içi yazışma ve ticari sır/gizli bilgi kavramlarının ele alınması uygun olacaktır.

(10) 2010/3 sayılı Tebliğ’in 6. maddesi ile dosyaya giriş hakkı kapsamının dışında tutulan “ticari sır ve diğer gizli bilgiler”in kavram olarak ne ifade ettiği hususunda Tebliğ’in “Ticari Sırların Belirlenmesi ve Gizli Tutulması” başlıklı üçüncü bölümünde yer alan 12. madde yol gösterici olmaktadır. Anılan maddenin ilk fıkrasında ticari sır kavramı, “teşebbüslerin faaliyet alanları ile ilgili olan ve gizli tutma iradesine sahip oldukları, yalnızca belirli ve kısıtlı bir kesim tarafından bilinen ve elde edilebilen, başta rakipleri olmak üzere üçüncü kişilere ve kamuya açıklanması halinde ilgili teşebbüsün ciddi zarar görme ihtimali bulunan her türlü bilgi ve belge” şeklinde tanımlanmaktadır.

(11) Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise “Olayın ve teşebbüsün özelliklerine göre, teşebbüslerin iç kuruluş yapısı ve organizasyonu, malî, iktisadî, kredi ve nakit durumu, araştırma ve geliştirme çalışmaları, faaliyet stratejisi, hammadde kaynakları, üretim ve imalata ilişkin teknik bilgiler, fiyatlandırma politikaları, pazarlama taktikleri ve masrafları, pazar payları, toptancı ve perakendeci müşteri potansiyeli ve ağları, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme bağlantıları gibi bilgi ve belgeler ticari sır olarak kabul edilebilir.” ifadesine yer verilerek hangi bilgilerin ticari sır kategorisinde bulunduğu konusunda örnekler verilmiştir.

(12) 2010/3 sayılı Tebliğ’in 6. maddesinde dosyaya erişim hakkı kapsamı dışında bırakılan bir diğer belge türü ise kurum içi yazışmalardır. Aynı Tebliğ’in “Kurum İçi Yazışmalar” kenar başlıklı 7. maddesinde;

“(1) Kurum içi yazışmalar, Kurulun aldığı nihai kararlar bakımından hazırlayıcı

işlem niteliğinde olan birimler arası yazışmalardır.

(2) Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair

Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası ve 9 uncu maddesinin üçüncü

fıkrası çerçevesinde elde edilen bilgi ve belgeler ile Kurumun diğer kamu

kurumları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları veya özel sektör gerçek

ve tüzel kişileri gibi bilgisine başvurulanlarla yaptığı yazışmalar da iç yazışma

olarak kabul edilir.”

hükümlerine yer verilmiştir. Buna göre Kurulun alacağı nihai karara kadar gerçekleştirilecek hazırlayıcı işlem niteliğindeki yazışmalar, Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmeliğinin (Pişmanlık Yönetmeliği) 6. maddesinin üçüncü fıkrası ile 9. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında sunulan bilgi ve belgeler ile Kurumun bilgisine başvurduğu diğer kamu kurumları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, özel hukuk kişileri gibi bilgisine başvurulanlar ile yaptığı yazışmalar kurum içi yazışma olarak kabul edilmektedir.

(13) Konuyla ilgili geçmiş Kurul kararlarında; soruşturma konusu teşebbüsün bayileri, bayilerinin müşterileri ve eski bayileri tarafından Kuruma gönderilen belgeler [1], perakende satış noktaları tarafından Kuruma sunulan veriler [2], kurum içi yazışma olarak değerlendirilmiştir [3]. Başka bir kamu kurumu tarafından Kuruma iletilen başvuru da kamu kurumu ile yapılan yazışma niteliğinde olduğu için kurum içi yazışma olarak değerlendirilmiş; ancak tarafı aklayıcı/suçlayıcı içerik barındırdığından söz konusu belgelerin Kurum merkezinde incelenebileceği yönünde karar verilmiştir [4].

[1] 13.07.2017 tarih ve 17-22/352-157 sayılı Trakya Cam kararı.

[2] 02.12.2015 tarih ve 15-42/693-247 sayılı LG kararı.

3 KORKMAZ, C. (2020) “AB ve Türk Rekabet Hukukunda Dosyaya Giriş Hakkının Kullanılması”, Uzmanlık Tezleri Serisi No: 177, Ankara.

[4] 20.02.2018 tarih ve 18-06/92-47 sayılı Elektrik kararı.

(14) UĞUR tarafından yapılan ve dosyaya giriş talebi içeren başvuruda soruşturma dosyası kapsamında erişim talep edilen belgelerden ilk ikisi, UĞUR hakkında önaraştırma açılması gerektiğine yönelik 02.09.2021 tarih ve 2021-4-023/BN-01 sayılı Bilgi Notu ile UĞUR hakkında soruşturma açılması gerektiğine yönelik 24.06.2022 tarih ve 2022-4- 022/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu ve ekleridir. Söz konusu belgelere erişim talebinin gerekçesi, UĞUR hakkında tanzim edilen raporların, doğrudan UĞUR’u ilgilendiren değerlendirmeler içermesi sebebiyle söz konusu belgelere erişimin savunma haklarının kullanılabilmesi için önemli olması olarak ifade edilmiştir. Anılan belgeler incelendiğinde, 2010/3 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tanımda sayılan özeliklere sahip olması sebebiyle söz konusu belgelerin Kurum içi yazışma niteliğini haiz olduğu ve Kurulun alacağı kararlar için hazırlayıcı nitelikte belgeler olduklarından taraf hakkında aklayıcı/suçlayıcı nitelik taşımadığı, ayrıca anılan belgelerin içeriklerini de kapsayacak şekilde UĞUR hakkındaki tüm iddialara ve ihlal şüphesi belge içeriklerine UĞUR’a gönderilen 2022-4-031/SR-01 sayılı Soruşturma Raporu’nda yer verildiği değerlendirildiğinden anılan belgelere erişim talebi 2010/3 sayılı Tebliğ uyarınca reddedilmiştir.

(15) İkinci olarak teşebbüs tarafından yapılan başvuruda dosya kapsamında bayilerle yapılan görüşmelere ilişkin tutanak vb. belgelere erişim talep edilmiştir. Söz konusu talebin gerekçesi olarak savunma hakkının sağlıklı kullanılabilmesi gösterilmiştir. Soruşturma kapsamında internet satışlarının kısıtlanmasına yönelik şüphelerin araştırılması amacıyla ihlal şüphesine konu belgede adı geçen UĞUR bayisi Başaran Taahhüt Sanayi ve Ticaret - (.....) (BAŞARAN) ile görüşme gerçekleştirilmiş, söz konusu görüşme çerçevesinde BAŞARAN’dan elde edilen bilgiler, dosya kapsamında kayıt altına alınmıştır. Söz konusu belge, soruşturma konusu hususlara yönelik BAŞARAN tarafından sunulan bilgiler ile BAŞARAN’ın UĞUR ile akdettiği sözleşmeyi içermektedir. Dolayısıyla talep edilen belge, 2010/3 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Kurum içi yazışma niteliği taşımakla birlikte aklayıcı ve/veya suçlayıcı niteliği haiz olması sebebiyle belgenin ticari sırlardan arındırılmış halinin Kurum merkezinde incelenebileceği değerlendirilmiştir.

(16) Öte yandan, BAŞARAN’ın yanı sıra UĞUR’un başka bayileriyle de dosya konusu hususlara yönelik telefon görüşmeleri gerçekleştirilmişse de anılan görüşmelerde dosya kapsamında incelenen ve araştırılan hususlara yönelik değerlendirmelerde esas alınabilecek ya da soruşturma tarafı teşebbüs hakkında aklayıcı veya suçlayıcı niteliği haiz olan herhangi bir içerik elde edilmediğinden anılan görüşmelere dair tutanak düzenlenmemiştir. Dolayısıyla söz konusu görüşmelere ilişkin dosya kapsamında herhangi bir tutanak, kayıt, vs. bulunmamakta olup söz konusu talep reddedilmiştir.

(17) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde UĞUR’un dosyaya giriş talebi başvurusunun konusunu teşkil eden;

- Kurum içi yazışma olan ve Kurulun alacağı kararlar için hazırlayıcı nitelikte olan

diğer bir ifadeyle taraf hakkında aklayıcı/suçlayıcı nitelik taşımayan belgeler

oldukları tespit edilen Belge 1 (Bilgi Notu) ve Belge 34’e (Önaraştırma Raporu)

erişim talebi reddedilmiş,

- Aklayıcı ve/veya suçlayıcı niteliği haiz Kurum içi yazışma olduğu tespit edilen

Belge 56’ya erişim talebi (bayinin sunduğu bilgi ve belgeler), ilgili belgenin ticari

sırlardan arındırılarak Kurum merkezinde erişime açılması suretiyle kabul

edilmiş,

- Belge 56 haricinde, UĞUR bayileriyle gerçekleştirilen telefon görüşmelerine

ilişkin tutanaklara erişim talebi ise talebe konu hususa yönelik dosya

kapsamında herhangi bir belgenin yer almaması nedeniyle reddedilmiştir.

H. SONUÇ

(18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Uğur Soğutma Makinaları Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından 19.07.2023 tarih ve 40682 sayılı yazı ile 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ kapsamında yapılan dosyaya giriş başvurusuna ilişkin olarak,

1. Belge-1 ve 34’ün Kurum içi yazışma niteliği taşımaları, aklayıcı ya da suçlayıcı

delil niteliği taşımamaları nedeniyle bu belgelere erişim talebinin reddine,

2. Belge-56’nın, aklayıcı ya da suçlayıcı delil niteliği taşıyan Kurum içi yazışma

olmaları nedeniyle, ticari sır ve diğer gizli bilgilerden arındırılmış hallerinin

herhangi bir elektronik veya mekanik kopyası alınmadan, ancak not alınabilecek

şekilde Kurum merkezinde incelenmesine,

3. Dosya kapsamında mevcut olmayan belgelere ilişkin erişim talebinin reddine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.